Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Vào “thủ phủ” điện gió: Những hệ lụy có thể dự báo (Bài 2)

Thanh Hải – Khánh Ngân - 16:38, 24/04/2021

Những cột trụ gắn cánh quạt khổng lồ quay suốt ngày đêm, giữa bạt ngàn núi rừng trên đỉnh Trường Sơn nhìn rất đỗi thân thiện. Đồng bào Vân Kiều, Pa Cô nơi đây cũng không còn lạ lẫm với điều ấy; nhiều người vẫn nghĩ nơi đây vẫn bình yên như chưa hề có thảm họa lũ lụt, sạt lở đất xảy ra hồi cuối năm 2020. Còn chúng tôi lại quả quyết rằng, việc phá rừng ồ ạt để lấy đất cho hàng loạt dự án điện gió ở Hướng Hóa đang là một trong những nguy cơ tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Thi công đường vận hành của một dự án điện gió
Thi công đường vận hành của một dự án điện gió

Rừng bị cạo trọc ngày một nhiều…

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị khẳng định rằng, sẽ không đánh đổi môi trường lấy dự án, lấy kinh tế. Nhưng nhìn vào thực tế, hàng chục dự án điện gió thu hồi đất lâm nghiệp và rừng để thi công dự án khiến nhiều người băn khoăn lo ngại.

Trong cả hai cuộc trò chuyện với đại diện Ban Quản lý rừng phòng hộ và Hạt Kiểm lâm Hướng Hóa, chúng tôi đều nhận được câu trả lời “rất tiếc” khi có nhiều diện tích rừng nơi đây đã được chuyển đổi mục đích sử dụng. Ông Bùi Văn Duân, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Hướng Hóa cho biết: Có 11 dự án điện gió đã chuyển đổi mục đích sử dụng, dù rừng được chuyển đổi chủ yếu là rừng nghèo, rừng phục hồi, rừng trồng.

Còn ông Võ Đình Tiến, Trưởng phòng bảo vệ rừng thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Hướng Hóa nói chắc nịch: Vai trò của rừng là rất quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, chống xói mòn, sạt lở đất. Diện tích rừng bị giảm là rất tiếc. 

Theo ông Tiến, đã có hơn 70ha đất lâm nghiệp và đất rừng do Ban quản lý đã được chuyển đổi. Cụ thể, có 50,7ha rừng trồng và 19,87ha đất trống được thu hồi, phục vụ 6 dự án điện gió.

Mới chỉ có một số ít dự án điện gió đã thu hồi chừng ấy đất và rừng. Khi tất cả 31 dự án đã được phê duyệt quy hoạch cùng lấy đất, lấy rừng thực hiện dự án (chưa kể 53 dự án đang chờ bổ sung quy hoạch) thì… diện tích rừng bị mất là bao nhiêu. Hệ lụy sẽ như thế nào? Rồi, ở vùng miền Tây Quảng Trị đang có nhiều dự án thủy điện vận hành, khai thác thì sao? 

Chưa kể, hầu hết các trụ điện gió được thi công trên đỉnh dốc cao. Người xưa có câu “nhà dột từ nóc”. Ngẫm ra, rừng ở đỉnh dốc bị phá vỡ thì nguy cơ sạt lở là rất cao.

Không đổ lỗi hết cho một nguyên nhân, lí do nào. Nhưng có một lí do chắc chắn, một nguyên nhân không thể chối cãi, rằng: hệ sinh thái suy giảm, rừng cạn kiệt… cùng với những dự án được đầu tư đã phá vỡ quy hoạch rừng, thay đổi môi sinh, môi trường… đang góp phần làm cho thời tiết trở nên cực đoan hơn.

Cận cảnh một trụ điện gió
Cận cảnh một trụ điện gió

Nhìn từ những vụ sạt lở đất và lũ lụt hồi cuối năm 2020, ai cũng rùng mình. “Rốn lũ” Hướng Việt (Hướng Hóa) trở thành xã “6 không” sau lũ dữ: không đường, không điện, không nước sạch, không trường, không trạm y tế, không trụ sở làm việc. 

Cũng tại Hướng Hóa, vụ sạt lở đất làm 22 người thiệt mạng tại nơi đóng quân của Đoàn Kinh tế -Quốc phòng 337 ở xã Hướng Phùng đã là kí ức kinh hoàng, khó quên. Nước từ trên trời xuống, nước đổ từ khe suối ra sông rồi chảy về xuôi, nhấn chìm nhiều làng mạc, ruộng đồng. Mưa lũ cuối năm 2020 đã làm thiệt hại cho Quảng Trị rất nhiều tỉ đồng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hà Sĩ Đồng cho hay: Chúng tôi chỉ quy hoạch vào những diện tích rừng sản xuất, rừng nghèo, đất trống. Ngay dưới những dự án điện gió, vẫn có thể sản xuất bình thường. Hiện tại, địa phương đã tổ chức quy hoạch lại vùng dân cư hợp lí hơn, an toàn hơn; không ở vùng có nguy cơ sạt lở đất.

Nhà đầu tư có “lách luật”?

Ngày 31/10/2021, đang là mốc thời gian “sinh tử” đối với các nhà đầu tư điện gió. Theo quy định, các dự án điện gió không kịp đưa vào vận hành vào trước thời điểm này, thì sẽ không được hưởng hỗ trợ giá điện của nhà nước với mức ưu đãi gần 2.000 đồng/Kwh. Để kịp mốc thời thời gian này, các dự án điện gió dường như đang phải chạy đua… như gió.

Đại diện Ban Quản lý các dự án huyện Hướng Hóa nói: Đây là áp lực rất lớn đối với các nhà đầu tư; đồng thời cũng tạo nên áp lực rất lớn đến các địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng, cơ sở hạ tầng để phục vụ cho các thiết bị siêu trường siêu trọng, cùng nhiều vấn đề phát sinh khác.

Giải phóng mặt bằng là khâu quan trọng đối với địa phương. Hầu hết người dân đều đồng tình di dời, đồng thuận với các dự án điện gió. 

Nhưng, đây là dự án do tư nhân triển khai, theo quy định, việc thu hồi đất phải thỏa thuận với dân. Quá trình thu hồi đất, triển khai dự án trong một thời gian ngắn, với khối lượng công việc lớn, sẽ rất khó để đảm bảo chắc chắn việc không phát sinh khiếu kiện khi đền bù chưa thỏa đáng, sai số liệu…

Hiện trường sạt lở đất ở xã Hướng Việt trong năm 2020
Hiện trường sạt lở đất ở xã Hướng Việt trong năm 2020

Nhiều chuyên gia cũng đã phân tích và không tán thành việc ồ ạt đưa điện gió, điện mặt trời vào Quảng Trị với công suất lớn. Các chuyên gia băn khoăn, tại sao địa phương này cần tới mấy nghìn MW điện gió trong khi nhu cầu điện ở đó không phải là cao, chưa kể hệ thống lưới, trạm biến áp, đường dây... làm sao đáp ứng được? 

Về mặt kĩ thuật, hệ thống điện chưa chịu đựng nổi tỷ lệ điện gió, điện mặt trời lớn như thế. Điều này liên quan đến an ninh lưới điện, an ninh năng lượng, đến một lúc nào đó có thể xảy ra tình trạng mất an toàn về cung cấp điện. Mặt khác, sẽ khó tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam nếu giá điện bình quân cứ tăng cao do điện mặt trời, điện gió phải mua với giá cao.

Nhìn từ danh mục các dự án điện gió đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, thì thấy rằng, dường như các nhà đầu tư đang “xé nhỏ dự án” để “lách luật”. Nhiều nhà máy điện gió trùng tên, có chăng chỉ khác số tự nhiên ở cuối mà thôi. Ngay cái tên nhà máy điện gió Hướng Linh, chúng tôi cũng đã bắt gặp đến 8 nhà máy; các nhà máy điện gió Hướng Phùng, Gelex cũng có đến 3 nhà máy cùng tên… 

Bên cạnh đó, với một diện tích đất rừng và đất lâm nghiệp thu hồi nhất định, sẽ thuộc sự điều chỉnh quy hoạch của cấp tỉnh; không cần phải trình Chính phủ. Về điều này, ông Hà Sĩ Đồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị giải thích: vì dự án điện gió không làm tập trung, chỗ nào lợi thế thì nhà đầu tư làm... Tuy nhiên, rõ ràng có một thực tế là, cùng với việc nở rộ các dự án điện gió, những cánh rừng nơi đây đang ngày càng bị thu hẹp, để lại những nỗi lo không nhỏ về môi sinh.

Tin cùng chuyên mục
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Tin nổi bật trang chủ
Không ngừng củng cố và nâng tầm mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Không ngừng củng cố và nâng tầm mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam theo lời mời của đồng chí Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản (Saysomphone Phomvihan), Uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào, sáng ngày 16/5, ngay sau Lễ đón chính thức tại Nhà Quốc hội Lào, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Lào Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 16/5: Đoàn Việt Nam dẫn đầu với cách biệt lớn

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 16/5: Đoàn Việt Nam dẫn đầu với cách biệt lớn

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 23:22, 16/05/2022
Tính đến 22h00 ngày 16/5, Đoàn thể thao Việt Nam có thêm 20 tấm Huy chương Vàng (HCV). Hiện tại Đoàn thể thao Việt Nam đang đứng ở vị trí số 1 với 86 HCV
Lịch thi đấu bán kết bóng đá nam và nữ SEA Games 31

Lịch thi đấu bán kết bóng đá nam và nữ SEA Games 31

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 22:05, 16/05/2022
Sau khi vòng bảng kết thúc, môn bóng đá nam và nữ SEA Games 31 đã xác định được các cặp đấu bán kết. Trong đó, U23 Việt Nam sẽ gặp U23 Malaysia, còn đội tuyển nữ Việt Nam sẽ gặp đội tuyển nữ Myanmar ở bán kết.
Thủ tướng tiếp lãnh đạo một số tập đoàn tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ

Thủ tướng tiếp lãnh đạo một số tập đoàn tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 21:58, 16/05/2022
Sáng ngày 16/5, theo giờ địa phương, tại New York, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Tổng Giám đốc Quỹ đầu tư Kohlberg Kravis Roberts (KKR), Chủ tịch Tập đoàn Visa và một số CEO tài chính của Hoa Kỳ.
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Phóng sự - Nguyễn Thanh - 20:57, 16/05/2022
Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan

Tin tức - PV - 20:46, 16/05/2022
Chiều 16/5, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan Prawit Wongsuwon nhân dịp sang Việt Nam và dự một số hoạt động SEA Games 31.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
SEA Games 31: VĐV Đinh Phương Thành xuất sắc bảo vệ thành công Huy chương Vàng

SEA Games 31: VĐV Đinh Phương Thành xuất sắc bảo vệ thành công Huy chương Vàng

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 20:45, 16/05/2022
Trong ngày thi đấu 16/5, ở nội dung xà kép môn Thể dục dụng cụ, vận động viên Đinh Phương Thành đã xuất sắc đánh bại nhà vô địch thế giới người Philippines Carlos Yulo, bảo vệ thành công Huy chương Vàng.
Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam-Hy Lạp

Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam-Hy Lạp

Thời sự - PV - 20:27, 16/05/2022
Ngày 16/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou và Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Hy Lạp đến chào xã giao nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.
Hai nhà khoa học được trao Giải thưởng Kovalevskaia

Hai nhà khoa học được trao Giải thưởng Kovalevskaia

Tin tức - Hiếu Anh - 20:14, 16/05/2022
Ngày 16/5, tại Hà Nội, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2021 nhân dịp kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Tham dự Lễ trao giải có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Chủ tịch ủy ban giải thưởng Kovalevska; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Hà Thị Nga.
Điện Biên: Bắt đối tượng đặc biệt nguy hiểm sau 20 năm trốn truy nã

Điện Biên: Bắt đối tượng đặc biệt nguy hiểm sau 20 năm trốn truy nã

Pháp luật - Hoàng Khánh - 20:12, 16/05/2022
Các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh Điện Biên vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát Công an Thủ đô Viên Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào bắt giữ thành công một đối tượng nguy hiểm phạm tội về ma túy lẩn trốn 20 năm tại nước bạn Lào.
Lai Châu: Sạt lở đường, xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè

Lai Châu: Sạt lở đường, xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè

Tin địa phương - Trọng Bảo - 20:11, 16/05/2022
Sáng 16/5, tại Km 11+200 trên tuyến đường từ xã Nậm Khao, xã Tà Tổng (Lai Châu) đi huyện Mường Nhé (tỉnh Điện Biên), thuộc địa phận bản Xám Láng, xã Nậm Khao, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu ghi nhận điểm sạt lở ta luy dương và ta luy âm, làm mất đường, khiến xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè.