Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tự chủ đại học: Đừng dồn gánh nặng lên học phí

Hồng Phúc - 11:51, 17/12/2020

Tự chủ đại học được xem là xu thế phát triển được rất nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng. Viêt Nam cũng đã và đang thí điểm cơ chế này. Ngoài những mặt tích cực, chúng ta cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, cụ thể như việc học phí leo thang.

Tự chủ đại học vẫn phải bảo đảm quyền bình đẳng tiếp cận giáo dục đối với một số đối tượng đặc biệt như học sinh nghèo, học sinh DTTS, học sinh khuyết tật,…
Tự chủ đại học vẫn phải bảo đảm quyền bình đẳng tiếp cận giáo dục đối với một số đối tượng đặc biệt như học sinh nghèo, học sinh DTTS, học sinh khuyết tật,…

Gánh nặng học phí

Hiện tại, tự chủ trong giáo dục đã được thực hiện thí điểm tại 23 trường ĐH công lập trong cả nước, theo Nghị quyết số 77/NQ- CP (NQ77) của Chính phủ giai đoạn 2014 - 2017. Trong đó, 12 trường có thời gian tự chủ trên 2 năm, 2 trường có thời gian tự chủ từ 1 - 2 năm, 9 trường có thời gian tự chủ dưới 1 năm.

Bà Nguyễn Thu Thủy, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) nhận định, thực hiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Đại học (Luật 34) và Nghị định 99/2019/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật 34, các trường bước đầu đạt một số kết quả đáng khích lệ, giảm thủ tục hành chính, tăng tính chủ động, linh hoạt trong mọi hoạt động từ đào tạo và nghiên cứu khoa học đến tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính,…

Dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục Đại học cho phép cơ sở giáo dục được tự chủ tài chính đại học, trong đó được quyền thu học phí. Trước nội dung này, nhiều nhà quản lý băn khoăn rằng, liệu có làm mất cơ hội tiếp cận giáo dục của các đối tượng đặc biệt như: Học sinh vùng dân tộc thiểu số, miền núi; học sinh sống vùng nông thôn (không thuộc hộ nghèo, cận nghèo nhưng cuộc sống cũng chỉ đủ ăn) là một nỗi lo có cơ sở.

Trường ĐH Y dược TP. Hồ Chí Minh chính thức tự chủ từ năm 2020. Mức học phí ngành Y đa khoa vừa được trường công bố là 6,8 triệu đồng/tháng/sinh viên, tương đương 68 triệu đồng/năm; ngành Răng – Hàm – Mặt học phí 70 triệu đồng/năm. Mức học phí này cao gấp 4 - 5 lần so với trước khi trường tự chủ. Khoa Y dược, ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cũng cho biết, học phí ngành Dược chất lượng cao của trường là 8,8 triệu đồng/tháng/sinh viên, tức là 88 triệu đồng/năm/sinh viên.

Đây chỉ là một ví dụ. Nhìn nhận từ thực tế này, sẽ không ít những trường hợp sinh viên thuộc những đối tượng đặc biệt như trên, bị thu hẹp cơ hội tiếp cận giáo dục đối với ngành mình lựa chọn.

Thu hẹp cơ hội tiếp cận giáo dục

Khác với các loại hình dịch vụ khác, giáo dục đại học là loại dịch vụ đặc biệt. Bàn vấn đề tự chủ đại học, phải quan tâm tới lợi ích từ ba nhóm: Người học, trường đại học và cơ quan quản lý. Trong đó, lợi ích của người học cần phải được làm rõ, bởi thời gian qua, vấn đề này ít được nhắc đến.

Tự chủ đại học phải bảo đảm cơ chế để người nghèo, người khuyết tật, hoàn cảnh đặc biệt khó khăn có cơ hội hưởng thụ nền giáo dục đại học bình đẳng, kể cả chương trình tiên tiến, chất lượng cao. Bởi suy cho cùng, mục tiêu của giáo dục đại học là tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội.

Nói về thực trạng giáo dục đại học, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc cho biết, cả nước hiện có 236 trường đại học, với khoảng 1,7 triệu sinh viên. Trong đó, có 171 trường công lập, số còn lại là tư thục và các trường có vốn đầu tư nước ngoài. Về tài chính, theo Thứ trưởng Phúc, mức chi cho giáo dục còn thấp, với khoảng 0,5% GDP nên gia đình và người học phải gánh rất nhiều, gần như nhiều nhất trong các nước khảo sát. Mức đầu tư cho giáo dục so với GDP chỉ hơn 10%, trong khi các nước lên tới 40%.

Tăng học phí là điều không thể tránh khỏi, khi các trường đại học áp dụng cơ chế tự chủ. Tuy nhiên, đây chưa phải là điều kiện tiên quyết để quyết định chất lượng đào tạo. Vì thế, song song với tăng học phí, các trường cần sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao trách nhiệm xã hội để bảo đảm chất lượng đào tạo và khả năng tiếp cận đại học của người học.

Ông Huỳnh Quyết Thắng, Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội cho rằng, sẽ rất khó đột phá, nếu các trường chỉ dựa vào việc tăng học phí và “sống chủ yếu nhờ học phí”. Để nâng cao chất lượng đào tạo, đưa trường đạt đẳng cấp quốc tế, các trường cần phải tìm kiếm các nguồn tài chính khác nhau như hợp tác doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ, xin đầu tư từ Chính phủ,…

Việc giao quyền tăng giảm học phí, cùng với đó cho phép các trường xây dựng và quyết định mức giá dịch vụ đào tạo, theo quy định của pháp luật đối với các dịch vụ không sử dụng ngân sách Nhà nước, cũng sẽ tạo ra nghi ngại sẽ xảy ra việc tăng phí vô tội vạ ở các trường điểm. Hoặc sẽ phát sinh ra việc một số trường đại học sẽ thu học phí giá rẻ cạnh tranh, dẫn đến tình trạng giảm chất lượng đào tạo.

Chưa kể, học phí cao hơn nhưng liệu chất lượng đào tạo có được nâng cao, vẫn là vấn đề cốt lõi cần câu trả lời?

“Những cơ sở giáo dục đại học đáp ứng được các điều kiện để tự chủ, đồng thời tự bảo đảm kinh phí chi thường xuyên thì được tự xác định mức thu học phí. Tuy nhiên, tất cả việc xác định mức thu nhưng phải căn cứ vào định mức kinh tế kỹ thuật, theo lộ trình tính đúng, tính đủ chi phí đào tạo. Cùng với đó, các trường phải thực hiện các chế độ quản lý tài chính, về kế toán kiểm toán, về công khai, minh bạch thông tin theo luật định, và đó là cơ sở để xã hội có thể giám sát...”, PGS Nguyễn Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học nói.

Tin cùng chuyên mục
“Góp cơm” để con đến trường học chữ

“Góp cơm” để con đến trường học chữ

Xa trường lớp, hành trang mỗi ngày đến trường của những đứa trẻ vùng cao xứ Nghệ không chỉ là cặp sách, mà còn là những gói cơm, nhúm muối. Chưa thể gọi là đủ đầy, nhưng là thứ không thể thiếu để những ngày đến trường của các em không bị đứt đoạn.
Tin nổi bật trang chủ
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh chúc Tết tại huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh chúc Tết tại huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La

Tiếp tục chuyến thăm, chúc Tết tại tỉnh Sơn La, ngày 23/1/2021, Đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc do Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh làm Trưởng Đoàn đã đi thăm, chúc Tết tại Đồn Biên phòng Nậm Lạnh (BĐBP Sơn La); chúc Tết Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân bản Tặc Tè, Nhân dân xã Mường Và, huyện Sốp Cộp.
Hội chợ OCOP Tuyên Quang 2021 - Công bố chỉ dẫn địa lý cam sành Hàm Yên

Hội chợ OCOP Tuyên Quang 2021 - Công bố chỉ dẫn địa lý cam sành Hàm Yên

Sản phẩm - Thị trường - Văn Hoa - 19:59, 23/01/2021
Hội chợ OCOP Tuyên Quang 2021 và công bố chỉ dẫn địa lý cam sành Hàm Yên do UBND tỉnh Tuyên Quang tổ chức vừa diễn ra đường Tân Trào, thành phố Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang).
Năm 2020: Trên 100 nghìn lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn tín dụng ưu đãi

Năm 2020: Trên 100 nghìn lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn tín dụng ưu đãi

Tin tức - Phương Linh - 19:51, 23/01/2021
Trong năm 2020, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội TP. Hà Nội đã tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị và chỉ tiêu kế hoạch được giao, góp phần cùng Thành phố thực hiện tốt mục tiêu về giảm nghèo, tạo việc làm, xây dựng nông thôn mới, đảm bảo an sinh xã hội năm 2020.
Hà Nội sẽ phân luồng thêm 10 tuyến đường để phục vụ Đại hội XIII của Đảng

Hà Nội sẽ phân luồng thêm 10 tuyến đường để phục vụ Đại hội XIII của Đảng

Tin tức - PV - 14:57, 23/01/2021
Từ 6 giờ 30 phút đến 8 giờ 30 phút, và từ 10 giờ đến 12 giờ ngày 26/01/2020, thêm một số tuyến đường của Hà Nội sẽ được phân luồng giao thông để phục vụ Đại hội XIII của Đảng: Đặng Thai Mai; Xuân Diệu; Âu Cơ; Nghi Tàm; Yên Phụ; Thanh Niên; Hùng Vương; Hoàng Văn Thụ; Độc Lập; Điện Biên Phủ.
Gần 100 triệu người trên thế giới mắc COVID-19

Gần 100 triệu người trên thế giới mắc COVID-19

Tin tức - PV - 12:07, 23/01/2021
Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận thêm 646.464 ca mắc và 15.756 ca tử vong vì đại dịch COVID-19, nâng tổng các con số thống kê được tính tới sáng hôm nay (23/1) lần lượt là 98.712.791 và 2.114.620 trường hợp. Trong đó, với 226.745 ca, Bắc Mỹ là khu vực ghi nhận nhiều nhất số ca nhiễm mới.
Đại hội XIII của Đảng: Sẵn sàng cho Ngày hội lớn của đất nước

Đại hội XIII của Đảng: Sẵn sàng cho Ngày hội lớn của đất nước

Thời sự - PV - 12:02, 23/01/2021
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng sẽ diễn ra từ ngày 25/1 đến ngày 2/2 tại Hà Nội.
Dưới mái nhà chung

Dưới mái nhà chung

Chiều 28/12/2020, tại trụ sở cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến đã gặp mặt Đoàn HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2020. Cùng dự gặp mặt có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT và 145 HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu tham dự Lễ Tuyên dương.
7 kết quả nổi bật của công tác thông tin, tuyên truyền Đại hội XIII của Đảng

7 kết quả nổi bật của công tác thông tin, tuyên truyền Đại hội XIII của Đảng

Sự kiện - Bình luận - PV - 11:58, 23/01/2021
Trao đổi với phóng viên, đồng chí Lê Mạnh Hùng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Giám đốc Trung tâm Đại hội XIII khẳng định, công tác tuyên truyền về Đại hội các cấp và Đại hội XIII của Đảng được thực hiện thường xuyên, liên tục, phong phú và đa chiều…
Nhìn lại một năm cuộc chiến chống COVID-19 tại Việt Nam

Nhìn lại một năm cuộc chiến chống COVID-19 tại Việt Nam

Tin tức - PV - 11:51, 23/01/2021
Đã một năm kể từ khi bắt đầu cuộc chiến phòng chống dịch bệnh COVID-19 tại Việt Nam. Với sự vào cuộc kịp thời, quyết liệt của hệ thống chính trị và sự đồng lòng của toàn thể người dân, chúng ta đã khống chế thành công các ổ dịch.
Dự báo thời tiết ngày 23/1: Miền Bắc trời nắng, Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào và dông vài nơi

Dự báo thời tiết ngày 23/1: Miền Bắc trời nắng, Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào và dông vài nơi

Môi trường sống - Như Ý - 11:30, 23/01/2021
Ngày 23/1, miền Bắc có nắng, rét về đêm và sáng trong khi ở Tây Nguyên và Nam Bộ có thể xảy ra mưa rào và dông ở một vài nơi.
Trung ương đã xem xét thận trọng, thống nhất cao về nhân sự trình Đại hội XIII của Đảng

Trung ương đã xem xét thận trọng, thống nhất cao về nhân sự trình Đại hội XIII của Đảng

Tin tức - PV - 10:40, 23/01/2021
Ban Chấp hành Trung ương khóa XII đã xem xét thận trọng, kỹ lưỡng và thống nhất cao danh sách nhân sự đề cử để trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng xem xét, bầu cử theo quy định.
Truyền thông quốc tế ấn tượng về những thành tựu của Việt Nam trước Đại hội XIII

Truyền thông quốc tế ấn tượng về những thành tựu của Việt Nam trước Đại hội XIII

Sự kiện - Bình luận - PV - 10:32, 23/01/2021
Trước thềm Đại hội, hàng loạt hãng truyền thông quốc tế lớn bảy tỏ ấn tượng về những thành tựu Việt Nam đạt được trong thời gian gần đây, trong đó có kiểm soát dịch Covid-19 tốt và giữ vững tốc độ phát triển kinh tế ổn định.