Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Sử dụng amiăng trắng tại Việt Nam: Bài 1: Thực trạng đáng báo động

PV - 14:53, 07/08/2018

10 năm trở lại đây, Việt Nam luôn đứng ở vị trí thứ 5 trong top 10 nước sử dụng amiăng, chất gây ung thư nhiều nhất thế giới. Amiăng vẫn đang len lỏi, tồn tại khá phổ biến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi. Đây là thực trạng báo động…

amiăng Tấm lợp fibroximăng được sử dụng khá phổ biến ở vùng đồng bào DTTS, miền núi. Ảnh: minh họa

Tại Việt Nam, từ những năm 1960, amiăng đã được sử dụng để sản xuất tấm lợp fibroximăng và được xem như một loại chất lợp rẻ, bền và dễ sản xuất, sử dụng. Tuy nhiên, từ những năm 1980, tính độc hại và đặc biệt là khả năng gây ra một số dạng ung thư của amiăng đã được phát hiện và cảnh báo. Amiăng trắng được khẳng định là có hại cho sức khỏe. Amiăng xâm nhập vào cơ thể và gây hại chủ yếu qua đường hô hấp. Tiếp xúc với amiăng có nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến phổi, ung thư biểu mô, thanh quản… Sử dụng vật liệu có chứa amiăng đang tồn tại phổ biến ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS.

Để tìm hiểu thực trạng sử dụng vật liệu có chứa amiăng, đầu tháng 8, chúng tôi có dịp đến thăm xã Minh Tiến, đây là một trong những xã còn nhiều khó khăn có đông đồng bào DTTS sinh sống thuộc huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn. Đây là địa bàn sinh sống của các DTTS, như: Nùng, Tày, Dao, Mông. Trên con đường dải nhựa đã xuống cấp, hiển hiện trước mắt chúng tôi dọc hai bên đường là rất nhiều những ngôi nhà được lợp mái bằng tấm lợp fibrôximăng, ở dưới mái ngói là chậu, xô đã cũ kỹ, bạc màu dùng hứng nước mưa.

Khi chúng tôi nói chuyện với bà con về tính độc hại của amiăng, không khó để cảm nhận được sự lo sợ hiện lên trên từng nét mặt, nhưng rồi họ cũng trả lời, bất lực vì điều kiện kinh tế khó khăn không có tiền để thay thế. Qua lời kể của một cán bộ xã thì xã Minh Tiến có trên 1.000 hộ thì có tới gần 50% số hộ vẫn sử dụng tấm lợp fibrôximăng.

Chia sẻ với chúng tôi trong căn nhà cấp 4 được lợp toàn bộ bằng tấm lợp fibrôximăng, ông Triệu Văn Thông, dân tộc Nùng, thôn Tân Thịnh cho biết: “Gia đình tôi lợp mái nhà bằng tấm fibrôximăng đến nay đã được 10 năm. Từ khi nghe tin trong sản phẩm này có chứa chất amiăng gây ung thư, chúng tôi không còn dám hứng nước mưa từ mái nhà để sử dụng nữa mà kéo nước từ nguồn về. Trước đây, tôi mua tấm lợp có giá 42.000 đồng/tấm, phù hợp với điều kiện gia đình tôi. Muốn chuyển đổi thay thế bằng tôn nhưng cũng phải thêm ít nhất 20 triệu đồng trở lên, mà kinh tế eo hẹp không cho phép”.

Cách đó không xa là nhà văn hóa xã, thay vì là nhà gỗ truyền thống, nhìn bề ngoài khang trang, sạch sẽ được xây dựng kiên cố, nhưng khi ngước nhìn lên trên, mái nhà cũng được lợp bởi tấm fibroximăng. Ông Hoàng Văn Hoan, thôn Tân Thịnh cho hay: Mặc dù, dân ai cũng biết tấm lợp fibroximăng có chứa chất gây ung thư nhưng nhà nghèo vẫn phải “nhắm mắt làm ngơ”. Gia đình ông Thàng bên cạnh gia đình tôi toàn bộ căn nhà đều được sử dụng bằng tấm lợp fibroximăng. Khu vực nhà bếp thường xuyên có những mảnh vỡ rơi xuống, vào mùa mưa, nước mưa chảy xuống từ mái nhà một màu đen nghịt”.

“Mặc dù rất nhiều hộ dân biết amiăng gây nguy hại cho sức khỏe, nhưng vì giá thành rẻ, chỉ 36.000đồng-55.000đồng/tấm fibroximăng, phù hợp với túi tiền của dân nghèo, nên mọi người vẫn sử dụng”, ông Đặng Hải Quân, Phó trưởng Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Hữu Lũng cho biết.

Thực trạng sử dụng phổ biến vật liệu có chứa chất amiăng ở Hữu Lũng cũng là thực trạng chung của nhiều vùng đồng bào DTTS tại Việt Nam. Đáng chú ý hơn, tại các vùng miền núi, bà con DTTS không chỉ sử dụng tấm lợp fibroximăng để lợp mái nhà, mái bếp, nhiều hộ còn hứng nước mưa để sử dụng trong sinh hoạt. Thực tế, bên cạnh việc thiếu thông tin về tấm lợp fibroximăng có chứa chất độc hại, tại nhiều bản làng vùng DTTS, phần vì kinh tế eo hẹp, phần vì bà con cũng không có sự lựa chọn bởi thị trường các sản phẩm thay thế tấm lợp fibroximăng có giá thành tương đương không nhiều. Hơn thế, những sản phẩm thay thế như tôn lạnh và một số sản phẩm khác, giá cao hơn 30-40% so tấm lợp fibroximăng.

Có thể thấy, gánh nặng bệnh tật liên quan tới amiăng đối với người dân vùng đồng bào DTTS, miền núi đang là vấn đề cấp thiết cần được quan tâm. Hơn lúc nào hết cần có những giải pháp loại trừ amiăng trắng ra khỏi cộng đồng

Các nghiên cứu đã chỉ ra, thế giới mỗi năm có hơn 107.000 người chết vì các bệnh ung thư có liên quan đến amiăng. Nhiều nước đã cấm mọi sản phẩm có chứa amiăng và hiện chỉ còn 35 nước sử dụng, trong đó có Việt Nam. Việt Nam đứng vị trí thứ 5 trong top 10 nước sử dụng amiăng trắng nhiều nhất trên thế giới, với lượng nhập khẩu hằng năm 65.000-70.000 tấn. 80% trong số đó dùng để sản xuất khoảng 100 triệu m2 tấm lợp fibroximăng, má phanh, sử dụng trong công nghiệp phân lân nung chảy cung cấp chủ yếu cho dân nghèo ở nông thôn, miền núi, vùng đồng bào DTTS.

THANH HUYỀN - H.DƯƠNG

Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Cần ưu tiên nguồn lực đảm bảo an toàn cho người dân sống trong vùng sạt lở

Thanh Hóa: Cần ưu tiên nguồn lực đảm bảo an toàn cho người dân sống trong vùng sạt lở

Trên địa bàn khu vực 11 huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa đang có nhiều hộ dân sống trong vùng nguy cơ có lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Đa phần, các hộ dân là đồng bào DTTS, có điều kiện kinh tế khó khăn, không có kinh phí để di chuyển đến nơi ở mới nên luôn phải sống trong nỗi bất an mỗi khi đến mùa mưa bão.
Tin nổi bật trang chủ
Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2022

Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2022

Tin tức - PV - 6 phút trước
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã ký ban hành Nghị quyết số 32/2021/QH15 về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2022.
Chủ tịch nước tiếp Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Torino, Italia

Chủ tịch nước tiếp Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Torino, Italia

Thời sự - PV - 21 phút trước
Sáng 27/11 theo giờ địa phương, tại thành phố Bern, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp bà Sandra Scagliotti, Lãnh sự Danh dự Việt Nam tại Torino, Italia và nhận cuốn sách “Hồ Chí Minh với những bức thư mong muốn hòa bình cho Việt Nam” do chính bà dịch từ tiếng Việt sang tiếng Italia.
Nghị quyết về Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

Nghị quyết về Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

Thời sự - PV - 39 phút trước
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã ký ban hành Nghị quyết số 42/2021/QH15 về Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV.
Ngày 27/11: Cả nước có 13.063 ca mắc COVID-19 và 1.668 ca khỏi bệnh

Ngày 27/11: Cả nước có 13.063 ca mắc COVID-19 và 1.668 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 2 giờ trước
Ngày 27/11, cả nước có 13.063 ca mắc mới COVID-19 tại 60 tỉnh, thành phố trong đó có 7.160 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 1.668 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc trong giới trẻ

Lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc trong giới trẻ

Sắc màu 54 - Hà Đức Thành - 2 giờ trước
Vừa qua, Tỉnh đoàn Gia Lai đã tổ chức Liên hoan Cồng chiêng thanh thiếu niên toàn tỉnh Gia Lai lần thứ 5, năm 2021. Hội thi đã đem đến bức tranh văn hóa đa sắc màu của các dân tộc thiểu số, đồng thời khơi dậy tình yêu văn hoá dân tộc của thế hệ trẻ.
Đổi thay vùng đồng bào có đạo ở Tây Nguyên

Đổi thay vùng đồng bào có đạo ở Tây Nguyên

Trên những bản làng của Tây Nguyên, đời sống đồng bào các dân tộc nói chung, đồng bào giáo dân nói riêng ngày càng ấm no, hạnh phúc; người dân tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, phát huy tinh thần đại đoàn kết dân tộc và sống tốt đời đẹp đạo.
Chuyện về một nữ nhà giáo tiêu biểu toàn quốc

Chuyện về một nữ nhà giáo tiêu biểu toàn quốc

Giáo dục dân tộc - Nguyễn Thanh - 2 giờ trước
Đường vào xã Na Loi (Kỳ Sơn, Nghệ An) mùa này ngập trong sắc vàng của hoa dã quỳ. Có lẽ vì thế mà quãng đường rừng gập ghềnh, hiểm trở dài những 50km dường như ngắn lại. Tôi đã đi trên cung đường ấy đôi ba lần. Nhưng với nữ nhà giáo Lê Thị Hạnh, thì cô đã đi ngót 20 năm qua, để rồi khi xa lại nhớ và và nếu không còn dạy nữa, hẳn là sẽ day dứt khôn nguôi.
“Điều ước cho em” đến với học sinh khó khăn tỉnh Tuyên Quang

“Điều ước cho em” đến với học sinh khó khăn tỉnh Tuyên Quang

Giáo dục - Cát Tường (T/h) - 2 giờ trước
Tuyên Quang là địa phương thứ 7 trong năm 2021 của chương trình “Điều ước cho em” kết nối nguồn lực xây dựng trường học an toàn, thân thiện. Tại đây, chương trình đã tặng những phần quà ý nghĩa đến các trường học khó khăn; các giáo viên, học sinh nghèo vượt khó.
Quan Sơn (Thanh Hóa): Xây dựng chè tán ma của đồng bào Thái thành sản phẩm OCOP

Quan Sơn (Thanh Hóa): Xây dựng chè tán ma của đồng bào Thái thành sản phẩm OCOP

Kinh tế - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Huyện miền núi Quan Sơn (Thanh Hóa) đang chú trọng phát triển cây chè tán ma, đưa sản phẩm chè đặc trưng này thành sản phẩm OCOP, đồng thời hình thành các vùng chuyên canh theo hướng mở rộng diện tích, nâng cao năng suất, tăng thu nhập cho người dân.
World Cup 2022 sẽ không có Italia hoặc Bồ Đào Nha

World Cup 2022 sẽ không có Italia hoặc Bồ Đào Nha

Thể thao - Giải trí - PV - 3 giờ trước
Những lá thăm may rủi tại vòng play-off Vòng loại World Cup 2022 khu vực châu Âu đã đưa tuyển Italia và Bồ Đào Nha vào một bảng đấu. Điều này có nghĩa một trong hai nhà vô địch EURO gần nhất sẽ không thể đến Qatar vào năm sau.
Bộ đội vùng biên “3 bám, 4 cùng” giúp dân vượt khó

Bộ đội vùng biên “3 bám, 4 cùng” giúp dân vượt khó

Xã hội - Huy Cường - 3 giờ trước
Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”, thời gian qua, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng (KT-QP) 4, Quân khu 4 đã phát huy vai trò của “đội quân công tác” từng bước giúp dân vượt khó, xây dựng biên cương ngày càng vững chắc.