Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

“Lạc lối” ở Kỳ Sơn

Thanh Nguyễn - 12:50, 19/11/2023

Kỳ Sơn (Nghệ An) là vùng đất đa dạng về bản sắc văn hóa của các DTTS Thái, Mông, Khơ mú… ít nơi nào có được. Những “cổng trời”, tháp cổ Yên Hòa, đỉnh Puxailaileng, đền Pu Nhạ Thầu; những cánh rừng sa mu, pơ mu tuyệt đẹp; những lễ hội chọi bò, chợ phiên… mới chỉ nghe qua đã hấp dẫn quá rồi. Lên Kỳ Sơn, đã không ít du khách từng cảm thấy mình “lạc lối”.

vào mùa xuân, Mường Lống ngập tràn hoa mận bung trắng trời
Vào mùa xuân, Mường Lống ngập tràn hoa mận bung trắng trời

Đầu trời ngất đỉnh… Kỳ Sơn

Thật không quá lời khi nói như vậy về vùng đất rẻo cao này. Từ thành phố Vinh lên thị trấn Mường Xén (Kỳ Sơn)  chừng 220km. Đường đến Kỳ Sơn đã xa ngái, nhưng trong nội bộ của huyện thì còn vất vả hơn thế nữa. Quãng đường từ trung tâm huyện đi các xã Na Ngoi, Mỹ Lý, Mường Ải, Keng Đu, Mường Lống… cũng đã mất chừng 1 buổi ngồi xe máy. 

Cũng bởi xa ngái và cách trở, cùng với địa hình đồi núi cao… Kỳ Sơn "xứng đáng" là huyện nghèo bậc nhất xứ Nghệ.

Dẫu vậy thì Kỳ Sơn vẫn đầy hấp dẫn và rất cuốn hút. Những “cổng trời” Mường Lống, tháp cổ Yên Hòa, đỉnh Puxailaileng, đền Pu Nhạ Thầu; những cánh rừng sa mu, pơ mu tuyệt đẹp ở Huồi Tụ; những lễ hội chọi bò, chợ phiên ở Nậm Cắn… mới chỉ nghe qua đã hấp dẫn quá rồi. Lên Kỳ Sơn, đã không ít du khách từng cảm thấy mình “lạc lối”.

Hội chọi bò của người Mông thu hút đông đảo người xem
Hội chọi bò của người Mông thu hút đông đảo người xem

Bất cứ mùa nào trong năm, Kỳ Sơn vẫn có những điểm dừng chân khó cưỡng. Này nhé, vào mùa hè oi bức, “cổng trời” Mường Lống, cánh rừng sa mu, pơ mu xanh mướt ở Tây Sơn và Huồi Tụ… như làm dịu lại cái nắng cháy da của vùng Trung Bộ. Còn mùa thu và mùa đông, đỉnh Puxailaileng cao hơn 2.700m ở Na Ngoi… là những thảm mây bồng bềnh, hư ảo. Riêng mùa xuân, Kỳ Sơn đẹp nao lòng với sắc trắng của mận, sắc hồng của đào, sắc vàng của hoa dã quỳ ở Na Ngoi, Mỹ Lý, Mường Lống, Huồi Tụ… theo du khách về xuôi mang theo chút hương sắc biên cương.

Nếu không tham dự những lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào các DTTS ở Kỳ Sơn là một thiếu sót rất lớn khi đến vùng đất biên viễn này. Kỳ Sơn có 4 cộng đồng dân tộc cùng sinh sống là Thái, Mông, Khơ mú, Kinh; và mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa riêng mà ít nơi nào ở xứ Nghệ bì kịp. Nếu người Mông có lễ hội chọi bò, chọi trâu, ném pao, hát cự xia… cùng trang phục sặc sỡ và tiếng khèn réo rắt, thì người Thái với những nếp nhà sàn cổ kính, lễ hội Khàu Búa Sa, lễ mừng lúa mới… bên ché rượu cần với những điệu lăm vông, khắc luống mời gọi.

Trên đỉnh Puxailaileng
Trên đỉnh Puxailaileng

Trưởng phòng văn hóa thông tin huyện Kỳ Sơn Cụt Thị Hương bảo: Những nét bản sắc văn hóa nơi đây mang đậm “hồn cốt” của bà con các DTTS. Đó là sự đa dạng, phong phú, tinh hoa được kết tinh qua lao động sáng tạo từ nhiều thế hệ, với tâm hồn phóng khoáng của con người, sự bao la, kỳ vĩ của thiên nhiên cùng bao biến động của thiên tai, thời cuộc.

Từ những đặc trưng của vùng đất, từ những nét văn hóa đậm đà không thể trộn lẫn của các DTTS… Kỳ Sơn đang mời bạn về thăm bằng những tour du lịch đầy triển vọng. Những điểm du lịch tại các xã Mường Lống, Mỹ Lý, Huồi Tụ, Tây Sơn, Hữu Kiệm Na Ngoi, Nậm Cắn… cùng làng nghề dệt thổ cẩm ở bản Na Loi, bản Piêng Lau xã Na Loi; bản Kẻo Lực, Phiêng Pô xã Phà Đánh; làng Xốp Thập, làng Nản Na xã Hữu Lập; làng Cầu Tám xã Tà Cạ; làng Noọng Dẻ xã Nậm Cắn… và những món ăn, thức uống của đồng bào DTTS chắc chắn sẽ làm hài lòng du khách gần xa.

Mường Lống như một miền cổ tích
Mường Lống như một miền cổ tích

Để du lịch Kỳ Sơn cất cánh

Trò chuyện với lãnh đạo huyện Kỳ Sơn, được biết, địa phương đang trong quá trình thực hiện đề án phát triển ngành “công nghiệp không khói” giai đoạn 2020-2025, tầm nhìn đến năm 2030. Từ các hoạt động du lịch, địa phương đang kỳ vọng sẽ là động lực để bà con miền biên viễn này thay đổi nhận thức, suy nghĩ, tập quán làm kinh tế, phát triển văn hóa và xã hội, từng bước ổn định cuộc sống.

Mà muốn vậy thì chắc chắn còn rất nhiều việc phải làm. Trước hết, từ các tiềm năng, lợi thế vùng đất, địa phương có thể kết nối với các công ty, doanh nghiệp để hình thành các tour du lịch hoàn hảo, giúp du khách có đủ những trải nghiệm về cuộc sống nơi vùng đất biên cương. Thứ nữa, từ các lễ hội chọi bò, lễ hội hái mận cùng với các điểm du lịch tâm linh như đền thờ Pu Nhạ Thầu, đền thờ cây đa bản Cánh, tháp cổ Yên Hòa… có thể kêu gọi các cá nhân, tổ chức doanh nghiệp đầu tư hoạt động kinh doanh các điểm du lịch văn hóa, tâm linh...

Tại Lễ hội Đền Pu Nhạ Thầu, các trại được dựng theo cách mô phỏng kiến trúc, bài trí nhà ở của mỗi cộng đồng dân tộc ở Kỳ Sơn
Tại Lễ hội Đền Pu Nhạ Thầu, các trại được dựng theo cách mô phỏng kiến trúc, bài trí nhà ở của mỗi cộng đồng dân tộc ở Kỳ Sơn

Quan trọng hơn, phải có một cuộc rà soát, thống kê toàn bộ các loại hình văn hóa vật thể, phi vật thể… để lên kế hoạch bảo tồn, phục dựng. Chưa kể, việc bảo tồn văn hóa các DTTS không thể tách rời cộng đồng dân cư, các tổ chức chính trị xã hội, trường học. Những câu lạc bộ dân ca, dân vũ của đồng bào các DTTS được hình thành sẽ góp thêm một hành động trong công tác bảo tồn trang phục, tiếng nói, chữ viết, bài hát… của chính những dân tộc ấy.

Cần phải nhớ rằng, khó khăn, thách thức từ việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc vào hoạt động du lịch ở Kỳ Sơn là rất lớn. Trước hết, Kỳ Sơn là một huyện nghèo, đời sống nhân dân khó khăn. Bên cạnh đó, công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn huyện chưa được quan tâm đúng mức, việc đầu tư nguồn lực cho công tác bảo tồn các giá trị văn hóa chưa nhiều; việc sưu tầm, lưu giữ các giá trị văn hóa chưa có quy mô, hệ thống, chưa cụ thể đối với từng dân tộc; thiếu lực lượng chuyên môn nghiên cứu sâu về bản sắc văn hóa dân tộc. 

Các CLB văn hóa Mông đang là nơi lưu giữ rất hiệu quả tiếng khèn, trang phục và các bài hát của dân tộc Mông
Các CLB văn hóa Mông đang là nơi lưu giữ rất hiệu quả tiếng khèn, trang phục và các bài hát của dân tộc Mông

Nội dung bảo tồn, phục dựng, chưa toàn diện, chưa rộng khắp, mới chỉ tập trung khôi phục, lưu giữ được các làn điệu dân ca, dân nhạc, dân vũ và lễ hội truyền thống tiêu biểu một số dân tộc. Trong khi đó, nhận thức của một số cấp ủy, chính quyền cơ sở về việc bảo tồn phát huy bản sắc văn hóa DTTS còn nhiều hạn chế. Nguồn kinh phí đầu tư cho văn hóa còn thấp, đặc biệt cho việc bảo tồn và phát triển văn hóa vùng đồng bào DTTS nhưng việc huy động các nguồn xã hội hóa đầu tư cho văn hóa dân tộc rất khó khăn và hạn chế.

Bí thư Huyện ủy Kỳ Sơn Vi Hòe cho biết: Văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng, là động lực để phát triển kinh tế xã hội, gìn giữ quốc phòng an ninh. Chính vì lí do đó, cả hệ thống chính trị của huyện sẽ cùng vào cuộc trong việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa các DTTS. Trước hết, huyện sẽ tập trung làm thay đổi nhận thức, suy nghĩ của bà con, của chính quyền các xã về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của bản sắc văn hóa cũng như trách nhiệm trong việc gìn giữ, bảo tồn. Cái đích cuối cùng mà huyện hướng đến là đưa người dân thành chủ thể chính trong việc gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc mình, đưa bảo sắc trở về gần hơn cuộc sống thường ngày của bà con.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thầm lặng - những “nhà báo” không chuyên!

Thầm lặng - những “nhà báo” không chuyên!

Bên cạnh những nhà báo được đào tạo bài bản ở các cơ quan báo chí, ở tỉnh Quảng Ninh có rất nhiều "nhà báo" không chuyên. Họ chính là những công tác viên vẫn âm thầm cung cấp thông tin và làm giàu kho tàng về hình ảnh người dân vùng DTTS và miền núi qua những bài viết, những phóng sự. Đặc biệt là những sự kiện, vấn đề diễn ra bất ngờ mà các nhà báo, phóng viên của các cơ quan báo chí không kịp đến địa bàn tác nghiệp. Bằng tất cả tâm huyết, họ cũng mong muốn truyền tải thông điệp, phản ánh kịp thời ý kiến nguyện vọng chính đáng của người dân đến với cộng đồng, các cấp chính quyền, hay tôn vinh những điển hình tiên tiến để nhân rộng, lan tỏa cái hay, cái đẹp trong cuộc sống...
Tin nổi bật trang chủ
Chuyện về những cây nghiến di sản

Chuyện về những cây nghiến di sản

Tìm trong di sản - Thu Trang, Giang Lam - 8 giờ trước
Tuyên Quang vừa vinh dự có 3 cây nghiến được công nhận Cây Di sản Việt Nam, trong đó 2 cây thuộc thôn Bản Bung, xã Thanh Tương, huyện Na Hang và 1 cây thôn Nà Khậu, xã Phúc Yên, huyện Lâm Bình. Rễ của những cây nghiến này đã luồn lách qua từng kẽ đá hàng trăm, hàng nghìn năm để ăn sâu vào lòng đất và vươn mình lên bầu trời xanh.
Phát huy vẻ đẹp tường rào đá của người Mông

Phát huy vẻ đẹp tường rào đá của người Mông

Sắc màu 54 - Quỳnh Lưu - Ngọc Ánh - 8 giờ trước
Đến Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, du khách đều ngỡ ngàng, thích thú khi được ngắm nhìn những bức tường rào bằng đá bao quanh những ngôi nhà của người Mông. Nét đẹp văn hóa này không chỉ trở thành điểm check in ấn tượng của khách du lịch mà còn đi vào thơ ca, phim ảnh, tạo nên “thương hiệu” du lịch cho vùng Cao nguyên đá Đồng Văn.
Phát triển nguồn nhân lực vùng DTTS nhìn từ Lào Cai

Phát triển nguồn nhân lực vùng DTTS nhìn từ Lào Cai

Giáo dục - Trọng Bảo - 8 giờ trước
Lào Cai có 25 dân tộc cùng sinh sống với hơn 66% dân số là đồng bào DTTS; thời gian qua, tỉnh Lào Cai đặc biệt chú trọng triển khai thực hiện nhiều chính sách, giải pháp từ đào tạo, quy hoạch đội ngũ cán bộ DTTS; coi đây là nhiệm vụ quan trọng trong mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Điểm trường đặc biệt dành cho trẻ em Xtiêng nơi biên giới

Điểm trường đặc biệt dành cho trẻ em Xtiêng nơi biên giới

Giáo dục - Thanh Liêm - 8 giờ trước
Một điểm trường đặc biệt gồm 2 lớp học dành cho trẻ em dân tộc Xtiêng có hoàn cảnh khó khăn thuộc xã biên giới Thiện Hưng, huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước (giáp Vương quốc Campuchia) như một “ánh lửa” thắp lên hy vọng về cơ hội thay đổi cuộc đời các em trên miền biên giới xa xôi...
Vĩnh Phúc: Nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho đồng bào DTTS

Vĩnh Phúc: Nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho đồng bào DTTS

Sức khỏe - Kim Ngân - 8 giờ trước
Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân nói chung, đồng bào DTTS và miền núi nói riêng, những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc luôn quan tâm, dành nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ y tế, nhất là tuyến cơ sở.
Tin trong ngày - 21/6/2024

Tin trong ngày - 21/6/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 21/6, có những thông tin đáng chú ý sau: Lập đoàn giám sát về bảo vệ môi trường. Hồi hương cổ vật tượng đồng Champa bị bán trái phép ở nước ngoài. Người nông dân giỏi làm kinh tế, nhiệt huyết với phong trào địa phương. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Thầm lặng - những “nhà báo” không chuyên!

Thầm lặng - những “nhà báo” không chuyên!

Phóng sự - Đỗ Ngọc Hà-Mỹ Dung - 8 giờ trước
Bên cạnh những nhà báo được đào tạo bài bản ở các cơ quan báo chí, ở tỉnh Quảng Ninh có rất nhiều "nhà báo" không chuyên. Họ chính là những công tác viên vẫn âm thầm cung cấp thông tin và làm giàu kho tàng về hình ảnh người dân vùng DTTS và miền núi qua những bài viết, những phóng sự. Đặc biệt là những sự kiện, vấn đề diễn ra bất ngờ mà các nhà báo, phóng viên của các cơ quan báo chí không kịp đến địa bàn tác nghiệp. Bằng tất cả tâm huyết, họ cũng mong muốn truyền tải thông điệp, phản ánh kịp thời ý kiến nguyện vọng chính đáng của người dân đến với cộng đồng, các cấp chính quyền, hay tôn vinh những điển hình tiên tiến để nhân rộng, lan tỏa cái hay, cái đẹp trong cuộc sống...
Lan tỏa hình ảnh văn hóa, con người Hà Giang qua âm nhạc

Lan tỏa hình ảnh văn hóa, con người Hà Giang qua âm nhạc

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 8 giờ trước
Hà Giang là mảnh đất địa đầu của Tổ quốc với hơn 19 dân tộc anh em cùng sinh sống. Phong cảnh thiên nhiên độc đáo kết hợp với sự đa dạng về văn hóa các dân tộc khiến cho Hà Giang thu hút sự sáng tạo của giới văn nghệ sĩ, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc. Những năm qua, giới văn nghệ sĩ đã sáng tác ra nhiều bài hát, MV âm nhạc đặc sắc, tạo tiếng vang trên các trang mạng xã hội, giúp lan tỏa hình ảnh, con người Hà Giang, thúc đẩy du lịch Hà Giang phát triển mạnh mẽ.
AI tạo sinh đang thúc đẩy sự gia tăng các vụ lừa đảo trực tuyến về du lịch

AI tạo sinh đang thúc đẩy sự gia tăng các vụ lừa đảo trực tuyến về du lịch

Du lịch - T.H - 8 giờ trước
Trang dịch vụ du lịch Booking.com có trụ sở tại Hà Lan cảnh báo AI tạo sinh đang thúc đẩy sự gia tăng các vụ lừa đảo trực tuyến trong lĩnh vực du lịch.
Hà Giang: Nhiều chủ đầu tư chậm giải ngân vốn đầu tư công và 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

Hà Giang: Nhiều chủ đầu tư chậm giải ngân vốn đầu tư công và 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

Tin tức - Vũ Mừng - 8 giờ trước
Công tác giải ngân vốn đầu tư công và 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) tại tỉnh Hà Giang bị chậm, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang yêu cầu các chủ đầu tư giải ngân chậm tiến độ làm rõ nguyên nhân để có giải pháp tháo gỡ.
Phá đường dây cá độ bóng đá qua mạng hơn 1.000 tỷ đồng trong mùa Euro

Phá đường dây cá độ bóng đá qua mạng hơn 1.000 tỷ đồng trong mùa Euro

Pháp luật - Minh Nhật - 8 giờ trước
Công an quận Hải Châu (Đà Nẵng) vừa triệt xóa đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc với quy mô giao dịch hơn 1.000 tỷ đồng. Các đối tượng được nhà cái cung cấp cho đầu mạng với hạn mức hơn 60 tỷ đồng mỗi tháng để tham gia cá cược các trận bóng đá, mùa giải Euro…