Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người M’nông giữ rừng

PV - 11:03, 06/08/2019

Với quan niệm “vạn vật hữu linh”, mỗi con sông, con suối, ngọn núi đều có một vị thần trú ngụ, cai quản nên đồng bào M’nông luôn cố gắng gìn giữ và đề ra những quy định riêng trong việc bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường.

Đăk Nông là vùng đất giao thoa, hội tụ những giá trị văn hóa dân gian truyền thống của đồng bào các DTTS ở Tây Nguyên. Theo thống kê, toàn tỉnh có khoảng 500 nghìn nhân khẩu, trong đó đồng bào các DTTS chiếm tỷ lệ 34,5%. Riêng đồng bào dân tộc M’nông có số dân sinh sống đông nhất ở vùng đất này từ lâu đời.

Bà H’ DJRân Knul, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh Đăk Nông, là người con của dân tộc M’nông đã kinh qua nhiều vị trí công tác ở các cơ quan hành chính cấp tỉnh. Theo bà H’ DJRân, đồng bào M’nông ở Tây Nguyên nói chung, ở Đăk Nông nói riêng có đời sống văn hóa rất phong phú và đa dạng. Đặc biệt, những tín ngưỡng tâm linh của đồng bào M’nông dù “bất thành văn” nhưng lại có sức mạnh to lớn trong đời sống sinh hoạt hằng ngày, trở thành những quy ước để ràng buộc hành vi của mỗi thành viên trong cộng đồng.

Trách nhiệm giữ gìn nguồn nước sạch đã ăn sâu trong tâm thức đồng bào M’nông. (Ảnh minh họa) Trách nhiệm giữ gìn nguồn nước sạch đã ăn sâu trong tâm thức đồng bào M’nông. (Ảnh minh họa)

Lấy tín ngưỡng “vạn vật hữu linh” làm ví dụ, bà H’ DJRân cho biết, từ bao đời nay, đồng bào M’nông đều có những quy ước để bảo vệ rừng rất chặt chẽ. Việc khai phá rừng lập làng hay làm nương rẫy đều do già làng, Người có uy tín đảm nhiệm. Rừng đầu nguồn, rừng nguyên sinh, rừng gỗ quý là rừng không được phép khai phá, nếu xâm phạm sẽ bị thần linh quở phạt, gây lũ lụt hoặc hạn hán.

“Nếu bà con muốn phát dọn một mảnh đất làm rẫy, sau khi xin ý kiến của già làng, gia đình phải làm lễ để xin thần rừng. Diện tích đất rẫy sau thời gian canh tác đã bạc màu thì sẽ được người dân làm thủ tục để xin chuyển đến mảnh đất khác phát dọn, canh tác. Sau tối thiểu 5 năm, người dân mới được quay trở lại mảnh đất cũ để sản xuất tiếp”, bà H’ DJRân cho biết.

Đặc biệt, theo bà H’ DJRân, khi đốt rẫy, đồng bào luôn có ý thức bảo vệ khu rừng xung quanh bằng cách dọn sạch những cành củi khô, cỏ úa, tạo nên khoảng trống giữa rẫy của mình với các khu vực khác. Dù thời gian phát dọn sẽ lâu hơn, nhưng đồng bào vẫn phải thực hiện để tránh không để lửa đốt rẫy lan rộng, gây nên cháy rừng; nếu để xảy ra cháy rừng sẽ bị thần linh trừng phạt, cộng đồng xét xử.

Tương tự, việc bảo vệ nguồn nước cũng được người M’nông đặc biệt chú trọng. Đồng bào cho rằng, mỗi dòng sông, con suối đều có một vị thần cai quản, nếu bị uế tạp, mất vệ sinh sẽ làm thần linh nổi giận và gây ra dịch bệnh để trừng phạt dân làng. Hơn nữa, sông, suối là nơi cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho cộng đồng nên đồng bào thường xuyên tổ chức dọn vệ sinh, gìn giữ cho dòng sông, con suối luôn sạch sẽ, trong lành.

Bà H’ DJRân cho biết, trước đây, khi chưa có những công trình nước tự chảy về đến tận nhà như bây giờ, phụ nữ M’nông thường gội đầu ở các con suối, việc tắm rửa thì phải xách nước về nhà. Ngay cả khi gội đầu, để không một sợi tóc rụng nào lẫn vào dòng nước, người phụ nữ phải cắm một cành cây nhỏ bên cạnh, có sợi tóc rụng nào thì giữ lại, quấn vào cành cây, sau đó tìm một vị trí thích hợp để lấp xuống. Bây giờ, dù không trực tiếp sử dụng nguồn nước từ các con suối như trước, nhưng những Quy ước này vẫn được đồng bào thực hiện nghiêm túc để giữ nguồn nước luôn sạch sẽ, tinh khiết”, bà H’ DJRân cho biết.

Cùng với sự phát triển đi lên của đời sống kinh tế, những nếp sinh họat cũ của đồng bào M’nông đã dần thay đổi. Nhưng ý thức bảo vệ môi trường của đồng bào M’nông ở tỉnh Đăk Nông vẫn duy trì, một số nghi lễ liên quan đến việc bảo vệ môi trường vẫn được thực hiện, như: Lễ cúng bến nước, Lễ cúng thần rừng… Qua đó, thế hệ trước truyền lại các luật tục và răn dạy thế hệ trẻ gìn giữ môi trường trong sạch, lành mạnh hơn.

TÙNG NGUYÊN

Tin cùng chuyên mục
Chủ động ứng phó với vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành bão trên Biển Đông

Chủ động ứng phó với vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành bão trên Biển Đông

Ngày 27/6, Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống thiên tai ban hành Văn bản số 334/VPTT gửi các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Cà Mau về việc chủ động ứng phó với vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành bão trên Biển Đông.
Tin nổi bật trang chủ
Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Từ các chủ trương, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sự nỗ lực của các cấp chính quyền, đã khuyến khích, tạo động lực cho đồng bào phát huy khả năng gìn giữ, trao truyền những bản sắc văn hoá truyền thống của dân tộc. Song để bảo tồn văn hoá các DTTS một cách bền vững, cần giải quyết những bấp cập, vướng mắc, nhất là việc điều chỉnh chính sách đãi ngộ; đồng thời tăng cường các giải pháp thích ứng với tình hình mới .
Các địa phương trên cả nước kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6)

Các địa phương trên cả nước kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6)

Tin tức - Thành Nam - 13 phút trước
Hưởng ứng Ngày Gia đình Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Gia đình bình an - xã hội hạnh phúc”, tại nhiều địa phương trên cả nước đã diễn ra nhiều hoạt động kỷ niệm sôi nổi.
Quảng diễn nghệ thuật tuồng trên đường phố Huế

Quảng diễn nghệ thuật tuồng trên đường phố Huế

Sắc màu 54 - NA (T/h) - 29 phút trước
Trong khuôn khổ Tuần lễ Festival Huế 2022, sáng 28/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình quảng diễn tuồng “Ngàn xưa âm vọng”.
VEC sử dụng hóa đơn điện tử trên các tuyến cao tốc từ 1/7

VEC sử dụng hóa đơn điện tử trên các tuyến cao tốc từ 1/7

Tin tức - Hoàng Minh - 42 phút trước
Kể từ 0h00 ngày 1/7/2022, các trạm thu phí trên 4 tuyến cao tốc do Tổng Công ty Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý, khai thác sẽ không phát hành hóa đơn tự in (hoặc hóa đơn in sẵn) khi lái xe, chủ phương tiện thanh toán phí dịch vụ sử dụng đường bộ cao tốc, thay vào đó là hóa đơn điện tử.
Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022

Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022

Văn bản chính sách mới - Cát Tường - 1 giờ trước
Tăng mức lương tối thiểu vùng; cấp hộ chiếu phổ thông gắn chíp; năm học 2023, điểm thi đại học càng cao được cộng điểm ưu tiên càng ít… là những chính sách có hiệu lực từ tháng 7/2022.
Quang Hải có nhiều cơ hội ra sân tại Pau FC

Quang Hải có nhiều cơ hội ra sân tại Pau FC

Thể thao - Hoàng Minh - 1 giờ trước
Trong bối cảnh các tiền vệ tấn công của Pau FC đều đã và sắp chia tay câu lạc bộ, huấn luyện viên Didier Tholot đang khá thiếu sự lựa chọn chất lượng ở vị trí này. Đầu quân cho Pau FC, Quang Hải sẽ có nhiều cơ hội ra sân thi đấu, khi tính cạnh tranh ở vị trí này là không cao.
Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Là điểm nhấn độc đáo có một không hai, khu phức hợp Jewel được ví như một viên đá quý toạ lạc tại sân bay quốc tế Changi (Singapore) - một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng thác nước trong nhà lớn nhất thế giới, khu vườn với hơn 900 loài cây khác nhau và rất nhiều điều thú vị nữa. Hãy xem video để khám phá có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới này nhé!
Cách tính điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2022 theo Quy chế mới

Cách tính điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2022 theo Quy chế mới

Giáo dục - Như Ý - 1 giờ trước
Theo Quy chế tuyển sinh 2022, mức cộng điểm ưu tiên để xét tuyển đại học theo khu vực cao nhất là 0,75 điểm. Từ năm 2023, thí sinh chỉ được hưởng chính sách ưu tiên khu vực theo quy định trong năm tốt nghiệp và một năm kế tiếp.
Trao tặng 53 sổ tiết kiệm, tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng, người có công với đất nước

Trao tặng 53 sổ tiết kiệm, tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng, người có công với đất nước

Tin tức - T.Hợp - 1 giờ trước
Nhân kỷ niệm 75 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2022), ngày 28/6, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ Linh thiêng dòng máu Lạc Hồng “Nâng bước chân Mẹ” tại Hà Nội, Ban tổ chức đã trao tặng sổ tiết kiệm tới 53 Mẹ Việt Nam Anh hùng, các cựu tù chính trị, thương bệnh binh và các gia đình có công với đất nước trên địa bàn thành phố Hà Nội, với tổng giá trị là 265 triệu đồng.
Những bữa tiệc âm nhạc sôi động tại Festival Huế 2022

Những bữa tiệc âm nhạc sôi động tại Festival Huế 2022

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Tại Festival Huế 2022, các đoàn nghệ thuật trong nước như Nhà hát Ca múa Nhạc dân gian Việt Bắc, Liên đoàn Xiếc Việt Nam, tỉnh Thừa Thiên Huế, Lào Cai, Đăk Lăk cùng các nhóm nhảy Unity Crew… đã mang đến cho người dân Huế những bữa tiệc âm nhạc sôi động, ấn tượng, độc đáo.
Người trẻ “đua nhau” làm mới nhạc Trịnh

Người trẻ “đua nhau” làm mới nhạc Trịnh

Thể thao - Giải trí - PV - 3 giờ trước
Không đợi đến khi bộ phim Em và Trịnh tạo thành cú hích, mà từ trước đó, các ca sĩ trẻ đã liên tục thể hiện, làm mới ca khúc nổi tiếng của Trịnh Công Sơn. Giai âm, ca từ quen thuộc được tái hiện một cách lạ lẫm nhưng đặc sắc, cá tính và hơn thế nữa là lưu giữ, lan tỏa giá trị những ca khúc bất hủ qua thời gian…
81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị: Khúc tráng ca bất tử

81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị: Khúc tráng ca bất tử

Sự kiện - Bình luận - PV - 4 giờ trước
Cuộc chiến đấu anh dũng trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972) đã đi vào lịch sử như bản tráng ca hào hùng của quân và dân Quảng Trị nói riêng và cả nước nói chung.