Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phát triển bền vững khu vực đồng bằng trước biến đổi khí hậu: “Bước cùng nhau” để phát triển (Bài 2)

Sỹ Hào - 20:39, 09/04/2020

An ninh lương thực quốc gia đang bị đe dọa khi khu vực đồng bằng đang chịu tác động mạnh bởi biến đổi khí hậu (BĐKH). Điều này đòi hỏi phải có một chương trình phát triển tổng thể đồng bằng, tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm” trong ứng phó BĐKH.

ĐBSCL đang chịu tác động nặng nề bởi BĐKH. (Ảnh minh họa).
ĐBSCL đang chịu tác động nặng nề bởi BĐKH. (Ảnh minh họa)

Thách thức lớn

Báo Dân tộc và Phát triển số 29 (1611), ra ngày 8/4, đã phản ánh khu vực đồng bằng trên cả nước đang chịu tác động nặng nề bởi BĐKH. Cụ thể, theo kịch bản BĐKH, dự báo vào cuối thế kỷ 21, mực nước biển dâng cao 1m sẽ làm 17% diện tích vùng Đồng bằng sông Hồng, 2,5% diện tích các tỉnh ven biển miền Trung có nguy cơ bị ngập.

Đặc biệt, nếu nước biển dâng 1m, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sẽ có 39% diện tích bị ngập. Điều này đang đặt ra thách thức rất lớn đối với chiến lược bảo đảm an ninh lương thực (ANLT) quốc gia khi mỗi năm ĐBSCL cung cấp trên 50% sản lượng gạo, 70% lượng trái cây, 40% lượng thủy sản đánh bắt và 74% lượng thủy sản nuôi trồng của cả nước.

Nguy cơ ANLT quốc gia bị đe dọa ngày càng hiện hữu do BĐKH. Năm 2020 này, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, đến trung tuần tháng 3, ĐBSCL đã kết thúc thu hoạch lúa vụ mùa 2019 - 2020. Sơ bộ cho thấy, diện tích gieo trồng lúa mùa của toàn vùng giảm 2.500ha, năng suất giảm 0,9 tạ/ha, sản lượng giảm 26.600 tấn so với cùng kỳ năm trước. 

Việc sản lượng gạo ở vựa lúa sụt giảm đã tác động đến mục tiêu xuất khẩu ngành hàng này của cả nước. Ngày 6/4, Bộ Công Thương đã đề xuất với Thủ tướng Chính phủ sản lượng gạo có thể xuất khẩu trong tháng 4 - 5/2020 của nước ta sẽ vào khoảng 800.000 tấn. Lượng gạo được phép xuất khẩu này giảm 40% so với tháng 4, 5/2019; giảm 35,7% so với cùng kỳ năm 2018 và giảm 21,7% so với cùng kỳ năm 2017.


Làm thế nào để “thuận thiên”?

Thách thức đối với ANLT quốc gia ngày càng lớn, không chỉ do tác động của BĐKH mà còn bởi “nhân tai”. Các biện pháp làm đê, đắp đập, cống ngăn mặn để giữ ngọt đã được thực hiện trong thời gian dài, dù rất tốn kém nhưng vẫn không chống được hạn, mặn; đồng thời cắt đứt nước lợ - một tài nguyên quan trọng để nuôi trồng thủy sản.

Từ năm 2017, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 120/NQ-CP về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH (NQ 120). Dù Nghị quyết “khoanh vùng” thực hiện cho khu vực ĐBSCL, nhưng tinh thần “thuận thiên” (nội dung cơ bản là sản xuất dựa vào các quy luật của tự nhiên để phát triển) của Nghị quyết có thể là “kim chỉ nam” cho tất cả khu vực đồng bằng trên cả nước.

Nhưng thực hiện “thuận thiên” như thế nào hiện vẫn khiến nhiều tỉnh thành khu vực đồng bằng lúng túng. Như kỳ báo trước đã phản ánh, trong ứng phó thiên tai, mỗi địa phương làm mỗi cách khác nhau, thậm chí là “mạnh ai nấy làm”. Đây cũng là một biểu hiện của việc lúng túng trong thực hiện NQ 120.

Từ việc thực hiện NQ 120, nhìn rộng ra để thấy, việc quản lý đồng bằng còn manh mún. Theo đó, mỗi địa phương theo đuổi mục tiêu, kế hoạch của riêng mình, ít chú ý đến tác động và ít liên kết hành động với các địa phương khác.

Để phát triển khu vực đồng bằng trước BĐKH, như cách nói của ông Lê Minh Hoan, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, là các tỉnh phải “bước cùng nhau”. Nhưng để “bước cùng nhau” thì khu vực đồng bằng cần một hành lang pháp lý cho sự phát triển bền vững khu vực đồng bằng trên cả nước, trong đó lấy ĐBSCL làm tiên phong.

Hành lang pháp lý đó có thể ở tầm luật; hoặc là Hội đồng điều phối vùng ĐBSCL với Chủ tịch Hội đồng là Thủ tướng Chính phủ như đề xuất của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng tại Hội nghị đánh giá kết quả 2 năm triển khai thực hiện NQ 120, tổ chức ngày 18/6/2019.

Tin cùng chuyên mục
Thực hiện chính sách dân tộc tại Quảng Bình:  Đổi thay từ nếp nghĩ, cách làm

Thực hiện chính sách dân tộc tại Quảng Bình: Đổi thay từ nếp nghĩ, cách làm

“Trước đây, cuộc sống của bà con rất bấp bênh, phụ thuộc vào việc trồng lúa rẫy. Nhờ sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước, nên cuộc sống bà con ổn định hơn; con cháu trong bản đều được đến trường học chữ, bà con trong bản rất phấn khởi. Chưa bao giờ tôi thấy bản làng cũng như đời sống của bà con có sự đổi thay đổi lớn như hôm nay…”. Đó là những chia sẻ của ông Hồ Khiên, dân tộc Chứt ở bản Tà Vờng, xã Trọng Hóa, Minh Hóa (Quảng Bình) khi nói về những đổi thay trên quê hương nhờ chính sách dân tộc.
Tin nổi bật trang chủ
Cảnh báo tình trạng học sinh tảo hôn

Cảnh báo tình trạng học sinh tảo hôn

Giáo dục - Trọng bảo - 3 giờ trước
Trong năm học 2019 - 2020, toàn tỉnh Lào Cai đã có hàng trăm học sinh nghỉ học do lấy vợ, lấy chồng. Thực trạng này gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng tảo hôn đối với học sinh vùng cao sau bao nỗ lực ngăn chặn, nay lại tiếp tục gia tăng.
Chư Păh (Gia Lai): Phát huy hiệu quả vai trò Người có uy tín

Chư Păh (Gia Lai): Phát huy hiệu quả vai trò Người có uy tín

Người có uy tín - Thùy Dung - Phương chi - 3 giờ trước
Huyện Chư Păh (Gia Lai) có hơn 50% là người DTTS. Toàn huyện hiện có 73 Người có uy tín. Những năm qua, Người có uy tín ở huyện đã có rất nhiều đóng góp trong việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm, đoàn kết xây dựng nông thôn mới (NTM). Đồng thời truyền tải các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến các thôn, làng đồng bào DTTS.
Thanh Hóa: Thí sinh khu vực miền núi tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 được hỗ trợ suất ăn miễn phí

Thanh Hóa: Thí sinh khu vực miền núi tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 được hỗ trợ suất ăn miễn phí

Giáo dục - PV - 3 giờ trước
Trước diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ và dịch COVID-19, để giúp các điểm thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2020 trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa giảm bớt khó khăn, UBND tỉnh Thanh Hóa quyết định hỗ trợ 100 triệu đồng (bằng nguồn xã hội hóa) cho ba huyện Mường Lát, Quan Sơn và Quan Hóa, để hỗ trợ suất ăn miễn phí cho thí sinh trong các ngày diễn ra kỳ thi. Theo đó, huyện Mường Lát được hỗ trợ 40 triệu đồng, huyện Quan Hóa và Quan Sơn mỗi đơn vị được hỗ trợ 30 triệu đồng.
Nét đẹp trong đám cưới của người Pu Péo

Nét đẹp trong đám cưới của người Pu Péo

Sắc màu 54 - PV - 3 giờ trước
Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh, trong tổng số 22 dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang thì Pu Péo là dân tộc có ít người hơn cả. Toàn tỉnh chỉ có khoảng 20 nóc nhà của người Pu Péo, sống rải rác ở vùng sâu, vùng xa của các huyện Yên Sơn, Chiêm Hóa. Mặc dù vậy, người Pu Péo vẫn giữ gìn những nét văn hoá truyền thống, phong tục, tập quán độc đáo, trong đó nổi bật là nét đẹp trong đám cưới.
Lấy phát triển kinh tế làm đòn bẩy

Lấy phát triển kinh tế làm đòn bẩy

Kinh tế - Tùng Nguyên - 4 giờ trước
Xây dựng nông thôn mới (NTM) thực chất không phải là làm thay đổi diện mạo nông thôn về hình thức, mà bản chất là nâng cao đời sống của người dân, trước hết về phương diện kinh tế. Đây là mục tiêu, nhưng đồng thời cũng là giải pháp quan trọng nhất.
Lạng Sơn: Thực trạng thừa, thiếu nhà văn hóa thôn sau sáp nhập

Lạng Sơn: Thực trạng thừa, thiếu nhà văn hóa thôn sau sáp nhập

Sắc màu 54 - Nông Hồng - 5 giờ trước
Sau khi sáp nhập, các thôn, bản vào cuối năm 2019, Lạng Sơn đã xảy ra tình trạng nơi thừa, nơi thiếu nhà văn hóa thôn, xã, khối phố. Thực trạng này ít nhiều đang ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả sinh hoạt, hội họp của người dân tại các thôn…
Thực trạng đội ngũ y tế thôn, bản: Thừa trách nhiệm - Thiếu chính sách (Bài 1)

Thực trạng đội ngũ y tế thôn, bản: Thừa trách nhiệm - Thiếu chính sách (Bài 1)

Sức khỏe - Sỹ Hào - 8 giờ trước
Vừa tham gia chăm sóc sức khỏe ban đầu, các nhân viên YTTB cũng là những tuyên truyền viên tích cực hướng dẫn người dân chủ động phòng, chống dịch bệnh. Nhưng hạn chế hiện nay là, đa số nhân viên YTTB kiêm nhiều nhiệm vụ, nhiều trường hợp không bảo đảm chuyên môn…
Ước mơ và kỳ tích

Ước mơ và kỳ tích

Phóng sự - Ký sự - PV - 8 giờ trước
Cách đây hơn một năm, chúng tôi được anh Ngô Quốc Cường, Bí thư Đảng ủy xã Y Tý đưa lên thôn Phan Cán Sử là thôn cao nhất xã Y Tý để giới thiệu mô hình trồng cây đương quy giúp người dân giảm nghèo. Lần ấy ai cũng hãi hùng vì đường lên thôn dốc, gập ghềnh và nguy hiểm, thôn cũng chỉ có những ngôi nhà đất đơn sơ. Vậy mà nay có dịp trở lại, Phan Cán Sử đã thay “áo mới” khiến chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng.
Thăng trầm cùng đá

Thăng trầm cùng đá

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 9 giờ trước
Hàng chục năm nay, chợ đá quý Lục Yên, thị trấn Yên Thế, huyện Lục Yên (Yên Bái) trở thành chợ đá quý nổi tiếng mà dân buôn đá quý, người sành ngọc, khách du lịch khắp nơi tìm đến. Ở đây, ngoài những viên đá quý lên đến cả trăm triệu, cả tỷ đồng, còn có những chuyện kỳ thú, những quy tắc ngầm trong phiên chợ đá này cũng khiến người kinh doanh bên ngoài, hay khách đến mua phải ngỡ ngàng.
Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang): Tạo đột phá trong phát triển vùng dân tộc thiểu số

Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang): Tạo đột phá trong phát triển vùng dân tộc thiểu số

Sự kiện - Bình luận - Thúy Hồng - 9 giờ trước
Nhiệm kỳ 2015 - 2020, với tinh thần đoàn kết, sáng tạo, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang) đã lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các cấp tổ chức triển khai thực hiện và đã đạt được những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực, hoàn thành và hoàn thành vượt mức 17/17 chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXI đã đề ra, tạo “đòn bẩy” đưa huyện Lục Nam trở thành huyện phát triển khá của tỉnh Bắc Giang.