Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nâng cao chất lượng phổ biến giáo dục pháp luật vùng DTTS và miền núi: Cần tăng cường hiệu quả công tác phối hợp trong hệ thống chính trị

Hoàng Thanh (thực hiện) - 19:23, 10/11/2022

Phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) là cầu nối để đưa pháp luật vào cuộc sống, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước, quản lý xã hội bằng pháp luật, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Để thực hiện hiệu quả công tác này, có vai trò hết sức quan trọng của các bộ, ngành, địa phương, trong đó đặc biệt là vai trò của Bộ Tư Pháp.

Nhân dịp Ngày Pháp luật Việt Nam 2022, Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thanh Tịnh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp PBGDPL trung ương về những thành tựu đạt được cũng như phương hướng, giải pháp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong những năm tới đây.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh

PV: Thưa ông, trong những năm qua, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn cả nước nói chung, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi nói riêng ngày càng được các cấp, ngành, địa phương coi trọng thực hiện có hiệu quả và đạt được những kết quả tích cực. Ông đánh giá thế nào về nhận định này?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Có thể nói qua 10 năm triển khai thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, công tác PBGDPL nói chung và PBGDPL đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng đã được triển khai tương đối toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm. Nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, các cấp, các ngành về vai trò, tầm quan trọng của công tác PBGDPL nói chung, PBGDPL tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi nói riêng đã được nâng lên trên tinh thần xác định rõ hơn công tác PBGDPL là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị từ trung ương đến cơ sở. 

Điều này thể hiện rõ nét từ việc xây dựng, hoàn thiện thể chế về PBGDPL, bảo đảm tính hệ thống, đồng bộ, nội dung có trọng tâm, trọng điểm, bám sát nhu cầu xã hội, nhiệm vụ chính trị của bộ, ngành, địa phương, thiết chế Hội đồng phối hợp PBGDPL được kiện toàn từ trung ương đến địa phương; huy động sự vào cuộc của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị tham gia PBGDPL. Đội ngũ cán bộ thực hiện công tác PBGDPL được quan tâm, đào tạo bồi dưỡng, tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ. Nội dung, hình thức PBGDPL đa dạng, phong phú, sáng tạo, bám sát yêu cầu của thực tiễn từng ngành, lĩnh vực, địa phương, vùng miền và các đối tượng thù, trong đó có người dân ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, truyền thông dự thảo chính sách từ sớm, từ xa; tạo điều kiện cho người dân chủ động tìm hiểu và tuân theo pháp luật. Thông qua PBGDPL, hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân được nâng cao, góp phần tích cực vào việc phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Theo Báo cáo tổng kết Chương trình PBGDPL giai đoạn 2017-2021 của Ủy ban Dân tộc, các địa phương đã tổ chức phổ biến khá toàn diện về các nội dung pháp luật thiết thực tại với đời sống của người dân vùng dân tộc thiểu số, miền núi với nhiều hình thức phong phú, đa dạng, sáng tạo để đưa pháp luật đến với đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có xây dựng, phát sóng chương trình truyền hình, phát thanh, biên soạn, cung cấp tài liệu, băng hình, đĩa hình bằng ngôn ngữ dân tộc thiểu số; tổ chức thi tìm hiểu pháp luật; lồng ghép nội dung PBGDPL và vận động thực hiện chính sách dân tộc trong các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, lễ hội truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số. Qua đó, góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật; phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh đó, nhiều nơi còn tổ chức tôn vinh, khen thưởng các điển hình tiêu biểu, gương người tốt, việc tốt trong công tác xây dựng, thi hành pháp luật, PBGDPL; xây dựng, nhân rộng các mô hình điểm PBGDPL ở cơ sở, thôn, bản.

Cán bộ Đồn Biên phòng Hướng Lập, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đến tận nhà dân ở các bản vùng sâu biên giới để tuyên truyền pháp luật cho người dân
Cán bộ Đồn Biên phòng Hướng Lập, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đến tận nhà dân ở các bản vùng sâu biên giới để tuyên truyền pháp luật cho người dân

PV: Ông có thể cho biết, thời gian qua Bộ Tư pháp đã có những giải pháp cụ thể nào để thúc đẩy và nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL tại vùng đồng bào dântộc thiểu số, qua đó góp phần đem lại những kết quả tích cực nói trên?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Với chức năng giúp Chính phủ quản lý nhà nước về công tácPBGDPL, Bộ Tư pháp đã thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ để thúc đẩy và nâng caohiệu quả công tác PBGDPL nói chung và tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số nóiriêng như:

- Về thể chế, Bộ Tư pháp tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua Luật PBGDPL năm 2012, trong đó có một điều quy định về PBGDPL cho người dân ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân (Điều 17). Triển khai thi hành Luật PBGDPL, BộTư pháp đã xây dựng, ban hành hoặc trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật PBGDPL. 

Tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt các Chương trình, Kế hoạch, đồng thời phân công các bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiều Đề án PBGDPL, trong đó có những Đề án PBGDPL liên quan trực tiếp đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi như: Đề án “Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, Nhân dân vùng biên giới, hải đảo giai đoạn 2012 - 2016” (được gia hạn đến năm 2021); Đề án "Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công  tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027", Đề án “Nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật gắn với vận động quần chúng nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở của lực lượng Công an nhân dân giai đoạn 2021-2027”, Đề án “Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân” (theo Quyết định số 977/QĐ-TTg ngày 11/8/2022)…Bộ Tư pháp đã phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng, ban hành Thông tư quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật…

- Để phát huy vai trò và nâng cao hiệu quả hoạt động Hội đồng phối hợp PBGDPL các cấp, Bộ Tư pháp đã tham mưu Chính phủ kiện toàn Hội đồng phối hợp PBGDPL các cấp. Hội đồng Trung ương do Phó Thủ tướng Chính phủ làm Chủ tịch Hội đồng. Thành viên Hội đồng là đại diện lãnh đạo các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, có đại diện lãnh đạo cơ quan làm công tác dân tộc tham gia. Hằng năm, Bộ đều tham mưu Hội đồng phối hợp PBGDPL trung ương ban hành Kế hoạch hoạt động, các văn bản hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương về công tác PBGPDL, trong đó luôn xác định PBGDPL cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên.

- Bộ Tư pháp đã tham gia góp ý, thẩm định nhiều dự thảo luật, pháp lệnh, nghị quyết trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội do các Bộ, ngành chủ trì soạn thảo theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh hàng năm; góp ý, thẩm định các dự thảo Đề án, Chương trình về PBGDPL trước khi các bộ, ngành trình Thủ tướng Chính phủ, qua đó đóng góp quan trọng cho việc hoàn thiện thể chế, chính sách có liên quan đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp còn tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo để trao đổi, chia sẻ cách làm hay, mô hình PBGDPL hiệu quả; tập huấn, bồi dưỡng nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng PBGDPL cho đội ngũ báo cáo viên, cán bộ làm công tác PBGDPL ở các bộ, ngành, địa phương; chủ động theo dõi, đôn đốc, kiểm tra nhằm nắm bắt, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho địa phương, nhất là đối với hoạt động PBGDPL cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nhờ hiệu quả từ công tác tuyên truyền PBGDPL, đồng bào DTTS ngày càng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vươn lên xóa đói, giảm nghèo, làm giàu chính đáng
Nhờ hiệu quả từ công tác tuyên truyền PBGDPL, đồng bào DTTS ngày càng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vươn lên xóa đói, giảm nghèo, làm giàu chính đáng

PV: Như Thứ trưởng vừa chia sẻ, công tác PBGDPL thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực. Trong thời gian tới, theo Thứ trưởng cần triển khai những nhiệm vụ, giải pháp gì để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác PBGDPL, đặc biệt là tại vùng dân tộc thiểu số và miền núi?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Để để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác PBGDPL, đặc biệt là tại vùng dân tộc thiểu số và miền núi, cần tập trung vào một số nhiệm vụ, giải pháp cơ bản sau:

Thứ nhất, phát huy vai trò của Hội đồng phối hợp PBGDPL các cấp trong chỉ đạo, định hướng triển khai công tác PBGDPL, trong đó chú trọng khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và vùng có đồng bào dân tộc thiểu số theo tinh thần đổi mới công tác PBGDPL tại Kết luận số 80-KL/TW ngày 20/6/2020 của Ban Bí thư về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân. Có các giải pháp để triển khai hiệu quả Quyết định số 238-QĐ/TW ngày 30/9/2020 của Ban Bí thư ban hành Quy chế phối hợp giữa ban tuyên giáo các cấp với cơ quan nhà nước cùng cấp trong việc thực thi pháp luật, triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết các vấn đề nổi cộm, Nhân dân quan tâm. Tiếp tục nghiên cứu cơ chế để phát huy vai trò của các cơ quan truyền thông, tổ chức, đoàn thể, đội ngũ luật sư, trợ giúp viên pháp lý trong công tác PBGDPL.

Nghiên cứu làm điểm, tổng kết thực tiễn lựa chọn nhân rộng, phát triển các mô hình hưởng ứng Ngày Pháp luật hiệu quả tại khu vực miền núi, vùng dân tộc thiểu số để ngày 09/11 dần trở thành ngày hội của toàn dân, hình thành nét đẹp văn hóa “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”.

Thứ hai, đẩy mạnh giáo dục pháp luật song song với phổ biến pháp luật, lồng ghép với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, sinh hoạt cộng đồng ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong PBGDPL, đáp ứng kịp thời nhu cầu thông tin pháp luật, PBGDPL của người dân. Phát huy sức mạnh của các phương tiện thông tin đại chúng, các cơ quan thông tấn, báo chí; tăng cường chất lượng các chuyên trang, chuyên mục về pháp luật và ưu tiên phát sóng vào khung giờ thu hút đông đảo khán, thính giả là đồng bào các dân tộc thiểu số.

Thứ ba, củng cố, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật theo hướng chuyên sâu, chuyên biệt phù hợp với từng khu vực, vùng miền và đồng bào dân tộc thiểu số. Ban hành chính sách ưu tiên sử dụng đội ngũ người biết tiếng dân tộc thiểu số, người có uy tín trong cộng đồng dân cư, già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc trong các tôn giáo ở vùng dân tộc thiểu số tham gia PBGDPL. Thực hiện hiệu quả Đề án 977 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân nhằm tạo sự thuận lợi cho người dân trong việc chủ động tìm hiểu và thực thi pháp luật. Phát huy vai trò của lực lượng công an xã, phường, thị trấn, lực lượng dân quân tự vệ ở cơ sở, lực lượng kiểm lâm, kiểm ngư, cảnh sát biển, bộ đội biên phòng trong công tác PBGDPL cho người dân, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.

Thứ tư, lồng ghép hoạt động PBGDPL, tổ chức ngày PLVN với thực hiện Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 – 2025, trong đó chú trọng thực hiện hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở, trợ giúp pháp lý, xây dựng cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.

Thứ năm, bố trí kinh phí bảo đảm cho công tác PBGDPL hiệu quả. Ưu tiên nguồn lực PBGDPL cho các nhóm đối tượng đặc thù, địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Tổ chức đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL theo hướng chú trọng kết quả đầu ra, coi đây là giải pháp có tính đột phá nhằm tạo chuyển biến căn bản trong chất lượng, hiệu quả công tác PBGDPL, lấy kết quả thụ hưởng của nhân dân làm mục tiêu thực hiện theo tinh thần dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng.

Trân trọng cảm ơn ông!

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đăk Lăk: Giải mã bí ẩn đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Đăk Lăk: Giải mã bí ẩn đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Dư luận ở huyện Krông Păk (Đăk Lăk) rất xôn xao trước vụ việc Công ty Cổ phần Cà phê Thắng Lợi cho người chặt phá vườn cà phê của một hộ dân ở thôn 19/8, xã Hòa Đông. Vì ngăn cản hành vi chặt phá vườn cây mà một số người dân đang bị Cơ quan Công an huyện Krông Păk tạm giữ để điều tra, làm rõ. Vậy bí ẩn đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê này là gì?
Tin nổi bật trang chủ
Sơn La: Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý từ Chương trình MTQG

Sơn La: Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý từ Chương trình MTQG

Công tác Dân tộc - V.Minh - 2 giờ trước
Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và khả năng tiếp cận và thụ hưởng trợ giúp pháp lý (TGPL), là những mục tiêu của Tiểu dự án 1, thuộc Dự án 10 của Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn I: 2021 - 2025. Để đạt mục tiêu này, tỉnh Sơn La đã và đang tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền đưa kiến thức pháp luật đến với đồng bào; đồng thời giúp đồng bào nắm được quyền lợi của mình, vừa góp phần thực hiện thắng lợi Chương trình MTQG.
Thủ tướng định hướng

Thủ tướng định hướng "tư duy mới, đột phá mới, giá trị mới" cho phát triển Đông Nam Bộ

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Định hướng nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dành nhiều thời gian phân tích sâu về "tư duy mới, đột phá mới, giá trị mới" giúp khu vực Đông Nam Bộ phát triển mạnh mẽ.
7 dự báo xu hướng du lịch cho năm 2023

7 dự báo xu hướng du lịch cho năm 2023

Du lịch - PV - 5 giờ trước
Mọi người trên khắp thế giới đang cảm thấy lạc quan hơn rất nhiều về du lịch năm 2023 so với 2022, và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Mới đây Booking.com đã ủy nhiệm thực hiện một nghiên cứu chuyên ngành và đưa ra 7 dự đoán về xu hướng du lịch cho 2023.
Hội sách Quảng Ninh năm 2022: “Khai mỏ trí thức - Tiếp lửa tương lai”

Hội sách Quảng Ninh năm 2022: “Khai mỏ trí thức - Tiếp lửa tương lai”

Tin địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 6 giờ trước
Từ ngày 24 - 27/11, tại hai không gian Thư viện tỉnh và Quảng trường 30/10 đã diễn ra Hội sách Quảng Ninh năm 2022 với chủ đề “Khai mỏ tri thức - Tiếp lửa tương lai”. Hội sách đã thu hút đông đảo bạn đọc tham gia góp phần thúc đẩy văn hóa đọc ở Quảng Ninh.
Gia Lai: Trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai lớp học cồng chiêng và múa xoang

Gia Lai: Trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai lớp học cồng chiêng và múa xoang

Tin địa phương - Ngọc Thu - 6 giờ trước
Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao huyện Đak Đoa (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện đã tổng kết lớp học cồng chiêng và múa xoang, trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai của Trường Tiểu học số 1 xã Ia Băng.
Bánh uôi – hương vị tình yêu của người Mường Hoà Bình

Bánh uôi – hương vị tình yêu của người Mường Hoà Bình

Bánh uôi là đặc sản của người Mường ở Hòa Bình. Bánh có rất nhiều tên gọi khá hay, ý nghĩa và mĩ miều khác như bánh tình yêu, bánh cặp, bánh vợ chồng hay bánh đoàn kết... Bánh uôi chính là niềm tự hào của người Mường, là một nét độc đáo trong nền văn hóa ẩm thực của một miền sơn cước mỗi dịp Tết đến Xuân về.
Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 26/11/2022

Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 26/11/2022

Thể thao - B. Ngân - 7 giờ trước
Ngày 26/11/2022, vòng bảng World Cup 2022 diễn ra 4 trận đấu ở các bảng B, C và D.
GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới

GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới

Kinh tế - PV - 8 giờ trước
Trong giai đoạn 2006-2021, GDP bình quân đầu người của Việt Nam theo USD giá hiện hành đã tăng gần 371% (tăng gần 5 lần).

"Chuyện tình Pha Dua" ở vùng cao xứ Thanh

Sắc màu 54 - Quỳnh Trâm - 9 giờ trước
Tối 25/11, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa phối hợp với huyện Quan Sơn tổ chức Lễ khai mạc Liên hoan văn nghệ dân gian “Chuyện tình Pha Dua” - Phiên chợ vùng cao của đồng bào DTTS 11 huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa năm 2022.
Đắk Lắk: Liên hoan văn hóa cồng chiêng để lại những ấn tượng đẹp

Đắk Lắk: Liên hoan văn hóa cồng chiêng để lại những ấn tượng đẹp

Sắc màu 54 - Lê Hường - 9 giờ trước
Tối 25/11 Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Bế mạc Liên hoan văn hóa cồng chiêng lần thứ II, năm 2022 tại Trung tâm văn hóa tỉnh.
Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới

Tin tức - PV - 10 giờ trước
Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Ðảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 9/11/2022, Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn Nghị quyết.