Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Quảng Ngãi: Bảo tồn ngôn ngữ các DTTS bằng cơ sở dữ liệu điện tử

T.Nhân-H.Trường - 06:13, 22/04/2024

Có thể nói, ngôn ngữ là “hồn cốt” của mỗi dân tộc. Hầu hết các dân tộc đều có ngôn ngữ riêng, nhiều dân tộc có chữ viết riêng. Tuy nhiên, một vấn đề đáng lo ngại là ngôn ngữ của DTTS trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang có nguy cơ bị mai một. Vì vậy, việc bảo tồn, gìn giữ ngôn ngữ các DTTS là vấn đề cấp thiết.

Khuyến khích học sinh DTTS sử dụng "tiếng mẹ đẻ" trong giao tiếp là một cách để bảo tồn ngôn ngữ
Khuyến khích học sinh DTTS sử dụng "tiếng mẹ đẻ" trong giao tiếp là một cách để bảo tồn ngôn ngữ

Ngôn ngữ, chữ viết của đồng bào DTTS có nguy cơ mai một

Tỉnh Quảng Ngãi có hơn 200 nghìn đồng bào DTTS (khoảng 15% dân số của tỉnh), trong đó có 3 DTTS có đông dân số là Hrê, Cor và Ca Dong. Những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát huy mọi nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi. Nhờ đó, đời sống người dân ngày được nâng cao, các giá trị văn hoá truyền thống được bảo tồn và phát huy. Song, mối lo lớn nhất hiện nay là đồng bào DTTS ít sử dụng ngôn ngữ của dân tộc mình.

Một trong những nguyên nhân khiến cho ngôn ngữ của đồng bào DTTS bị mai một là việc hình thành, lưu truyền bản sắc văn hóa của đồng bào DTTS từ xưa tới nay, phần lớn thông qua tiếng nói và truyền miệng. Bên cạnh đó, quá trình phát triển, hội nhập kinh tế, giao thoa văn hóa diễn ra nhanh chóng đã tác động mạnh mẽ đến đời sống đồng bào DTTS. Nhiều người là DTTS ít sử dụng “tiếng mẹ đẻ” của mình trong giao tiếp hằng ngày. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều người DTTS, nhất là thanh, thiếu niên không nghe, nói được “tiếng mẹ đẻ”.

Ngoài ra, chính sách về việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của DTTS trong các cơ sở giáo dục chưa được triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh. Do chưa có giáo trình dạy tiếng dân tộc trong nhà trường, cũng như chưa có giáo viên dạy tiếng DTTS đạt yêu cầu theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Để gìn giữ ngôn ngữ của các DTTS trên địa bàn tỉnh, Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với Trường Đại học Phạm Văn Đồng tổ chức các lớp giảng dạy tiếng đồng bào DTTS (Hrê và Co) cho cán bộ, công chức, viên chức, giáo viên, nhất là những người đang công tác tại các huyện miền núi.

Đáng mừng là hiện nay, trên địa bàn các hiện miền núi có một số người tâm huyết đã dành nhiều công sức giữ gìn “tiếng mẹ đẻ”. Điển hình là ông Rô Đăm Bình, ở thị trấn Ba Tơ, huyện Ba Tơ đã dầy công nghiên cứu và đóng góp công sức vào xuất bản cuốn “Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng tiếng Hrê dành cho cán bộ, công chức công tác ở miền núi và làm công tác dân tộc tỉnh Quảng Ngãi”. Đây đang là tài liệu duy nhất, chính thức sử dụng phục vụ giảng dạy tiếng Hrê ở các huyện miền núi trong tỉnh Quảng Ngãi.

Truyền dạy văn hoá truyền thống, kết hợp sử dụng "tiếng mẹ đẻ" cũng là cách làm hay để bảo tồn ngôn ngữ
Truyền dạy văn hoá truyền thống, kết hợp sử dụng "tiếng mẹ đẻ" cũng là cách làm hay để bảo tồn ngôn ngữ

Học tiếng Hrê, Co bằng cơ sở dữ liệu điện tử

Tỉnh Quảng Ngãi đang thực hiện Đề tài khoa học: “Xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử tiếng đồng bào DTTS Việt - Hrê, Việt - Co”. Được biết, Đề tài khoa học này do Thạc sỹ Trần Duy Linh, Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông tỉnh làm Chủ nhiệm Đề tài. Đồng Chủ nhiệm đề tài là Thạc sỹ Trần Văn Mẫn, Giám đốc Sở Xây dựng, nguyên Trưởng ban Dân tộc tỉnh.

Cơ sở dữ liệu điện tử tiếng đồng bào DTTS Việt – Hrê, Việt – Co là sản phẩm phần mềm thuộc Đề tài khoa học công nghệ của tỉnh Quảng Ngãi năm 2023. Đây là từ điển điện tử tiếng đồng bào DTTS Việt - Hrê, Việt - Co và ngược lại nhằm hỗ trợ công tác giảng dạy, học tập, nghiên cứu về tiếng nói, chữ viết của người Hrê, người Co.

Theo đó, cơ sở dữ liệu điện tử có trên 1.120 từ Hrê và 1.650 từ Co, cho phép tìm kiếm, tra cứu từ điển, các từ đều được dịch nghĩa, hướng dẫn phát âm, cung cấp các từ đồng nghĩa, ví dụ minh hoạ, có hình ảnh và các đoạn phim về phong tục, tập quán, văn hoá của đồng bào DTTS Hrê, Co. Giao diện phiên bản thử nghiệm Cơ sở dữ liệu điện tử tiếng đồng bào DTTS Việt – Hrê, Việt – Co. Bên cạnh đó còn có công cụ hỗ trợ gõ tiếng dân tộc (Hrê, Co) trên giao diện; được thiết kế linh hoạt, có chức năng thêm mới, cập nhật, chỉnh sửa từ ngữ, hình ảnh, tiếp nhận phản hồi và tương tác với người dùng…Đồng thời, cho phép khai thác và sử dụng trên nhiều thiết bị khác nhau như: máy vi tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng.

Các thành viên hiện Đề tài khoa học: “Xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử tiếng đồng bào DTTS Việt - Hrê, Việt - Co” thảo luận , góp ý kiến hoàn chỉnh Đề tài
Các thành viên thực hiện Đề tài khoa học: “Xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử tiếng đồng bào DTTS Việt - Hrê, Việt - Co” thảo luận , góp ý kiến hoàn chỉnh Đề tài

Tiến sỹ Hoàng Thị Mỹ Lệ, Phó Trưởng khoa Công nghệ số, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng cho hay: Vì một số công việc có thể tiến hành song song mà không phụ thuộc nhau, đơn vị chủ trì và nhóm thực hiện Đề tài đã chủ động đẩy nhanh tiến độ của nội dung công việc, cụ thể là 03 công việc: lập trình xây dựng các mô - đun chức năng của Cơ sở dữ liệu phiên bản web, kiểm thử, hiệu chỉnh Cơ sở dữ liệu điện tử và cập nhật dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu điện tử. Kết quả đã hoàn thành sớm các nội dung công việc này trước 3 đến 4 tháng so với kế hoạch đặt ra.

"Đến thời điểm hiện tại, Tổ chức chủ trì đã tháo gỡ được những khó khăn tại 05 công việc bị chậm tiến độ và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công việc khác, đã có 04 công việc vượt tiến độ. Dự kiến hoàn thành các công việc bị chậm tiến độ trong quý I/2024. Như vậy, các công việc theo kế hoạch sẽ hoàn thành đúng tiến độ trong quý II/2024", Tiến sỹ Hoàng Thị Mỹ Lệ cho biết thêm.

Theo Thạc sỹ Trần Văn Mẫn, Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ngãi, sự ra đời của Cơ sở dữ liệu điện tử tiếng đồng bào DTTS Việt – Hrê, Việt – Co nhằm hỗ trợ đồng bào DTTS ứng dụng công nghệ thông tin, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng dân tộc, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân tộc ở địa phương. Mặt khác, giúp cho người đồng bào DTTS học hỏi, nâng cao kiến thức, hòa nhập với sự phát triển chung của tỉnh, của đất nước; đồng thời cũng giúp cho các cá nhân người Kinh đang làm việc với người đồng bào có thể hiểu và giao tiếp thuận lợi hơn, qua đó truyền đạt các kiến thức, các chủ trương, chính sách của chính quyền đến người đồng bào, tiếp thu kinh nghiệm và các vấn đề của người đồng bào được sâu sắc hơn.

“Ngoài ra, Cơ sở dữ liệu điện tử tiếng đồng bào DTTS Việt – Hrê, Việt – Co sẽ là nơi lưu giữ ngôn ngữ, giá trị văn hóa truyền thống, hình ảnh, phong tục, tập quán của các DTTS trên địa bàn tỉnh, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống độc đáo của mỗi dân tộc, cùng hòa vào dòng chảy phát triển chung của đất nước”, ông Mẫn chia sẻ thêm.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Gia Lai: Tổ chức Đại hội các DTTS huyện Phú Thiện

Gia Lai: Tổ chức Đại hội các DTTS huyện Phú Thiện

Ngày 28/5, huyện Phú Thiện (Gia Lai) đã long trọng tổ chức Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ IV - năm 2024. Tham dự có bà Phạm Thị Phước An - Phó Vụ trưởng Vụ Công tác Dân tộc Địa phương (Ủy Ban Dân tộc); đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ, các sở, ban ngành tỉnh; lãnh đạo huyện và 134 đại biểu chính thức đại diện cho hơn 51.000 đồng bào DTTS của 21 thành phần dân tộc tại địa phương.
Tin nổi bật trang chủ
Rõ dần mức tham chiếu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Rõ dần mức tham chiếu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Không còn “mức lương cơ sở” là định hướng quan trọng trong Nghị quyết số 27-NQ/TW của Hội nghị lần thứ Bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp. Để phù hợp với định hướng này, việc sửa đổi căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) khi không còn “mức lương cơ sở”, là hết sức cần thiết.
Dân làng Đăk Wâk chung sức gìn giữ nhà rông truyền thống

Dân làng Đăk Wâk chung sức gìn giữ nhà rông truyền thống

Media - Ngọc Chí - 4 giờ trước
Làng Đăk Wâk, xã Đăk Kroong, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum có 343 hộ, 1.374 nhân khẩu, với 96% là người dân tộc Gié Triêng. Cũng giống như nhiều cộng đồng DTTS khác ở Tây Nguyên, người Gié Triêng ở làng Đăk Wâk xem nhà rông như là “trái tim” của làng, là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa truyền thống được bà con đoàn kết gìn giữ, phát huy.
Điểm tựa của thôn, làng

Điểm tựa của thôn, làng

Media - Ngọc Chí - 4 giờ trước
Tại các thôn, làng đồng bào DTTS thì già làng, thôn trưởng, Người có uy tín chính là điểm tựa của bà con trong các hoạt động đời sống văn hóa tinh thần. Không quản ngại khó khăn, vất vả, đội ngũ già làng, thôn trưởng, Người có uy tín luôn đi đầu trong phát triển kinh tế, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, giữ vững an ninh chính trị, góp phần xây dựng tỉnh Kon Tum ngày một phát triển.
Gia Lai: Tổ chức Đại hội các DTTS huyện Phú Thiện

Gia Lai: Tổ chức Đại hội các DTTS huyện Phú Thiện

Tin tức - Ngọc Thu - 5 giờ trước
Ngày 28/5, huyện Phú Thiện (Gia Lai) đã long trọng tổ chức Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ IV - năm 2024. Tham dự có bà Phạm Thị Phước An - Phó Vụ trưởng Vụ Công tác Dân tộc Địa phương (Ủy Ban Dân tộc); đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ, các sở, ban ngành tỉnh; lãnh đạo huyện và 134 đại biểu chính thức đại diện cho hơn 51.000 đồng bào DTTS của 21 thành phần dân tộc tại địa phương.
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Quốc Tuấn gặp mặt cán bộ hưu trí của Ủy ban Dân tộc giữa kỳ năm 2024

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Quốc Tuấn gặp mặt cán bộ hưu trí của Ủy ban Dân tộc giữa kỳ năm 2024

Tin tức - Văn Hoa - 5 giờ trước
Ngày 28/5, tại trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Nông Quốc Tuấn gặp mặt cán bộ hưu trí của UBDT giữa kỳ năm 2024. Tham dự có các thành viên Ban Liên lạc (BLL) hưu trí UBDT và gần 150 cán bộ, công chức, viên chức, người lao động UBDT nghỉ hưu tại Hà Nội; lãnh đạo một số vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi)

Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi)

Thời sự - Hoàng Quý - 5 giờ trước
Ngày 28/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi).
Tin trong ngày - 28/5/2024

Tin trong ngày - 28/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 28/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã trong tháng 9. Yên Bái: Phát hiện hóa thạch đến 5 triệu năm. Kon Tum: Báo động tình trạng gom mua đất của đồng bào DTTS . Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Hiểm hoạ từ ăn rau sống

Hiểm hoạ từ ăn rau sống

Sức khỏe - T. H - 5 giờ trước
Ngày 28/5, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thông tin các bác sĩ của Bệnh viện đang điều trị cho một bệnh nhân nam mang trong mình ổ sán lá gan lớn do có thói quen ăn rau muống, rau ngổ sống.
Cà Mau: Đại hội đại biểu các DTTS huyện Thới Bình lần IV, năm 2024 thành công tốt đẹp

Cà Mau: Đại hội đại biểu các DTTS huyện Thới Bình lần IV, năm 2024 thành công tốt đẹp

Công tác Dân tộc - Như Tâm - 5 giờ trước
Sau phiên trù bị, chiều 28/5, tại UBND huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau, với chủ đề: “Các dân tộc đoàn kết, đổi mới sáng tạo, phát huy lợi thế, tiềm năng, hội nhập và phát triển bền vững”, Ban Chỉ đạo Đại hội huyện, đã long trọng tổ chức khai mạc Đại hội đại biểu các DTTS huyện Thới Bình lần thứ IV, năm 2024.
Quảng Ninh: Phát động Tháng hành động vì trẻ em

Quảng Ninh: Phát động Tháng hành động vì trẻ em

Xã hội - Mỹ Dung - 5 giờ trước
Ngày 28/5, tại Tp. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh tổ chức Lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em, khai mạc hoạt động Hè tỉnh Quảng Ninh 2024.
Quốc hội thảo luận về một số nội dung của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)

Quốc hội thảo luận về một số nội dung của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)

Thời sự - Hoàng Quý - 5 giờ trước
Chiều 28/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội họp phiên toàn thể ở hội trường, thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).
Chủ tịch nước gặp mặt, biểu dương con liệt sĩ công an, con nuôi công an xã, thiếu nhi tiêu biểu

Chủ tịch nước gặp mặt, biểu dương con liệt sĩ công an, con nuôi công an xã, thiếu nhi tiêu biểu

Thời sự - PV - 5 giờ trước
Chiều 28/5, tại Phủ Chủ tịch, trong buổi gặp mặt, biểu dương các cháu con liệt sĩ công an, con đỡ đầu hội phụ nữ công an, con nuôi công an xã và con cán bộ, chiến sĩ công an đạt giải quốc gia, quốc tế năm 2023-2024, do Bộ Công an tổ chức, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các ban, bộ, ngành, cấp ủy chính quyền các cấp tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em với những mục tiêu cụ thể…