Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người M’nông giữ rừng

PV - 11:03, 06/08/2019

Với quan niệm “vạn vật hữu linh”, mỗi con sông, con suối, ngọn núi đều có một vị thần trú ngụ, cai quản nên đồng bào M’nông luôn cố gắng gìn giữ và đề ra những quy định riêng trong việc bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường.

Đăk Nông là vùng đất giao thoa, hội tụ những giá trị văn hóa dân gian truyền thống của đồng bào các DTTS ở Tây Nguyên. Theo thống kê, toàn tỉnh có khoảng 500 nghìn nhân khẩu, trong đó đồng bào các DTTS chiếm tỷ lệ 34,5%. Riêng đồng bào dân tộc M’nông có số dân sinh sống đông nhất ở vùng đất này từ lâu đời.

Bà H’ DJRân Knul, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh Đăk Nông, là người con của dân tộc M’nông đã kinh qua nhiều vị trí công tác ở các cơ quan hành chính cấp tỉnh. Theo bà H’ DJRân, đồng bào M’nông ở Tây Nguyên nói chung, ở Đăk Nông nói riêng có đời sống văn hóa rất phong phú và đa dạng. Đặc biệt, những tín ngưỡng tâm linh của đồng bào M’nông dù “bất thành văn” nhưng lại có sức mạnh to lớn trong đời sống sinh hoạt hằng ngày, trở thành những quy ước để ràng buộc hành vi của mỗi thành viên trong cộng đồng.

Trách nhiệm giữ gìn nguồn nước sạch đã ăn sâu trong tâm thức đồng bào M’nông. (Ảnh minh họa) Trách nhiệm giữ gìn nguồn nước sạch đã ăn sâu trong tâm thức đồng bào M’nông. (Ảnh minh họa)

Lấy tín ngưỡng “vạn vật hữu linh” làm ví dụ, bà H’ DJRân cho biết, từ bao đời nay, đồng bào M’nông đều có những quy ước để bảo vệ rừng rất chặt chẽ. Việc khai phá rừng lập làng hay làm nương rẫy đều do già làng, Người có uy tín đảm nhiệm. Rừng đầu nguồn, rừng nguyên sinh, rừng gỗ quý là rừng không được phép khai phá, nếu xâm phạm sẽ bị thần linh quở phạt, gây lũ lụt hoặc hạn hán.

“Nếu bà con muốn phát dọn một mảnh đất làm rẫy, sau khi xin ý kiến của già làng, gia đình phải làm lễ để xin thần rừng. Diện tích đất rẫy sau thời gian canh tác đã bạc màu thì sẽ được người dân làm thủ tục để xin chuyển đến mảnh đất khác phát dọn, canh tác. Sau tối thiểu 5 năm, người dân mới được quay trở lại mảnh đất cũ để sản xuất tiếp”, bà H’ DJRân cho biết.

Đặc biệt, theo bà H’ DJRân, khi đốt rẫy, đồng bào luôn có ý thức bảo vệ khu rừng xung quanh bằng cách dọn sạch những cành củi khô, cỏ úa, tạo nên khoảng trống giữa rẫy của mình với các khu vực khác. Dù thời gian phát dọn sẽ lâu hơn, nhưng đồng bào vẫn phải thực hiện để tránh không để lửa đốt rẫy lan rộng, gây nên cháy rừng; nếu để xảy ra cháy rừng sẽ bị thần linh trừng phạt, cộng đồng xét xử.

Tương tự, việc bảo vệ nguồn nước cũng được người M’nông đặc biệt chú trọng. Đồng bào cho rằng, mỗi dòng sông, con suối đều có một vị thần cai quản, nếu bị uế tạp, mất vệ sinh sẽ làm thần linh nổi giận và gây ra dịch bệnh để trừng phạt dân làng. Hơn nữa, sông, suối là nơi cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho cộng đồng nên đồng bào thường xuyên tổ chức dọn vệ sinh, gìn giữ cho dòng sông, con suối luôn sạch sẽ, trong lành.

Bà H’ DJRân cho biết, trước đây, khi chưa có những công trình nước tự chảy về đến tận nhà như bây giờ, phụ nữ M’nông thường gội đầu ở các con suối, việc tắm rửa thì phải xách nước về nhà. Ngay cả khi gội đầu, để không một sợi tóc rụng nào lẫn vào dòng nước, người phụ nữ phải cắm một cành cây nhỏ bên cạnh, có sợi tóc rụng nào thì giữ lại, quấn vào cành cây, sau đó tìm một vị trí thích hợp để lấp xuống. Bây giờ, dù không trực tiếp sử dụng nguồn nước từ các con suối như trước, nhưng những Quy ước này vẫn được đồng bào thực hiện nghiêm túc để giữ nguồn nước luôn sạch sẽ, tinh khiết”, bà H’ DJRân cho biết.

Cùng với sự phát triển đi lên của đời sống kinh tế, những nếp sinh họat cũ của đồng bào M’nông đã dần thay đổi. Nhưng ý thức bảo vệ môi trường của đồng bào M’nông ở tỉnh Đăk Nông vẫn duy trì, một số nghi lễ liên quan đến việc bảo vệ môi trường vẫn được thực hiện, như: Lễ cúng bến nước, Lễ cúng thần rừng… Qua đó, thế hệ trước truyền lại các luật tục và răn dạy thế hệ trẻ gìn giữ môi trường trong sạch, lành mạnh hơn.

TÙNG NGUYÊN

Tin cùng chuyên mục
Chủ động ứng phó trước những loại hình thiên tai phức tạp

Chủ động ứng phó trước những loại hình thiên tai phức tạp

Nước ta đang xuất hiện nhiều loại hình thiên tai rất phức tạp, đáng lo ngại là loại hình động đất. Trong khi đó hiện vẫn chưa có tài liệu hướng dẫn phòng tránh động đất; do đó, ngành chức năng cần chủ động và nhanh chóng triển khai, cung cấp thông tin phạm vi có nguy cơ động đất cao.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến thăm và làm việc tại tỉnh Hà Giang

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến thăm và làm việc tại tỉnh Hà Giang

Ngày 01/10/2020, Đoàn công tác Ủy ban Dân tộc (UBDT) do Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến làm trưởng đoàn đã làm việc với tỉnh Hà Giang để nắm tình hình phát triển kinh tế-xã hội, thực hiện các chính sách dân tộc và công tác chuẩn bị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn tỉnh.
Tương lai nông nghiệp tiên tiến và bền vững: Cần sự tiên phong của các doanh nghiệp đầu ngành

Tương lai nông nghiệp tiên tiến và bền vững: Cần sự tiên phong của các doanh nghiệp đầu ngành

Sản phẩm - Thị trường - PV - 18:07, 01/10/2020
Hiện Việt Nam đang đứng thứ 6 Châu Á, thứ 2 ASEAN về sản lượng sữa và thứ 4 về năng suất của đàn bò. Để tiếp tục phát triển và đưa ngành sữa tiến gần hơn với sự phát triển chăn nuôi bò sữa trên thế giới thì nông nghiệp bền vững là định hướng tất yếu của tương lai. Trong đó, rất cần vai trò sự chủ động và sự đầu tư nghiêm túc của những doanh nghiệp tiên phong như Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) để tạo động lực cho sự phát triển của toàn ngành.
Hội đồng Quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động tổ chức “Đối thoại định kỳ năm 2020”

Hội đồng Quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động tổ chức “Đối thoại định kỳ năm 2020”

Tin tức - PV - 18:04, 01/10/2020
Sáng 1/10/2020, tại Hà Nội, Hội đồng Quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động tổ chức “Đối thoại định kỳ năm 2020”. Buổi đối thoại có sự tham gia của hơn 100 đại biểu đại diện các Sở LĐTBXH; Liên đoàn Lao động các tỉnh; hiệp hội Doanh nghiệp một số tổ chức, doanh nghiệp… và các bộ ngành, cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Ông Lê Tấn Dũng, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động chủ trì buổi đối thoại.
9 tháng năm 2020: Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng trưởng cao nhất

9 tháng năm 2020: Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng trưởng cao nhất

Kinh tế - PV - 17:45, 01/10/2020
9 tháng năm 2020, khu vực công nghiệp và xây dựng vẫn đạt mức tăng trưởng cao nhất 3,08%.
Đến từng buôn, làng cấp đổi chứng minh nhân dân cho người dân

Đến từng buôn, làng cấp đổi chứng minh nhân dân cho người dân

Pháp luật - PV - 17:38, 01/10/2020
Cách đây hai năm, Thiếu tá Trương Thị Hoài Phương, Đội trưởng Đội Cảnh sát QLHC về TTXH Công an huyện Đơn Dương đã đề xuất triển khai ý tưởng cho CBCS tới các buôn làng xa xôi để thực hiện cấp, đổi CMND.
Tết Trung thu ở Tả Sìn Thàng

Tết Trung thu ở Tả Sìn Thàng

Nhịp cầu nhân ái - PV - 17:31, 01/10/2020
Tả Sìn Thàng là xã vùng cao nằm ở phía bắc của huyện Tủa Chùa (Điện Biên) với những vùng núi đá tai mèo cheo leo, là những bản làng, dốc đá heo hút ẩn mình trong sương mù. Ở Tả Sìn Thàng, có tới 85% là người dân tộc Mông và số ít dân tộc Xạ Phang.
Ngư dân công nghệ cao ở Khánh Hòa

Ngư dân công nghệ cao ở Khánh Hòa

Khoa học - Công nghệ - PV - 10:12, 01/10/2020
Cùng với việc kiên trì bám biển, nhiều ngư dân tại Khánh Hòa đã bắt đầu áp dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật công nghệ cao vào hoạt động đánh bắt hải sản xa bờ. Những công nghệ mới đã giúp họ tiếp cận rộng hơn với nguồn lợi thủy sản, doanh thu cho mỗi chuyến đi biển, góp phần thay đổi đời sống kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Bộ Y tế kêu gọi người dân giảm nửa lượng muối ăn hằng ngày

Bộ Y tế kêu gọi người dân giảm nửa lượng muối ăn hằng ngày

Sức khỏe - PV - 10:03, 01/10/2020
Chiều 30/9, tại Hà Nội, Bộ Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới phối hợp tổ chức Hội thảo “Truyền thông vận động giảm tiêu thụ muối để phòng, chống tăng huyết áp, đột quỵ và các bệnh không lây nhiễm khác”.Hội thảo là một trong những sự kiện hưởng ứng Ngày Tim mạch thế giới 29/9/2020 với chủ đề “Hãy dùng trái tim để đánh bại bệnh tim mạch”.Chiều 30/9, tại Hà Nội, Bộ Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới phối hợp tổ chức Hội thảo “Truyền thông vận động giảm tiêu thụ muối để phòng, chống tăng huyết áp, đột quỵ và các bệnh không lây nhiễm khác”.
Phú Thọ đề xuất tự bỏ tiền trồng cây Cọ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai

Phú Thọ đề xuất tự bỏ tiền trồng cây Cọ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai

Đời sống - Xã hội - PV - 09:46, 01/10/2020
Những vị trí phù hợp trên 62 km đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đoạn qua địa bàn tỉnh Phú Thọ sẽ được trồng Cọ - một trong những biểu tượng của vùng đất Tổ.
Cập nhật Covid-19: Thế giới hơn 34 triệu ca mắc, Ấn Độ vẫn là điểm nóng dịch bệnh

Cập nhật Covid-19: Thế giới hơn 34 triệu ca mắc, Ấn Độ vẫn là điểm nóng dịch bệnh

Tin tức - PV - 09:40, 01/10/2020
Chỉ trong vòng 1 ngày, cả thế giới ghi nhận 301.473 ca mắc Covid-19 mới và 6.039 trường hợp tử vong vì dịch bệnh này. Đến nay, tổng số ca mắc Covid-19 đã vượt mốc 34 triệu trường hợp, trong đó có hơn 1 triệu ca tử vong.
Lào Cai: 9 tháng bắt giữ, xử lý 937 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Lào Cai: 9 tháng bắt giữ, xử lý 937 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Pháp luật - baolaocai.vn - 09:37, 01/10/2020
Mới đây, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lào Cai đã tổ chức Hội nghị sơ kết 9 tháng, triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2020.