Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ Thất Tịch trong tâm thức người Việt và các quốc gia Châu Á

Nguyệt Anh (T/h) - 10:51, 04/08/2022

Lễ Thất Tịch theo văn hóa phương Đông được xem là ngày lễ tình yêu hay đôi khi còn được người phương Tây gọi là ngày Valentine Đông Á và được tổ chức vào ngày 7 tháng 7 Âm lịch hàng năm. Ngày lễ này được dựa trên câu truyện cổ tích từ Trung Quốc mang tên Ngưu Lang Chức Nữ.

Lễ Thất Tịch gắn liền với sự tích Ngưu Lang Chức Nữ. Ảnh: TL
Lễ Thất Tịch gắn liền với sự tích Ngưu Lang Chức Nữ. Ảnh: TL

Nguồn gốc, ý nghĩa ngày lễ Thất tịch

Trong cuốn sách Nếp cũ: Tín ngưỡng Việt Nam (quyển hạ), nhà nghiên cứu văn hóa Toan Ánh đã kể lại câu chuyện cổ tích thần thoại về mối tình dang dở giữa Ngưu Lang và Chức Nữ như sau: “Chức Nữ, ái nữ của Ngọc Đế có nhan sắc có tài nữ công khéo léo. Ngưu Lang, chỉ là một chàng chăn trâu nhưng có tâm hồn thi sĩ, yêu đương tha thiết lại có tài thi phú. Trai tài, gái sắc, đôi bên nặng một lòng yêu. Trước mối tình đằm thắm ấy, Ngọc Đế tác thành cho đôi lứa.

Đôi uyên ương được cùng nhau chung sống, hưởng hạnh phúc của tình yêu, nhưng mải mê say mối duyên vàng lụa, chàng và nàng đều xao lãng phận sự của mình. Nàng biếng dệt, kim chỉ biếng khâu; chàng văn biếng luyện, sách đèn biếng ngó và cả đàn trâu cũng không buồn săn sóc đến.

Trước sự trạng ấy, Ngọc Đế nổi giận, đày hai người ở hai bờ sông Ngân và một năm nhờ đàn quạ đen bắc cầu, gọi là cầu Ô Thước, đôi bên chỉ được gặp nhau một lần. Ở hai bên bờ sông Ngân, chàng Ngưu chăn trâu đợi ngày gặp gỡ với người yêu, còn nàng Chức phải dệt lụa vá may để đền lỗi cũ.

Hàng năm tháng Bảy tới, đôi bên gặp nhau. Gặp nhau nước mắt tràn lời nói, những dòng nước mắt của đôi bên rơi xuống cõi trần gây nên những ngày mưa liên tiếp: ấy là mưa ngâu”.

Vào ngày lễ Thất Tịch, các chàng trai, cô gái chưa lập gia đình thường lên chùa cầu duyên
Vào ngày lễ Thất Tịch, các chàng trai, cô gái chưa lập gia đình thường lên chùa cầu duyên

Ngày hai vợ chồng Ngâu gặp nhau được gọi là ngày Thất tịch. Tục nói rằng ngày đó ở trần gian không có quạ, quạ đã lên sông Ngân Hà bắc cầu cho Ngưu Lang và Chức Nữ gặp nhau.

Tại Việt Nam, ngày lễ Thất Tịch còn được gọi là ngày “ông Ngâu bà Ngâu” để giải thích về thời tiết Việt Nam thường có mưa ngâu vào tháng 7 Âm lịch. Các đôi lứa yêu nhau thường đến chùa, làm lễ và cầu mong cho tình duyên bền vững, son sắt.

Nên làm gì trong ngày Thất Tịch?

Vào ngày này trời thường mưa, người ta gọi là mưa ngâu, mưa là nước mắt của Ngưu Lang và Chức Nữ khi gặp nhau. Dân gian có câu: "Đồn rằng tháng 7 mưa ngâu/Con trời lấy chú chăn trâu cũng phiền".

Nếu trời không mưa, các đôi thường cùng nhau ngắm sao Ngưu Lang - Chức Nữ và thề hẹn. Đêm Thất tịch, chòm sao Chức Nữ sẽ sáng vô cùng.

Người ta tin rằng, hai người yêu nhau nếu cùng ngắm sao Ngưu Lang - Chức Nữ trong đêm mồng 7 tháng 7 thì sẽ mãi mãi bên nhau.

Trong ngày Thất Tịch, người Việt thường đi chùa cầu duyên để cầu mong những điều tốt đẹp, sự bình an và gặp thuận lợi trong con đường tình duyên.

Ngoài ra, giới trẻ cũng thường truyền miệng nhau rằng ăn chè đậu đỏ sẽ mang lại nhiều may mắn, tình yêu đôi lứa thêm bền vững hay người độc thân tìm được tình duyên cho bản thân.

Chè đậu đỏ được coi là món ăn không thể thiếu với người cô đơn trong ngày Thất Tịch.
Chè đậu đỏ được coi là món ăn không thể thiếu với người cô đơn trong ngày Thất Tịch.

Một số kiêng cữ ngày Thất tịch

Kiêng kỵ cưới hỏi: Người ta cho rằng, tháng Bảy kiêng tổ chức đám cưới vì thời tiết mưa dầm, hay gió bão không tiện cho việc tổ chức hỷ sự.

Tuy nhiên, theo Bùi Xuân Mỹ, tác giả cuốn sách Lễ tục trong gia đình người Việt xưa và nay nguyên nhân chính khiến người ta kiêng làm lễ thành hôn vào tháng Ngâu lại từ sự tích Ngưu Lang – Chức Nữ.

Người ta sợ chuyện tình Ngâu sẽ vận vào đôi vợ chồng trẻ, khiến cuộc sống hôn nhân của họ gặp phải sự ly biệt.

Kiêng khởi công xây dựng nhà cửa: Thất tịch là ngày duy nhất trong năm mà Ngưu Lang - Chức Nữ gặp nhau, sự trùng phùng này chỉ giới hạn mà không kéo dài, vậy nên người ta sợ khởi công xây dựng nhà cửa vào ngày này thì gia đình sẽ gặp nhiều ly tán.

Ngoài ra, tháng Bảy mưa ngâu nên việc xây cất có thể ảnh hưởng tới chất lượng của công trình và mưa gió cũng có thể ảnh hưởng tới tiến độ công việc.

Ngày lễ Thất tịch ở các nước châu Á

Trung Quốc

Ngày Thất tịch ở Trung Quốc là dịp để các thiếu nữ cầu nguyện đất trời về những điều tốt lành trong tình yêu và hôn nhân sẽ sớm đến với mình. Ngày lễ cũng thể hiện sự tôn kính của con người với thiên nhiên và những người phụ nữ giỏi giang. Quan niệm rằng, nếu các cặp đôi yêu nhau cùng ngắm sao Ngưu Lang - Chức Nữ vào ngày lễ Thất tịch thì sẽ được bên nhau mãi mãi.

Dâng trà và hoa quả ngày Thất tịch ở Trung Quốc. Ảnh: CGTN.
Dâng trà và hoa quả ngày Thất tịch ở Trung Quốc. Ảnh: CGTN.

Ngoài ra, người Trung Quốc cũng tin rằng, những người cô đơn khi ăn chè đậu đỏ trong ngày này sẽ sớm tìm được người mình yêu thương.

Hàn Quốc

Lễ Thất tịch ở Hàn Quốc được gọi là Chilseok. Vào ngày này, người Hàn Quốc theo truyền thống sẽ đi tắm để có sức khỏe tốt. Ngoài ra, họ cũng thưởng thức những món ăn làm từ lúa mì như: bánh mì bột mì, bánh mì nướng, bánh kếp lúa mì hoặc bánh dày phủ đậu đỏ.

Người dân Hàn Quốc làm lễ Chilseok
Người dân Hàn Quốc làm lễ Chilseok

Nhật Bản

Ngày Thất tịch du nhập vào Nhật Bản từ thế kỷ thứ 8, phổ biến rộng rãi từ thời Edo, còn được gọi là lễ Tanabata. Lễ hội được bắt đầu vào ngày 7/7, với nhiều hình ảnh trang hoàng được làm từ giấy. Theo phong tục, người dân sẽ xếp giấy thành hình để trang trí hoặc để tặng nhau để chúc may mắn, tốt lành.

Những mảnh giấy đa sắc màu được treo lên cành trúc
Những mảnh giấy đa sắc màu được treo lên cành trúc

Họ cũng sẽ viết mong ước của mình vào những mảnh giấy đầy màu sắc Tanzaku rồi treo lên cành trúc trước cửa nhà để mong ước những điều may mắn, vụ mùa bội thu và cầu cho sự thịnh vượng. Người trẻ thì cầu nguyện trong ngày này, mong sớm tìm được một nửa như ý.

Tin nổi bật trang chủ
Lung linh Mường Lò: Những vòng Xòe bất tận... (Bài 2)

Lung linh Mường Lò: Những vòng Xòe bất tận... (Bài 2)

Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh "Nghệ thuật Xòe Thái" là di sản văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại, là sự kiện được cộng đồng dân tộc Thái và Nhân dân khắp cả nước đón chờ đã diễn ra đêm 24/9. Mặc dù đêm diễn ra sự kiện, thời tiết có mưa nặng hạt, nhưng không ngăn được sợi dây gắn kết cộng đồng và tình yêu Xòe trong của cộng đồng người Thái. Ngọn lửa đêm vẫn rực cháy, những bàn tay nắm chặt nhau tạo nên những vòng Xòe bất tận...
Thịt bò kiến đốt - đặc sản của Tam Đảo

Thịt bò kiến đốt - đặc sản của Tam Đảo

Ẩm thực - Nguyệt Anh - 38 phút trước
Thịt bò kiến đốt là món ăn đặc sản độc đáo của người dân huyện Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Phúc). Món ăn có tên rất lạ tai, lạ miệng, mang hương vị rất đặc trưng này này cũng được người dân chế biến rất độc đáo.
Cao Bằng: Hơn 200 nghệ nhân, diễn viên tham gia Liên hoan hát Then, đàn Tính

Cao Bằng: Hơn 200 nghệ nhân, diễn viên tham gia Liên hoan hát Then, đàn Tính

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Ngày 30/9, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng tổ chức Liên hoan hát Then-đàn Tính lần thứ 3, năm 2022; với 10 đoàn gồm 205 nghệ nhân, diễn viên quần chúng ở 10 huyện, thành phố trong tỉnh, mang đến cho khán giả 40 tiết mục đầy bản sắc và độc đáo.
Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh Ký kết Chương trình phối hợp công tác với các sở, ban, ngành

Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh Ký kết Chương trình phối hợp công tác với các sở, ban, ngành

Công tác Dân tộc - Thanh Hải - 2 giờ trước
Chiều nay 30/9, Ban Dân tộc tỉnh Nghệ An đã tổ chức Lễ ký kết Chương trình phối hợp công tác giữa Ban Dân tộc với các sở, ban, ngành cấp tỉnh giai đoạn 2022 - 2025. Đây là hoạt động đã được triển khai trong nhiều năm qua và tiến hành tái ký kết 5 năm tới.
Đề xuất tăng kinh phí hỗ trợ để có nhiều tác phẩm báo chí chất lượng cao

Đề xuất tăng kinh phí hỗ trợ để có nhiều tác phẩm báo chí chất lượng cao

Tin tức - Ngọc Ánh - 2 giờ trước
Sáng 30/9/2022, tại tỉnh Vĩnh Phúc, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác hỗ trợ tác phẩm báo chí chất lượng cao, giai đoạn 2016-2020, triển khai chương trình hỗ trợ giai đoạn 2021-2025. Nhiều vấn đề được Ban Tổ chức đặt ra tại Hội nghị nhằm tôn vinh, hỗ trợ sáng tạo các tác phẩm chất lượng cao, qua đó khẳng định rõ hơn vai trò, trách nhiệm của người làm báo.
Lễ công bố Tp. Gia Nghĩa hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba

Lễ công bố Tp. Gia Nghĩa hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba

Trang địa phương - Lê Hường - 3 giờ trước
Ngày 30/9, Tp. Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông) vinh dự đón nhận Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước.
Dân tộc Giáy

Dân tộc Giáy

Dân tộc Giáy hay Nhắng, Dắng, Pâu Thìn, Pù Nà, Cùi Chu hay Xạ đều là một, nhưng phổ biến gọi là dân tộc Giáy. Tiếng Giáy thuộc ngữ chi Thái trong hệ ngôn ngữ Tai - Ka đai. Người Giáy cư chú chủ yếu ở Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu và Yên Bái với tổng số hơn 57.000 người. Hiện nay, do yêu cầu đời sống và làm việc, người Giáy cư trú tại 39 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố của Việt Nam.
Điện Biên: Sẵn sàng cho Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào

Điện Biên: Sẵn sàng cho Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào

Tin địa phương - PV - 3 giờ trước
Ngày hội Giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ III tại tỉnh Điện Biên, năm 2022 sắp diễn ra. Đến thời điểm này, các khâu chuẩn bị cho sự kiện đã cơ bản đã hoàn tất, sẵn sàng cho Ngày hội lớn.
Trải nghiệm văn hóa miền Tây Nam Bộ tại Làng Văn hóa

Trải nghiệm văn hóa miền Tây Nam Bộ tại Làng Văn hóa

Sắc màu 54 - Kim Anh - 3 giờ trước
Từ ngày 1 - 31/10, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 10 với chủ đề “Ấn tượng miền Tây”. Du khách được khám phá, trải nghiệm không gian văn hóa, du lịch miền Tây, những nét văn hóa, phong tục tập quán đặc sắc của đồng bào, cùng nhiều hoạt động hấp dẫn du khách tại “Ngôi nhà chung” của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
Thanh Hóa: Nhiều huyện miền núi bị chia cắt do mưa lớn, 1 người tử vong

Thanh Hóa: Nhiều huyện miền núi bị chia cắt do mưa lớn, 1 người tử vong

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Do ảnh hưởng sau bão số 4, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có mưa lớn trong suốt 3 ngày qua, khiến nhiều địa phương trong tỉnh bị ngập lụt, nhiều tuyến đường bị chia cắt. Tại huyện Thạch Thành, đã có 1 người tử vong do bị lũ cuốn.
Tỉnh đoàn Gia Lai chăm lo, hỗ trợ hơn 54.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, vùng DTTS

Tỉnh đoàn Gia Lai chăm lo, hỗ trợ hơn 54.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, vùng DTTS

Xã hội - Ngọc Thu - 3 giờ trước
Theo báo cáo của Tỉnh đoàn Gia Lai, trong 5 năm (2017 - 2022), Tỉnh đoàn đã hỗ trợ, giúp đỡ cho 54.254 thiếu nhi và giúp đỡ thường xuyên 577 em thiếu nhi có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn, vùng DTTS. Cụ thể, đã hỗ trợ 3.891 suất quà, học bổng, giải thưởng với số tiền 861,3 triệu đồng.
Đại sứ Iran tại Việt Nam thăm và làm việc tại Lai Châu

Đại sứ Iran tại Việt Nam thăm và làm việc tại Lai Châu

Tin tức - Hà Minh Hưng - 3 giờ trước
Sáng 30/9, Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu Giàng Páo Mỷ cùng đại diện lãnh đạo một số sở, ban, ngành tỉnh đã tiếp xã giao Ngài Ali Akbar Nazari - Đại sứ nước Cộng hòa Iran tại Việt Nam và phu nhân cùng Đoàn công tác.