Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11): Vinh danh sắc màu thổ cẩm Việt

PV - 10:02, 22/11/2020

Thổ cẩm là loại vải được đồng bào dân tộc dệt thủ công với những họa tiết, hoa văn độc đáo nổi lên như thêu. Hoa văn thổ cẩm có những nét đặc trưng riêng để khi nhìn vào đó mọi người phân biệt được các tộc người.

Trình diễn dệt thổ cẩm của người Cơ Tu tại ngày hội Di sản văn hóa Đà Nẵng 2020. Ảnh: Trần Lê Lâm/TTXVN
Trình diễn dệt thổ cẩm của người Cơ Tu tại ngày hội Di sản văn hóa Đà Nẵng 2020. Ảnh: Trần Lê Lâm/TTXVN

Không chỉ là nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc, ngày nay, thổ cẩm đã khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho nhiều nhà thiết kế, đưa thổ cẩm ra thế giới và thực hiện nhiều hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị.

Truyền cảm hứng sáng tạo

Giới thiết kế thời trang Việt Nam không ai xa lạ với tên tuổi của nhà thiết kế Minh Hạnh. Bà là người rất ưa thích đưa chất liệu văn hóa truyền thống trong các thiết kế. Với thổ cẩm, bà là một trong những người tiên phong đưa nét đẹp độc đáo của loại hình này ra thế giới và nhận được sự ngưỡng mộ của bạn bè yêu thời trang quốc tế. Cũng từ những thành công đó, bà đã truyền cảm hứng cho nhiều nhà thiết kế trẻ bắt tay khai thác các chất liệu độc đáo, đậm bản văn hóa Việt, trong đó có chất liệu thổ cẩm vào thiết kế thời trang.

Vào năm 2012, nhà thiết kế Minh Hạnh đã giới thiệu 50 mẫu thiết kế đặc biệt tại Lễ hội quốc tế dệt may đặc biệt tại Triển lãm “Les Métamorphoses” ở Bảo tàng Bargoin (Pháp). Giữa kinh đô thời trang của thế giới, bạn bè quốc tế không khỏi trầm trồ khi chiêm ngưỡng những trang phục mang sắc màu thổ cẩm độc đáo, làm từ loại vải dệt tay của người H’Mông ở Hà Giang và Bắc Hà (Lào Cai), kết hợp với kỹ thuật thêu tay truyền thống tinh xảo. Có thể nói rằng, bộ sưu tập này của nhà thiết kế Minh Hạnh đã phối hợp tinh tế giữa truyền thống, hiện đại, tạo nên bức tranh sinh động sắc màu của sự hòa quyện Đông - Tây…

Năm 2017, một lần nữa, bộ sưu tập thời trang dựa trên chất liệu thổ cẩm của nhà thiết kế Minh Hạnh lại chiếm trọn cảm tình của bạn bè quốc tế tại Geneve, Thụy Sỹ. Lần này, bà chọn chất liệu từ thổ cẩm Zèng của đồng bào Tà Ôi ở huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Bà đã nhìn thấy sản phẩm dệt Zèng chính là một chất liệu quý để sáng tạo ra các sản phẩm thời trang cao cấp.

Nhà thiết kế Minh Hạnh chia sẻ, thành công của bà với thổ cẩm đều bắt nguồn từ chất liệu truyền thống của 54 dân tộc Việt Nam. Mỗi họa tiết, hoa văn thổ cẩm của đồng bào đều mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Đồng bào các dân tộc Việt Nam có ngôn ngữ, trang phục riêng. Đặc biệt, họ tự làm ra trang phục, tự dệt vải từ khung dệt thủ công, nhuộm vải hoàn toàn từ cây lá trong rừng từ rất lâu đời và đến nay vẫn giữ được điều đó. Mỗi thước vải đồng bào tự dệt chứa đựng tình cảm, sự gửi gắm ước vọng vào đó nên có thể nói giá trị mỗi tấm là vô giá.

Thông qua nhiều hành động, việc làm đưa thổ cẩm nhiều vùng miền ra thế giới, nhà thiết kế Minh Hạnh mong muốn không chỉ thổ cẩm mà tất cả chất liệu truyền thống dệt bằng tay của Việt Nam cần có chiến lược. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ của nhiều bên liên quan, các nhà thiết kế chỉ là một phần trong chuỗi mắt xích này.

Với sự nỗ lực không ngừng nghỉ để quảng bá, giờ đây, không chỉ trang phục được may bằng thổ cẩm, mà cả những phụ kiện như ví, túi xách, túi khoác, ba lô, khăn tay, khăn choàng…từ thổ cẩm đã trở thành món quà hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Theo chân du khách, những sắc màu thổ cẩm đã có mặt ở nhiều nơi trên thế giới, góp phần quảng bá nét văn hóa độc đáo, riêng có của Việt Nam ra khắp năm châu.

Lan tỏa vẻ đẹp hoa văn dân tộc vào cuộc sống đương đại

Ethnicity là một dự án bảo tồn di sản họa tiết hoa văn thổ cẩm của đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam. Thông qua hình thức mỹ thuật số hóa các họa tiết thổ cẩm, dự án Ethnicity đã tạo ra thư viện số đầu tiên tại Việt Nam để bảo tồn, quảng bá, phát triển các hoạt tiết, hoa văn thổ cẩm của đồng bào các dân tộc. Đặc biệt nhất là những người thực hiện dự án này đều là những người còn rất trẻ, yêu thích và hiểu về miền đất Tây Nguyên, muốn gìn giữ và bảo vệ những nét đẹp văn hoá này.

Ý tưởng về việc bảo tồn hoa văn thổ cẩm của nhóm các bạn trẻ bắt đầu từ năm 2018. Bắt nguồn từ thành phố Bảo Lộc (Lâm Đồng), một nhóm các bạn trẻ đến từ nhiều trường đại học nung nấu ý tưởng làm sống lại hoa văn dân tộc K’Ho và Mạ. Thông qua dự án này, các bạn trẻ mong muốn tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng thiết kế, sáng tạo ứng dụng hoa văn dân tộc vào các sản phẩm đương đại.

Nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Lự ở huyện Tam Đường, Lai Châu. Ảnh: Việt Hoàng/TTXVN
Nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Lự ở huyện Tam Đường, Lai Châu. Ảnh: Việt Hoàng/TTXVN

Ví dụ như hoa văn thổ cẩm được thiết kế cách điệu, bắt kịp xu hướng từ những hoa văn gốc lên trang phục của Hoa hậu H'Hen Niê, trang phục thổ cẩm cách tân trong các video âm nhạc “Để Mỵ nói cho mà nghe” của nữ ca sĩ Hoàng Thùy Linh…

Không chỉ thế, hoa văn thổ cẩm đều được Ethnicity mỹ thuật hóa, lưu trữ trong thư viện số, công khai miễn phí cho cộng đồng sử dụng. Những người thực hiện dự án này còn thu thập, nghiên cứu ý nghĩa của hoa văn thổ cẩm nhằm quảng bá vẻ đẹp tinh thần của di sản văn hóa này.

Đại diện nhóm dự án Ethnicity cho biết: Hoa văn thổ cẩm được tạo nên bởi hình tam giác, chữ nhật, vuông, tròn, đường thẳng, gấp khúc…, mỗi hình dáng mang một ý nghĩa, câu chuyện của người dệt ở từng tộc người. Dựa vào các hoa văn gốc, dự án Ethnicity phát triển theo nhiều phong cách, kết hợp với nhiều màu sắc, bắt kịp xu hướng thời đại để thúc đẩy cộng đồng sử dụng, quảng bá. Đặc biệt, những bạn trẻ trong muốn còn “tham vọng” tạo nên làn sóng ứng dụng hoa văn thổ cẩm vào các thiết kế hằng ngày của người Việt như đồ dùng sinh hoạt, thời trang, nghệ thuật, quà lưu niệm...

Sau thời gian chuẩn bị, nghiên cứu thông tin tư liệu, đến nay, nhóm dự án đã cho ra mắt Thư viện hoa văn thổ cẩm các dân tộc thiểu số vào tháng 7/2020. Đây là thư viện số hoa văn gốc và hoa văn phát triển, sáng tạo dựa trên hoa văn thổ cẩm gốc của đồng bào dân tộc thiểu số Mạ và K’ho. Các sáng tạo mới vẫn giữ được hồn cốt, tinh thần dân tộc trên mỗi hoa văn nhưng cũng rất độc đáo, đa dạng, dễ dàng chỉnh sửa và sử dụng trong thiết kế. Đặc biệt, màu sắc, kiểu dáng các thiết kế rất hiện đại, mang tính ứng dụng cao với các loại hình thiết kế khác nhau.

Từ những hoa văn phát triển này, giá trị của di sản văn hóa phi vật thể hoa văn thổ cẩm sẽ được lưu giữ, lan tỏa đến cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, vì lòng tự hào về văn hóa truyền thống của đất Việt nghìn năm văn hiến. Dự án Ethnicity được nhiều nhà nghiên cứu, nhà văn hóa đánh giá cao bởi đây là dự án góp phần thiết thực bảo tồn, phát huy giá trị của thổ cẩm trong cuộc sống đương đại trong bối cảnh văn hóa thổ cẩm của đồng bào các dân tộc nói chung đang mai một trong cuộc sống hàng ngày.

Nhà nghiên cứu văn hóa Linh Nga Niê Kdam khẳng định, để bảo tồn và phát triển văn hóa thổ cẩm, chính cộng đồng của các dân tộc phải bảo tồn và phát triển nghề dệt truyền thống. Muốn vậy, không chỉ chú trọng việc dạy nghề bằng phương pháp thủ công mà cần phải kết hợp song song giữa thủ công và công nghiệp, chú trọng việc tìm ra nguồn nguyên liệu mới, giá cả phải chăng, thiết kế cải tiến mẫu mã trang phục hoặc làm thành nhiều vật dụng tiêu dùng khác…

Tin cùng chuyên mục
Phong tục ma chay của đồng bào dân tộc thiểu số bị làm mồi câu view

Phong tục ma chay của đồng bào dân tộc thiểu số bị làm mồi câu view

Hàng chục những video trên mạng đưa hình ảnh, thông tin về đám ma của đồng bào dân tộc Mông đạt từ 1 đến 2 triệu view, với những từ ngữ bình luận mà những video này sử dụng như: rùng rợn, kinh hoàng, hết hồn..., một lần nữa khiến cho không ít người bức xúc về nạn câu view "hạ cấp", gây tổn hại đến văn hoá, tập tục truyền thống của đồng bào DTTS.
Tin nổi bật trang chủ
Trả mã QR sau khi khai báo y tế cho người dân qua ứng dụng Zalo

Trả mã QR sau khi khai báo y tế cho người dân qua ứng dụng Zalo

Tin tức - T.Hợp - 1 giờ trước
Vĩnh Phúc và Hải Dương là 2 địa phương đầu tiên áp dụng hình thức trả mã QR sau khi khai báo y tế cho người dân qua ứng dụng Zalo trên smartphone. Việc triển khai hình thức lưu trữ mã QR sau khai báo y tế này đã mang lại sự thuận tiện và dễ dàng hơn cho người dân, đồng thời giúp cơ quan chức năng có giải pháp kịp thời, sẵn sàng dữ liệu khai báo y tế để phục vụ truy vết dịch tễ.
Cảnh giác khi mua bộ kit test nhanh COVID-19

Cảnh giác khi mua bộ kit test nhanh COVID-19

Pháp luật - PV - 1 giờ trước
Lợi dụng tâm lý lo lắng của người dân về tình hình dịch bệnh, trên một số sàn thương mại điện tử, mạng xã hội rao bán tràn lan "bộ kit test nhanh COVID-19". Đại diện Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT - Bộ Công Thương) cho biết, đây là mặt hàng thuộc nhóm trang thiết bị vật tư y tế được Tổng cục QLTT đặc biệt quan tâm.
Hải Phòng mở cửa trở lại nhiều hoạt động dịch vụ, du lịch từ ngày13/6

Hải Phòng mở cửa trở lại nhiều hoạt động dịch vụ, du lịch từ ngày13/6

Tin tức - Nguyệt Anh (T/h) - 2 giờ trước
Trước tình hình dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn thành phố Hải Phòng cơ bản được kiểm soát chặt, địa phương này đã bắt đầu nới lỏng một số hoạt động trên địa bàn thành phố nhằm bảo đảm "mục tiêu kép" vừa phòng chống dịch, vừa phát triển kinh tế- xã hội.
Sáng 13/6, Việt Nam ghi nhận thêm 96 ca mắc mới COVID-19

Sáng 13/6, Việt Nam ghi nhận thêm 96 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Từ 18 giờ ngày 12/6 đến 6 giờ ngày 13/6, Việt Nam ghi nhận thêm 96 ca mắc mới COVID-19, Phú Thọ có 1 ca liên quan đến ổ dịch ở Đông Anh, Hà Nội.
Từ “Quỹ Độc lập” đến “Quỹ Vaccine”: Nơi hội tụ ý Đảng lòng dân

Từ “Quỹ Độc lập” đến “Quỹ Vaccine”: Nơi hội tụ ý Đảng lòng dân

Sự kiện - Bình luận - PV - 2 giờ trước
“Quỹ Độc lập” và “Quỹ Vaccine” đều là những Quỹ được Chính phủ thành lập trong hoàn cảnh đất nước rơi vào tình thế khó khăn để huy động sự đóng góp của các tầng lớp nhân dân. Hai Quỹ ấy tuy ra đời trong bối cảnh khác nhau nhưng cùng là điểm hội tụ của ý Đảng - lòng dân.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Từ ngày 18/4/2021 đến ngày 1/6/2021, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã làm việc với 21 Vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc để nắm bắt tình hình, kết quả, tiến độ triển khai thực hiện nhiệm vụ những tháng đầu năm và phương hướng, giải pháp triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm 2021 của các Vụ, đơn vị. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã có những chỉ đạo kịp thời đối với các Vụ, đơn vị nhằm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả công tác của các Vụ, đơn vị nói riêng, của UBDT nói chung.
Quy định giá bán nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư xây dựng ở Bình Dương

Quy định giá bán nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư xây dựng ở Bình Dương

Bất động sản - PV - 21:09, 12/06/2021
Ngày 12/6, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Dương cho biết vừa ban hành Quyết định Quy định khung giá để bán, cho thuê nhà ở xã hội do hộ gia đình, cá nhân đầu tư xây dựng.
Tin bão khẩn cấp: Bão số 2 Koguma giật cấp 10 trên Vịnh Bắc Bộ, đổ bộ từ Hải Phòng - Nghệ An

Tin bão khẩn cấp: Bão số 2 Koguma giật cấp 10 trên Vịnh Bắc Bộ, đổ bộ từ Hải Phòng - Nghệ An

Tin tức - T.Hợp - 19:15, 12/06/2021
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chiều nay 12/6, bão số 2 (tên quốc tế là Koguma) đã vượt qua đảo Hải Nam (Trung Quốc) và đi vào Vịnh Bắc Bộ. Do ảnh hưởng của bão, ở huyện đảo Bạch Long Vĩ đã có gió mạnh cấp 7, giật cấp 9; ở các tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế đã có mưa vừa, mưa to.
Tối 12/6: Việt Nam có thêm 104 bệnh nhân COVID-19

Tối 12/6: Việt Nam có thêm 104 bệnh nhân COVID-19

Tin tức - Mộc Nhi - 19:12, 12/06/2021
Tính từ 12 giờ đến 18 giờ ngày 12/6, Việt Nam ghi nhận thêm 104 ca mắc COVID-19, trong đó 103 ca ghi nhận trong nước tại TP. Hồ Chí Minh (44), Bắc Giang (41), Bắc Ninh (16), Hà Tĩnh (2)
Đình thần ấp Voi Đình!

Đình thần ấp Voi Đình!

Sắc màu 54 - Diệp Vàm Cỏ - 16:36, 12/06/2021
Trong cái nắng sáng đầu Hè nơi vùng quê bên bờ sông Vàm Cỏ Tây êm ả, trên con đường bê tông rộng rãi theo chuẩn nông thôn mới, sáng nay nhiều người náo nức đến một “điểm hẹn”. Đó là “đám đình”, một cách gọi rất gần gũi, mộc mạc của những người dân đã và đang sống trên vùng đất này. Vùng đất có tên là “Doi Đình”, nay là ấp Voi Đình, thuộc xã Thủy Đông, huyện Thạnh Hóa (Long An).
Chủ động ứng phó áp thấp nhiệt đới có thể mạnh lên thành bão và mưa lũ

Chủ động ứng phó áp thấp nhiệt đới có thể mạnh lên thành bão và mưa lũ

Tin tức - Mộc Nhi - 15:32, 12/06/2021
Sáng 12-6, Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống thiên tai - Ủy ban quốc gia Ứng phó sự cố thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn ra Công điện số 04/CĐ-TW đề nghị Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các tỉnh, thành phố phía Bắc và ven biển từ Quảng Ninh đến Bình Định, khẩn trương ứng phó áp thấp nhiệt đới khả năng mạnh thành bão và mưa lũ nhằm giảm thiểu những thiệt hại do thiên tai gây ra.