Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Khoảng trống” trong chính sách đối với nghệ nhân thực hành di sản

Tùng Nguyên - 11:11, 13/04/2024

Dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) đã bổ sung những quy định nhằm tạo điều kiện để nghệ nhân tích cực bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể. Tuy nhiên, trong dự thảo Luật vẫn còn ‘khoảng trống” về chính sách đối với những người tham gia thực hành, trao truyền di sản.

“Khoảng trống” trong chính sách đối với nghệ nhân thực hành di sản
Dự thảo luật Di sản văn hóa (sửa đổi) đang nhận được nhiều ý kiến đống góp từ các chuyên gia, nhà quản lý thông qua các hội thảo, hội nghị, diễn đàn.

Ngày 11/4/2024, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục phối hợp với Viện Nghiên cứu lập pháp thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đã tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi). Nhiều quy định mới bổ sung trong dự thảo luật đã được thảo luận, làm rõ thêm; trong đó có quy định về chính sách hỗ trợ nhằm bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT).

Theo quy định trong dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi), Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú được hưởng trợ cấp sinh hoạt hàng tháng, hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm y tế, được hỗ trợ chi phí mai táng khi chết; các chế độ, chính sách khác theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, căn cứ theo tình hình thực tiễn, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành chế độ đãi ngộ riêng của địa phương.

Chính sách đối với nghệ nhân, chủ thể của DSVHPVT được quy định cụ thể tại Điều 13, Chương II của dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi). 

Theo dự thảo luật, nghệ nhân, chủ thể DSVHPVT được Nhà nước xét tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước (Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú) và thực hiện các hình thức tôn vinh khác theo quy định của pháp luật về thi đua khen thưởng.

Khi được Nhà nước phong tặng danh hiệu, nghệ nhân, chủ thể DSVHPVT sẽ được thụ hưởng nhiều chính sách đãi ngộ cũng như các cơ chế tài chính hỗ trợ khác để phát huy vai trò trong bảo tồn, trao truyền di sản.

Tuy nhiên, với quy định này, nhiều ý kiến băn khoăn bởi dự thảo luật đã “bỏ sót” một lực lượng nghệ nhân dân gian do các tổ chức hội nghề nghiệp (Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam) phong tặng. Vậy với lực lượng nghệ nhân dân gian đã được các hội nghề nghiệp phong tăng danh hiệu thì có được thụ hưởng các chính sách theo quy định mới của Luật DI sản văn hóa (sửa đổi) hay không?

Một lực lượng khác chưa được phong tăng bất cứ danh hiệu gì, nhưng đang đóng góp lớn vào công tác gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống – đó chính là những người thực hành di sản. Họ có thể là các “nài bò” trong Lễ hội đua bò Bảy Núi của đồng bào Khmer Nam bộ; là những nghệ nhân đánh cồng, dánh chiêng ở đại ngàn Tây Nguyên; là Mẻ Cốc, nàng tiên, nhân vật phụ họa - linh hồn của Lễ hội Nàng Hai tại Cao Bằng;...

“Khoảng trống” trong chính sách đối với nghệ nhân thực hành di sản 1
Những “nài bò” đang góp phần quan trọng gìn giữ, phát huy văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer trong Lễ hội đua bò Bảy Núi.

Với những đóng góp của các nghệ nhân thực hành đó, đến nay, nhiều DSVHPVT của nước ta đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) vinh danh; cùng với đó là hàng nghìn DSVHPVT cấp quốc gia, cấp tỉnh đã được công nhận. Nhưng những người trực tiếp thực hành, trao truyền di sản ấy vẫn chưa có cơ chế, chính sách hỗ trợ cụ thể.

Nghệ nhân dân gian phục vụ trong cộng đồng của mình hay cộng đồng xung quanh. Vì thế, chúng ta phải làm sao tìm đến họ để tôn vinh, động viên, thay vì đòi hỏi ở họ việc thực hiện các bước đi như có sự giới thiệu, lập hồ sơ đưa lên…”.
GS. TS Lê Hồng Lý
Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam.

Góp ý vào dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi), TS. Lê Thị Minh Lý, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam, cho rằng, chính sách đối với nghệ nhân không nên chỉ tập trung vào Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú. 

