Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Gam màu sáng trong bức tranh giáo dục vùng cao

Nguyễn Thanh - 14:54, 22/06/2021

Vượt qua những khó khăn về điều kiện kinh tế, xã hội… giáo dục vùng cao đang ngày càng chuyển mình mạnh mẽ. Bước chuyển ấy được gặt hái từ những chủ trương phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi của Đảng, nhà nước, được triển khai xuyên suốt nhiều năm qua…

Công tác giáo dục vùng DTTS và miền núi ngày càng được quan tâm, đầu tư mạnh mẽ (Ảnh TTXVN)
Công tác giáo dục vùng DTTS và miền núi ngày càng được quan tâm, đầu tư mạnh mẽ (Ảnh TTXVN)

Nhìn lại những “gam” màu xám

Một trong những yếu tố “níu chân” chất lượng giáo dục vùng cao, là điều kiện cơ sở hạ tầng, trang thiết bị dạy và học còn thiếu thốn và khó khăn trăm bề. Những lớp học trống hoác; những điểm trường xiêu vẹo; tài liệu và học cụ chắp vá, phòng học chức năng thiếu và yếu; không điện thắp sáng, không mạng internet… càng làm cho sự học vùng cao thêm phần khó khăn.

Điểm trường Phia Khăm 1, thuộc trường tiểu học PTDT bán trú Bắc Lý 1 xã Bắc Lý, huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) có thể xem là điển hình cho sự thiếu thốn này. Thiếu nước sinh hoạt, thiếu điện thắp sáng; hàng chục học sinh và giáo viên ngồi học trong những căn phòng… chờ sập. 

Thầy cô cắm lớp ở điểm trường Phia Khăm 1, dường như tỏ ra bất lực khi nói: "Chúng tôi không có cách gì hơn ngoài việc gia cố tạm bằng tre nứa vào dịp hè. Nhiều phòng học đang chực chờ sập xuống, còn giáo viên cứ đành chờ cấp trên quan tâm".

Trên những nẻo đường tác nghiệp, chúng tôi đã từng lặng người trước những đứa trẻ đến trường khi trong tay không có cây viết, tập vở; khi manh áo, tấm quần không được lành lặn; khi bữa sáng và thậm chí bữa trưa chỉ là những thứ có thể ăn được, được người thân lấy từ rừng về. 

Bà Hồ Thị Keo, Phó Chủ tịch UBND xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa (Quảng Bình) từng kể với chúng tôi: nhiều cháu nhà nghèo lắm, áo quần chẳng đủ mặc đâu. Không có chỗ ở bán trú, bữa ăn trưa của nhiều học sinh là mì gói, củ sắn; còn bữa sáng thì phải nhịn.

Con đường đến trường của học sinh vùng cao, không chỉ là khó khăn của điều kiện kinh tế gia đình, không chỉ là nhận thức hạn chế của người thân, không chỉ là phong tục tập quán của vùng miền… mà còn là quãng đường rừng hàng km quanh co, trơn trượt.

Tất cả bấy nhiêu chưa thể nói hết, kể hết những khó khăn, vất vả của sự học vùng cao, nhưng cũng đủ để mỗi người mường tượng hết về chất lượng giáo dục nơi ấy đang ở  mức nào. Tỷ lệ huy động trẻ vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2011 - 2019 chỉ đạt 56,2% (cả nước đạt 88,5%); tỷ lệ huy động trẻ nhà trẻ chỉ đạt 11,8% (cả nước đạt 25,8%). 

Việc huy động học sinh rất khó khăn, kết quả huy động học sinh chưa vững chắc; tỷ lệ huy động học sinh đi học đúng độ tuổi và hoàn thành cấp THCS vẫn chưa thật vững chắc… Và một điệp khúc đến hẹn lại lên mà tôi biết: “bắt trò” trở lại trường sau những kì nghỉ dài ngày.

Và sự chuyển mình

Trước những khó khăn, tồn tại ấy, những năm qua, Đảng, Nhà nước đã ưu tiên dành nguồn lực không nhỏ để kiện toàn chất trường lớp, đổi mới nâng cao chất lượng giảng dạy… nhằm phát triển giáo dục dân tộc, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho khu vực này.

Số liệu thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho thấy, thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo tinh thần Nghị Quyết 29-NQ/TW, những năm qua, Nhà nước đã quan tâm đầu tư nhiều chương trình, dự án, đề án cho giáo dục, đào tạo ở vùng DTTS và miền núi. Chỉ tính trong giai đoạn 2011 - 2019, tổng nguồn lực đầu tư của ngân sách nhà nước đầu tư khoảng 462.791 tỷ đồng. 

Theo đó, tại những vùng DTTS và miền núi còn nhiều gian khó, nhiều ngôi trường mới đã được xây dựng khang trang, nhiều điểm trường lẻ đã được tu sửa bán kiên cố… đã đáp ứng tốt hơn nhu cầu dạy và học.

Tính đến năm 2020, tỷ lệ trường học kiên cố vùng miền núi và DTTS đã đạt hơn 91%. Đó là con số rất đáng mừng, khích lệ, động viên những người làm công tác giáo dục ở vùng khó. Bà con dân bản cũng vui hơn khi con em sẽ được học trong những phòng học kiên cố, đầy đủ trang thiết bị dạy học.

Ghi nhận tại Quảng Trị, bà Hồ Thị Sáu, Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Việt, huyện Hướng Hóa, vui vẻ cho biết: Từ rất nhiều nguồn, điểm trường mầm non Trăng – Tà Puồng được xây dựng mới khang trang 2 phòng học, 2 nhà vệ sinh, 1 nhà bếp, 1 vườn rau… đưa vào sử dụng đầu 2021. Từ đây, chấm dứt những căn phòng tạm bợ, dột nát… luôn là nỗi lo khi mưa lũ về.

Vẫn còn đó những khó khăn về trường lớp tại vùng sâu, vùng xa trên cả nước (Trong ảnh: Một lớp học còn nhiều thiếu thốn tại huyện miền núi huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị)
Vẫn còn đó những khó khăn về trường lớp tại các địa phương vùng sâu, vùng xa (Trong ảnh: Một lớp học còn nhiều thiếu thốn tại huyện miền núi Đakrông, tỉnh Quảng Trị)

Cơ sở vật chất được đầu tư, trang thiết bị dạy học đảm bảo, là động lực để trẻ đến lớp nhiều hơn. Những chính sách hỗ trợ cho giáo dục vùng cao cũng đã từng bước thay đổi nhận thức của đồng bào về việc học. Tỷ lệ huy động học sinh DTTS đi học đúng độ tuổi cấp tiểu học đến nay đã xấp xỉ 99%; tỷ lệ học sinh DTTS được công nhận hoàn thành chương trình cấp tiểu học năm 2019 là 96,66%. Năm 2018, có 63/63 tỉnh thành đạt chuẩn PCGD THCS mức độ 1…

Cùng với đó, giáo dục vùng cao những năm qua không chỉ quan tâm hoạt động ngoại khóa, kĩ năng sống mà còn chú ý đến giảng dạy tiếng DTTS. Từ năm 2011 đến 2020, đã có 6 tiếng DTTS được giảng dạy chính thức trong trường phổ thông gồm Mông, Ê đê, Jrai, Bahnar, Chăm, Khmer; thực hiện tại 22 tỉnh, thành phố với 756 trường, 5.267 lớp và 174.562 học sinh được học. Riêng tại một số huyện ở Nghệ An đã tổ chức dạy tiếng Thái ngoài giờ lên lớp…

Việc đưa tiếng DTTS vào giảng dạy song song với tiếng Việt, đã giúp học sinh đến trường không cảm thấy lạ lẫm, còn giáo viên cũng hiểu hơn về phong tục đồng bào; từ đó tạo được môi trường sự phạm thân thiện, sự gần gũi giữa giáo viên và học sinh, giúp các em học sinh học tập hiệu quả hơn…

Với những sự đầu tư mạnh mẽ trên, ông Lê Như Xuyên, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Dân tộc (Bộ GD&ĐT) khẳng định: Trong thời gian qua, giáo dục dân tộc luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc và toàn diện của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội. Cơ sở vật chất, chất lượng giảng dạy của hệ thống giáo dục vùng DTTS, miền núi cũng được đầu tư ngày một khang trang… Qua đó, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác giáo dục vùng DTTS và miền núi.

Tin cùng chuyên mục
Áp lực thi đại học tại một số quốc gia châu Á

Áp lực thi đại học tại một số quốc gia châu Á

Học tập, thi cử là quyền lợi cũng là trách nhiệm của học sinh trên toàn thế giới. Tuy nhiên việc học và thi sẽ có nhiều sự khác biệt giữa các quốc gia. Tại một số quốc gia ở châu Á, kỳ thi đại học là một kỳ thi quan trọng, vô cùng khốc liệt để mở ra cơ hội tương lai nghề nghiệp cho các sỹ tử, theo đó là vô số áp lực đặt lên đôi vai các bạn học sinh.
Tin nổi bật trang chủ
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với các tập đoàn hàng đầu trên sàn chứng khoán New York

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với các tập đoàn hàng đầu trên sàn chứng khoán New York

Thời sự - PV - 23:52, 17/05/2022
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chia sẻ nhiều nội dung quan trọng khi trả lời các câu hỏi của một số tập đoàn, quỹ đầu tư hàng đầu đang niêm yết tại Sàn giao dịch chứng khoán New York - sở giao dịch chứng khoán lớn nhất thế giới về giá trị vốn hóa thị trường.
Chủ tịch Quốc hội thăm trường Dân tộc nội trú Champasak của Lào

Chủ tịch Quốc hội thăm trường Dân tộc nội trú Champasak của Lào

Tin tức - PV - 23:38, 17/05/2022
Chủ tịch Quốc hội mong muốn nhà trường và đất nước Lào nói chung tiếp tục quan tâm giáo dục để các thế hệ trẻ mãi mãi về sau luôn trân quý, gìn giữ và phát huy mối quan hệ đặc biệt Việt-Lào.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei chào từ biệt

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei chào từ biệt

Thời sự - PV - 21:33, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei Pengiran Haji Sahari bin Pengiran Haji Salleh (Pen-gi-ran Ha-gi Xa-ha-ri Bin Pen-gi-ran Ha-gi Xa-lê) chào từ biệt kết thúc tốt đẹp nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.
Phó Thủ tướng Thường trực đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công tại 5 tỉnh miền Trung

Phó Thủ tướng Thường trực đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công tại 5 tỉnh miền Trung

Tin tức - PV - 21:30, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Trụ sở UBND tỉnh Hà Tĩnh, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh, Tổ trưởng Tổ công tác số 1 của Thủ tướng Chính phủ, chủ trì cuộc họp với 5 tỉnh miền Trung để kiểm tra, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2022.
Đắk Nông: Đặt mục tiêu trồng gần 3 triệu cây xanh

Đắk Nông: Đặt mục tiêu trồng gần 3 triệu cây xanh

Tin địa phương - Lê Hường - 21:24, 17/05/2022
Ngày 17/5, UBND tỉnh Đắk Nông tổ chức Họp báo cung cấp thông tin về Chương trình nghệ thuật “Đắk Nông một tình yêu”, Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và trồng rừng tập trung, trồng cây phân tán năm 2022.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Thanh Hóa: Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS

Thanh Hóa: Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS

Tìm trong di sản - Quỳnh Trâm - 21:20, 17/05/2022
Ngày 17/5, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa phối hợp với Viện Văn hóa - Nghệ thuật quốc gia Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS tỉnh Thanh Hóa đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030”.
Chủ tịch nước gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang

Chủ tịch nước gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang

Thời sự - Thúy Hồng - 21:13, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang. Đoàn đại biểu gồm có 43 vị là Người có uy tín tiêu biểu do Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thế Giang làm Trưởng đoàn. Cùng tham dự buổi gặp mặt có Thứ trưởng, Phó chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh.
Tổng thống Hy Lạp và Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đến tham quan Vịnh Hạ Long

Tổng thống Hy Lạp và Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đến tham quan Vịnh Hạ Long

Tin tức - Thiên An - Mỹ Dung - 20:56, 17/05/2022
Ngày 17/5, Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou cùng Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đã đến tham quan Vịnh Hạ Long. Đây là chương trình nằm trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 15 - 19/5, theo lời mời của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc.
Lâm Đồng: Điều tra vụ hàng trăm cây thông ở Đà Lạt bị triệt hạ trái phép

Lâm Đồng: Điều tra vụ hàng trăm cây thông ở Đà Lạt bị triệt hạ trái phép

Pháp luật - Văn Yên - 20:54, 17/05/2022
Qua kiểm đếm sơ bộ tại hiện trường vụ phá rừng ở Tp. Đà Lạt (Lâm Đồng), lực lượng chức năng phát hiện có gần 400 cây thông 3 lá bị cắt hạ sát gốc, trên diện tích khoảng 1 ha.
Nhà sưu tầm Mỹ tặng bảo tàng gần 500 hiện vật văn hóa DTTS Việt Nam

Nhà sưu tầm Mỹ tặng bảo tàng gần 500 hiện vật văn hóa DTTS Việt Nam

Sự kiện - Bình luận - Ngân Anh - 20:04, 17/05/2022
Tại lễ tiếp nhận, nhà sưu tầm Mark Rapoport đã trao tặng gần 500 hiện vật trong tổng số hơn 650 hiện vật mà ông sưu tầm được về văn hóa và dân tộc thiểu số Việt Nam cho Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.