Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Người nặng lòng với văn hóa của dân tộc Bru-Vân kiều ở làng Chênh Vênh

Phạm Tiến - 07:44, 25/03/2024

Là người dân tộc Bru-Vân kiều, ông Hồ Văn Lý (huyện Hướng Hóa, Quảng Trị), đã có nhiều cách để lưu giữ nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Từ Làn điệu dân ca, đến cách chơi các loại nhạc cụ truyền thống đều được ông tận tâm truyền dạy cho người trẻ với mong muốn giữ những âm điệu tà oải, xà nớt, Ta lư...vang mãi trên đỉnh Trường Sơn.

Ông Hồ Văn Lý (Ngoài cùng bên trái) hướng dẫn cho thế hệ trẻ sử dụng nhạc cụ dân tộc Bru-Vân Kiều
Ông Hồ Văn Lý (ngoài cùng bên trái) hướng dẫn bà con sử dụng nhạc cụ dân tộc Bru-Vân Kiều

Nhạc cụ truyền thống như là máu thịt

Dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, đã và đang tác động mạnh mẽ đến kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS. Nhạc cụ mới ra đời, phương tiện nghe nhìn hiện đại cũng hiện hữu ngày một nhiều hơn trong đời sống thường ngày của đồng bào. Do đó, xu thế thưởng thức âm nhạc, giải trí của người đồng bào cũng thay đổi. Nhạc cụ mới, phương tiện nghe nhìn hiện đại có sức hấp dẫn đối với giới trẻ. Các loại nhạc cụ và những làn điệu dân ca truyền thống của đồng bào DTTS, cũng theo đó mà vơi đi là điều khó tránh khỏi! Thế nhưng, thực tế có không ít người dân, nghệ nhân luôn đau đáu với việc giữ gìn giá trị bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc, người đàn ông Bru-Vân Kiều ở thôn Chênh Vênh, xã Hướng Phùng, huyện biên giới Hướng Hóa (Quảng Trị) là một ví dụ.

Là người con của dân tộc Bru-Vân Kiều, Hồ Văn Lý yêu tiếng đàn Ta- Lư, đàn Pơ – lựa, đàn tinh tông, khèn A-mam, khèn bè và cả điệu hát xà nớt của dân tộc mình từ bé. Cũng bởi yêu nhạc cụ dân tộc, mê điệu hát xà nớt mà ông thường xuyên có mặt và tham gia các lễ hội truyền thống của dân bản tổ chức. 

Âm thanh trong trẻo của tiếng đàn Ta-Lư, điệu hát xà nớt bay bổng đã theo đó ngấm sâu vào máu thịt Hồ Văn Lý. Lớn hơn một chút, qua các lần đi sim cùng trai gái trong bản, Hồ Văn Lý bắt đầu học hát điệu xà nớt, điệu tà oải. Rồi lại làm quen với đàn Ta-Lư, đàn Pơ-lụa, đàn tinh tông…

 Càng học, Hồ Văn Lý càng say và thể hiện năng khiếu với các loại nhạc cụ của dân tộc mình. Khi đã chơi thành thạo, Hồ Văn Lý lại tìm đến các nghệ nhân lớn tuổi để học chơi các loại nhạc cụ truyền thống. Chưa dừng lại ở đó, ông còn học cách chế tác một số loại nhạc cụ như đàn tinh tông, đàn Pơ-lụa. Bởi theo ông “phải tự tay chế tác thì tiếng đàn mới đúng như ý muốn của mình”.

Kiên trì chịu khó cộng với niềm đam mê, ông Hồ Văn Lý đã hát được điệu xà nớt, điệu tà oải và chơi được nhiều loại nhạc cụ truyền thống cha ông để lại. Đồng thời, ông Lý còn chế tác thành công đàn tinh tông, đàn Pờ lứa khi còn rất trẻ. Từ đó, những cây đàn này cũng theo ông đi biểu diễn nhiều nơi. Mỗi buổi tối, sau bữa cơm ấm cúng cùng gia đình, ông dành thời gian tự tập luyện khèn bè, đàn và hát các làn điệu dân ca. Với ông Lý, âm thanh của các loại nhạc cụ truyền thống và các điệu hát xà nớt, tà oải đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị tốt đẹp của văn hóa truyền thống của đồng bào Bru-Vân Kiều ở Thôn Chênh Vênh đã gắn liền với phát triển du lịch cộng đồn
Việc bảo tồn và phát huy giá trị tốt đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Bru-Vân Kiều ở thôn Chênh Vênh đã góp phần phát triển du lịch cộng đồng

Nặng lòng níu giữ “hồn cốt” dân tộc

Càng tinh thông biểu diễn và chế tác các nhạc cụ truyền thống, ông Hồ Văn Lý lại càng muốn níu giữ “hồn cốt” của dân tộc mình được trường tồn. Cái thuận với ông là Chênh Vênh đã trở thành làng du lịch cộng đồng. Điệu hát xà nớt và cả tiếng đàn Ta-lư, đàn tinh tông… đã gắn được với sự phát triển kinh tế của đồng bào.

Tối thứ 7 hàng tuần, các con, cháu của ông và cả lớp trẻ ở thôn Chênh Vênh lại tập trung ngồi quây quần nghe ông đàn, hát làm mẫu. Sau phần biểu diễn mẫu, ông Lý lại cần mẫn chỉ cho từng người về cách hát, cách chơi nhạc cụ truyền thống. Trong số đó, đã có nhiều người hát theo đúng điệu, biết cách sử dụng đàn tinh tông, pờ lứa, khèn bè. Âm thanh của nhạc cụ, giọng hát của già trẻ, gái trai hòa quyện vang cả bản làng. Đó là cách mà ông Lý gieo vào thế hệ trẻ người Bru-Vân Kiều tình yêu văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Phùng Hồ Văn Quý cho hay: “Ông Lý là người rất am hiểu văn hóa truyền thống người Vân Kiều, nhất là chế tác, sử dụng nhạc cụ, hát dân ca, thực hành dân vũ. Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các cấp để mở lớp truyền dạy, bản tồn văn hóa truyền thống. Đồng thời, vận động ông Lý tiếp tục tham gia truyền dạy cho thế hệ sau góp phần lan tỏa tình yêu nhạc cụ, dân ca truyền thống đến với tất cả người”.

Bằng vốn hiểu biết sâu sắc cũng như kinh nghiệm của mình, ông Lý trở thành hạt nhân trong các phong trào văn nghệ quần chúng. Ông còn là hạt nhân trong Câu lạc bộ Văn nghệ truyền thống thôn Chênh Vênh. Ông Lý cùng các thành viên câu lạc bộ biểu diễn phục vụ khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm tại điểm du lịch sinh thái thôn Chênh Vênh, góp phần thu hút du khách, phát triển kinh tế -xã hội cho quê hương. Thông qua đó, giới thiệu và quảng bá nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Bru-Vân Kiều đến với du khách thập phương.

Nhiều người trẻ Bru-Vân Kiều chơi thành thạo đàn Ta-lư
Nhiều người trẻ Bru-Vân Kiều chơi thành thạo đàn Ta-lư

Để níu giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình, ông Hồ Văn Lý còn tích cực tham gia các lớp truyền dạy văn hóa phi vật thể do các cấp triển khai tại địa phương. Bằng tình yêu và trách nhiệm, Hồ Văn Lý đã chung sức cùng chính quyền địa phương bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Bru-Vân Kiều.

Với ông Lý, khi đàn Ta-lư, đàn tinh tông và cả những điệu hát xà nớt, tà oải được thế hệ trẻ yêu thích và sử dụng thành thạo là niềm vui lớn. Bởi ông biết, “hồn cốt” của dân tộc mình đã được thế hệ sau kế thế. Rồi đây, trong các lễ hội Mừng lúa mới, Tết cổ truyền... hay trong các đêm đón khách ở Chênh Vênh, điệu tà oải, xà nớt và cả tiếng đàn Ta-lư, đàn tinh tông còn vang mãi trên đỉnh Trường Sơn.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Trở lại Trà Leng

Trở lại Trà Leng

Sau biến cố kinh hoàng khiến hàng chục gia đình tang thương, từ nơi ấy dân làng Trà Leng đã trụ vững để đi tiếp hành trình sống bên rừng thiêng bao đời. Họ đã vững chãi tái thiết cuộc sống mới sau thảm họa.
Tin nổi bật trang chủ
Kho báu xanh nơi non thiêng Nghĩa Lĩnh

Kho báu xanh nơi non thiêng Nghĩa Lĩnh

Non thiêng Nghĩa Lĩnh- Nơi hội tụ khí thiêng sông núi với hệ thống đền thờ các Vua Hùng không chỉ lắng đọng ý nghĩa quan trọng về lịch sử, văn hóa và những giá trị tâm linh mà còn hấp dẫn, thu hút du khách bởi hệ sinh thái rừng nhiệt đới phong phú, có giá trị về mặt đa dạng sinh học. Được xếp loại rừng lịch sử - văn hóa - môi trường trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam, thảm thực vật với điểm nhấn là hệ thống những cây cổ thụ quý, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng là một thắng cảnh độc đáo vừa uy nghiêm, linh thiêng mà hài hòa, gần gũi, điểm về nguồn tri ân công đức tổ tiên của con Lạc cháu Hồng khắp mọi miền Tổ quốc.
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau thăm và chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại huyện Thới Bình

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau thăm và chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại huyện Thới Bình

Chính sách dân tộc - Như Tâm - 18:05, 15/04/2024
Ngày 15/4, Đoàn công tác của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Cà Mau do ông Nguyễn Tiến Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cà Mau làm Trưởng đoàn, đã đến thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại chùa Rạch Giồng, xã Hồ Thị Kỷ, huyện Thới Bình. Cùng tham gia Đoàn công tác có đại diện lãnh đạọ các sở, ban ngành của tỉnh.
Bản làng đổi thay, người dân đồng thuận nhờ thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc

Bản làng đổi thay, người dân đồng thuận nhờ thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc

Thời sự - Ngọc Chí - 06:43, 15/04/2024
Đảng ta luôn xác định vấn đề dân tộc và đoàn kết các dân tộc có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Quán triệt quan điểm của Đảng, trong những năm qua, công tác dân tộc, thực hiện các chính sách dân tộc của tỉnh Kon Tum đã có nhiều đổi mới, góp phần củng cố và tăng cường hơn nữa niềm tin của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đối với sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý điều hành của Nhà nước. Đồng bào DTTS luôn nỗ lực lao động, sản xuất vươn lên xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Đồng bào Tày ở Đông Đằng giữ rừng như giữ nhà

Đồng bào Tày ở Đông Đằng giữ rừng như giữ nhà

Xã hội - Mỹ Dung-CTV - 06:37, 15/04/2024
Ấn tượng với khách khi đến bản người Tày, thôn Đông Đằng, huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) là cánh rừng bạt ngàn cây gỗ nghiến. Bao năm qua, người dân nơi đây thuộc lòng những quy định mà bản làng đã đề ra, đặc biệt là các nội dung trong hương ước về bảo vệ rừng, giữ rừng như giữ nhà...
Ngoại hạng Anh: Tottenham mất Top 4 sau khi thua Newcastle

Ngoại hạng Anh: Tottenham mất Top 4 sau khi thua Newcastle

Thể thao - Hoàng Minh - 06:33, 15/04/2024
Tâm điểm vòng 33 Ngoại hạng Anh là trận cầu giữa Tottenham và Newcastle. Tuy nhiên, Tottenham đã có một trận đấu đáng quên khi để thua 4 bàn không gỡ và tụt xuống vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng.
Gia Lai: Trình diễn các trò chơi truyền thống dân tộc

Gia Lai: Trình diễn các trò chơi truyền thống dân tộc

Tin tức - Ngọc Thu - 06:31, 15/04/2024
Ngày 14/4, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ III - năm 2024, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (Tp. Pleiku, Gia Lai) đã diễn ra các trò chơi truyền thống dân tộc như đi cà kheo, giã gạo chày đôi, nhảy bao bố tiếp sức.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 15): Thực phẩm bẩn: Nỗi lo “treo” trước cổng trường

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 15): Thực phẩm bẩn: Nỗi lo “treo” trước cổng trường

Hàng quán ăn vặt xung quanh cổng trường luôn có sức hấp dẫn với học sinh. Tuy nhiên, một thực tế đang diễn ra, đó là dù đã được cảnh báo về những nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm, nhưng những loại kẹo bánh, đồ ăn vặt không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn bủa vây xung quanh trường học. Gần đây, liên tiếp các vụ việc xảy ra đã dấy lên những lo ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm học đường, là những hồi chuông cảnh báo về an toàn vệ sinh thực phẩm học đường. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và phát triển hôm nay sẽ bàn về Vệ sinh an toàn thực phẩm: Nỗi lo “treo” trước cổng trường!
Khai mạc triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam

Khai mạc triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam

Tin tức - Trí Phương - 06:26, 15/04/2024
Ngày 14/4, tại Tp. Hạ Long, Hội Doanh nhân trẻ Quảng Ninh đã phối hợp với Câu lạc bộ Xúc tiến thương mại đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam khai mạc Triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam tại Quảng Ninh.
Nhiều hoạt động ý nghĩa tại “Tết Quân – Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại “Tết Quân – Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024

Tin tức - Nguyệt Anh - 06:21, 15/04/2024
Trong 3 ngày diễn ra các hoạt động “Tết Quân - Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024, các cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang cùng lực lượng các sở, ban, ngành, đoàn thể của thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng đã đồng hành cùng bà con đồng bào dân tộc Khmer tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, có ý nghĩa.
Hội đồng dân tộc của Quốc hội chúc Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây ở Vĩnh Long

Hội đồng dân tộc của Quốc hội chúc Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây ở Vĩnh Long

Công tác Dân tộc - Nguyệt Anh - 06:17, 15/04/2024
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer, Đoàn công tác của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội do ông Y Thanh Hà Niê K'đăm, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội làm Trưởng đoàn có buổi làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Long về tình hình kinh tế - xã hội và chúc Tết cổ truyền tại địa phương.
Hà Giang: Tổ chức ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II năm 2024

Hà Giang: Tổ chức ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II năm 2024

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - 06:15, 15/04/2024
Ban Tổ chức các ngày lễ lớn huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang thông tin, Ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II sẽ được tổ chức từ ngày 19 - 20/4 tới đây.
Ngoại hạng Anh: Man City lên đầu bảng sau chiến thắng tưng bừng trước Luton

Ngoại hạng Anh: Man City lên đầu bảng sau chiến thắng tưng bừng trước Luton

Thể thao - Hoàng Minh - 06:10, 15/04/2024
Vòng 33 Ngoại hạng Anh, Man City đã đè bẹp Luton với tỷ số 5-1 để tạm thời leo lên vị trí thứ nhất trên Bảng xếp hạng.