Theo Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam, dự thảo luật cần mở rộng ra để tránh bỏ sót chính sách đối với nghệ nhân tiêu biểu tham gia vào quá trình thực hành, trao truyền di sản.

“Trong bối cảnh các lĩnh vực văn hóa truyền thống đang ngày càng thiếu hụt người trẻ tham gia như hiện nay cũng cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ cho lớp trẻ thực hành di sản”, TS. Lê Thị Minh Lý kiến nghị.

Đây cũng là nhận định của GS. TS. Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam. Theo ông Lý, chính sách đối với nghệ nhân là một trong những yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Nghệ nhân không chỉ tạo ra các tác phẩm nghệ thuật có giá trị mà còn góp phần duy trì, lưu giữ, truyền dạy cho thế hệ sau những giá trị văn hóa của dân tộc.

Theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024, dự án Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội Khóa XV cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ bảy và xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ tám. Bố cục của dự thảo gồm 09 chương, 102 điều, tăng 02 chương, 29 điều so với Luật Di sản văn hóa hiện hành.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Du lịch nội địa - Bao giờ mới chuyên nghiệp?

Du lịch nội địa - Bao giờ mới chuyên nghiệp?

Lạm thu phí tham quan di tích, danh lam thắng cảnh; khâu tổ chức phân luồng kém dẫn đến tình trạng nhốn nháo, lộn xộn, tắc nghẽn trên đường lên tham quan di tích; cáp treo quá tải nhưng nhà ga vẫn tiếp tục bán vé để mặc du khách xếp hàng đợi cả vài tiếng đồng hồ… Đây là thực trạng đã và đang diễn ra nhiều năm nay tại không ít điểm tham quan di tích, danh lam thắng cảnh ở Việt Nam khiến du khách không khỏi bức xúc, thất vọng.
Tin nổi bật trang chủ
Quốc hội chia buồn với gia đình các nạn nhân vụ cháy ở Trung Kính

Quốc hội chia buồn với gia đình các nạn nhân vụ cháy ở Trung Kính

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Quốc hội đề nghị Bộ Công an, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và các lực lượng chỉ đạo nhanh chóng khắc phục hậu quả, dành mọi ưu tiên cứu chữa người bị thương, kịp thời giúp đỡ gia đình người bị nạn sớm ổn định tình hình, bảo đảm cuộc sống.
Đánh thức tiềm năng du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi: Phố đi bộ - mô hình hấp dẫn du khách (Bài 1)

Đánh thức tiềm năng du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi: Phố đi bộ - mô hình hấp dẫn du khách (Bài 1)

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 6 giờ trước
Để phát triển du lịch, thời gian qua nhiều địa phương chú trọng phát triển mô hình phố đi bộ ban đêm với nhiều hoạt động văn hóa, dịch vụ phong phú và đa dạng, tạo ra không gian giao lưu văn hóa cộng đồng. Tuy nhiên mỗi địa phương cần có cách làm sáng tạo, xây dựng được những sản phẩm văn hóa du lịch đặc trưng để tạo dấu ấn riêng biệt, thực sự cuốn hút du khách, trở thành động lực để thúc đẩy du lịch. Trong đó, phát triển du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi là hướng đi mới cần nghiên cứu khai thác và nhân rộng.
Cà Mau: Phát triển mô hình nuôi cua trong hộp nhựa, hướng đi nhiều sáng tạo

Cà Mau: Phát triển mô hình nuôi cua trong hộp nhựa, hướng đi nhiều sáng tạo

Kinh tế - Minh Nhật (t/h) - 7 giờ trước
Đối với tỉnh Cà Mau, cua biển là loài thuỷ sản nuôi có giá trị kinh tế cao, chỉ sau con tôm. Những năm gần đây, nghề nuôi cua phát triển nhanh về diện tích, sản lượng, theo hướng sản xuất hàng hoá, phục vụ xuất khẩu, góp phần nâng cao thu nhập cho người nuôi.
Đổi thay ở Phước Trà

Đổi thay ở Phước Trà

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 7 giờ trước
Phước Trà là một xã nghèo của huyện Hiệp Đức (Quảng Nam), đồng bào DTTS chiếm hơn 95%, cơ sở hạ tầng còn thiếu thốn, cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào nương rẫy, thu nhập bấp bênh. Những năm qua, nhờ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, chính quyền địa phương hướng dẫn người dân xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả nên đời sống ngày càng cải thiện. Đặc biệt, từ nguồn vốn của các Chương trình mục tiêu quốc gia, chính quyền đã khéo léo lồng ghép thực hiện các chính sách an cư, an sinh cho người dân.
Gia Lai: Sơ kết 3 năm thực hiện Dự án 8 Chương trình MTQG tại huyện Chư Pưh

Gia Lai: Sơ kết 3 năm thực hiện Dự án 8 Chương trình MTQG tại huyện Chư Pưh

Công tác Dân tộc - Ngọc Thu - 7 giờ trước
Chiều 23/5, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Chư Pưh (Gia Lai) đã tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm triển khai thực hiện các hoạt động Dự án 8 “thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, giai đoạn I: 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719) trên địa bàn huyện.
Tin trong ngày - 23/5/2024

Tin trong ngày - 23/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 23/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Quốc hội xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình MTQG 1719. Thác Bản Giốc lọt Top 21 thác nước đẹp nhất thế giới. Quảng Bình: Dự án ổn định dân cư 130 hộ đồng bào DTTS nguy cơ "gãy gánh giữa đường"?. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Đắk Lắk: Bắt giám đốc và kế toán hợp tác xã vi phạm quy định kế toán gât hậu quả nghiêm trọng

Đắk Lắk: Bắt giám đốc và kế toán hợp tác xã vi phạm quy định kế toán gât hậu quả nghiêm trọng

Pháp luật - Hoàng Thùy - 21:23, 23/05/2024
Chiều 23/5, Công an huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk cho biết, vừa thi hành lệnh bắt và khám xét nơi ở, nơi làm việc đối với Nguyễn Văn Sanh (63 tuổi), Giám đốc và Nguyễn Thị Trang (32 tuổi), kế toán hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Thanh Bình, huyện Krông Ana để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.
Đắk Lắk: Nét đẹp văn hóa các dân tộc trong Lễ hội đường phố ở huyện vùng sâu

Đắk Lắk: Nét đẹp văn hóa các dân tộc trong Lễ hội đường phố ở huyện vùng sâu

Sắc màu 54 - Lê Hường - 21:19, 23/05/2024
Trong ba ngày (từ 21 – 23/5), UBND huyện Krông Bông tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc huyện Krông Bông năm 2024, trong đó Chương trình Lễ hội đường phố đã tạo ấn tượng đặc biệt đối với người dân và du khách.
Lưu giữ, phát huy giá trị cổ vật triều Nguyễn trên không gian số

Lưu giữ, phát huy giá trị cổ vật triều Nguyễn trên không gian số

Tin tức - Thanh Thuận - 21:17, 23/05/2024
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế vừa phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin tỉnh Thừa Thiên Huế tích hợp công nghệ để định danh số 10 cổ vật Triều Nguyễn tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, đồng thời ra mắt không gian triển lãm văn hóa Metaverse (vũ trụ ảo) đầu tiên tích hợp kính Apple Vision Pro, góp phần lưu giữ, phát huy giá trị di sản và cổ vật của triều Nguyễn nói riêng, văn hóa Huế nói chung.
Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số huyện Hoàng Su Phì lần thứ IV năm 2024 sẽ diễn ra vào ngày 30/5

Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số huyện Hoàng Su Phì lần thứ IV năm 2024 sẽ diễn ra vào ngày 30/5

Tin tức - Thu Hằng - Vũ Mừng - 21:13, 23/05/2024
Ngày 30/5 tới đây, Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số huyện Hoàng Su Phì lần thứ IV năm 2024 sẽ được tổ chức với Chủ đề: “Cộng đồng các dân tộc huyện Hoàng Su Phì đoàn kết, đổi mới sáng tạo phát huy lợi thế, tiềm năng hội nhập và phát triển bền vững”.
Quốc hội thảo luận về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV

Quốc hội thảo luận về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV

Thời sự - Hoàng Quý - 21:11, 23/05/2024
Chiều 23/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV.