Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hà Tĩnh: Tích cực truyền dạy, bảo tồn tiếng nói dân tộc thiểu số

Lê Hữu Tân - 10:09, 19/02/2021

Tiếng nói, chữ viết là hồn cốt của mỗi tộc người. Do đó, việc sử dụng, duy trì tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số (DTTS) nhằm góp phần bảo tồn, duy trì nền văn hóa đa dạng, phong phú của các dân tộc Việt Nam. Ở một số địa phương thuộc huyện Hương Khê, Hà Tĩnh, việc bảo tồn, truyền dạy tiếng nói dân tộc được chính quyền quan tâm, chú trọng và bước đầu đã mang lại hiệu quả.


Một góc bản người Chứt ở Rào Tre, xã Hương Liên, huyện Hương Khê
Một góc bản người Chứt ở Rào Tre, xã Hương Liên, huyện Hương Khê

 Hà Tĩnh có trên 32 dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn các huyện Vũ Quang, Hương Sơn và Hương Khê. Riêng trên địa bàn huyện Hương Khê có gần 20 DTTS sinh sống ở bốn cụm bản làng gồm: Bản Phú Lâm (Cơn Trồ), xã Phú Gia có 67 hộ, với 256 nhân khẩu dân tộc Lào (Lào Thưng- một dân tộc trong cộng đồng các dân tộc ở nước Lào); bản Lòi Sim (nay là xóm Bắc Lĩnh), xã Hương Trạch có 152 hộ, với 605 nhân khẩu dân tộc Mường; bản Rào Tre, xã Hương Liên có 46 hộ với 152 nhân khẩu dân tộc Chứt; bản Giàng, xã Hương Vĩnh có 11 hộ, với 47 khẩu dân tộc Chứt.

Trong các cụm bản làng trên, nhóm dân tộc Chứt tại bản Rào Tre, xã Hương Liên và dân tộc Chứt  tại bản Giàng, xã Hương Vĩnh vẫn duy trì tiếng nói của dân tộc mình. Nhóm dân tộc Mường tại bản Lòi Sim, xã Hương Trạch và dân tộc Lào, tại bản Phú Lâm (Cơn Trồ), xã Phú Gia chỉ còn một số người cao tuổi là nói được ngôn ngữ của dân tộc mình.

Bà con bản bản Phú Lâm cùng học tiếng Lào Thưng
Bà con bản Phú Lâm (Cơn Trồ) thường xuyên học tiếng dân tộc mình

Ông Phan Thanh Tuyền, Trưởng bản Lòi Sim cho biết, người Mường từ Quảng Bình ra đây lập nghiệp trước năm 1954 (gốc gác ở Thanh Hóa vào Quảng Bình từ thời Hậu Lê). Khi xưa, chỉ có khoảng 5-7 gia đình lập bản ở giữa núi rừng, dần dần phát triển thành bản giữa vùng đồi sim, nên mới có tên là “Lòi Sim”. Quá trình phát triển, giao lưu văn hóa với người Kinh, bản Lòi Sim giờ chỉ còn vài ba người cao tuổi nói được tiếng Mường.

Ông Cao Song Giang, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Trạch cho rằng, thời gian qua, việc vận động bà con dân tộc Mường sử dụng tiếng nói của dân tộc mình trong gia đình, cộng đồng vẫn chưa thực sự được chú ý. Hiện nay, thế hệ trẻ hầu như không được truyền dạy ngôn ngữ mẹ đẻ, tâm lý ngại học, ngại nói tiếng dân tộc mình vẫn còn. Vì vậy, trong thời gian tới, chính quyền xã sẽ phố hợp cùng Ban Mặt trận thôn (nơi người Mường sinh sống), có kế hoạch để vận động những người cao tuổi truyền dạy tiếng nói dân tộc cho con cháu trong gia đình, sau đó sẽ lan tỏa dần ra cộng đồng.

“Tại bản Lòi Sim, chúng tôi đang vận động các cụ nói được tiếng Mường, thường xuyên sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ trong giao tiếp hằng ngày để con cháu học nói theo. Điều quan trọng là, phải tuyên truyền, giải thích được cho thế hệ trẻ thay đổi nhận thức để xóa bỏ tâm lý tự ti khi nói tiếng dân tộc”, Trưởng bản Lòi Sim chia sẻ.

Bà con quây quần bên ấm chè xanh cùng học tiếng Lào Thưng
Bà con quây quần bên ấm chè xanh để cùng nhau học tiếng dân tộc

Còn tại bản Phú Lâm (Cơn Trồ), việc bảo tồn, truyền dạy tiếng nói dân tộc được Trưởng bản Đinh Văn Hòe rất quan tâm, chú trọng. Hiện tại, Trưởng bản Hòe không chỉ truyền dạy ngôn ngữ mẹ đẻ cho con cái trong nhà thông qua giao tiếp hằng ngày, mà còn hướng dẫn cho một số bà con nói tiếng Lào (Lào Thưng). Cách làm của ông đơn giản mà khá hiệu quả, ông viết tiếng Việt phiên ra tiếng Lào để con cháu, mọi người cùng đọc, cùng nói tiếng Lào.

“Cứ ngồi cùng con cháu khi uống nước, ăn cơm là mình lại đưa tiếng Lào ra nói cho chúng nó biết. Bà con lối xóm thì cứ quây quần bên ấm nước chè xanh là mình lại nói tiếng dân tộc và giải thích cho họ hiểu, mọi người biết được từ nào thì lại về dạy cho con cái trong nhà. Các gia đình phải luôn sử dụng tiếng Lào Thưng trong sinh hoạt gia đình thì mới bảo tồn được văn hóa dân tộc”, Trưởng bản Hòe bộc bạch.

Các trường học cần có kế hoạch tổ chức câu lạc bộ “Nói tiếng dân tộc” cho các em học sinh người DTTS
Các trường học cần có kế hoạch tổ chức câu lạc bộ “Nói tiếng dân tộc” cho các em học sinh người DTTS

Tín hiệu đáng mừng là tại 2 bản Lòi Sim và Phú Lâm đã có một số gia đình sử dụng tiếng dân tộc trong giao tiếp hàng ngày. 

Từ thực tế cho thấy, việc khôi phục, bảo tồn, lưu giữ tiếng nói của các dân tộc, không chỉ là lòng tự tôn, trách nhiệm của mỗi gia đình, cộng đồng dân tộc, mà cần có sự vào cuộc của ngành Giáo dục và chính quyền địa phương. 

Nhà trường cần động viên, khuyến khích các em học sinh sử dụng tiếng dân tộc trong sinh hoạt gia đình, cộng đồng, tiến tới có kế hoạch tổ chức câu lạc bộ “Nói tiếng dân tộc” cho các em học sinh người DTTS. 

Bên cạnh đó, Ban Công tác Mặt trận, ngành Văn hóa, chính quyền địa phương các cấp cần tích cực, khẩn trương có chính sách phù hợp để động viên, xây dựng phong trào sử dụng tiếng dân tộc ngay trong cuộc sống gia đình và cộng đồng mỗi dân tộc.

Tin cùng chuyên mục
Dạy chữ trên đỉnh Phơ Rơ Lang

Dạy chữ trên đỉnh Phơ Rơ Lang

Chúng tôi có dịp đến điểm Trường Tiểu học Lơ Pang (xã Lơ Pang, huyện Mang Yang, Gia Lai), vào một ngày trung tuần tháng 10/2021. Chứng kiến, các giáo viên phải thức dậy từ 5h sáng, vượt nhiều dốc cao để mang con chữ đến với các em học trò ở vùng cao càng cảm phục tinh thần "tất cả vì học sinh thân yêu" của những thầy cô cắm bản.
Tin nổi bật trang chủ
Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Những câu hát, làn điệu dân ca của các DTTS đều được ra đời, tồn tại và phát triển gắn liền với một không gian, môi trường sống nhất định của mỗi dân tộc . Tuy nhiên với sự phát triển của cuộc sống hiện đại, "đất diễn" của dân ca đang ngày càng bị thu hẹp. Đây là một trong những thách thức lớn trong công tác gìn giữ, bảo tồn các làn điệu dân ca của đồng bào DTTS.
Quy định mới về cá nhân vận động từ thiện

Quy định mới về cá nhân vận động từ thiện

Tin tức - T.Hợp - 2 phút trước
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 93/2021/NĐ-CP ngày 27/10/2021 về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.
Thế giới có thêm hơn 445 nghìn ca nhiễm COVID-19 trong 24 giờ qua

Thế giới có thêm hơn 445 nghìn ca nhiễm COVID-19 trong 24 giờ qua

Tin tức - PV - 4 phút trước
Theo trang thống kê trực tuyến worldometers.info, tính đến sáng ngày 28/10/2021 (giờ Việt Nam), thế giới ghi nhận có tổng cộng 245.717.647 ca nhiễm COVID-19, trong đó 4.986.681 ca tử vong và 222.671.046 ca bình phục. Trong 24 giờ qua, thế giới có thêm 445.424 ca mắc và 8.056 ca tử vong mới vì đại dịch.
Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh đề xuất phương án cho học sinh đi học trở lại

Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh đề xuất phương án cho học sinh đi học trở lại

Giáo dục - Cát Tường - 10 phút trước
Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP. Hồ Chí Minh mới có văn bản trình UBND Thành phố về dự thảo kế hoạch tổ chức học tập trực tiếp tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Giá cà phê hôm nay 28/10: Trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg

Giá cà phê hôm nay 28/10: Trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg

Sản phẩm - Thị trường - Cát Tường - 1 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 28/10 đồng loạt giảm so với thời điểm sáng hôm qua, giao dịch trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg.
Chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển

Chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển

Thời sự - PV - 21:14, 27/10/2021
Tiếp xã giao các Đại sứ, Đại biện các nước tham gia Hội nghị trực tuyến Cấp cao Đông Á, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam luôn coi trọng thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác tốt đẹp với các nước, chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển, thúc đẩy hợp tác đa phương, liên kết và hội nhập quốc tế.
Đổi thay ở Mường Nhé

Đổi thay ở Mường Nhé

Về mảnh đất ngã ba biên giới Mường Nhé (Điện Biên) hôm nay không còn cảnh nghèo đói, lạc hậu, thay vào đó là những bản làng ấm no hiện hữu. Qua đó, khẳng định chủ trương, chính sách đầu tư đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào nơi đây.
Thông cáo báo chí số 8 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

Thông cáo báo chí số 8 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 19:59, 27/10/2021
Thứ Tư, ngày 27/10/2021, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc thứ 8 theo hình thức trực tuyến dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Tuyển U23 Việt Nam chật vật đánh bại tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa

Tuyển U23 Việt Nam chật vật đánh bại tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa

Thể thao - Giải trí - PV - 19:55, 27/10/2021
Phải rất nỗ lực, tuyển U23 Việt Nam mới có thể vượt qua tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa ở trận đầu tiên bảng I vòng loại U23 châu Á 2022, diễn ra chiều 27/10 trên sân Dolen Omurzakov (Kyrgyzstan). Một sự khởi đầu đầy thuận lợi cho thầy trò HLV Park Hang-seo.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị ASEAN+3 phát huy thế mạnh ứng phó khủng hoảng và tình huống y tế khẩn cấp

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị ASEAN+3 phát huy thế mạnh ứng phó khủng hoảng và tình huống y tế khẩn cấp

Thời sự - PV - 19:42, 27/10/2021
Chiều 27/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam dự Hội nghị Cấp cao trực tuyến ASEAN+3 lần thứ 24. Lãnh đạo các nước ASEAN, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và Tổng Thư ký ASEAN cùng dự Hội nghị.
Chủ tịch nước thăm các doanh nghiệp tiêu biểu do Người cao tuổi quản lý, điều hành

Chủ tịch nước thăm các doanh nghiệp tiêu biểu do Người cao tuổi quản lý, điều hành

Thời sự - PV - 19:08, 27/10/2021
Nhân Tháng hành động vì Người cao tuổi, Tháng Doanh nhân Việt Nam, ngày 27/10, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tới thăm một số doanh nghiệp tiêu biểu do doanh nhân là Người cao tuổi quản lý. Cùng đi có Bà Phạm Thị Hải Chuyền, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam; lãnh đạo một số bộ, ngành và UBND TP. Hà Nội.
Ngày 27/10: Việt Nam có 4.411 ca mắc COVID-19 và 2.024 ca khỏi bệnh

Ngày 27/10: Việt Nam có 4.411 ca mắc COVID-19 và 2.024 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:45, 27/10/2021
Ngày 27/10, Việt Nam có 4.411 ca mắc mới COVID-19 trong đó 2.052 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 2.024 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.