Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Gió mới” ở Rào Tre

Nguyễn Thanh - 17:00, 28/09/2021

Trong rất nhiều những điều mới mẻ ở Rào Tre, xã Hương Liên, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) hôm nay thì điều đáng mừng nhất chính là một thế hệ người Chứt lớn lên khỏe mạnh nhờ đã xóa bỏ tập tục hôn nhân cận huyết thống.

Cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng bản Giàng đã là cầu nối để những bạn trẻ người Chứt lập gia đình với người ngoài bản. (Ảnh chụp khi chưa có dịch)
Cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng bản Giàng là cầu nối để những bạn trẻ người Chứt lập gia đình với người ngoài bản. (Ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19)

Đi qua lời nguyền

Thời điểm mới phát hiện, đồng bào Chứt ở Hà Tĩnh là một nhóm người sống biệt lập trong rừng sâu, xa cách với thế giới bên ngoài. Từ rất nhiều nỗ lực của các cấp, các ngành, những hộ người Chứt đã được đưa ra khỏi rừng sâu, hòa nhập với cuộc sống bên ngoài bằng những căn nhà kiên cố của khu tái định cư, bằng phương thức sản xuất, chăn nuôi mới, bằng việc học tiếng phổ thông, ốm đau đều đến trạm y tế để thăm khám…

Tôi đã rất đỗi ngạc nhiên về sự đổi thay khi đến bản Rào Tre. Nó khác xa so với những gì tôi đã mường tượng trước đó, khi ngồi trên xe để vào với bà con người Chứt. Trên con đường đất chạy xuyên qua bản là những dãy nhà tái định cư kiên cố tựa lưng vào dãy Ka Đay hùng vĩ. Quanh vườn, là màu xanh của những loại cây, là tiếng gà cục cục gọi bầy đến vui tai. Còn phía trước bản Rào Tre là những thửa ruộng lúa nước. Người dân bản Rào Tre đã biết cày, cấy, ươm mạ… cho những vụ mùa. Trong nhà của đồng bào, những chiếc ti vi, xe máy…bà con đã sắm sửa phục vụ cho nhu cầu cuộc sống của mình.

Chị Hồ Thị Kiên, nữ trưởng bản người Chứt ở Rào Tre cười nói: Cuộc sống bà con đã thay đổi rất nhiều. Dân bản đã biết trồng sắn, trồng keo, trồng lúa nước, chăn nuôi gà, lợn… Rồi như không dấu nổi niềm vui, chị Kiên trải lòng: Những tập tục, tập quán lạc hậu như hôn nhân cận huyết cũng đang từng bước được xóa bỏ rồi đấy.

Theo lời trưởng bản Kiên, chúng tôi lần ngược lại quá khứ, khi người trẻ ở Rào Tre dưới chân núi Ka Đay bước qua "lời nguyền" để lập gia với một người ngoài bản. Cuối năm 2015, Hồ Thị Mỹ Duyên đã nên vợ chồng cùng chàng trai người Kinh là Nguyễn Đình Nhân. 

Kể lại câu chuyện phải lòng cô gái người Chứt-Hồ Thị Mỹ Duyên, chàng trai người Kinh là Nguyễn Đình Nhân rạng rỡ: Trong một lần vào bản tham gia hoạt động Đoàn, em đã có cảm tình với Duyên. Nhưng khi tình yêu đủ lớn, thưa chuyện thì bố mẹ ái ngại vì chưa có ai kết hôn với người Chứt. Thế rồi qua những lần gặp gỡ cô con dâu tương lai, mọi thành viên trong gia đình đã ủng hộ chúng em. Tuy cuộc sống còn khó khăn nhưng chúng em sống hạnh phúc khi có cô con gái ngoan ngoãn, khỏe mạnh.

Chủ tịch UBND xã Hương Liên- Đinh Văn Sánh có lẽ cũng sẽ nhớ mãi những lần đi dạm hỏi cho con em đồng bào Chứt ở Rào Tre. Ông Sánh kể: Từ khi thực hiện Đề án Bảo tồn và Phát triển đồng bào Chứt giai đoạn 2015 - 2020, đã có 7 người trẻ ở Rào Tre kết hôn ngoài bản rồi. Trong đó, 4 người kết hôn với người Kinh và 3 người kết hôn với người Chứt ở tỉnh Quảng Bình. Mấy trường hợp ở Quảng Bình, địa phương phải cử đoàn đi dạm hỏi đấy.

Một Đề án mang tính lịch sử

Trước đây, việc vận động bà con xóa bỏ tập tục hôn nhân cận huyết thống trong thời gian dài gặp rất khó khăn. Do quen với lối sống biệt lập trong rừng sâu, việc giao lưu, tiếp xúc với đồng bào các dân tộc khác bên ngoài còn hạn chế nên tình trạng con chị lấy con em, con dì lấy con cậu vốn dĩ rất bình thường. Để xóa bỏ hôn nhân cận huyết thống, Bộ đội Biên phòng cùng chính quyền đưa ra nhiều giải pháp, chính sách tuyên truyền nhưng vẫn không hiệu quả. Vì thế, những đứa trẻ sinh ra từ cái vòng luẩn quẩn của hôn nhân cận huyết thống thống đều chậm lớn và mang trong mình những mầm mống bệnh tật, ảnh hưởng đến nòi giống của người Chứt.

Những đứa trẻ dân tộc Chứt ở Rào Tre cùng mẹ (ảnh chụp khi chưa có dịch)
Những đứa trẻ dân tộc Chứt ở Rào Tre cùng mẹ ( Ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19)

Trong rất nhiều những điều mới mẻ ở Rào Tre hôm nay  thì điều đáng mừng nhất chính là một thế hệ người Chứt lớn lên khỏe mạnh nhờ xóa bỏ tập tục hôn nhân cận huyết thống. 

Từ khi tỉnh Hà Tĩnh thực hiện Đề án bảo tồn và phát triển đồng bào Chứt giai đoạn 2015-2020, với sự đồng hành của chính quyền địa phương, sự trợ giúp của lực lượng Bộ đội Biên phòng, nhiều hoạt động kết nối, giao lưu giữa thanh niên dân tộc Chứt với thanh niên các dân tộc khác đã được tổ chức. Nhiều chính sách khuyến khích người Chứt kết hôn với dân tộc khác được hỗ trợ 30 triệu đồng, được cấp đất làm nhà, được tổ chức đám cưới cũng là động lực góp phần xóa bỏ hôn nhân cận huyết thống nơi đây.

Dẫu thế, Chủ tịch UBND xã Hương Liên - Đinh Văn Sánh vẫn không dấu hết nỗi lo khi tình trạng mất cân bằng giới tính ở bản Rào Tre đang cao. Theo ông Sánh, hiện tại, cứ 15 nam nhưng chỉ có 5 nữ nên cũng bộc lộ nhiều bất cập và tiềm ẩn hệ lụy. Ông Sánh nói: Để xóa bỏ tình trạng hôn nhân cận huyết thống ở người Chứt một cách bền vững, ngoài công tác tuyên truyền, vận động, hỗ trợ thì cần phải đầu tư, hỗ trợ thêm về cơ sở vật chất. Cụ thể, cần tăng thêm mức hỗ trợ cho những cặp vợ chồng mới kết hôn khi bước vào thực hiện giai đoạn 2 của Đề án bảo tồn và phát triển đồng bào dân tộc Chứt. Đầu tư con đường nối bản Rào Tre đến bản Kè xã Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình). Con đường ấy, không chỉ để  lưu thông hàng hóa giúp đồng bào phát triển kinh tế mà còn tạo điều kiện để bà con người Chứt 2 bản giao lưu, qua lại… từ đó hạn chế tình trạng hôn nhân cận huyết thống.

Rời Rào Tre vào buổi chiều muộn, khi ánh tà dương dần khuất sau dãy núi Ka Day, chúng tôi như vui hơn. Quả thực, trong rất nhiều những điều mới mẻ đã và sẽ đến, thì một thế hệ người Chứt mới đã lớn lên từ vùng đất ấy, khỏe mạnh hơn nhờ đã xóa bỏ tập tục hôn nhân cận huyết thống.

Tin nổi bật trang chủ
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với các tập đoàn hàng đầu trên sàn chứng khoán New York

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với các tập đoàn hàng đầu trên sàn chứng khoán New York

Thời sự - PV - 23:52, 17/05/2022
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chia sẻ nhiều nội dung quan trọng khi trả lời các câu hỏi của một số tập đoàn, quỹ đầu tư hàng đầu đang niêm yết tại Sàn giao dịch chứng khoán New York - sở giao dịch chứng khoán lớn nhất thế giới về giá trị vốn hóa thị trường.
Chủ tịch Quốc hội thăm trường Dân tộc nội trú Champasak của Lào

Chủ tịch Quốc hội thăm trường Dân tộc nội trú Champasak của Lào

Tin tức - PV - 23:38, 17/05/2022
Chủ tịch Quốc hội mong muốn nhà trường và đất nước Lào nói chung tiếp tục quan tâm giáo dục để các thế hệ trẻ mãi mãi về sau luôn trân quý, gìn giữ và phát huy mối quan hệ đặc biệt Việt-Lào.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei chào từ biệt

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei chào từ biệt

Thời sự - PV - 21:33, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei Pengiran Haji Sahari bin Pengiran Haji Salleh (Pen-gi-ran Ha-gi Xa-ha-ri Bin Pen-gi-ran Ha-gi Xa-lê) chào từ biệt kết thúc tốt đẹp nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.
Phó Thủ tướng Thường trực đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công tại 5 tỉnh miền Trung

Phó Thủ tướng Thường trực đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công tại 5 tỉnh miền Trung

Tin tức - PV - 21:30, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Trụ sở UBND tỉnh Hà Tĩnh, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh, Tổ trưởng Tổ công tác số 1 của Thủ tướng Chính phủ, chủ trì cuộc họp với 5 tỉnh miền Trung để kiểm tra, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2022.
Đắk Nông: Đặt mục tiêu trồng gần 3 triệu cây xanh

Đắk Nông: Đặt mục tiêu trồng gần 3 triệu cây xanh

Tin địa phương - Lê Hường - 21:24, 17/05/2022
Ngày 17/5, UBND tỉnh Đắk Nông tổ chức Họp báo cung cấp thông tin về Chương trình nghệ thuật “Đắk Nông một tình yêu”, Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và trồng rừng tập trung, trồng cây phân tán năm 2022.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Thanh Hóa: Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS

Thanh Hóa: Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS

Tìm trong di sản - Quỳnh Trâm - 21:20, 17/05/2022
Ngày 17/5, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa phối hợp với Viện Văn hóa - Nghệ thuật quốc gia Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS tỉnh Thanh Hóa đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030”.
Chủ tịch nước gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang

Chủ tịch nước gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang

Thời sự - Thúy Hồng - 21:13, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang. Đoàn đại biểu gồm có 43 vị là Người có uy tín tiêu biểu do Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thế Giang làm Trưởng đoàn. Cùng tham dự buổi gặp mặt có Thứ trưởng, Phó chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh.
Tổng thống Hy Lạp và Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đến tham quan Vịnh Hạ Long

Tổng thống Hy Lạp và Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đến tham quan Vịnh Hạ Long

Tin tức - Thiên An - Mỹ Dung - 20:56, 17/05/2022
Ngày 17/5, Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou cùng Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đã đến tham quan Vịnh Hạ Long. Đây là chương trình nằm trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 15 - 19/5, theo lời mời của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc.
Lâm Đồng: Điều tra vụ hàng trăm cây thông ở Đà Lạt bị triệt hạ trái phép

Lâm Đồng: Điều tra vụ hàng trăm cây thông ở Đà Lạt bị triệt hạ trái phép

Pháp luật - Văn Yên - 20:54, 17/05/2022
Qua kiểm đếm sơ bộ tại hiện trường vụ phá rừng ở Tp. Đà Lạt (Lâm Đồng), lực lượng chức năng phát hiện có gần 400 cây thông 3 lá bị cắt hạ sát gốc, trên diện tích khoảng 1 ha.
Nhà sưu tầm Mỹ tặng bảo tàng gần 500 hiện vật văn hóa DTTS Việt Nam

Nhà sưu tầm Mỹ tặng bảo tàng gần 500 hiện vật văn hóa DTTS Việt Nam

Sự kiện - Bình luận - Ngân Anh - 20:04, 17/05/2022
Tại lễ tiếp nhận, nhà sưu tầm Mark Rapoport đã trao tặng gần 500 hiện vật trong tổng số hơn 650 hiện vật mà ông sưu tầm được về văn hóa và dân tộc thiểu số Việt Nam cho Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.