Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những “ngôi nhà sâm” trên sườn núi Ngọc Linh

Tấn Vịnh - 09:54, 04/03/2024

Trước đây, đồng bào Xơ Đăng ở xã vùng cao Trà Linh của huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cư trú trong những ngôi nhà sàn vách nứa, lợp tranh, quần tụ thành nóc (làng) trên sườn núi, mõm đồi. Cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn. Nhưng khoảng trên 10 năm trở lại đây, hầu như nhà nào của người Xơ Đăng ở xã Trà Linh cũng đã trồng được vườn sâm dưới tán rừng. Sâm Ngọc Linh đã mang đến cho đồng bào cuộc sống sung túc với những ngôi nhà khang trang, vững chắc trên sườn núi.

Nhà ở của ""tỷ phú sâm" Nguyễn Văn Lượng ở thôn 2, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My.
Nhà ở của "tỷ phú sâm" Nguyễn Văn Lượng ở thôn 2, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My.

Giống như các dân tộc ở vùng Tây Bắc, người Xơ Đăng ở Trà Linh, Trà Nam làm ruộng bậc thang. Nước từ khe suối dẫn về nóc để người dân sinh hoạt và tưới tắm ruộng đồng. Đồng bào có lúa gạo để ăn quanh năm. Lúa được chứa và bảo quản trong các nhà kho quanh làng. Thời bao cấp, cán bộ người Kinh đi công tác vùng cao thường được đồng bào đùm cho bao gạo mang về để làm quà. Không chỉ dồi dào về lương thực, thiên nhiên lại ưu đãi, dâng tặng cho núi rừng nơi đây loài cây đặc hữu, mọc dưới tán rừng già trên sườn đông và tây núi Ngọc Linh, đồng bào gọi là cây “thuốc giấu”. Dựa theo tri thức dân gian của người bản địa, cán bộ dân y Khu V thời chiến tranh chống Mỹ đã đi tìm phát hiện ra và đặt tên cho nó là sâm Ngọc Linh hay sâm khu V, sâm Đốt Trúc.

Một “ngôi nhà sâm” ở xã Trà Linh, huyện Nam Trà My
Một “ngôi nhà sâm” ở xã Trà Linh, huyện Nam Trà My

Thời trước, sâm Ngọc Linh chỉ được người dân địa phương dùng để bồi dưỡng sức khỏe, giá chưa cao, nay loài cây dược liệu này được lên ngôi, trở thành “quốc bảo”. Sâm trong tự nhiên rất hiếm nên chủ yếu người dân lấy hạt để làm giống nhân rộng diện tích. Người dân tự chia sẻ hạt, cây giống lẫn nhau và nhờ sự hỗ trợ nguồn cây giống của chính quyền nên vườn sâm của từng gia đình ngày càng mở rộng. Có hộ trồng đến hàng chục ha sâm như ông Hồ Văn Du, Nguyễn Văn Lượng... 

Cây sâm mang lại nguồn lợi rất lớn lao, thu nhập ổn định và đều đặn hàng tháng, hàng năm. Củ sâm có chất lượng tốt, theo thời giá hiện nay lên đến gần 150 triệu/kg. Lá sâm, cùi hoa sâm dùng để ngâm rượu, dầm thuốc cũng bán được với giá cao. Hạt sâm vào lúc chín có màu đỏ tươi như viên ngọc. Nó được bà con tuyển chọn làm giống hoặc bán cho các chủ trại khác để gieo trồng, một cây con cũng có giá đến mấy trăm ngàn đồng. Vào dịp phiên chợ sâm hàng tháng, đồng bào mang củ sâm, lá sâm đến bán cho chủ shop, nhà buôn thảo dược trong huyện và đi “bán dạo”. Người tiêu dùng trong nước cũng đến phiên chợ sâm để mua và tận mắt ngắm sâm Ngọc Linh. Qua mỗi phiên chợ, có người thu về cả hàng chục, hàng trăm triệu đồng.

Một ngôi biệt thự khang trang ẩn mình dưới rặng thông
Một ngôi biệt thự khang trang ẩn mình dưới rặng thông

Cây sâm Ngọc Linh đã cho bà con dân tộc Xơ Đăng cơ hội đổi đời. Một số gia đình trở thành “đại tỷ phú”, có tiền để sắm sửa tiện nghi, đầu tư làm ăn và gửi ngân hàng. Con cháu của đồng bào Xơ Đăng được gửi xuống tỉnh, về thành phố theo học ở các cấp phổ thông và học trường ngành. Nhiều gia đình còn mua nhà, căn hộ ở thành phố cho con sinh sống và học tập. Sự đổi thay rõ nhất là ở các công trình nhà ở. Hầu hết các hộ trong nóc Măng Lùng, xã Trà Linh đều làm nhà kiên cố. Một số hộ xây biệt thự với nhiều tiện nghi, thiết bị hiện đại dọc theo tuyến đường. Cửa nhà đều nhìn ra đường, hướng nhà trông ra mạch núi, nơi có những vườn sâm ấp ủ dưới tán rừng. 

Ngôi nhà mới hòa trong sắc núi, mây trời
Ngôi nhà mới hòa trong sắc núi, mây trời

Trên sườn núi Ngọc Linh đã điểm tô một sắc diện mới khi xuất hiện những ngôi nhà kiên cố, khang trang ẩn hiện trong sương núi mây trời, trong sắc xanh thẳm đại ngàn. Trang trí nội thất cũng không hiếm những vật dụng sang trọng. Phòng khách luôn có tủ trưng bày bình rượu sâm kiểu dáng khác nhau, sẵn sàng mời đãi khách quý thưởng thức hương vị núi rừng. Xe ô tô đời mới cũng được bà con mua sắm ngày càng nhiều hơn để đi lại, giao dịch, phục vụ trồng và mua bán sâm. Có những nóc nhà làm trên sườn núi nên cả làng có bãi đỗ đậu xe riêng.

Trang trí nội thất trong một căn hộ với những bình sâm quý
Trang trí nội thất trong một căn hộ với những bình sâm quý

Nhờ cây sâm Ngọc Linh mà cuộc sống của bà con dân tộc Xơ Đăng trên núi Ngọc Linh đã đổi thay mọi mặt. Cuộc sống vật chất sung túc, đủ đầy được thể hiện qua những ngôi nhà mới - những "ngôi nhà sâm". Có thể dưới con mắt của kiến trúc sư, hình dáng kiến trúc của các ngôi nhà này chưa thật đẹp, kiến trúc chưa theo mô tip truyền thống nhưng với nhiều người, nhất là dân làng sở tại, đó là tín hiệu vui, điều may mắn, phước báu cho bà con vùng cao núi thẳm một thời gian khó, thiệt thòi.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Kon Tum: Nông dân Đăk Hà phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm

Kon Tum: Nông dân Đăk Hà phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm

Thời gian qua, nhiều nông dân trên địa bàn huyện Đăk Hà (Kon Tum) đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất trồng các loại cây ngắn ngày, hiệu quả kinh tế thấp sang trồng dâu nuôi tằm. Tuy mới phát triển không lâu, song những tín hiệu khả quan về hiệu quả kinh tế là cơ sở để huyện triển khai nhân rộng. Góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương cải tạo vườn tạp, phát triển kinh tế hộ gia đình.
Tin nổi bật trang chủ
Nghệ nhân Ưu tú Trần Thị Nam: Nỗ lực bảo tồn văn hóa Sán Dìu

Nghệ nhân Ưu tú Trần Thị Nam: Nỗ lực bảo tồn văn hóa Sán Dìu

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 2 giờ trước
Những năm qua, phong trào bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Sán Dìu huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc trở nên sôi nổi, góp phần nâng cao mức thụ hưởng văn hóa cho đồng bào DTTS. Có được những kết quả đó một phần lớn nhờ các nghệ nhân đã tâm huyết, nỗ lực phát huy tốt vai trò của mình, trong đó tiêu biểu là Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Trần Thị Nam.
Kon Tum: Liên tiếp 3 trẻ em DTTS nhập viện do ngộ độc chất tẩy rửa

Kon Tum: Liên tiếp 3 trẻ em DTTS nhập viện do ngộ độc chất tẩy rửa

Sức khỏe - Ngọc Chí - 2 giờ trước
Trong thời gian ngắn, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kon Tum đã tiếp nhận điều trị, cấp cứu cho 3 trường hợp là bệnh nhi người DTTS nhập viện do ngộ độc chất tẩy rửa, 1 trường hợp trong đó đã tử vong.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh tiếp nhà đầu tư đến từ Hàn Quốc

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh tiếp nhà đầu tư đến từ Hàn Quốc

Trang địa phương - Mỹ Dung - 2 giờ trước
Ngày 18/7, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Cao Tường Huy đã tiếp xã giao Chủ tịch Hiệp hội Greyhound Hàn Quốc (Hiệp hội KGA) Park Gi-Beom đang đến tìm hiểu cơ hội đầu tư vào Quảng Ninh.
Kon Tum: Họp Ban Chỉ đạo Đại hội đại biểu các DTTS tỉnh lần thứ IV

Kon Tum: Họp Ban Chỉ đạo Đại hội đại biểu các DTTS tỉnh lần thứ IV

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 2 giờ trước
Chiều 18/7, Ban Chỉ đạo Đại hội đại biểu các DTTS tỉnh Kon Tum lần thứ IV năm 2024 tổ chức Phiên họp thứ ba, nhằm triển khai các nhiệm vụ chuẩn bị tổ chức Đại hội. Bà Y Ngọc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum, Trưởng Ban Chỉ đạo Đại hội đại biểu các DTTS tỉnh chủ trì phiên họp.
Trượt tốt nghiệp THPT 2024, thi lại thế nào?

Trượt tốt nghiệp THPT 2024, thi lại thế nào?

Giáo dục - Minh Nhật - 3 giờ trước
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa phát đi thông tin liên quan đến việc thi tốt nghiệp THPT cho thí sinh chưa đỗ kỳ thi năm 2024.
Tin trong ngày - 17/7/2024

Tin trong ngày - 17/7/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 17/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Thành lập Quỹ cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, cận nghèo. Tuyên Quang công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại thị trấn Lăng Can, huyện Lâm Bình. Chàng trai dân tộc Dao dám nghĩ, dám làm. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Kinh tế tuần hoàn tạo ra giá trị từ chất thải nông nghiệp

Kinh tế tuần hoàn tạo ra giá trị từ chất thải nông nghiệp

Khoa học - Công nghệ - Minh Nhật - 3 giờ trước
Trong bối cảnh toàn cầu đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp bền vững để đối phó với khủng hoảng môi trường, kinh tế tuần hoàn (KTTH) đã nổi lên như một mô hình lý tưởng.
Đề xuất hỗ trợ mức đóng BHYT cho người DTTS sinh sống không thuộc địa bàn ĐBKK

Đề xuất hỗ trợ mức đóng BHYT cho người DTTS sinh sống không thuộc địa bàn ĐBKK

Xã hội - Hương Trà - 4 giờ trước
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang dự thảo Thông tư hướng dẫn lập danh sách đối tượng tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) do Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội quản lý nhà nước. Theo đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ đóng BHYT cho người dân tộc thiểu số (DTTS) đang sinh sống tại địa bàn các xã khu vực II, khu vực III, thôn đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2016-2020 mà các xã này không còn trong danh sách các xã khu vực II, khu vực III, thôn đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Thành lập Quỹ cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, cận nghèo

Thành lập Quỹ cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, cận nghèo

Văn bản chính sách mới - Hương Trà - 4 giờ trước
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 656/QĐ-TTg ngày 16/7/2024 thành lập Quỹ cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Xử phạt tối đa 300 triệu đồng khi vi phạm hành chính trong quản lý giá

Xử phạt tối đa 300 triệu đồng khi vi phạm hành chính trong quản lý giá

Tin tức - Hương Trà - 4 giờ trước
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 87/2024/NĐ-CP ngày 12/7/2024 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong quản lý giá.
Ra mắt phim ngắn

Ra mắt phim ngắn "Chim trời kêu cứu": Phơi bày những khoảnh khắc ám ảnh và tàn nhẫn về vấn nạn tận diệt chim trời

Xã hội - Hương Trà - 4 giờ trước
Trong nỗ lực giảm thiểu tình trạng săn bắt, buôn bán trái phép các loài chim hoang dã, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) vừa ra mắt phim ngắn có tên "Chim trời kêu cứu" nhằm kêu gọi cộng đồng không tiêu thụ và cùng chung tay bảo vệ chim hoang dã. Phim truyền thông "Chim trời kêu cứu" phơi bày những khoảnh khắc ám ảnh và tàn nhẫn về vấn nạn tận diệt chim trời. Đây chỉ là một lát cắt nhỏ của thực trạng tận diệt chim trời đầy nhức nhối đang diễn ra tại nhiều tỉnh thành trên cả nước.