Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khi y tế cơ sở mất vai trò “gác cổng”

PV - 09:58, 05/09/2018

Mạng lưới y tế cơ sở có vai trò “gác cổng” trong chuỗi hoạt động chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Nhưng khi y tế cơ sở không làm tròn vai trò này thì cuộc sống của người nghèo-nhất là đồng bào DTTS, sinh sống ở vùng sâu, vùng xa càng thêm chật vật.

y tế cơ sở mất vai trò gác cổng Chăm sóc sức khỏe ban đầu, phát hiện bệnh sớm cũng là một cách để đồng bào DTTS giảm nghèo. (Ảnh minh họa)

 

Đi khám bệnh vui như đi hội

Ngày 13/1/2018, Trạm Y tế xã Tam Hợp (huyện Tương Dương, Nghệ An) nhộn nhịp hơn hẳn khi Đoàn công tác của Bệnh viện Đa khoa TP. Vinh tổ chức hoạt động thăm khám và cấp phát thuốc miễn phí cho bà con. Hay tin, hàng trăm người dân trong xã đã háo hức đến khám; quanh năm lam lũ lo cái mặc, cái ăn nên nhiều người không có cơ hội thăm khám sức khỏe.

Bà Xồng Y Mô, đến từ bản Pà Lõm cho hay, năm nay đã 52 tuổi nhưng đây là lần thứ hai bà mới đi khám bệnh. Lần thứ nhất cách đây cũng mấy năm, do cái đầu gối đau quá nên bà phải xuống bệnh viện huyện để khám. “Lần này, nghe Trưởng bản nói có bác sĩ dưới xuôi lên khám miễn phí nên dù xa (bản Phà Lõm cách trung tâm xã gần 30km-Pv) tôi quyết tâm đi bằng được”.

Đặc biệt hơn là trường hợp của em Vừ Bá Hùa, nhà ở bản Huồi Sơn, năm nay đã 18 tuổi nhưng cơ thể như trẻ mới lên 10. Gia đình khó khăn nên Hùa mới được đi khám sức khỏe một lần duy nhất vào năm 2003. Từ đó đến nay, mặc dù ốm yếu nhưng Hùa chưa đi khám thêm một lần nào để kiểm tra sức khỏe.

Cũng như bà Mô, em Hùa, rất nhiều trường hợp người dân ở xã Tam Hợp không có điều kiện để đến cơ sở y tế khám bệnh thường xuyên. Toàn xã có 498 hộ thì có đến 239 hộ nghèo (chiếm tỷ lệ 48%).

Theo bà Lương Thị Đạo, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Hợp, việc người dân trên địa bàn không được chăm sóc sức khỏe ban đầu là một thực tế tồn tại lâu nay. Đời sống của người dân còn rất khó khăn; hơn nữa, xã cách trung tâm huyện hàng chục cây số, đường sá đi lại rất khó khăn nên người dân không thể thường xuyên đến bệnh viện huyện để thăm khám.

“Trạm Y tế xã cũng đã được đầu tư nhưng hiện xuống cấp; riêng phòng sản 2 năm không sử dụng được. Dù đóng vai trò quan trọng đối với việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho dân, nhưng như thực trạng hiện nay thì Trạm không thể đáp ứng được”, bà Đạo cho hay.

Cũng như Trạm Y tế xã Tam Hợp, hàng nghìn trạm y tế cấp xã trên cả nước hiện nay chưa “tròn vai” trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân. Dù đã được đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị phục vụ khám, chữa bệnh nhưng tình trạng trạm y tế “vắng như chùa bà Đanh” không còn là chuyện hiếm.

Tại Hội nghị trực tuyến nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tuyến xã tổ chức ngày 06/7/2018, ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, cả nước hiện có hơn 12.000 trạm y tế. Tuy nhiên, thực tế trạm y tế rất vắng vẻ; trung bình mỗi trạm một ngày chỉ khám 10-15 bệnh nhân, có nơi chỉ một vài người.

Mất vai trò “gác cổng”!

Nhận định của ông Khuê càng có thêm cơ sở vững chắc khi Bảo hiểm Xã hội Việt Nam công bố số liệu về tỷ lệ người dân khám, chữa bệnh theo tuyến. Theo đó, nếu như năm 2014, tỷ lệ người dân khám, chữa bệnh tại tuyến xã là gần 30% thì năm 2017 chỉ còn gần 20% và 6 tháng đầu năm 2018 chỉ còn 18%. Điều này có nghĩa là người dân ngày càng “vượt tuyến” để khám, chữa bệnh.

Với quy định thông tuyến trong khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT, rất nhiều bệnh nhân sẵn sàng vượt đường sá xa xôi để lên tuyến trên, thậm chí với những loại bệnh lý rất đơn giản. Dù không mất viện phí (được BHYT chi trả) nhưng chi phí ăn nghỉ trong thời gian điều trị cũng là một khoản không nhỏ đối với người nghèo; trong khi nếu như thăm khám ở trạm y tế xã thì không mất quá nhiều chi phí.

Ông Lê Văn Phúc, Phó Trưởng ban phụ trách Ban thực hiện chính sách bảo hiểm y tế (Bảo hiểm xã hội Việt Nam) lấy dẫn chứng: như một người bị bệnh tăng huyết áp điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai một tháng thì chi phí hết khoảng 1-1,5 triệu đồng; trong khi đó ở ngay tại trạm y tế xã chỉ hết khoảng 250-300 nghìn đồng và người ta vẫn đảm bảo, duy trì được thuốc uống, đảm bảo được tư vấn. Nhưng người bệnh vẫn “nói không” với trạm y tế.

Việc các trạm y tế xã không phát huy được vai trò trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân đang làm lãng phí một nguồn lực không nhỏ. Cùng với nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị thì mỗi năm, ngân sách vẫn bảo đảm chi thường xuyên cho các Trạm Y tế xã.

Số liệu của Vụ Kế hoạch-Tài chính (Bộ Y tế) cho thấy, tỷ lệ chi cho y tế xã so với tổng chi sự nghiệp y tế theo đầu dân tăng từ 24,8% năm 2015 lên 25,3% năm 2016 và 30,7% năm 2017. Còn theo tính toán của các địa phương, chi lương và hành chính của trạm y tế tuyến xã đã chiếm khoảng 25% tổng chi sự nghiệp y tế.

Nhưng quan trọng hơn, khi trạm y tế không làm tròn vai trò “gác cổng” trong chăm sóc sức khỏe nhân dân sẽ khiến cho công tác xóa đói giảm nghèo càng thêm trầy trật. Theo GS.TS Phạm Mạnh Hùng, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, bệnh tật là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến nghèo đói.

Vấn đề này cũng đã được Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhìn nhận. Bà cho rằng, đối người nghèo nếu bị ốm thì sẽ rất khó khăn trong thoát nghèo. Nếu người cận nghèo ốm một trận thì có thể thành người nghèo, như vậy một vùng cộng đồng để nhiều bệnh tật và nghèo đói thì khó có thể phát triển được kinh tế-xã hội.

Thực tế nêu trên cho thấy, một nền y tế tốt không chỉ khám, chữa bệnh tốt, mà còn không được làm nghèo người dân thông qua chi phí khám chữa bệnh cao. Bởi vậy, y tế nói chung và y tế cơ sở nói riêng phải được gắn kết và tích hợp chặt chẽ trong mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới.

Cả nước hiện có hơn 12.000 trạm y tế. Tuy nhiên, thực tế trạm y tế rất vắng vẻ; trung bình mỗi trạm một ngày chỉ khám 10-15 bệnh nhân, có nơi chỉ một vài người”.Ông Lương Ngọc Khuê,  Cục trưởng Cục Quản lý  Khám chữa bệnh (Bộ Y tế)

SỸ HÀO

Tin cùng chuyên mục
Điện Biên: Nghiêm túc thực hiện phòng dịch tại trường học

Điện Biên: Nghiêm túc thực hiện phòng dịch tại trường học

Sau thời gian nghỉ Tết Nguyên đán Tân Sửu và phòng chống dịch Covid-19, ngày 22/2, các trường học, cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Điện Biên bắt đầu tổ chức lại việc dạy và học. Cùng với đó, công tác phòng chống dịch bệnh với các biện pháp khử khuẩn, tăng cường vệ sinh được các nhà trường thực hiện nghiêm túc, bảo đảm an toàn.
Tin nổi bật trang chủ
Những điều cần biết về Kinh tế số

Những điều cần biết về Kinh tế số

Tin tức - PV - 17:09, 04/03/2021
Dịch bệnh COVID-19 chưa được kiểm soát được xem là một thời cơ để các nước trên thế giới thúc đẩy lĩnh vực Kinh tế số nhằm mục đích hội nhập hơn.
Bộ GD&ĐT làm rõ về quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1

Bộ GD&ĐT làm rõ về quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1

Tin tức - PV - 16:42, 04/03/2021
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa có ý kiến làm rõ xung quanh quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1.
Cả nước có 184 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV

Cả nước có 184 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 16:40, 04/03/2021
Ngày 3/3/2021, Hội đồng Bầu cử Quốc gia ban hành Nghị quyết số 64 /NQ-HĐBCQG về số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Sơn La: Những công trình mang lại niềm vui

Sơn La: Những công trình mang lại niềm vui

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 16:18, 04/03/2021
“Các công trình hạ tầng được đầu tư xây dựng đã mang niềm vui về cho bà con dân bản, ai cũng có ý thức hơn trong việc bảo vệ, giữ gìn tài sản chung, cùng nhau phát triển sản xuất” - đó là chia sẻ của anh Lò Văn Toán, Trưởng thôn Nà Pồng, xã Phiêng Pằn, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La khi nói về hiệu quả của Chương trình 135 đối với sự phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) của địa phương.
Học Bác

Học Bác "nêu gương" để đồng bào Chơ Ro làm theo

Người có uy tín - Lê Vũ - 16:08, 04/03/2021
Theo lời giới thiệu của huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, chúng tôi đến ấp Vinh Thanh, thị trấn Ngãi Giao, tìm gặp ông Đào Văn Giã, dân tộc Chơ Ro. Ông là một tấm gương điển hình của địa phương trong Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Thế giới có gần 116 triệu ca nhiễm COVID-19

Thế giới có gần 116 triệu ca nhiễm COVID-19

Tin tức - PV - 11:40, 04/03/2021
Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận thêm 1.310 ca mắc mới COVID-19, nâng tổng con số thống kê được tính tới sáng hôm nay (4/3) là 115.749.030 trường hợp, trong đó có 2.570.614 ca tử vong.
Hai tháng đầu năm, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 6,17 tỷ USD

Hai tháng đầu năm, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 6,17 tỷ USD

Tin tức - PV - 10:26, 04/03/2021
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 6,17 tỷ USD, tăng 16,6% so với cùng kỳ năm 2020.
Cấp căn cước công dân gắn chíp điện tử ở biên giới Lạng Sơn

Cấp căn cước công dân gắn chíp điện tử ở biên giới Lạng Sơn

Pháp luật - PV - 10:20, 04/03/2021
Là tỉnh biên giới, việc triển khai cấp căn cước công dân (CCCD) gắn chíp điện tử ở Lạng Sơn khó khăn hơn so với các tỉnh đồng bằng. Song bằng những nỗ lực và sự tận tâm, không kể ngày nghỉ, thời gian qua, Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (TTXH), Công an tỉnh Lạng Sơn đã triển khai cấp CCCD lưu động, các thủ tục đơn giản, nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, được nhân dân ủng hộ, đánh giá cao.
Tưng bừng ngày hội tòng quân tại các địa phương

Tưng bừng ngày hội tòng quân tại các địa phương

Tin tức - Nguyệt Anh và PV - 09:51, 04/03/2021
Đúng vào Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng và Ngày Biên phòng toàn dân (3/3), hàng loạt các địa phương trên toàn quốc đã đồng loạt tổ chức lễ giao, nhận quân năm 2021, đưa thanh niên lên đường nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng với Tổ quốc.
Đến sáng 4/3, Việt Nam còn 51.572 người đang cách ly phòng dịch COVID-19

Đến sáng 4/3, Việt Nam còn 51.572 người đang cách ly phòng dịch COVID-19

Tin tức - PV - 09:26, 04/03/2021
Tính đến 6 giờ ngày 4/3, Việt Nam không ghi nhận thêm ca mắc mới COVID-19, còn 51.572 người đang cách ly phòng dịch COVID-19.