Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đón bằng Di sản UNESCO cho Xòe Thái: “Để người Thái tự kể câu chuyện của mình”

PV - 14:55, 15/09/2022

Nghệ sĩ Lê Hải Yến, Tổng đạo diễn Lễ đón bằng Di sản UNESCO ghi danh nghệ thuật Xòe Thái vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại cho biết, chương trình sẽ hoàn toàn khác lạ và mang đậm màu sắc, chất liệu văn hóa dân gian bản địa, do chính những người chủ nhân của Xòe Thái kể chuyện.

Xòe Thái tại lễ hội Văn hóa-Du lịch Mường Lò, tỉnh Yên Bái
Xòe Thái tại lễ hội Văn hóa-Du lịch Mường Lò, tỉnh Yên Bái

Ngày 24/9 tới, tại Yên Bái sẽ diễn ra Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh nghệ thuật Xòe Thái vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và khai mạc Lễ hội Văn hóa Du lịch Mường Lò, Khám phá Danh thắng quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải 2022.

Chương trình do Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái chỉ đạo thực hiện; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái tổ chức và Công ty Truyền thông, Tổ chức sự kiện Newday Media thực hiện.

Tổng đạo diễn chương trình là nữ đạo diễn Lê Hải Yến, CEO Newday Media. Ê-kíp thực hiện gồm đạo diễn Lê Hải Yến, các nhạc sĩ Mạnh Tiến, Khánh Băng phụ trách phần âm nhạc, Tổng biên đạo múa là Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hằng, cũng là biên đạo của chương trình “Ký ức Hội An”.

Ít ai biết được, ý tưởng về chương trình lại khởi đầu từ 1 lá thư đầy tâm huyết của 1 thầy giáo người Thái, chia sẻ cảm xúc khi được xem những chương trình nghệ thuật lấy chất liệu vùng cao trước đó.

Anh nói, với các chương trình đã từng làm, xem xong, đồng bào không thấy bóng dáng dân tộc mình, câu chuyện của mình trong đó vì được kể bằng ngôn ngữ của 1 dân tộc khác.

“Điều đó đã khiến ê-kíp làm chương trình suy nghĩ rất nhiều và quyết định làm 1 chương trình nghệ thuật đi đến tận cùng của văn hóa, để cộng đồng dân tộc Thái tự kể câu chuyện của mình”, nhạc sĩ Khánh Băng, phụ trách phần âm nhạc của chương trình kể lại.

Tổng đạo diễn Lê Hải Yến tham gia họp báo chương trình tại UBND Yên Bái
Tổng đạo diễn Lê Hải Yến tham gia họp báo chương trình tại UBND Yên Bái

Đạo diễn Lê Hải Yến cho biết, chương trình được hình thành và xây dựng sau 3 tháng ròng rã nghiên cứu, điền dã, tìm hiểu.

Lễ vinh danh mang chủ đề “Xòe Thái - tinh hoa miền di sản”, gồm 3 chương: chương 1 mang tên “Thiên di, dựng bản lập mường” nói về quá trình khởi nguyên của người Thái với dấu vết của Mẹ Âu Cơ đi lập bản.

Chương 2 có tên “Miền di sản” đề cập đến các nét tinh hoa trong di sản của người Thái, trong đó có lễ hội gội đầu độc đáo của các cô gái Thái.

Chương 3 mang tên “Tinh hoa lễ hội Xòe” kết thúc bằng hình ảnh Khau Cút trên mái nhà người Thái và hoa ban nở để nói về sự trở về và những ước vọng hạnh phúc, phồn thịnh của dân tộc.

Chương trình được xây dựng theo kiểu “không dừng”, chương sau tiếp nối vào chương trước, như dòng Nậm Thia cuộn chảy không ngừng tái hiện câu chuyện thiên di của 2 anh em Tạo Xuông và Tạo Ngần dựa theo cuốn sử thi “Quam tô mương” (Chuyện kể bản mường) về lịch sử hình thành của người Thái ở Tây Bắc.

Các hoạt cảnh sẽ liên tiếp tái hiện những nét văn hóa độc đáo, đặc sắc nhất của người Thái thông qua hình ảnh người con gái Thái, và từ đó tôn vinh điệu Xòe - di sản văn hóa phi vật thể nhân loại với 900 diễn viên chuyên nghiệp, bán chuyên và nghiệp dư, cùng 2.022 người tham gia màn Đại Xòe. Đây cũng là con số đặc biệt Ban tổ chức muốn nhấn mạnh sự kiện được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể thế giới trong năm 2022.

Chương trình có thời lượng 90 phút, trong đó 30 phút dành cho phần lễ, còn lại cho phần hội, gồm các phần biểu diễn nghệ thuật và màn đại xòe cuối cùng, thu hút toàn bộ khán giả, khách mời trong chương trình.

Chương trình diễn ra tại sân vận động Nghĩa Lộ, với phần sân khấu chính là toàn bộ khán đài B. Khi xong phần lễ, toàn bộ đại biểu, khách mời và khán giả sẽ được di chuyển sang phía khán đài A để toàn bộ mặt sân và khán đài B trở thành 1 sân khấu khổng lồ, nơi đồng bào Thái kể câu chuyện về văn hóa của dân tộc mình thông qua nghệ thuật Xòe.

Sân khấu thực cảnh chương trình
Sân khấu thực cảnh chương trình

Sân khấu của lễ vinh danh sẽ trải dài từ khán đài B xuống toàn bộ sân vận động, được liên kết xuyên suốt với hình tượng dòng suối chảy ngang qua sân vận động, như dòng Nậm Thia (ngòi Thia) chảy dài từ trên thượng nguồn những dãy núi bao la xuống tận vùng đồng bằng.

Ê-kíp thực hiện chương trình tiết lộ: “Sân khấu biểu diễn của chương trình gồm 2 phần: sân khấu chính và sân khấu trung tâm dưới sân vận động. Sân khấu chính với 3 cấp biểu diễn, lấy hình tượng chủ đạo là hình ảnh Quả Bầu Mẹ - tượng trưng cho ý nghĩa “Bầu ơi thương lấy bí cùng” để nói về 1 hình tượng đặc trưng của Tây Bắc, cũng là một trong những hình tượng gắn với tích Quả Bầu Tiên và cội nguồn của các dân tộc Việt Nam. Vắt ngang qua quả Bầu Mẹ là hình tượng chiếc khăn Piêu thổ cẩm uốn lượn trên sân khấu, nối xuống dưới sàn và chạy quanh sân vận động, được làm từ hiệu ứng LED matrix để khi là 1 con đường, khi lại trở thành dòng suối”.

Không chỉ vậy, toàn bộ đạo cụ sử dụng trong chương trình như trâu, bò, ngựa, nhiều đạo cụ sân khấu trong các màn tái hiện phong tục văn hoá của người Thái cũng đều được lấy từ các hiện vật trong các gia đình người Thái, nhờ sự nghiên cứu và sưu tầm hết sức công phu, tỉ mỉ về văn hóa Thái của ê-kíp, kể cả bộ trang phục cô dâu chú rể cho màn tái hiện đám cưới người Thái cũng là thật chứ không phải trang phục biểu diễn.

Trong chương trình, các yếu tố công nghệ, kỹ thuật chỉ phụ trợ cho các phần biểu diễn của con người. Đạo diễn Lê Hải Yến cho biết, với quá trình tập luyện nghiêm túc, khán giả sẽ không nhận ra sự khác biệt giữa diễn viên chuyên nghiệp và nghiệp dư. Có người còn làm cả clip ngắn để nói về chương trình lần này, mời cộng đồng người Thái các nước sang tham gia sự kiện.

“Đồng bào cũng rất hào hứng tham gia tập luyện để biểu diễn trong chương trình. Họ tự may quần áo biểu diễn. Các em nhỏ thì đi tập với đôi chân trần làm chúng tôi rất thương và xúc động”, chị chia sẻ.

“Đây là lần đầu tiên chúng tôi thực hiện 1 vở đại vũ kịch dân gian Tây Bắc, diễn ra trên toàn bộ sân vận động, chứ không gói gọn trên 1 sân khấu nào cả. Bởi chúng tôi nghĩ rằng, 1 sân khấu không thể diễn tả đầy đủ câu chuyện về cả 1 cộng đồng. Chúng tôi dùng phần lớn diễn viên là chính bà con, những nghệ nhân người Thái, người dân Tây Bắc… để kể câu chuyện về cộng đồng của họ, từ cội nguồn, từ thực tế đời sống, tình yêu, để hình thành nên nghệ thuật xòe Thái - một thứ nghệ thuật thăng hoa từ cuộc sống của họ. Đây sẽ là 1 cuộc trình diễn xuyên suốt, không có điểm dừng, để khán giả thực sự bị cuốn theo mạch chuyện ấy”- đạo diễn Lê Hải Yến chia sẻ.

Không chỉ kể câu chuyện văn hóa Tây Bắc qua Xòe Thái, mong muốn của những người làm chương trình là những nội dung của lễ vinh danh sau này có thể được hợp tác để xây dựng thành màn biểu diễn thực cảnh, giống như “Ký ức Hội An” để trở thành một trong những sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng của vùng đất Tây Bắc này, và cũng để vừa tôn vinh, vừa nối dài sức sống của điệu Xòe.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Mang thanh xuân lên miền biên ải

Mang thanh xuân lên miền biên ải

Tôi chưa từng trải qua niềm phơi phới của những con người trẻ, mang thanh xuân lên miền biên ải để lập thân lập nghiệp. Nhưng khi gặp gỡ rồi giã biệt về xuôi, trong tôi cũng đã bừng lên khát vọng cống hiến và dấn thân; như những ca từ bay bổng, lãng mạn mà mình đã từng ngân nga: “Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta. Mà hãy hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay”.
Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa trong tháng 3/2025 đạt 75,39 tỷ USD

Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa trong tháng 3/2025 đạt 75,39 tỷ USD

