Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thực trạng tự tử trong đồng bào DTTS Tây Nguyên

PV - 17:10, 12/01/2018

Hiện tượng tự tử ở đồng bào DTTS khu vực Tây Nguyên gia tăng nhanh chóng thời gian qua. Đây không chỉ là một vấn đề có tính chất cá nhân khi mà ở nhiều nơi tình trạng này cao đến mức đáng báo động, nhiều gia đình thậm chí có đến 2-3 người tự tử chỉ trong một thời gian ngắn.

Công tác tuyên truyền, vận động giữ vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn tình trạng tự tử trong đồng bào DTTS ở Tây Nguyên. Ảnh minh họa Công tác tuyên truyền, vận động giữ vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn tình trạng tự tử trong đồng bào DTTS ở Tây Nguyên. Ảnh minh họa

 

Theo thống kê chưa đầy đủ, trong vòng 5 năm 2012-2016 trên địa bàn 03 tỉnh Tây Nguyên là Gia Lai, Đăk Lăk và Kon Tum đã có hơn 2.000 trường hợp tự tử, trong đó tỉnh Gia Lai nhiều nhất với gần 1.500 trường hợp. Điều đáng nói là mặc dù chính quyền địa phương đã có nhiều động thái tích cực nhằm phòng ngừa, ngăn chặn nhưng hiện tượng tự tử không có dấu hiệu giảm mà còn có xu hướng gia tăng qua các năm, nghiêm trọng hơn hiện tượng này còn có dấu hiệu lây lan sang các cộng đồng, dân tộc khác trong khu vực. Theo chính quyền sở tại và qua phỏng vấn cán bộ, người dân tại địa bàn khảo sát, hiện tượng tự tử chỉ phổ biến và ngày càng trầm trọng trong khoảng 10 năm trở lại đây, đặc biệt là trong 5 năm gần đây.

Hiện tượng tự tử diễn ra tập trung ở một số DTTS, nhiều nhất ở cộng đồng dân tộc Ba Na, Jrai, Ê-đê, Xơ-đăng... Ở những vùng trung tâm ít có tự tử mà hiện tượng này xảy ra chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế kém phát triển. Điều này được lý giải liên quan đến trình độ nhận thức, dân trí của người dân và mức độ phát triển của kinh tế-xã hội của từng địa phương.

Nguyên nhân của các trường hợp tự tử ở Tây Nguyên rất đa dạng nhưng được chính quyền địa phương xác định chủ yếu xuất phát từ mâu thuẫn gia đình với những lý do hết sức đơn giản và nhỏ nhặt. Nếu xét ở góc độ nguyên nhân sâu xa, hiện tượng tự tử bắt nguồn từ những đặc điểm tâm lý văn hóa tộc người và các yếu tố tác động từ điều kiện kinh tế-xã hội của vùng như: Thiếu hiểu biết, không có kỹ năng thích nghi và tự bảo vệ bản thân, lối sống thụ động, trông chờ ỷ lại, không có động lực phấn đấu. Tình trạng kinh tế nghèo nàn, thiếu thốn đi liền với những áp lực cuộc sống không được giải tỏa và sự biến đổi nhanh của xã hội kéo theo cú sốc tâm lý, văn hóa mà người DTTS Tây Nguyên khó thích nghi, biến đổi phù hợp với xu thế phát triển, từ đó dễ dẫn đến những hành động tiêu cực bột phát. Phong tục tập quán lạc hậu vẫn tồn tại trong nếp nghĩ của hầu hết các DTTS Tây Nguyên. Một số phong tục vô tình góp phần gia tăng tính trầm trọng của vấn nạn tự tử tại đây.

Ngoài những yếu tố thuộc về văn hóa và tâm lý tộc người, còn bị ảnh hưởng và tác động bởi các yếu tố khác như sự du nhập của đa dạng văn hóa, kinh tế-xã hội, tệ nạn uống rượu… Ngoài ra, các cơ quan chức năng ở địa phương chưa thật sự phát huy tốt vai trò của mình: Chẳng hạn như vai trò của quản lý thị trường khi để rượu giả, rượu kém chất lượng bán tràn lan; sự phối hợp chưa chặt chẽ, chưa hiệu quả trong tuyên truyền, vận động người dân ở những địa bàn trọng điểm mặc dù không thể phủ nhận chính quyền địa phương cũng đã có những nỗ lực nhất định nhằm giảm thiểu tình hình tự tử trong thời gian qua và một số nơi đã đạt được các kết quả nhất định.

Tình trạng tự tử xảy ra nhiều, ngày càng nghiêm trọng sẽ gây nên những tác động tiêu cực cho phát triển kinh tế-xã hội địa phương, không những thế còn ảnh hưởng tới tình hình an ninh-chính trị trên địa bàn. Để tránh những hệ lụy đáng tiếc, giảm thiểu, ngăn ngừa, phòng chống tự tử trong đồng bào DTTS Tây Nguyên cần được xem xét là một trong những ưu tiên giải quyết. Là một vấn đề nhạy cảm liên quan đến đặc điểm tâm lý tộc người, cần thiết phải vận dụng các biện pháp mềm mỏng, linh hoạt. Các giải pháp nên được tiến hành đồng bộ, tùy thuộc vào điều kiện thực tế của từng địa phương để áp dụng các giải pháp khuyến nghị phù hợp. Đây là một việc làm đòi hỏi thời gian, sự kiên trì và am hiểu văn hóa, con người ở từng địa bàn cụ thể bởi liên quan rất nhiều đến yếu tố nhận thức, văn hóa và tâm linh của đồng bào DTTS Tây Nguyên.

Nếu như tuyên truyền là giải pháp thường xuyên phải duy trì với các hình thức dễ tiếp thu, không ngừng đổi mới, phù hợp với đồng bào DTTS Tây Nguyên, thì giáo dục kỹ năng sống được xem là giải pháp mang tính lâu dài; song song với hàng loạt các biện pháp bổ trợ quan trọng khác trực tiếp ngăn chặn sự gia tăng của tình trạng tự tử như: kiểm soát chất lượng rượu, tình trạng uống rượu của bà con hoặc đẩy nhanh việc cấm bán các loại thuốc bảo vệ thực vật gây tử vong cao... sẽ góp phần đẩy lùi tình trạng tự tử tại Tây Nguyên. Nhưng để làm được tất cả những điều này, có thể nói vai trò của chính quyền địa phương là quan trọng và có tính chất quyết định đến sự thành công không chỉ riêng đối với tình trạng tự tử mà còn đối với các tệ nạn xã hội khác trên địa bàn. Với sự quan tâm, quyết liệt hành động của các tỉnh Tây Nguyên, chắc chắn tình trạng tự tự sẽ được thuyên giảm và tiến tới mất dần, góp phần quan trọng vào ổn định tình hình an ninh-trật tự xã hội và sự phát triển bền vững khu vực Tây Nguyên.

Nguyên nhân của các trường hợp tự tử ở Tây Nguyên rất đa dạng nhưng được chính quyền địa phương xác định chủ yếu xuất phát từ mâu thuẫn gia đình với những lý do hết sức đơn giản và nhỏ nhặt.

ThS. Nguyễn Thị Tư

Vụ trưởng Vụ Dân tộc thiểu số, Ủy ban Dân tộc

Tin cùng chuyên mục
“Góp cơm” để con đến trường học chữ

“Góp cơm” để con đến trường học chữ

Xa trường lớp, hành trang mỗi ngày đến trường của những đứa trẻ vùng cao xứ Nghệ không chỉ là cặp sách, mà còn là những gói cơm, nhúm muối. Chưa thể gọi là đủ đầy, nhưng là thứ không thể thiếu để những ngày đến trường của các em không bị đứt đoạn.
Tin nổi bật trang chủ
Chương trình phối hợp công tác giữa Ủy ban Dân tộc và Liên minh Hợp tác xã giai đoạn 2021-2030

Chương trình phối hợp công tác giữa Ủy ban Dân tộc và Liên minh Hợp tác xã giai đoạn 2021-2030

Dân tộc - Miền núi - Ngọc Ánh - 32 phút trước
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến và Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam Nguyễn Ngọc Bảo vừa ký kết Chương trình phối hợp công tác giữa Ủy ban Dân tộc và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2021-2030
Những món quà Tết mang tâm tình của người cán bộ “áo hồng”

Những món quà Tết mang tâm tình của người cán bộ “áo hồng”

Xã hội - Việt Hải - 1 giờ trước
Để chuẩn bị đón Tết cổ truyền Tân Sửu 2021, Đoàn Công tác của Công đoàn Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã đến Bắc Giang khởi động chương trình trao quà cho các gia đình có công với cách mạng, gia đình chính sách và hộ nghèo.
Người có uy tín tích cực tham gia phòng, chống dịch Covid-19

Người có uy tín tích cực tham gia phòng, chống dịch Covid-19

Người có uy tín - Minh Thu - 1 giờ trước
Thời gian qua, Người có uy tín trên địa bàn huyện Bảo Lạc (Cao Bằng) đã tích cực tham gia cùng lực lượng Bộ đội Biên phòng tổ chức tuyên truyền, vận động Nhân dân nâng cao nhận thức về các biện pháp phòng chống đại dịch Covid-19, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép, giữ gìn biên giới, thôn xóm bình yên.
Nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng DTTS và miền núi Việt Nam

Nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng DTTS và miền núi Việt Nam

Thời sự - Việt Cường - 1 giờ trước
Vừa qua, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), đã diễn ra phiên họp nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: “Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi Việt Nam” thuộc Chương trình KH&CN trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn 2016-2020 (CTDT/16-20).
Ban Dân tộc tỉnh An Giang: Triển khai công tác dân tộc năm 2021

Ban Dân tộc tỉnh An Giang: Triển khai công tác dân tộc năm 2021

Tin tức - N.Tâm - 2 giờ trước
Ngày 27/1/2021, Tại TP. Long Xuyên, tỉnh An Giang, Ban Dân tộc tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác dân tộc năm 2020, triển khai phương hướng nhiệm vụ năm 2021.
Nhân sự giới thiệu ra Đại hội XIII đủ điều kiện, có năng lực, uy tín và triển vọng phát triển

Nhân sự giới thiệu ra Đại hội XIII đủ điều kiện, có năng lực, uy tín và triển vọng phát triển

Sự kiện - Bình luận - PV - 2 giờ trước
Bên lề Đại hội XIII của Đảng, sáng 27/1, ông Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, công tác nhân sự Đại hội lần thứ XIII đã được Ban Chấp hành Trung ương khóa XII chuẩn bị một cách nghiêm túc.
Những cung đường mừng Đảng, đón Xuân

Những cung đường mừng Đảng, đón Xuân

Sự kiện - Bình luận - PV - 2 giờ trước
Hòa chung không khí chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, người dân tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh Gia Lai phấn khởi, tổ chức lễ ăn mừng những con đường mới, những cung đường mùa Xuân do chính quyền địa phương, lực lượng quân đội đứng chân trên địa bàn góp công sức hoàn thành.

"Xuân trao yêu thương 2021"

Tin tức - Thúy Hồng - 3 giờ trước
Mới đây, tại Hà Nội, Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội (PT- TH) đã tổ chức họp báo giới thiệu Chương trình “Xuân trao yêu thương 2021” với chủ đề “Về nhà ăn Tết” do Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội phối hợp cùng Công ty Deco Nam Việt tổ chức.
Huyện Tuy Đức ( Đăk Nông): Gặp mặt, biểu dương Người có uy tín

Huyện Tuy Đức ( Đăk Nông): Gặp mặt, biểu dương Người có uy tín

Tin tức - Điểu Mưu-L.Hường - 3 giờ trước
Ngày 27/1, UBND huyện Tuy Đức (Đăk Nông) tổ chức Hội nghị gặp mặt, biểu dương già làng; Người có uy tín; trưởng thôn, bon, bản; chức sắc tôn giáo trên địa bàn huyện.
Công bố Ngày thanh niên hành động chào mừng thành công Đại hội XIII

Công bố Ngày thanh niên hành động chào mừng thành công Đại hội XIII

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Ngày thanh niên cùng hành động sẽ được tổ chức trong ngày 3/2 tại 91 điểm hoạt động, trong đó có 90 điểm trong nước và một điểm tại Lào.