Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Triết lý “ăn chung”

Uông Thái Biểu - 17:33, 14/11/2019

Giọng có chút ngậm ngùi, anh Thào Hùng Khải nhớ lại: “Ngày đầu từ Nguyên Bình (Cao Bằng) đến với đất Bảo Lâm (Lâm Đồng) hơn 20 năm trước, người Mông bản anh chỉ mang theo cái bồng vải trên lưng mấy nắm hạt giống, vài ba cái lưỡi cuốc, lưỡi cày. Tài sản người Mông di cư từ vùng núi đá phía Bắc đến cao nguyên đất đỏ phía Nam chỉ vậy, không có gì khác ngoài cái đói, cái nghèo và khao khát đổi đời”.

Sống giữa núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ, đồng bào các dân tộc anh em nơi đây luôn thắm tình đoàn kết, sẻ chia trong cuộc sống. (Trong ảnh: Đồng bào các dân tộc chung vui trong ngày hội của buôn làng)
Sống giữa núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ, đồng bào các dân tộc anh em nơi đây luôn thắm tình đoàn kết, sẻ chia trong cuộc sống. (Trong ảnh: Đồng bào các dân tộc chung vui trong ngày hội của buôn làng)

Nơi Khải cùng bản Mông của anh tìm đến lập cư là vùng rừng sâu, quê hương của đồng bào Cơ-ho. Người miền núi nơi này cũng nghèo, cũng khổ không hơn gì những người anh em từ phương xa đến. Chỉ khác chăng là họ đã sinh sống gắn bó, là “chủ cũ” lâu đời giữa đại ngàn Tây Nguyên…

Anh Thào Hùng Khải kể mà ánh mắt như có ngấn nước: “Rồi người Mông cũng tìm được nơi lập bản mới giữa rừng sâu Lâm Đồng. Dù đó là vùng xa xôi heo hút nhất nhưng đất ruộng, đất nương hầu như đều đã có chủ. Người Mông trên quê mới càng thêm phần lo lắng, hoang mang cho cuộc mưu sinh phía trước khi chưa biết cách nào tìm ra chỗ trồng tỉa”. 

Đã qua mấy ngày chặt cây lợp lán, người trẻ người già đang mệt mỏi rã rời sau cuộc hành trình dài, thì bản Mông có khách đến thăm. Khách của họ là già làng K’Gíp và những người đàn ông, đàn bà Cơ-ho ở buôn kế bên. Quà mà khách mang đến là một ché lớn rượu cần, một nửa con thú săn mấy bữa trước, những mớ rau rừng vừa hái, những gùi bắp bẻ vội từ nương. 

Những chàng trai, cô gái Mông tham gia trò chơi dân gian ném Pao tại chợ phiên xã Đăk Som, huyện Đăk G’Long, tỉnh Đăk Nông.
Những chàng trai, cô gái Mông tham gia trò chơi dân gian ném Pao tại chợ phiên xã Đăk Som, huyện Đăk G’Long, tỉnh Đăk Nông.

Khi những chiếc gùi được đặt xuống từ lưng những người phụ nữ thì bữa tiệc kết giao liền đó cũng được mở ra giữa bãi cỏ bên suối. Phụ nữ nướng thịt, đàn ông khui rượu. Giọng nói, tiếng cười rộn rã, lẫn lộn tiếng Mông, tiếng Cơ-ho. Ngà ngà say, già làng K’Gíp chém tay xuống đất và nói: “Là Bắc hay Nam thì anh em chúng ta cũng là người gắn bó máu thịt với rừng. Sống ở rừng, cứ tuân theo luật của rừng mà ứng xử. Có chỗ đất tốt thì nhường cho nhau vài thửa, có miếng thịt, mớ rau thì san sẻ cho nhau một ít. Của rừng thì cùng ăn chung mà!”. 

Ai cũng biết, người Mông vốn săn bắn giỏi. Đàn ông Mông đã mang ná vào rừng là có thú dính vào mũi tên, đã đặt bẫy là có thú bị sập. Người Mông đến lập cư trên quê mới cũng coi việc săn bắn là sở thích và nghề mưu sinh. Bẫy đặt giữa rừng sâu, lâu lâu chủ mới ghé thăm. Nếu bắt được thú to thì kêu cả bản khiêng về, xẻ thịt ăn chung. Nhiều người bạn kể rằng, người Mông thường khiêm nhường nói với họ: “Gặp bẫy của người Mông ta giữa rừng có thú bị sập cứ lấy về ăn, đừng phá hư cái bẫy là được. Của rừng thì cùng ăn chung mà!”.

Một bản người Mông ở Tây Nguyên.
Một bản người Mông ở Tây Nguyên.

Những “chủ rừng” cũ ở Tây Nguyên như người Cơ-ho, người Mạ, người X’Tiêng, người Mnông cũng nói với người Mông, người Thái, người Tày, người Nùng mới di cư đến: “Qua rẫy của ta, nếu vợ con anh ở nhà đói thì cứ bẻ bắp, suốt lúa đưa về mà ăn. À mà chọn cái bắp già, đừng bẻ bắp non mà đau cái cây. Lúa cũng vậy, đừng suốt hạt lúa khi còn ngậm sữa, Yàng Koi phạt đấy”. 