Kinh tế - Hoàng Minh - 27 phút trước
Theo thông tin từ Cục Hải quan, trong tháng 3/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 75,39 tỷ USD, tăng 18,2% (tương ứng tăng 11,62 tỷ USD) so với tháng trước; tính từ 01/01-15/3/2025 đạt 162,78 tỷ USD, tăng 12% tương ứng tăng 17,46 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2024.
Kon Tum: Người có uy tín khẳng định vai trò nơi bản làng

Kon Tum: Người có uy tín khẳng định vai trò nơi bản làng

Dân tộc - Tôn giáo - Minh Thu - 2 giờ trước
Giai đoạn 2023 - 2027, toàn tỉnh Kon Tum có 620 Người có uy tín trong đồng bào DTTS. Với những đóng góp thầm lặng, những Người có uy tín đã và đang chung tay, góp sức cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương và đồng bào các dân tộc xây dựng quê hương Kon Tum ngày càng phát triển.
Tổng thống Hoa Kỳ: Cuộc điện đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm rất hiệu quả

Tổng thống Hoa Kỳ: Cuộc điện đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm rất hiệu quả

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump chia sẻ cuộc điện đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm là rất hiệu quả và khẳng định mong muốn gặp lại.
Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Burundi

Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Burundi

Thời sự - PV - 20:15, 04/04/2025
Chiều 4/4, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã hội kiến Tổng thống Cộng hòa Burundi Évariste Ndayishimiye đang có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 3 - 6/4.
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng đồng chí Khamtay Siphandone

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng đồng chí Khamtay Siphandone

Thời sự - PV - 19:17, 04/04/2025
Sáng 4/4, tại Hà Nội, Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam do Chủ tịch nước Lương Cường dẫn đầu, Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dẫn đầu và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định dẫn đầu đã viếng và ghi sổ tang tưởng niệm đồng chí Khamtay Siphandone, nguyên Chủ tịch Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nguyên Chủ tịch nước Lào.
Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt

Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin sáng ngày 4/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt. Chùa Dơi Sóc Trăng. Những người con của bản. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cùng thành phố mang tên Bác và đất nước vươn mình

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cùng thành phố mang tên Bác và đất nước vươn mình

Sự kiện - Bình luận - Vũ Thị Huỳnh Mai (Chủ nhiệm Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài TP. Hồ Chí Minh) - 18:31, 04/04/2025
Kế thừa và phát huy tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, tại buổi gặp mặt với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mừng xuân 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh “Bên cạnh những nỗ lực ở trong nước, Đảng và Nhà nước hết sức trân trọng những đóng góp quý báu của cộng đồng người Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới cho công cuộc phát triển đất nước hiện nay”. Với chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nói chung và hơn 3 triệu người Việt Nam ở nước ngoài có liên hệ với TP. Hồ Chí Minh nói riêng, công tác về người Việt Nam ở nước ngoài luôn được lãnh đạo Đảng và Nhà nước dành sự quan tâm đặc biệt.
Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hồ Chí Minh trao nhà tình thương nhân Tết Chôl Chnăm Thmây

Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hồ Chí Minh trao nhà tình thương nhân Tết Chôl Chnăm Thmây

Tin tức - Duy Chí - 18:19, 04/04/2025
Ông bà Nguyễn Văn Năm - Lý Thị Nhung, dân tộc Khmer ngụ ấp Hoà Hiệp 2, xã Long Hoà, huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh khó khăn về nhà ở, công việc làm không ổn định nhưng gia đình luôn hoà thuận, có con là bộ đội xuất ngũ, vừa được địa phương sửa chữa và bàn giao nhà tình thương nhân dịp đồng bào đón Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2025.
Gia Lai: Truy tố

Gia Lai: Truy tố "nữ quái" lừa bán 8 công dân Việt Nam ra nước ngoài

Pháp luật - Ngọc Thu - 18:16, 04/04/2025
Ngày 4/4, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành cáo trạng, truy tố bị can Vũ Thị Khánh Huyền (SN 1999, trú tại tổ dân phố 7, thị trấn Chư Ty, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai) về tội “mua bán người”.
Nhiều sự kiện nổi bật tại Tháng hành động vì Hợp tác xã năm 2025

Nhiều sự kiện nổi bật tại Tháng hành động vì Hợp tác xã năm 2025

Tin tức - Văn Hoa - 18:15, 04/04/2025
Ngày 4/4, tại Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức Gặp mặt Báo chí thông tin về Tháng hành động vì Hợp tác xã và Năm Quốc tế Hợp tác xã 2025. Bà Cao Xuân Thu Vân - Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam chủ trì buổi Gặp mặt.
Bộ Công Thương gửi công hàm đàm phán với Mỹ về thuế đối ứng 46%

Bộ Công Thương gửi công hàm đàm phán với Mỹ về thuế đối ứng 46%

Tin tức - Thúy Hồng - 18:14, 04/04/2025
Đó là thông tin tại Họp báo báo thường kỳ quý I/2025, thông tin tình hình sản xuất công nghiệp và hoạt động thương mại 3 tháng đầu năm 2025 của Bộ Công thương, tổ chức ngày 4/4, tại Hà Nội.