Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đôi nét về dân tộc Bố Y

Cát Tường - 10:12, 28/06/2022

Bố Y hay còn gọi là (Chủng Chá, Trọng Gia), là 1 trong 16 dân tộc rất ít người trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam (chỉ với hơn 3.000 người theo số liệu điều tra năm 2019). Người Bố Y cư trú chủ yếu ở một số tỉnh miền núi biên giới phía Bắc với 2 nhóm địa phương: Bố Y và Tu Dí.

Đồng bào Bố Y (Hà Giang) chuẩn bị trang phục đi dự hội
Đồng bào Bố Y (Hà Giang) chuẩn bị trang phục đi dự hội

Đồng bào Bố Y sử dụng ngôn ngữ Tày - Thái (ngữ hệ Thái - Ka Ðai), còn nhóm Tu Dí nói ngôn ngữ Hán (ngữ hệ Hán - Tạng).

Về trang phục: Nam giới thường mặc áo cổ viền, loại áo cánh ngắn, tứ thân; quần lá nhuộm màu chàm bằng vải tự dệt. Phụ nữ Bố Y mặc áo ngắn năm thân xẻ nách phải, cổ, ống tay áo, chỗ cài cúc được trang trí và viền vải khác màu, hoa văn sặc sỡ.

Trang phục nhóm Tu Dí
Trang phục của người Tu Dí

Đồng bộ với áo là chiếc xiêm khác màu (thường là màu đen trên nền vải xanh), trước ngực được trang trí hoa văn ngũ sắc, ngắn tới thắt lưng. Áo có chiếc xiêm khâu chiết phía trên, có dải thắt lưng rồi buông thõng sau lưng. Phụ nữ mang nhiều đồ trang sức như dây chuyền, vòng cổ, vòng tay.

Phụ nữ Bố Y thường để tóc dài, tết quấn quanh đầu. Có khi đội khăn có trang trí hoa văn đội trên đầu, hoặc khăn chàm bình thường quấn ngang trên đầu.

Tết “Sử Giề Pà – Lễ Tạ ơn trâu” của người Bố Y, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai
Tết “Sử Giề Pà – Lễ Tạ ơn trâu” của người Bố Y, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai

Người Bố Y vốn giỏi làm ruộng nước, nhưng cư trú ở vùng cao nên chủ yếu phải dựa vào canh tác nương rẫy và lấy ngô làm cây trồng chính. Bên cạnh đó, mỗi gia đình thường có một mảnh vườn để trồng rau. Ngoài nuôi gia súc, gia cầm người Bố Y còn nuôi cá ruộng và biết làm nhiều nghề thủ công như dệt, rèn, gốm, đục đá, chạm bạc, đan lát, làm đồ gỗ...

Làng bản của người Bố Y đã định cư từ nhiều đời. Hầu hết các kiến trúc nhà ở đều kiên cố. Có thể bắt gặp nhiều mái ngói âm dương (ngói máng) hay ngói gỗ trên những căn nhà trình tường. Người Bố Y cư trú ở Quản Bạ (Hà Giang) và Mường Khương (Lào Cai).

Hôn nhân người Bố Y
Hôn nhân người Bố Y

Trong phong tục cưới xin của đồng bào Bố Y cũng có những nét riêng, độc đáo. Sau khi bà mối bày tỏ nguyện vọng của nhà trai và được nhà gái chấp thuận thì đem lá số cô gái về nhờ thấy cúng so tuổi. Được tuổi thì đem lễ vật đến trả lá số và xin được ăn hỏi. Nhà gái khi đưa lá số con gái mình thường gửi 10 quả trứng gà nhuộm màu đỏ tỏ lòng quý mến chàng rể tương lai.

Khi cô dâu về nhà chồng thì mang theo một chiếc kéo để tỏ rõ bổn phận của người phụ nư đảm đang biết may vá, thêu thùa... và một con gà mái nhỏ, đến giữa đường thì thả gà vào rừng. Đặc biệt, chú rể sẽ không có mặt trong đoàn đón dâu và em gái chú rể sẽ dắt theo một con ngựa đẹp mã để rước chị dâu về. Đối với người Bố Y thì dù là ngày xưa hay ngày nay vai trò của ông mối, bà mối trong hôn nhân cũng rất được coi trọng. Đó là người có uy tín, thông hiểu lễ nghĩa, biết đối đáp bằng các điệu hát...

Đối với các nghi lễ trong tang ma được đồng bào thực hiện rất trang trọng, nghiêm túc. Người Bố Y chỉ cúng một giỗ đầu. Trong thời kỳ để tang ba năm, con trai không được uống rượu, con gái không được mang đồ trang sức, đoạn tang mới được tính chuyên cưới xin.

Cuộc sống mới của người Bố Y ở Hà Giang
Cuộc sống mới của người Bố Y ở Hà Giang

Người Bố Y cũng như các dân tộc anh em khác trong vùng, hàng năm đều có các lễ tết như: Tết Nguyên đán (Đân chinh), rằm tháng giêng (síp hả), tết đoan ngọ (Toản vù), tết cơm mới... Trong những dịp này, đồng bào thường làm xôi nếp nhuộm đỏ, làm bánh dày, bánh chưng, bánh chay... để cúng tổ tiên, trời đất, cầu cho mưa thuận gió hòa, con người khỏe mạnh, mùa màng tươi tốt, bội thu. Trong dịp hội hè, người Bố Y có các trò chơi đánh đu, cờ tướng, đánh quay, đánh khăng.

Nghệ thuật hát ống trong lễ hội người Bố Y
Nghệ thuật hát ống trong lễ hội người Bố Y

Để giữ gìn bản sắc riêng của dân tộc Bố Y, các ngành chức năng cần tiếp tục có những nghiên cứu, sưu tầm về vốn văn hóa truyền thống của bà con, nhất là về hệ thống ngôn ngữ. Đồng thời phát huy vai trò của những người cao tuổi trong việc giáo dục truyền thống, vốn văn hóa tốt đẹp của dân tộc cho thanh thiếu niên người Bố Y. Bởi đây chính là thế hệ sẽ gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Bố Y trong tương lai.

Tin nổi bật trang chủ
Coober Pedy- Thị trấn dưới lòng đất ở miền Nam nước Úc

Coober Pedy- Thị trấn dưới lòng đất ở miền Nam nước Úc

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 7 phút trước
Ở một vùng hẻo lánh của miền Nam nước Úc (Australia) có một thị trấn ngầm nằm dưới lòng đất. Thị trấn đặc biệt này có những ngôi nhà dưới lòng đất, nhà thờ, cửa hàng sách, bảo tàng và khoảng 1.000 người dân sinh sống.
Nhật Bản tiếp tục đứng đầu thế giới về số ca nhiễm COVID-19 mới

Nhật Bản tiếp tục đứng đầu thế giới về số ca nhiễm COVID-19 mới

Nhìn ra thế giới - PV - 1 giờ trước
Tính đến sáng 16/8, thế giới ghi nhận 595.541.461 ca nhiễm COVID-19 và 6.455.452 ca tử vong do dịch bệnh này. Trong 24 giờ qua, Nhật Bản là quốc gia ghi nhận thêm số ca mắc và tử vong vì COVID-19 nhiều nhất thế giới (lần lượt +169.972 và 155 trường hợp).
Năm học 2022 - 2023: Triển khai thí điểm Chương trình Giáo dục mầm non mới

Năm học 2022 - 2023: Triển khai thí điểm Chương trình Giáo dục mầm non mới

Giáo dục - PV - 1 giờ trước
Năm học 2022 - 2023, ngành giáo dục tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục mầm non trong điều kiện mới và triển khai thí điểm Chương trình Giáo dục mầm non mới; Nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm giai đoạn 2021-2025” và Đề án “Tăng cường chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến 2025”...
Châu Á nỗ lực phục hồi kinh tế

Châu Á nỗ lực phục hồi kinh tế

Nhìn ra thế giới - PV - 1 giờ trước
Trong khi Thái Lan nới lỏng phòng dịch để kích thích du lịch thì Nhật Bản và mới đây là Trung Quốc tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ
Giá cà phê hôm nay 16/8: Giá cà phê Robusta tăng mạnh

Giá cà phê hôm nay 16/8: Giá cà phê Robusta tăng mạnh

Sản phẩm - Thị trường - BĐT - 2 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 16/8 tại thị trường thế giới biến động trái chiều, giá cà phê Robusta tăng mạnh. Tại các vùng trọng điểm trong nước, giá cà phê dao đồng khoảng 48.500 - 49.000 đồng/kg.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 14/8/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 14/8/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về hoạt động của lãnh đạo UBDT, trọng tâm là công tác chỉ đạo về chuyển đổi số; chuẩn bị tổ chức Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên xuất sắc, tiêu biểu năm 2022, gặp mặt người có uy tín; các sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc tại cơ sở. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Nhiếp ảnh gia Lò Văn Chiến với văn hóa Pú Nả” của tác giả Hà Minh Hưng.
Công nhận huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng đạt chuẩn nông thôn mới

Công nhận huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng đạt chuẩn nông thôn mới

Tin tức - T.Hợp - 2 giờ trước
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký quyết định 982/QĐ-TTg công nhận huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng đạt chuẩn nông thôn mới năm 2020. Theo đó, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng phấn đấu đến năm 2025 sẽ trở thành huyện nông thôn mới kiểu mẫu, đạt mức thu nhập 80 triệu đồng/người/năm, không còn hộ nghèo.
Cách tra cứu điểm chuẩn đại học năm 2022 nhanh và chính xác nhất

Cách tra cứu điểm chuẩn đại học năm 2022 nhanh và chính xác nhất

Giáo dục - Như Ý - 3 giờ trước
Thí sinh muốn biết mình đỗ đại học hay không cần nắm rõ công thức tính điểm xét tuyển đại học, mốc thời gian các trường đại học công bố điểm chuẩn, cách tra cứu điểm chuẩn đại học năm 2022 nhanh và chính xác nhất.
Sáng 16/8: Cả nước có 124 ca COVID-19 nặng đang điều trị

Sáng 16/8: Cả nước có 124 ca COVID-19 nặng đang điều trị

Tin tức - BĐT - 5 giờ trước
Đến sáng 16/9, tính từ đầu dịch, cả nước có 11.367.479 ca nhiễm COVID-19 trong đó có 10.029.826 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh. Trong số các ca đang điều trị, cả nước còn 124 ca COVID-19 nặng đang thở oxy và máy.
Phát hành bộ tem giới thiệu 4 thác nước nổi tiếng của Việt Nam

Phát hành bộ tem giới thiệu 4 thác nước nổi tiếng của Việt Nam

Tin tức - PV - 21:20, 15/08/2022
Ngày 15/8, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam chính thức phát hành bộ tem “Thác nước Việt Nam” nhằm góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và danh lam thắng cảnh của Việt Nam.
Cảnh báo nguy cơ nắng nóng xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn tại Đông Á

Cảnh báo nguy cơ nắng nóng xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn tại Đông Á

Nhìn ra thế giới - PV - 21:14, 15/08/2022
Trong nghiên cứu công bố mới đây, các nhà khoa học cảnh báo các đợt nắng nóng có khả năng diễn ra với tần suất thường xuyên và nghiêm trọng hơn, gia tăng rủi ro đối với sức khỏe con người, cũng như hoạt động sản xuất nông nghiệp.