Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khơi dậy tình yêu, trao truyền trách nhiệm

PV - 10:03, 02/04/2019

Từ ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, những năm qua, các nghệ nhân ở huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) đã chú trọng kết hợp việc biểu diễn với việc truyền dạy cho lớp trẻ nhằm duy trì, phát triển đội ngũ kế cận. Đây chính là phương thức hiệu quả để khơi dậy tình yêu văn hóa truyền thống và trao truyền trách nhiệm giữ gìn vốn quý của cha ông cho thế hệ trẻ.

Nhờ có những nghệ nhân tâm huyết nên văn hóa truyền thống của người Ba Na ở Vĩnh Thạnh được bảo tồn, phát huy. (Trong ảnh: Các cô gái Ba Na làng K8 xã Vĩnh Sơn biểu diễn múa xoang). Nhờ có những nghệ nhân tâm huyết nên văn hóa truyền thống của người Ba Na ở Vĩnh Thạnh được bảo tồn, phát huy. (Trong ảnh: Các cô gái Ba Na làng K8 xã Vĩnh Sơn biểu diễn múa xoang).

Những người giữ “hồn” cho buôn làng

Nói về những nghệ nhân luôn gắn bó và dành tình yêu cho những di sản văn hóa Ba Na trên vùng cao Vĩnh Thạnh, không thể không nhắc đến Yang Danh. Từ thời thơ ấu, những tập tục, văn hoá của đồng bào Ba Na đã ngấm vào ông như một phần máu thịt. Với lợi thế ông có phương pháp sư phạm, lại có kiến thức về văn hoá, tiếng nói, chữ viết của đồng bào Ba Na nên khi ông truyền đạt dễ hiểu, dễ nhớ.

Đặc biệt, ông dành nhiều thời gian để gặp gỡ các nghệ nhân sưu tầm tư liệu cổ biên soạn, ghi chép lại. Trong đó, nhiều áng thơ ca, phong tục của đồng bào đã được ông biên soạn, đóng quyển cẩn thận để làm tài liệu truyền dạy cho dân tộc mình. Dù đã lớn tuổi nhưng nghệ nhân Yang Danh vẫn ngày ngày đi dạy tiếng, chữ Ba Na (nhóm Ba Na K’riêm) và truyền dạy phong tục, văn hoá dân tộc Ba Na cho lớp trẻ.

Ở xã Vĩnh Sơn, nghệ nhân ưu tú Đinh Chương cũng được xem là người “giữ hồn” văn hóa truyền thống của buôn làng Ba Na. Hiện, ông nắm giữ rất nhiều bài bản trường ca, truyện cổ tích Ba Na. Đã ngoài tuổi 70 nhưng nghệ nhân Đinh Chương vẫn ngày ngày truyền dạy cồng chiêng, dân ca, cách đan đát, làm một số nhạc cụ bằng tre nứa cho các cháu tại làng K8 (xã Vĩnh Sơn). Nhờ ông mà K8 là làng duy nhất của huyện Vĩnh Thạnh có tới 3 đội cồng chiêng với 3 thế hệ thanh niên, thiếu niên và người cao tuổi luôn sẵn sàng trình diễn.

Say đắm với cồng chiêng và trăn trở với việc con em làng mình không hứng thú với nhạc cụ truyền thống này, 4 năm trước, không quản ngại khó khăn, nghệ nhân Đinh Kim (xã Vĩnh Thịnh) lặn lội đến từng nhà kêu gọi lớp trẻ học đánh cồng chiêng.

Ban đầu là nể người già, thương cái tha thiết của nghệ nhân Đinh Kim, về sau không ít người dần dần ham thích tiếng cồng tiếng chiêng. Nhờ đó, ở mỗi làng của xã Vĩnh Thịnh đều có đội cồng chiêng. Đặc biệt là làng M2 có đội cồng chiêng thường xuyên đi biểu diễn ở các sự kiện văn hóa, văn nghệ của huyện.

Nghệ nhân Yang Danh (ngoài cùng bên phải), một trong những người “giữ hồn” của buôn làng Ba Na dạy bà con cách đánh cồng chiêng. Nghệ nhân Yang Danh (ngoài cùng bên phải), một trong những người “giữ hồn” của buôn làng Ba Na dạy bà con cách đánh cồng chiêng.

Khơi dậy tình yêu văn hóa truyền thống

Trường THPT Dân tộc nội trú Vĩnh Thạnh là một trong những đơn vị điển hình trong việc bảo tồn văn hóa truyền thống. Trường thường xuyên mời các nghệ nhân tiêu biểu đến giảng dạy cho học sinh theo kiểu “cầm tay chỉ việc”. Đây cũng là cơ hội để các nghệ nhân trực tiếp truyền dạy cho thanh thiếu niên, chọn lựa hạt nhân kế cận.

Nghệ nhân Yang Danh cho biết, từ năm 2015, Trường THPT Dân tộc nội trú Vĩnh Thạnh mời ông về truyền dạy cồng chiêng cho học sinh. Năm 2016, 2017 ông và nghệ nhân Hơ Gớt còn tiếp tục dạy cho học sinh tập múa và hát dân ca. Rất vui là các cháu có tinh thần học hỏi rất tốt. Hy vọng các cháu sẽ biết cách giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Ba Na ở Vĩnh Thạnh.

Để tạo không gian trình diễn nghệ thuật truyền thống, vào các ngày lễ lớn của đất nước, hay những dịp lễ, ngày hội truyền thống của làng, huyện Vĩnh Thạnh khuyến khích các xã, làng tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ. Huyện đoàn Vĩnh Thạnh cũng đã thành lập các CLB thanh niên tham gia bảo tồn cồng chiêng. Nhờ đó, các nghệ nhân ở các làng có cơ hội tham gia biểu diễn cho con cháu có cơ hội học hỏi. Từ những hoạt động này đã khơi dậy trong thanh thiếu niên tình yêu đối với bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Hiện nay, ở Vĩnh Thạnh, cả 6 xã, 1 thị trấn có người Ba Na sinh sống, mỗi địa phương đều thành lập 1 CLB cồng chiêng do đoàn viên, thanh niên tổ chức, sinh hoạt. Cách bảo tồn này đang tạo sinh khí mới cho cồng chiêng Vĩnh Thạnh, hứa hẹn về một đội ngũ nghệ nhân trẻ và bên cạnh họ, là sự đồng hành tích cực từ các nghệ nhân trung niên, lớn tuổi ở làng. Như CLB cồng chiêng thanh niên làng K8-Vĩnh Sơn có vai trò chủ lực của nghệ nhân Đinh Chương; CLB làng M2-Vĩnh Thịnh có nghệ nhân Đinh Kim, CLB làng M6-Vĩnh Hòa có nghệ nhân Đinh Trung Thắng, Đinh Y Khoa, Đinh Beng…

Trong vai trò truyền dạy và quan trọng hơn cả là “truyền lửa”, các nghệ nhân lớn tuổi không chỉ hướng dẫn cặn kẽ “bếp núc” chuyện đánh cồng chiêng, từ cách đánh, các bài chiêng cơ bản, đặc trưng nhất của người Ba Na, kỹ thuật chỉnh chiêng… mà hơn hết là khơi thêm tình yêu văn hóa cổ truyền thống cho thế hệ trẻ.

THÀNH NHÂN

Tin cùng chuyên mục
Ấn tượng Lễ Mát nhà của dân tộc Mường

Ấn tượng Lễ Mát nhà của dân tộc Mường

Trong đời sống văn hóa tâm linh, tín ngưỡng dân gian phong phú, đồng bào Mường còn bảo tồn và thực hiện một phong tục truyền thống rất đặc sắc, đó là lễ mát nhà. Lễ Mát nhà có ý nghĩa mang lại sự may mắn, bình an...
Tin nổi bật trang chủ
5 chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 12

5 chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 12

Photo - Yến Nhi - 1 giờ trước
Từ tháng 12, một số chính sách mới bắt đầu có hiệu lực như: Công an xã được giao thêm trách nhiệm,; 11 thông tin cung cấp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; bỏ quy định đào tạo, bồi dưỡng Ngoại ngữ, Tin học, Tiếng dân tộc....
Ấn tượng Lễ Mát nhà của dân tộc Mường

Ấn tượng Lễ Mát nhà của dân tộc Mường

Sắc màu 54 - Kim Anh - 1 giờ trước
Trong đời sống văn hóa tâm linh, tín ngưỡng dân gian phong phú, đồng bào Mường còn bảo tồn và thực hiện một phong tục truyền thống rất đặc sắc, đó là lễ mát nhà. Lễ Mát nhà có ý nghĩa mang lại sự may mắn, bình an...
Nghệ thuật trình diễn chiêng Ba của người Hrê

Nghệ thuật trình diễn chiêng Ba của người Hrê

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 2 giờ trước
Với người Hrê, cồng chiêng không chỉ có giá trị vật chất hay được coi như những nhạc cụ khác, mà giá trị của nó cao hơn trong đó là mang yếu tố tâm linh.
Hướng dẫn trồng lan thủy canh

Hướng dẫn trồng lan thủy canh

Bạn của nhà nông - Như Ý - 2 giờ trước
Trồng lan thủy canh là phương pháp trồng cây không dùng đến đất mà sử dụng dung dịch, giá thể để cây có không gian phát triển. Trồng lan thủy canh yêu cầu bà con phải chăm sóc đúng cách để giúp cây luôn phát triển khỏe mạnh. Để hoa lan đạt năng suất tốt nhất, bà con cần lưu ý những yếu tố kỹ thuật sau đây.
Đổi mới dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số

Đổi mới dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số

Giáo dục - P. Ngọc - 3 giờ trước
Trước yêu cầu thực tiễn của ngành Giáo dục nước nhà, ngày 22/11/2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành Thông tư số 32/TT-BGDĐT hướng dẫn thực hiện một số điều Nghị định số 82/2010/NĐ-CP ngày 15/7/2010 của Chính phủ quy định việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số (DTTS) trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 28/11 sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn những tin tức nổi bật trong tuần qua, trọng tâm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết XIII của Đảng; hoạt động triển khai Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Hoa trên lèn đá” của tác giả Phạm Việt Thắng và bài “Cây lanh trong đời sống của người Mông” của tác giả Sùng Mai.
Chính phủ Liên bang Nga mong muốn tăng cường mở rộng hợp tác với Việt Nam

Chính phủ Liên bang Nga mong muốn tăng cường mở rộng hợp tác với Việt Nam

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, ngày 1/12, theo giờ địa phương, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã hội kiến với Thủ tướng Chính phủ Liên bang Nga Mikhail Vladimirovich Mishustin tại Thủ đô Moscow.
Hạ Long (Quảng Ninh): Ưu tiên vốn đầu tư tạo sinh kế để người dân giảm nghèo bền vững

Hạ Long (Quảng Ninh): Ưu tiên vốn đầu tư tạo sinh kế để người dân giảm nghèo bền vững

Chính sách và đời sống - Nghĩa Hiệp - 4 giờ trước
Vận dụng các nguồn lực để triển khai các dự án giảm nghèo, hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo trên địa bàn các xã ngoài Chương trình 30a và Chương trình 135, nhờ đó, từ năm 2015 đến nay, theo tiêu chí chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021 - 2025 của Chính phủ, TP. Hạ Long còn 62 hộ nghèo, 139 hộ cận nghèo.
Giá cà phê hôm nay 2/12: Thị trường trong nước và thế giới đồng loạt tăng

Giá cà phê hôm nay 2/12: Thị trường trong nước và thế giới đồng loạt tăng

Sản phẩm - Thị trường - Cát Tường (T/h) - 4 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 2/12, thị trường trong nước và thế giới đồng loạt tăng, trong đó giá cà phê trong nước giao dịch ở mức 40.500 - 41.300 đồng/kg.
Tăng cường phòng, chống HIV/AIDS trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Tăng cường phòng, chống HIV/AIDS trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Xã hội - Thiên Đức - 4 giờ trước
Đó là chủ đề của Tháng hành động phòng, chống HIV/AIDS năm 2021, diễn ra từ ngày 10/11 - 10/12, do Ủy ban Quốc gia Phòng, chống AIDS và Phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm phát động. Đây là vấn đề vẫn luôn nóng trong suốt thời gian qua ở nhiều địa bàn trên cả nước, nhất là vùng DTTS và miền núi,
Số ca tử vong theo ngày tại Đức liên tục tăng trong một tuần qua

Số ca tử vong theo ngày tại Đức liên tục tăng trong một tuần qua

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Tính đến sáng sớm nay, thế giới ghi nhận hơn 263 triệu ca nhiễm virus SARS-CoV-2, trong đó có 5,2 triệu trường hợp tử vong.