Sống trên cao, những tộc người xứ núi không biết đến ngôn ngữ màu mè, họ không có nhiều lời để giải thích những việc mình làm. Họ chỉ biết nghĩ rằng, cha ông làm sao thì mình làm vậy. 

Hấp thu minh triết của rừng, các dân tộc anh em đã ứng xử với nhau bằng một đạo lý sẻ chia nguồn sống một cách tự nhiên. Luật không thành văn của những dân tộc cùng nhau sinh tồn giữa đại ngàn có nguồn gốc từ nhân tình vốn có, bình thường mà cao cả. Sự cộng cảm qua triết lý ăn chung của họ làm cho núi rừng thêm hùng vĩ, thiêng liêng.

Tin cùng chuyên mục
Quy trình cấp hộ chiếu phổ thông qua mạng Internet

Quy trình cấp hộ chiếu phổ thông qua mạng Internet

Cục Quản lý xuất nhập cảnh phối hợp cùng Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an Hà Nội thí điểm cấp hộ chiếu "điện tử" từ 15/5/2022 . Người dân chỉ cần truy cập Cổng dịch vụ công trực tuyến của Bộ Công an để làm thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông mà không cần đến tận nơi như hiện nay.
Tin nổi bật trang chủ
Không ngừng củng cố và nâng tầm mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Không ngừng củng cố và nâng tầm mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam theo lời mời của đồng chí Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản (Saysomphone Phomvihan), Uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào, sáng ngày 16/5, ngay sau Lễ đón chính thức tại Nhà Quốc hội Lào, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Lào Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 16/5: Đoàn Việt Nam dẫn đầu với cách biệt lớn

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 16/5: Đoàn Việt Nam dẫn đầu với cách biệt lớn

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 23:22, 16/05/2022
Tính đến 22h00 ngày 16/5, Đoàn thể thao Việt Nam có thêm 20 tấm Huy chương Vàng (HCV). Hiện tại Đoàn thể thao Việt Nam đang đứng ở vị trí số 1 với 86 HCV
Lịch thi đấu bán kết bóng đá nam và nữ SEA Games 31

Lịch thi đấu bán kết bóng đá nam và nữ SEA Games 31

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 22:05, 16/05/2022
Sau khi vòng bảng kết thúc, môn bóng đá nam và nữ SEA Games 31 đã xác định được các cặp đấu bán kết. Trong đó, U23 Việt Nam sẽ gặp U23 Malaysia, còn đội tuyển nữ Việt Nam sẽ gặp đội tuyển nữ Myanmar ở bán kết.
Thủ tướng tiếp lãnh đạo một số tập đoàn tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ

Thủ tướng tiếp lãnh đạo một số tập đoàn tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 21:58, 16/05/2022
Sáng ngày 16/5, theo giờ địa phương, tại New York, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Tổng Giám đốc Quỹ đầu tư Kohlberg Kravis Roberts (KKR), Chủ tịch Tập đoàn Visa và một số CEO tài chính của Hoa Kỳ.
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Phóng sự - Nguyễn Thanh - 20:57, 16/05/2022
Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan

Tin tức - PV - 20:46, 16/05/2022
Chiều 16/5, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan Prawit Wongsuwon nhân dịp sang Việt Nam và dự một số hoạt động SEA Games 31.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
SEA Games 31: VĐV Đinh Phương Thành xuất sắc bảo vệ thành công Huy chương Vàng

SEA Games 31: VĐV Đinh Phương Thành xuất sắc bảo vệ thành công Huy chương Vàng

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 20:45, 16/05/2022
Trong ngày thi đấu 16/5, ở nội dung xà kép môn Thể dục dụng cụ, vận động viên Đinh Phương Thành đã xuất sắc đánh bại nhà vô địch thế giới người Philippines Carlos Yulo, bảo vệ thành công Huy chương Vàng.
Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam-Hy Lạp

Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam-Hy Lạp

Thời sự - PV - 20:27, 16/05/2022
Ngày 16/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou và Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Hy Lạp đến chào xã giao nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.
Hai nhà khoa học được trao Giải thưởng Kovalevskaia

Hai nhà khoa học được trao Giải thưởng Kovalevskaia

Tin tức - Hiếu Anh - 20:14, 16/05/2022
Ngày 16/5, tại Hà Nội, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2021 nhân dịp kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Tham dự Lễ trao giải có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Chủ tịch ủy ban giải thưởng Kovalevska; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Hà Thị Nga.
Điện Biên: Bắt đối tượng đặc biệt nguy hiểm sau 20 năm trốn truy nã

Điện Biên: Bắt đối tượng đặc biệt nguy hiểm sau 20 năm trốn truy nã

Pháp luật - Hoàng Khánh - 20:12, 16/05/2022
Các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh Điện Biên vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát Công an Thủ đô Viên Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào bắt giữ thành công một đối tượng nguy hiểm phạm tội về ma túy lẩn trốn 20 năm tại nước bạn Lào.
Lai Châu: Sạt lở đường, xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè

Lai Châu: Sạt lở đường, xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè

Tin địa phương - Trọng Bảo - 20:11, 16/05/2022
Sáng 16/5, tại Km 11+200 trên tuyến đường từ xã Nậm Khao, xã Tà Tổng (Lai Châu) đi huyện Mường Nhé (tỉnh Điện Biên), thuộc địa phận bản Xám Láng, xã Nậm Khao, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu ghi nhận điểm sạt lở ta luy dương và ta luy âm, làm mất đường, khiến xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè.