Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đánh thức tiềm năng kinh tế khu vực biên giới: Hiệu quả chưa tương xứng (Bài 1)

Thúy Hồng - 12:22, 30/09/2021

Trong những năm qua, việc phát triển kinh tế khu vực biên giới đã và đang có nhiều chuyển biến và đạt kết quả tích cực. Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế khu vực biên giới, vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế. Để khai thác tốt lợi thế lĩnh vực kinh tế mũi nhọn này, cần phải tiếp tục nghiên cứu, rà soát kế hoạch phát triển để điều chỉnh và có những giải pháp phù hợp với thực tế.

Quy mô thương mại các tỉnh biên giới còn quá nhỏ, so với tổng kim ngạch thương mại của cả nước. (Trong ảnh: Đường vào Cửa khẩu Hữu Nghị, Lạng Sơn)
Quy mô thương mại các tỉnh biên giới còn quá nhỏ so với tổng kim ngạch thương mại của cả nước. (Trong ảnh: Đường vào Cửa khẩu Hữu Nghị, Lạng Sơn)

Tiềm năng kinh tế lớn

Khu vực biên giới đang có lợi thế thu hút đầu tư rất lớn trong tiến trình hội nhập sâu rộng. Trên 3 tuyến biên giới với Lào, Campuchia và Trung Quốc, đã hình thành 26 khu kinh tế cửa khẩu, 267 cụm công nghiệp hoạt động, với tổng diện tích là 8.799ha, tương ứng chiếm 36,6% số lượng và 39,4% diện tích các cụm công nghiệp đã hoạt động của cả nước.

Đơn cử như, Khu kinh tế (KKT) Cửa khẩu Đồng Đăng (Lạng Sơn) được xác định là vùng kinh tế động lực chủ đạo, phát triển đô thị, công nghiệp, thương mại và dịch vụ, cùng với sự phát triển của KKT trọng điểm Bắc Bộ. Đây là khu vực được đánh giá, là nơi có vị trí đặc biệt thuận lợi so với các cửa khẩu khác, với trục tứ giác kinh tế trọng điểm Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, giao thông thông suốt. Với những tiềm năng và lợi thế đó, trong giai đoạn 2016 - 2020, trên địa bàn KKT có 130 dự án trong nước,  21 dự án đầu tư nước ngoài còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký trên 1,2 tỷ USD.

Việt Nam có đường biên giới trên đất liền dài khoảng 4.924km, tiếp giáp với Trung Quốc, Lào, Campuchia, đi qua 25 tỉnh biên giới của Việt Nam.

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Trưởng Ban Quản lý KKT Cửa khẩu Đồng Đăng cho biết: Trong năm 2020, mặc dù dịch Covid-19 gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động này, nhưng ước tính chung trong cả giai đoạn 2016 - 2020, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu qua các cửa khẩu thuộc KKT đạt trên 17,5 tỷ USD, tăng 6 tỷ USD so với giai đoạn 2011 - 2015; thu thuế từ hoạt động xuất, nhập khẩu và phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng tại khu kinh tế xấp xỉ 19.000 tỷ đồng.

Cũng tại khu vực cửa khẩu, đã thành lập các Hợp tác xã (HTX) tập trung xây dựng các kho, bến, phục vụ bốc xếp hàng hóa, vận chuyển khách, nhờ đó đã  tạo việc làm ổn định cho người dân  trên địa bàn. Anh Lộc Văn Thọ ở xã Xuất Lễ, huyện Cao Lộc cho biết, nhờ có các HTX vận chuyển, bốc xếp hàng hóa, anh luôn có việc làm và thu nhập ổn định từ 5 - 7 triệu đồng/tháng.

Còn tại khu Cửa khẩu Trà Lĩnh (Cao Bằng) đang được quy hoạch thành điểm kết nối giao thương giữa ASEAN với Việt Nam, với Cửa khẩu Long Bang (Trung Quốc). KKT cửa khẩu Trà Lĩnh đã thu hút 17 dự án đầu tư, với tổng vốn đăng ký khoảng 8.000 tỷ đồng xây dựng Kho ngoại quan, bãi tập kết hàng hóa, kho đông lạnh… 

Hiện một số dự án đã đi vào hoạt động, tạo điều kiện thuận lợi cho giao nhận, lưu giữ hàng hóa, tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động theo mùa vụ.

Ông Trịnh Trường Huy, Chủ tịch UBND huyện Trùng Khánh, cho rằng, kinh tế cửa khẩu phát triển, đã tạo việc làm cho các hộ dân sống xung quanh khu vực cửa khẩu. Người dân mở thêm các dịch vụ ăn uống, kinh doanh hàng hóa, có thu nhập cao hơn so với với lao động nông nghiệp thuần túy.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, 6 tháng đầu năm 2021, 20/25 tỉnh biên giới có tốc độ tăng trưởng cao hơn mức bình quân của cả nước. Đây thực sự là tín hiệu lạc quan, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 khiến hầu hết các ngành, lĩnh vực tăng trưởng chậm lại từ đầu năm đến nay.

Thiếu chính sách ưu đãi, quy hoạch đồng bộ, nên chưa thu hút được doanh nghiệp lớn đầu tư. (Trong ảnh: Công trình dang dở phơi mưa phơi nắng ở KKT Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo, Hà Tĩnh)
Thiếu chính sách ưu đãi, quy hoạch đồng bộ, nên chưa thu hút được doanh nghiệp lớn đầu tư. (Trong ảnh: Công trình dang dở phơi mưa phơi nắng ở KKT Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo, Hà Tĩnh)

Còn nhiều trở ngại

Tuyến biên giới với các nước Trung Quốc, Lào, Campuchia được đánh giá là cửa ngõ quan trọng trong giao lưu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam với nước láng giềng. Nhưng nhìn từ thực tế việc đầu tư nguồn lực nhằm phát triển kinh tế cửa khẩu còn hạn chế và chưa theo kịp nhu cầu phát triển.

Tại Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy (Hà Giang), năm 2020, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa qua cửa khẩu đạt trên 250 triệu USD; nộp ngân sách nhà nước đạt 180 tỷ đồng. Đây là nguồn thu đáng kể đối với tỉnh khó khăn như Hà Giang. 

Song như ý kiến của  ông Hoàng A Chinh, Trưởng ban Quản lý KKT tỉnh Hà Giang, nguồn vốn đầu tư cho phát triển hạ tầng còn ít, chủ yếu dựa vào nguồn ngân sách Trung ương nên kết cấu hạ tầng tại KKT cửa khẩu chưa được đầu tư đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Cơ sở hạ tầng còn hạn chế, thiếu chính sách ưu đãi, nên chưa thu hút doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn đầu tư kinh doanh.

Hay như tại KKT Cửa khẩu Cầu Treo (Hà Tