Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Ì ạch “cõng” xăng dầu lên miền núi

Khánh Thư - 19:44, 21/07/2022

Chương trình phát triển thương mại miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định số 1163/QĐ-TTg, ngày 13/7/2021 đặt mục tiêu phát triển hệ thống phân phối sản phẩm hàng hóa, dịch vụ, thu hẹp khoảng cách về phát triển thương mại của khu vực này với các vùng miền khác. Tuy nhiên, một số quy định mới lại đang gây khó khăn thực hiện mục tiêu này, nhất là với ngành hàng xăng dầu?

Chi phí vận chuyển và tỷ lệ hao tổn cao khiến việc phân phối xăng dầu lên miền núi, vùng cao gặp nhiều khó khăn
Chi phí vận chuyển và tỷ lệ hao tổn cao khiến việc phân phối xăng dầu lên miền núi, vùng cao gặp nhiều khó khăn

Bán càng nhiều, lỗ càng lớn

Xăng dầu là mặt hàng nhạy cảm, thiết yếu, dễ ảnh hưởng đến tâm lý người dân, tác động trực tiếp đến ổn định kinh tế vĩ mô. Vì thế, không chỉ người dân mà với các doanh nghiệp phân phối đều luôn “để mắt” đến thời điểm liên Bộ Tài Chính - Công thương điều chỉnh giá xăng dầu.

Trong lần điều chỉnh gần đây nhất (ngày 1/7/2022), giá xăng dầu dù đã giảm so với kỳ điều chỉnh trước đó (ngày 21/6) nhưng vẫn ở mức cao. Trong đó, xăng Ron 95 là 32.760 đồng/lít; xăng Ron 95 là 30.890 đồng/lít.

Trong Chương trình phát triển thương mại miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo giai đoạn 2021-2025, Chính phủ khuyến khích, phát triển thương nhân, doanh nghiệp có năng lực thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia hoạt động thương mại tại miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo, mỗi năm tăng trung bình 8 - 10%. Mục tiêu của Chương trình là phát triển hệ thống phân phối sản phẩm hàng hóa, dịch vụ, thu hẹp khoảng cách về phát triển thương mại của khu vực này với các vùng miền khác, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao thu nhập của người dân, đảm bảo an ninh quốc phòng tại khu vực này.

Nghị định 83/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu ngày 3/9/2014 (nay được thay thế bằng Nghị định 95/2021/NĐ-CP ngày 1/11/2021) có quy định, những tỉnh thành thuộc danh mục vùng 2 (là các địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất xăng dầu có chi phí kinh doanh cao hơn định mức chi phí cấu thành trong giá cơ sở, giá xăng dầu còn ở mức cao hơn - Pv), giá bán lẻ xăng dầu sẽ cao hơn 2% so với giá điều chỉnh của liên Bộ Tài chính - Công thương.

Lấy ví dụ, tại kỳ điều chỉnh ngày 11/5/2022, giá bán lẻ của liên Bộ (giá cơ sở) đối với xăng Ron 95 là 30.580 đồng thì ở các địa phương vùng 2, doanh nghiệp phân phối sẽ được bán với giá 31/190 đồng; xăng Ron 92 sẽ được bán với giá 29.520 đồng (giá cơ sở là 28.950 đồng).

Theo danh sách của Tập đoàn xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), vùng 2 bao gồm 44 tỉnh (Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Lào Cai, Yên Bái, Tuyên Quang, Điện Biên, Lai Châu, Lâm Đồng, Sơn La, Hòa Bình, Gia Lai. Kon Tum, Đắc Nông, Đắk Lắk, Thái Nguyên, Bắc Giang, Phú Thọ, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, An Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Bình Thuận, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu, Hậu Giang, Sóc Trăng) và tất cả các đảo thuộc Việt Nam. Như vậy, không tính đảo thì phần lớn các địa phương vùng 2 đều thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Mặc dù giá bán lẻ xăng dầu ở vùng 2 cao hơn giá cơ sở, nhưng thực tế, hoạt động kinh doanh xăng dầu ở địa bàn miền núi, vùng cao luôn phải đối mặt với khó khăn. Nguyên nhân là do chi phí phát sinh quá lớn.

Đơn cử như tại Hà Giang, chi phí vận chuyển trung bình từ đầu nguồn (tổng kho xăng dầu B12 - Quảng Ninh) lên đến các cửa hàng xa nhất của Petrolimex Hà Giang như Yên Minh, Quản Bạ, Hoàng Su Phì, Đồng Văn, Mèo Vạc lên tới 1.100 đồng/lít. Còn tại Cao Bằng, cước vận chuyển xăng dầu của Petrolimex Cao Bằng lên các địa bàn này bình quân lên tới 900 đồng/lít. Trong khi đó, cước phí vận chuyển bình quân toàn ngành xăng dầu chỉ khoảng 600 đồng/lít.

Cùng với cước vận chuyển cao thì việc kinh doanh xăng dầu ở miền núi còn gánh tỷ lệ hao hụt lớn trong quá trình vận chuyển. Đơn cử ở Hà Giang, tỷ lệ hao hụt khi vận chuyển xăng dầu từ Kho B12 Quảng Ninh lên đến Đồng Văn - Mèo Vạc (Hà Giang) có khi tới 200 lít xăng/xe hàng vào những thời điểm chênh lệch nhiệt độ lên tới 10 độ C trong mùa đông. Còn với Petrolimex Cao Bằng, tỷ lệ hao hụt chung do vận chuyển, tồn trữ trong điều kiện chênh lệch nhiệt độ như vậy bình quân ở mức 40 đồng/lít xăng dầu.

Chính vì vậy, dù giá bán lẻ cao hơn so với giá cơ sở, đồng thời được Petrolimex Việt Nam hỗ trợ tạo nguồn 220 đồng/lít nhưng các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ở địa bàn vùng 2 hầu hết đều phải bù lỗ; thậm chí có những địa bàn vùng cao càng bán nhiều thì lỗ càng lớn.

Thiếu điểm kinh doanh xăng dầu nên người dân miền núi thường mua dự trứ xăng dầu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ. (Ảnh minh họa)
Thiếu điểm kinh doanh xăng dầu nên người dân miền núi thường mua dự trứ xăng dầu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ. (Ảnh minh họa)

Có gây khó cho thu hút đầu tư vào miền núi?

Trong Nghị định 83/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu ngày 3/9/2014, Chính phủ quy định, doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu đều được hưởng chính sách thực hiện giá bán lẻ xăng dầu cao hơn 2% so với giá cơ sở tại các địa bàn vùng 2. Điều này nhằm bảo đảm công bằng trong phát triển thương mại, đồng thời khuyến khích tư nhân phát triển hệ thống phân phối và đưa xăng dầu phục vụ đầy đủ, kịp thời cho nhu cầu tiêu thụ của người dân, doanh nghiệp ở vùng 2, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, đi lại khó khăn.

Theo Tổng cục Thống kê, giá xăng tăng đã khiến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6/2022 tăng 0,69% so với tháng trước; tăng 3,18% so với tháng 12/2021 và tăng 3,37% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân quý II/2022 tăng 2,96% so với quý II/2021. Bình quân 6 tháng đầu năm, CPI tăng 2,44% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 1,25%. Còn ở miền núi, sau khi giá xăng dầu tăng đẩy cước vận chuyển tăng, tất cả các mặt hàng phục vụ sinh hoạt đều tăng từ 30 đến 50%; thậm chí có mặt hàng rau xanh trái mùa còn tăng hơn 100%.

Tuy nhiên, tại Nghị định 95/2021/NĐ-CP ngày 1/11/2021 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 83/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 1/1/2022) lại “loại” thương nhân phân phối ra khỏi danh sách được thụ hưởng chính sách này. Theo đó, trên cơ sở đề nghị của Bộ Công thương, Nghị định 95/2021/NĐ-CP quy định, chỉ có thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu được phép quy định giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống phân phối của mình tại vùng 2 cao hơn tối đa 2% so với giá công bố!?.

Liên quan đến vấn đề này, tại cuộc họp Tổ điều hành thị trường trong nước thường kỳ tháng 5/2022 diễn ra ngày 31/5, ông Trần Duy Đông – Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, trước đây, cả thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được quyền quyết định giá bán vùng 2. Chính vì quy định như vậy nên mới xảy ra hiện tượng một số thương nhân phân phối lạm dụng quyền quyết định bán giá vùng 2, trong khi giá mà thương nhân phân phối nhập vào không phải là giá bán vùng 2.

“Nghị định 95 nêu rõ, chỉ thương nhân đầu mối có quyền quyết định địa điểm, địa bàn bán giá vùng 2 và chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý nhà nước”, ông Đông cho biết, đồng thời khẳng đinh, thương nhân phân phối vẫn có quyền bán giá vùng 2 với điều kiện họ nhập hàng với giá vùng 2, đăng ký và bán tại địa bàn họ đăng ký thương nhân phân phối và xác định địa bàn đó bán giá vùng 2.

Hiểu theo ý kiến của đại diện Vụ Thị trường trong nước thì quy định “chỉ thương nhân đầu mối có quyền quyết định địa điểm, địa bàn bán giá vùng 2” là để tránh tình trạng trục lợi chính sách. Tuy nhiên, nếu “siết” quy định này thì rất dễ xảy ra tình trạng “độc quyền” trong quyết định địa bàn giá bán lẻ xăng dầu vùng 2.

Theo danh sách trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương, cả nước hiện có 38 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, 329 thương nhân phân phối xăng dầu và khoảng gần 17.000 cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Trong đó, Petrolimex là doanh nghiệp đầu mối chính khi chiếm hơn 50% thị phần kinh doanh xăng dầu cả nước. Petrolimex cũng là doanh nghiệp “phủ sóng” hầu hết tại 44 địa phương vùng 2 lâu nay. Vì vậy, các cửa hàng bán lẻ phải nhập hàng từ Petrolimex để được bán giá cao hơn giá cơ sở.

Đó là chưa tính, 329 thương nhân phân phối xăng dầu cũng có nhiều thương nhân nhập dầu tại nguồn, chịu cước phí vận chuyển và tỷ lệ hao tổn để phân phối lên các địa phương miền núi, vùng cao. Nhưng nhập tại nguồn liệu họ có được hưởng chính sách giá bán lẻ vùng 2 như chính các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu? Khi chính sách hỗ trợ không được hưởng thì liệu có thương nhân nào mặn mà đầu tư vào hệ thống phân phối xăng dầu ở miền núi?.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc gặp mặt đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc gặp mặt đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội

Công tác Dân tộc - Hoàng Quý - 23:04, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại Hà Nội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đã thân mật tiếp đón đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội. Cùng tiếp đón Đoàn còn có lãnh đạo một số vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc (UBDT).
Mường Nhé (Điện Biên): Bồi dưỡng kiến thức dân tộc cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4

Mường Nhé (Điện Biên): Bồi dưỡng kiến thức dân tộc cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4

Tin địa phương - Minh Anh - 22:58, 06/12/2022
Thực hiện Quyết định số 1377/QĐ-UBND, ngày 28/11/2022 của UBND huyện Mường Nhé về việc mở lớp Bồi dưỡng kiến thức dân tộc thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi năm 2022, sáng 6/12, UBND huyện Mường Nhé đã khai giảng lớp bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4. Lớp bồi dưỡng diễn ra trong 2 ngày 6 - 7/12.
Gia Lai: Tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt cho vận động viên Nguyễn Thị Khánh Ly

Gia Lai: Tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt cho vận động viên Nguyễn Thị Khánh Ly

Gương sáng giữa cộng đồng - Ngọc Thu - 22:55, 06/12/2022
Ngày 6/12, anh Đỗ Duy Nam - Phó Bí thư Tỉnh Đoàn Gia Lai đã đến thăm, chúc mừng và tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt tháng 10/2022 của Ban Chấp hành Tỉnh Đoàn cho em Nguyễn Thị Khánh Ly - vận động viên đạt Huy chương Vàng môn Karate ở Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX - năm 2022.
Quảng Ninh: 1 công nhân của Công ty CP than Núi Béo tử vong do tai nạn lao động

Quảng Ninh: 1 công nhân của Công ty CP than Núi Béo tử vong do tai nạn lao động

Xã hội - Thiên An - Mỹ Dung - 21:40, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại khai trường Công ty CP than Núi Béo - TKV, Tp. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã xảy ra vụ tai nạn lao động khiến 1 công nhân bị thương nặng, dẫn đến tử vong. Đây là lần thứ 3 trong năm 2022, Công ty CP than Núi Béo xảy ra tai nạn lao động khiến công nhân tử vong.
Đắk Nông: Khen thưởng lực lượng công an liên tiếp phá các vụ cá độ bóng đá

Đắk Nông: Khen thưởng lực lượng công an liên tiếp phá các vụ cá độ bóng đá

Pháp luật - Hoàng Thùy - 21:36, 06/12/2022
Ngày 6/12, lãnh đạo Công an tỉnh Đắk Nông đã đến động viên, trao thưởng cho Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh, Công an 2 huyện Đắk R’lấp và Đắk Glong, mỗi đơn vị 5 triệu đồng vì thành tích xuất sắc trong việc đấu tranh, triệt phá 3 vụ đánh bạc bằng hình thức cá độ bóng đá, bắt, xử lý hàng chục đối tượng, thu giữ nhiều tang vật liên quan, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương.
Trải nghiệm Tây Giang

Trải nghiệm Tây Giang

Nằm trên đỉnh Trường Sơn quanh năm mây mù bao phủ với độ cao trên 1.580 m, Tây Giang (Quảng Nam) sở hữu hệ sinh thái rừng hoang sơ, hùng vỹ như rừng cây pơ mu, đỗ quyên, lim cổ thụ... Nơi đây không chỉ có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, mà còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Cơ Tu với những phong tục, tập quán, lễ hội, trang phục, nhạc cụ… vô cùng độc đáo tạo nên sự hấp dẫn riêng cho vùng đất Tây Giang xinh đẹp này.
25.000 người nghèo, khó khăn tỉnh Gia Lai được hỗ trợ dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

25.000 người nghèo, khó khăn tỉnh Gia Lai được hỗ trợ dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

Nhịp cầu nhân ái - Ngọc Thu - 21:33, 06/12/2022
Nhằm chăm lo, hỗ trợ người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người dễ bị tổn thương trong dịp Tết Nguyên đán 2023, tỉnh Gia Lai đã triển khai phong trào “Tết nhân ái Xuân Quý Mão - 2023”. Trong đó, Hội Chữ thập đỏ các cấp tỉnh Gia Lai phấn đấu chăm lo, hỗ trợ 25.000 người thuộc đối tượng trên trong dịp Tết với tổng giá trị hoạt động 15 tỷ đồng.
Thanh Hóa: Ra mắt các Tổ truyền thông cộng đồng

Thanh Hóa: Ra mắt các Tổ truyền thông cộng đồng

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 21:32, 06/12/2022
Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức ra mắt 4 Tổ truyền thông cộng đồng tại thôn Chiềng, thôn Hún, thôn Buồng và thôn An Nhân xã Luận Khê.
Thái Nguyên: Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022

Thái Nguyên: Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022

Sản phẩm - Thị trường - Thiên An - Mỹ Dung - 21:30, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại xã Phú Đô, huyện Phú Lương, Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên phối hợp với UBND huyện Phú Lương tổ chức Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022
Hội thảo nâng cao chất lượng đời sống phụ nữ DTTS theo tôn giáo

Hội thảo nâng cao chất lượng đời sống phụ nữ DTTS theo tôn giáo

Công tác Dân tộc - T. Hợp - 19:00, 06/12/2022
Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Ban Dân vận Trung ương phối hợp với tỉnh Lâm Đồng vừa tổ chức Hội thảo “rà soát thực trạng những vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo đặt ra tại vùng đồng bào DTTS và miền núi và giải pháp can thiệp, hỗ trợ nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần của phụ nữ DTTS theo tôn giáo".
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand

Thời sự - PV - 19:00, 06/12/2022
Ngày 06/12, theo giờ địa phương, tiếp tục các hoạt động thăm chính thức New Zealand, tại trụ sở Quốc hội New Zealand, Thủ đô Wellington, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand Chris Hipkins.