Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đâm đuống một sinh hoạt văn hóa độc đáo của người Mường

PV - 14:30, 29/01/2018

Đâm đuống là tục lệ có từ lâu đời ở các vùng đồng bào dân tộc Mường, Hòa Bình và huyện Thanh Sơn (Phú Thọ). Theo tiếng Mường, đâm đuống còn gọi là “chàm đuống”, chàm là đâm từ trên xuống, đuống là máng gỗ để giã lúa… Trong khuôn khổ Chương trình “Hương sắc vùng cao” tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam, lần đầu tiên nhóm nghệ nhân người Mường tỉnh Hòa Bình đã tái hiện lại tục đâm đuống của dân tộc mình.

Đâm đuống là hình thức giã gạo, nhưng là giã gạo trong lễ hội, có tính nghệ thuật và tính lễ hội. Đồng bào Mường giã gạo bằng cối gỗ hình chiếc thuyền độc mộc dài từ hai tới ba sải tay. Chiếc chày giã dài như đòn gánh, giữa thân thon để vừa tay cầm.

Đâm đuống là một nét văn hóa độc đáo của người Mường. Đâm đuống là một nét văn hóa độc đáo của người Mường.

 

Ông Đinh Ngọc Lượng, thầy cúng trong buổi lễ cho biết, đâm đuống thường được người Mường tổ chức vào dịp Tết, hội mùa, cưới xin và dựng nhà. Nó được hình thành từ cuộc sống lao động của cư dân nông nghiệp vùng trung du, từ công việc giã gạo bằng cối và chày gỗ của phụ nữ. Đến nay, đâm đuống không chỉ có ý nghĩa là một hình thái lao động mà tồn tại như một tục lệ cổ truyền, ẩn chứa ý nghĩa tâm linh.

Người Mường tin rằng tiếng đuống càng vang, càng rộn ràng bao nhiêu thì năm đó sẽ mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, mọi điều may mắn sẽ đến nhiều bấy nhiêu.

Mở đầu phần lễ là dàn cồng chiêng được gióng lên, sau đó cô gái Mường bê mâm lễ gồm: gà luộc, xôi, rượu... đi trước, tiếp theo là ông mo, cuối cùng là đoàn nhạc lễ và dàn chiêng đi một vòng quanh sân lễ. Ông mo ngồi cúng lạy trước mâm lễ, khấn trời phật; đức thánh Tản Viên ở núi thánh Ba Vì; Bà chúa Thác Bờ và các thầy; thần linh, thổ công, thổ địa... cầu sức khỏe, mùa màng bội thu. Tiếp theo, ông mo thực hiện nghi lễ cầu khấn mát nhà bằng việc vẩy nước xung quanh không gian làm lễ.

Các tiết mục biểu diễn nhạc cụ dân tộc Mường sau phần lễ. Các tiết mục biểu diễn nhạc cụ dân tộc Mường sau phần lễ.

 

Sau phần lễ, âm thanh của các nhạc cụ truyền thống vang lên và nghi thức đâm đuống bắt đầu. Những cô gái trong trang phục truyền thống của mình cầm 6 cây chày gỗ thực hiện động tác đâm đuống. Chiếc đuống hình chiếc thuyền độc mộc đã được đặt sẵn giữa sân lễ từ trước như được đánh thức bằng âm thanh gõ nhịp nhàng từ những chiếc chày gỗ dài. Theo nhịp tay đâm đuống mau hay chậm, âm thanh cũng chuyển điệu sang những tiết tấu khác nhau, có nhịp 2 xen nhịp 3… Lúc tiếng chày vang lên theo nhịp điệu nhất định, âm thanh của các nhạc cụ truyền thống khác cũng vang lên phụ họa, tạo thành bản nhạc vui tươi, khỏe khoắn, rộn ràng. Lễ hội này còn mở màn, mở đầu cho một năm mới, cầu cho năm mới an lành, ăn nên làm ra, ấm êm, hạnh phúc.

HỒNG MINH

Tin cùng chuyên mục
Giới trẻ DTTS với tiếng mẹ đẻ - Câu chuyện của tình yêu và lòng tự tôn dân tộc

Giới trẻ DTTS với tiếng mẹ đẻ - Câu chuyện của tình yêu và lòng tự tôn dân tộc

Hiện nay, nhiều bạn trẻ người dân tộc thiểu số (DTTS) không còn biết nghe và nói tiếng mẹ đẻ của mình. Đây là thực tế buồn, cho thấy lòng tự tôn và tình yêu văn hóa dân tộc ở một bộ phận giới trẻ đang giảm sút. Những năm qua, Đảng và Nhà nước có nhiều chính sách nhằm gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các dân tộc, trong đó có bảo tồn tiếng nói, chữ viết. Việc gìn giữ tiếng mẹ đẻ cho giới trẻ người DTTS, không chỉ phụ thuộc vào ý thức tự thân, tự lực của mỗi cá nhân, mà của cả cộng đồng dân tộc.
Thanh Hóa: Tăng cường phòng chống thiên tai trong điều kiện dịch bệnh Covid -19

Thanh Hóa: Tăng cường phòng chống thiên tai trong điều kiện dịch bệnh Covid -19

Tin địa phương - PV-CĐ - 1 giờ trước
UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có công văn chỉ đạo các huyện miền núi lập phương án phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, đảm bảo an toàn, sẵn sàng di dời người dân khỏi khu vực có nguy cơ ngập lụt, sạt lở.
Nghệ An thu hút vốn đầu tư bất động sản nghỉ dưỡng

Nghệ An thu hút vốn đầu tư bất động sản nghỉ dưỡng

Bất động sản - PV - 1 giờ trước
Cùng với sự phát triển về kinh tế và hạ tầng giao thông, Nghệ An đang dần trở thành thị trường mới nổi cho dòng vốn đầu tư bất động sản nghỉ dưỡng tại khu vực Bắc Trung Bộ.
Xe xét nghiệm lưu động ở Cần Thơ - Sáng kiến hữu ích trong mùa dịch

Xe xét nghiệm lưu động ở Cần Thơ - Sáng kiến hữu ích trong mùa dịch

Sáng tạo - Thiên Đức - 2 giờ trước
Báo cáo mới đây của Ủy ban Dân tộc về tình hình phòng, chống dịch Covid 19 vùng DTTS, đã nêu gương quận Bình Thủy, TP. Cần Thơ đã có mô hình sáng tạo. Đó là mô hình xe xét nghiệm lưu động, đến từng nhà để lấy mẫu.
Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây siro

Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây siro

Bạn của nhà nông - Như Ý - 2 giờ trước
Hiện nay cây Siro đang được trồng ngày càng nhiều và mang đến nhiều công dụng tuyệt vời. Đây là loại cây có sức sống mãnh liệt, kháng bệnh tốt, không kén chọn đất. Tuy nhiên, trong quá trình chăm sóc cũng gặp phải một số vấn đề, dẫn đến cây chậm phát triển và cho năng suất quả thấp. Vì vậy việc nắm rõ kỹ thuật trồng và cách chăm sóc cây siro là rất cần thiết. Sau đây mời và con tham khảo những thông tin cần thiết nhằm giúp quá trình trồng và chăm sóc cây siro trở nên đơn giản và dễ dàng hơn.
Sản xuất nông nghiệp ở miền núi trước biến đổi khí hậu: Gánh nặng trong sản xuất (Bài 2)

Sản xuất nông nghiệp ở miền núi trước biến đổi khí hậu: Gánh nặng trong sản xuất (Bài 2)

Xã hội - Khánh Thi - CĐ - 3 giờ trước
Biến đổi khí hậu (BĐKH) kiến sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất của tất cả các hệ thống sản xuất ở Việt Nam, trong đó có ngành nông nghiệp. Nhất là ở miền núi, trong điều kiện sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, phương thức canh tác còn lạc hậu, BĐKH sẽ làm gia tăng gánh nặng dịch bệnh, kéo giảm năng suất của các loại cây trồng, vật nuôi.
Những bông hoa của núi rừng

Những bông hoa của núi rừng

Cùng với sự đầu tư của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào các dân tộc, trong những năm gần đây, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có nhiều khởi sắc trên tất cả các lĩnh vực. Đóng góp vào những thành tựu đó là những bông hoa của núi rừng - họ vượt khó vươn lên, truyền cảm hứng cho nhiều người, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.
Cà Mau: Tập trung tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo ở vùng có đông đồng bào DTTS

Cà Mau: Tập trung tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo ở vùng có đông đồng bào DTTS

Dân tộc- Tôn giáo - Nguyệt Anh - 3 giờ trước
Ban Dân tộc tỉnh Cà Mau vừa ban hành Kế hoạch số 34/KH-BDT về triển khai thực hiện công tác tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo ở vùng có đông đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh.
Làng cổ Shirakawa-go vào Thu

Làng cổ Shirakawa-go vào Thu

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 4 giờ trước
Ẩn mình trong rặng núi Hida hùng vĩ thuộc tỉnh Gifu, ngôi làng Shirakawa-go là một trong hai ngôi làng cổ bậc nhất còn lưu giữ nhiều phong cách làng mạc thời xa xưa của đất nước Nhật Bản khi xung quanh nhà vẫn giữ được những ruộng lúa xanh tốt và bao quanh làng là cả một rừng cây khi chuyển sang Thu tạo nên màu sắc vô cùng quyến rũ.
Các bài thuốc chữa bệnh từ cây ngô thù du

Các bài thuốc chữa bệnh từ cây ngô thù du

Vườn thuốc quanh ta - Như Ý - 4 giờ trước
Cây ngô thù du hay còn được gọi với cái tên là ngô vu, thù du, ngô thù...có vị đắng, tính ôn và hơi có độc tính. Phần quả của cây ngô thù du được sử dụng rất phổ biến để làm dược liệu chữa bệnh. Sau đây là một số bài thuốc chữa bệnh có sử dụng dược liệu ngô thù du mời các bạn tham khảo.
Hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục THCS, THPT năm học 2021-2022

Hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục THCS, THPT năm học 2021-2022

Giáo dục - P. Ngọc - 4 giờ trước
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Công văn số 4040/BGDĐT-GDTrH hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, THPT năm học 2021-2022 ứng phó với dịch Covid-19.
Nông sản Việt được ưa chuộng tại thị trường Trung Quốc

Nông sản Việt được ưa chuộng tại thị trường Trung Quốc

Sản phẩm - Thị trường - Cát Tường (T/h) - 5 giờ trước
Nhiều mặt hàng nông sản, thực phẩm của Việt Nam đã và đang được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng nhờ chất lượng và khả năng cung ứng ngày càng được cải thiện.