Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người M’nông giữ rừng

PV - 11:03, 06/08/2019

Với quan niệm “vạn vật hữu linh”, mỗi con sông, con suối, ngọn núi đều có một vị thần trú ngụ, cai quản nên đồng bào M’nông luôn cố gắng gìn giữ và đề ra những quy định riêng trong việc bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường.

Đăk Nông là vùng đất giao thoa, hội tụ những giá trị văn hóa dân gian truyền thống của đồng bào các DTTS ở Tây Nguyên. Theo thống kê, toàn tỉnh có khoảng 500 nghìn nhân khẩu, trong đó đồng bào các DTTS chiếm tỷ lệ 34,5%. Riêng đồng bào dân tộc M’nông có số dân sinh sống đông nhất ở vùng đất này từ lâu đời.

Bà H’ DJRân Knul, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh Đăk Nông, là người con của dân tộc M’nông đã kinh qua nhiều vị trí công tác ở các cơ quan hành chính cấp tỉnh. Theo bà H’ DJRân, đồng bào M’nông ở Tây Nguyên nói chung, ở Đăk Nông nói riêng có đời sống văn hóa rất phong phú và đa dạng. Đặc biệt, những tín ngưỡng tâm linh của đồng bào M’nông dù “bất thành văn” nhưng lại có sức mạnh to lớn trong đời sống sinh hoạt hằng ngày, trở thành những quy ước để ràng buộc hành vi của mỗi thành viên trong cộng đồng.

Trách nhiệm giữ gìn nguồn nước sạch đã ăn sâu trong tâm thức đồng bào M’nông. (Ảnh minh họa) Trách nhiệm giữ gìn nguồn nước sạch đã ăn sâu trong tâm thức đồng bào M’nông. (Ảnh minh họa)

Lấy tín ngưỡng “vạn vật hữu linh” làm ví dụ, bà H’ DJRân cho biết, từ bao đời nay, đồng bào M’nông đều có những quy ước để bảo vệ rừng rất chặt chẽ. Việc khai phá rừng lập làng hay làm nương rẫy đều do già làng, Người có uy tín đảm nhiệm. Rừng đầu nguồn, rừng nguyên sinh, rừng gỗ quý là rừng không được phép khai phá, nếu xâm phạm sẽ bị thần linh quở phạt, gây lũ lụt hoặc hạn hán.

“Nếu bà con muốn phát dọn một mảnh đất làm rẫy, sau khi xin ý kiến của già làng, gia đình phải làm lễ để xin thần rừng. Diện tích đất rẫy sau thời gian canh tác đã bạc màu thì sẽ được người dân làm thủ tục để xin chuyển đến mảnh đất khác phát dọn, canh tác. Sau tối thiểu 5 năm, người dân mới được quay trở lại mảnh đất cũ để sản xuất tiếp”, bà H’ DJRân cho biết.

Đặc biệt, theo bà H’ DJRân, khi đốt rẫy, đồng bào luôn có ý thức bảo vệ khu rừng xung quanh bằng cách dọn sạch những cành củi khô, cỏ úa, tạo nên khoảng trống giữa rẫy của mình với các khu vực khác. Dù thời gian phát dọn sẽ lâu hơn, nhưng đồng bào vẫn phải thực hiện để tránh không để lửa đốt rẫy lan rộng, gây nên cháy rừng; nếu để xảy ra cháy rừng sẽ bị thần linh trừng phạt, cộng đồng xét xử.

Tương tự, việc bảo vệ nguồn nước cũng được người M’nông đặc biệt chú trọng. Đồng bào cho rằng, mỗi dòng sông, con suối đều có một vị thần cai quản, nếu bị uế tạp, mất vệ sinh sẽ làm thần linh nổi giận và gây ra dịch bệnh để trừng phạt dân làng. Hơn nữa, sông, suối là nơi cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho cộng đồng nên đồng bào thường xuyên tổ chức dọn vệ sinh, gìn giữ cho dòng sông, con suối luôn sạch sẽ, trong lành.

Bà H’ DJRân cho biết, trước đây, khi chưa có những công trình nước tự chảy về đến tận nhà như bây giờ, phụ nữ M’nông thường gội đầu ở các con suối, việc tắm rửa thì phải xách nước về nhà. Ngay cả khi gội đầu, để không một sợi tóc rụng nào lẫn vào dòng nước, người phụ nữ phải cắm một cành cây nhỏ bên cạnh, có sợi tóc rụng nào thì giữ lại, quấn vào cành cây, sau đó tìm một vị trí thích hợp để lấp xuống. Bây giờ, dù không trực tiếp sử dụng nguồn nước từ các con suối như trước, nhưng những Quy ước này vẫn được đồng bào thực hiện nghiêm túc để giữ nguồn nước luôn sạch sẽ, tinh khiết”, bà H’ DJRân cho biết.

Cùng với sự phát triển đi lên của đời sống kinh tế, những nếp sinh họat cũ của đồng bào M’nông đã dần thay đổi. Nhưng ý thức bảo vệ môi trường của đồng bào M’nông ở tỉnh Đăk Nông vẫn duy trì, một số nghi lễ liên quan đến việc bảo vệ môi trường vẫn được thực hiện, như: Lễ cúng bến nước, Lễ cúng thần rừng… Qua đó, thế hệ trước truyền lại các luật tục và răn dạy thế hệ trẻ gìn giữ môi trường trong sạch, lành mạnh hơn.

TÙNG NGUYÊN

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Xu hướng hưởng thụ mới: Sống thượng lưu trong tư gia chuẩn khách sạn 5 sao

Xu hướng hưởng thụ mới: Sống thượng lưu trong tư gia chuẩn khách sạn 5 sao

Tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu cùng tư duy chọn nhà thay đổi mạnh sau đại dịch đang kích cầu mạnh mẽ những chuẩn mực sống mới. Theo dõi lựa chọn của giới thượng lưu thời gian gần đây, có thể dễ dàng nhận thấy dòng sản phẩm căn hộ tầng cao với chuẩn mực sống xa hoa đang được săn đón và luôn nằm trong bảng hàng ‘hot’.
Tin nổi bật trang chủ
An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

Sắc màu 54 - PV - 10 phút trước
Nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị, các tầng lớp Nhân dân về việc bảo tồn và phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống các dân tộc, góp phần quan trọng hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam, UBND tỉnh An Giang vừa ban hành Kế hoạch 695/KH-UBND triển khai đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các DTTS gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2023 - 2030” trên địa bàn tỉnh An Giang.
Hậu Giang: Nhiều nội dung, nhiệm vụ trong xây dựng nông thôn mới

Hậu Giang: Nhiều nội dung, nhiệm vụ trong xây dựng nông thôn mới

Kinh tế - PV - 24 phút trước
Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Hậu Giang đã đề ra nhiều nội dung nhiệm vụ như: Nâng cao hiệu quả quản lý và thực hiện xây dựng NTM theo quy hoạch nhằm nâng cao đời sống kinh tế - xã hội nông thôn gắn với quá trình đô thị hóa. Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, cơ bản đồng bộ, hiện đại, đảm bảo kết nối nông thôn - đô thị và kết nối các vùng.
Chuẩn bị cung ứng hàng hóa Tết cho đồng bào vùng DTTS

Chuẩn bị cung ứng hàng hóa Tết cho đồng bào vùng DTTS

Xã hội - PV - 27 phút trước
Trung tâm Dịch vụ miền núi tỉnh thuộc Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận với hệ thống các cửa hàng ở các xã thuần đồng bào DTTS có nhiệm vụ tổ chức cung ứng các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất, nhu cầu mua sắm của bà con dịp tết Đầu lúa, tết Nguyên đán 2023.
Phú Yên: Tiếp vốn cho vùng đồng bào DTTS và miền núi

Phú Yên: Tiếp vốn cho vùng đồng bào DTTS và miền núi

Chính sách dân tộc - PV - 1 giờ trước
Sau một thời gian tích cực triển khai, những đồng vốn đầu tiên của chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân DTTS và miền núi năm 2022 theo Nghị định 28/2022/NĐ-CP của Chính phủ đã đến tay người dân. Qua đó giúp họ phát triển sản xuất, ổn định đời sống.
Lào Cai: Gỡ khó trong triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia

Lào Cai: Gỡ khó trong triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia

Kinh tế - PV - 1 giờ trước
Hiện nay, tỉnh Lào Cai đang tập trung cao độ để triển khai 03 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), trong đó có Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi. Tuy nhiên, đây là chương trình mới với nguồn vốn đầu tư rất lớn nên cũng không tránh khỏi một số khó khăn, thách thức.
Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022

Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022

Đội tuyển Anh giành chiến thắng 3-0 trước đội tuyển Senegal tại vòng 1/8 để tiến vào tứ kết World Cup 2022 gặp đương kim vô địch Pháp. Sau đây là Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022 mời các bạn theo dõi.
Hướng dẫn triển khai đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý

Hướng dẫn triển khai đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý

Tin địa phương - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
Cục Quản lý Y dược cổ truyền (Bộ Y tế) phối hợp với Sở Y tế Đắk Lắk tổ chức Hội nghị hướng dẫn triển khai nội dung đầu tư hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý. Đây là một trong những nội dung thuộc Dự án 3- Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021- 2030.
Xu hướng hưởng thụ mới: Sống thượng lưu trong tư gia chuẩn khách sạn 5 sao

Xu hướng hưởng thụ mới: Sống thượng lưu trong tư gia chuẩn khách sạn 5 sao

Xã hội - PV - 2 giờ trước
Tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu cùng tư duy chọn nhà thay đổi mạnh sau đại dịch đang kích cầu mạnh mẽ những chuẩn mực sống mới. Theo dõi lựa chọn của giới thượng lưu thời gian gần đây, có thể dễ dàng nhận thấy dòng sản phẩm căn hộ tầng cao với chuẩn mực sống xa hoa đang được săn đón và luôn nằm trong bảng hàng ‘hot’.
Phiên tòa trực tuyến - Nhu cầu, xu hướng tất yếu của hoạt động tư pháp

Phiên tòa trực tuyến - Nhu cầu, xu hướng tất yếu của hoạt động tư pháp

Pháp luật - Hoàng Sa - 2 giờ trước
Cụ thể hóa Nghị quyết số 33/2021/QH15 ngày 12/11/2021 về tổ chức phiên tòa trực tuyến, ngày 10/8/2022, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Công văn số 58/TANDTC-TĐKT hướng dẫn về tổ chức phiên tòa trực tuyến. Theo đó, thời gian qua các địa phương đã đẩy mạnh tổ chức phiên tòa trực tuyến trên cơ sở bảo đảm các nguyên tắc cơ bản và thủ tục tố tụng do pháp luật quy định.
Quyết tâm thúc đẩy phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo ở huyện miền núi Ngọc Lặc

Quyết tâm thúc đẩy phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo ở huyện miền núi Ngọc Lặc

Kinh tế - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Ngọc Lặc là 1 trong 11 huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa. Những năm qua, công tác giảm nghèo luôn được Đảng bộ, chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm và thực hiện hiệu quả. Đặc biệt, thông qua việc triển khai những chương trình, dự án chính sách dân tộc hỗ trợ thiết thực, tạo điều kiện cho nhiều hộ dân nghèo, cận nghèo vượt khó, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, thoát nghèo, từng bước vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.
Tháng tri ân năm 2022 của EVNNPC: Lời cảm ơn tới hơn 11 triệu khách hàng

Tháng tri ân năm 2022 của EVNNPC: Lời cảm ơn tới hơn 11 triệu khách hàng

Xã hội - Phương Anh - 3 giờ trước
Với thông điệp “Đồng hành cùng khách hàng sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả”, Tháng Tri ân khách hàng năm 2022 của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) sẽ được triển khai với nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực, hướng trực tiếp vào việc hỗ trợ, giúp đỡ người dân, doanh nghiệp. Đây cũng là hoạt động của EVNNPC chào mừng Kỷ niệm 68 năm Ngày truyền thống ngành Điện lực Việt Nam (21/12/1954 - 21/12/2022).