Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ Kin Pang Then của người Thái trắng Mường Lay

PV - 10:17, 08/08/2020

Lễ Kin Pang Then là một trong những di sản văn hóa đặc biệt trong nghệ thuật hát Then của người Thái trắng TX. Mường Lay, cho đến nay vẫn được trao truyền, thực hành nghi lễ.

Phụ nữ Thái múa hát trong lễ Kin Pang Then.
Phụ nữ Thái múa hát trong lễ Kin Pang Then.

Trong tiếng Thái, “Kin” có nghĩa là ăn, ăn mừng; “Pang là lễ, người dự lễ”; “Then là chỉ các vị thần linh ở Mường Trời”. Lễ Kin Pang Then thường diễn ra vào dịp đầu xuân (sau tết Nguyên đán), 3 năm lại tổ chức lớn một lần. Lễ do người làm Then tổ chức để gặp mặt các con nuôi về tạ ơn, mừng mệnh Then, diễn ra từ 3 - 5 ngày, cũng có thể dài hơn hoặc ngắn hơn tùy thuộc vào số lượng con nuôi nhiều hay ít.

Các lễ vật treo lên cây pang làm bằng len, gấp bằng giấy: Hoa chuối rừng, các con giống, tổ chim én, biểu tượng trống, chiêng, quả còn, dải băng, cá… Cây pang phải có gốc, thân thẳng đẹp, không cụt ngọn, lá xanh tươi, đưa về dựng trong nhà nhưng không được chạm nóc. Bàn thờ Then được lau dọn sạch sẽ, trang trí hoa đuôi én, quả còn, đan thêm các con giống mới, biểu tượng trống, chiêng; hai cọc đỡ bàn thờ treo 2 hoa chuối biểu tượng cho hoa chuối trời. Trên bàn thờ đặt bánh kẹo, hoa quả, hương, dưới bàn thờ là nơi đặt lễ vật của các con nuôi, bà con về dự lễ. Mâm lễ trước bàn thờ Then gồm: Đồng bạc trắng, khăn xòe, lá trầu không, trứng gà sống, gạo, bát tô sứ, hương, chùm chuông tượng trưng cho chuông ngựa, hoa trung quân, cây nến nhỏ, đĩa, chén, gói gạo, gói muối, rượu, bát nước, điếu cày, đĩa trầu, cuộn vải dệt trắng lớn...

Nhạc cụ sử dụng trong nghi lễ gồm: Đàn tính, nhạc xóc, trống, chiêng, chũm chọe. Trong suốt quá trình hành lễ, người làm Then đàn, hát theo các điệu then cổ như: Hát mạng, hát then, hát xao xên.

Khi mâm lễ của con nuôi được bày trước bàn thờ Then, chủ lễ thắp hương xin phép tổ tiên, Then gốc, các thần linh mường bản và mường Trời mở lễ hội Kin Pang Then. Chủ lễ thực hiện nghi lễ nhập đồng bằng xin quẻ âm dương, để dẫn nhập hồn Then, trình lý do mở lễ, mong các thần linh phù hộ cho bản mường no ấm hạnh phúc. Bắt đầu với lễ thức chúc mừng lễ Kin Pang Then, đàn hát điệu ra mắt, mời rượu, khấn tâm linh mời rước các thần linh, ghi nhận tâm thành và công lao của các con nuôi... Tiếp theo là niệm chú xin thông họng (cặm măn khọ púng); cầu Ải Tạo Nọi (Tạo Báo Nọi) cho các khớp tay mềm dẻo để đàn hay, múa dẻo; hát trình báo mâm lễ (lau chơng pạn then); hát khúc mở đường (đoóng tạng); hát dâng lễ thần núi (Pú khău sam bắc); hát mời vua Trời, vua Then về dự lễ (mời Pô Phạ, Pô Then)...

Buổi trưa, buổi tối và đêm, chủ lễ xin phép vua quan, thần linh nghỉ ngơi, để mọi người vui chơi, ăn uống. Ngoài thực hiện nghi lễ tạ Then của các con nuôi, tất cả người tham dự còn múa hát quanh cây pang trong tiếng chiêng, trống, tiếng đàn hát rộn ràng, người giúp việc của chủ lễ đứng vòng trong chúc rượu cộng đồng; các chị, các mẹ tung gạo tượng trưng cho cơn mưa; mọi người cùng chơi trò cày bừa, gieo hạt, chọi trâu, hái nấm và các trò chơi dân gian tung còn, chơi tó má lẹ, đánh cù.

Kết thúc nghi lễ, chủ lễ hát lời gọi âm binh và tiễn các quan Then về mường Trời (xúng páo xôông). Trở về mường Trần, chủ lễ hát lời cảm tạ và tiễn các thần linh, quan tạo bản mường, thầy của chủ lễ, hẹn năm sau lại về dự lễ...

Lễ Kin Pang Then đã bảo tồn, nuôi dưỡng và duy trì nghệ thuật hát then, hát dân ca, múa xòe, âm nhạc, nghệ thuật tạo hình, tri thức bản địa và các tín ngưỡng tâm linh cổ của người Thái trắng. Năm 2015, lễ Kin Pang Then đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tin cùng chuyên mục
Đừng để di tích thành phế tích

Đừng để di tích thành phế tích

Hơn 22 năm, kể từ ngày được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, di tích Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ, TP. Quy Nhơn (Bình Định) vẫn chưa được quan tâm tu bổ nên đã xuống cấp nghiêm trọng, đang dần bị quên lãng. Thậm chí nhiều người dân sống gần khu vực cũng không biết đến sự tồn tại của di tích lịch sử này.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ Chính trị làm việc với 4 Đảng bộ trực thuộc Trung ương

Bộ Chính trị làm việc với 4 Đảng bộ trực thuộc Trung ương

Thực hiện Kết luận số 79-KL/TW, ngày 16/6/2020 của Bộ Chính trị, từ ngày 21/9 đến ngày 27/9, Bộ Chính trị đã làm việc tập thể và tiếp tục làm việc theo nhóm (tuần thứ 2, đợt 3) với 4 Đảng bộ trực thuộc Trung ương để cho ý kiến vào dự thảo các văn kiện và phương án nhân sự cấp ủy trước khi tiến hành Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2020 - 2025 theo tinh thần Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30/5/2019 của Bộ Chính trị.
Chữ đắt

Chữ đắt

Tin tức - Việt Thắng - 32 phút trước
Tỉnh Hoà Bình vừa khánh thành khẩu hiệu trên đồi ông Tượng, mà theo người có trách nhiệm của tỉnh này là để “giáo dục”.
Điểm sáng trong công tác hòa giải ở cơ sở

Điểm sáng trong công tác hòa giải ở cơ sở

Pháp luật - Trung Dũng - 1 giờ trước
Những năm qua, Tổ hòa giải ở buôn Cuôr Đăng B, xã Cuôr Đăng, huyện Cư M’gar (Đăk Lăk) luôn kịp thời giải quyết mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng dân cư, giữ gìn tình đoàn kết, bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân trên địa bàn. Buôn được coi là điểm sáng trong công tác hòa giải ở cơ sở.
Những di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của đồng bào Khmer

Những di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của đồng bào Khmer

Sắc màu 54 - PV - 1 giờ trước
Cộng đồng người Khmer Nam bộ có hơn 1,3 triệu người, sinh sống tập trung tại các tỉnh miền Tây Nam bộ, trong đó, đông nhất là Sóc Trăng, Trà Vinh, An Giang, Kiên Giang... Đặc biệt, đồng bào Khmer ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đang kế thừa một di sản văn hóa vô giá, với nhiều loại hình nghệ thuật rất độc đáo như hát múa rô băm, nghệ thuật sân khấu kịch hát dù kê, nghệ thuật điêu khắc, trang trí, hội họa, âm nhạc, hát, múa, văn học dân gian…
Sáng 28/9/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới (tính đến 7h)

Sáng 28/9/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới (tính đến 7h)

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Sáng 28/9/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới.
Thời tiết ngày 28/9: Nhiều khu vực trên cả nước có mưa to, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất vùng núi phía Bắc

Thời tiết ngày 28/9: Nhiều khu vực trên cả nước có mưa to, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất vùng núi phía Bắc

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do ảnh hưởng của rìa Tây Nam lưỡi áp cao lục địa kết hợp với hội tụ gió lên đến mực 3.000 m nên ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa vừa, mưa to (lượng mưa từ 15-30 mm/12 giờ, có nơi trên 50 mm/12 giờ). Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Cập nhật Covid-19: Thế giới vượt mốc 33 triệu ca mắc, tiến sát 1 triệu ca tử vong

Cập nhật Covid-19: Thế giới vượt mốc 33 triệu ca mắc, tiến sát 1 triệu ca tử vong

Tin tức - PV - 16:01, 27/09/2020
Thế giới đã ghi nhận hơn 33 triệu ca mắc Covid-19, còn số tử vong do đại dịch này đã tiến rất sát mốc 1 triệu người.
Nước mắt của người trồng cao su rơi sau bão số 5

Nước mắt của người trồng cao su rơi sau bão số 5

Kinh tế - PV - 15:59, 27/09/2020
Cơn bão số 5 vừa qua đã làm hơn 2.000 ha rừng trồng và cao su của tỉnh Thừa Thiên Huế bị gãy đổ, gây thiệt hại lớn cho người dân các xã vùng gò đồi.
Đăk Đoa (Gia Lai): Nỗ lực đẩy lùi bệnh phong

Đăk Đoa (Gia Lai): Nỗ lực đẩy lùi bệnh phong

Sức khỏe - Thùy Dung - 15:54, 27/09/2020
Nhiều năm qua, các cấp chính quyền cùng với ngành Y tế huyện Đăk Đoa đã có nhiều biện pháp thiết thực, cụ thể nhằm đẩy lùi bệnh phong trong cộng đồng. Nhờ vậy, từ năm 2017 đến nay, huyện Đăk Đoa đã không ghi nhận thêm ca bệnh mới nào. Hiện tại, các cấp, ngành Y tế huyện cũng đang tích cực loại trừ bệnh phong thông qua tuyên truyền, vận động và triển khai nhiều việc làm cụ thể để được công nhận loại trừ bệnh phong vào cuối tháng 10/2020.
Ngày thứ 25 Việt Nam không có ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng

Ngày thứ 25 Việt Nam không có ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng

Tin tức - PV - 10:43, 27/09/2020
Theo Bộ Y tế, đến 6 sáng 27/9, Việt Nam ghi nhận không có ca mắc Covid-19 mới. Đến thời điểm này, tổng số ca mắc tại nước ta vẫn là 1.069 ca, trong đó có 691 ca do lây nhiễm trong nước.
An toàn trường học: Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

An toàn trường học: Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

Giáo dục - Thanh Huyền - 19:36, 26/09/2020
An toàn trường học (ATTH) là vấn đề không mới, bởi năm nào cũng có những vụ việc đau lòng xảy ra, đặc biệt tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS. Thế nhưng, giải pháp căn cơ, lâu dài để bảo đảm ATTH đối với học sinh vẫn là câu hỏi lớn, chưa có lời giải thỏa đáng...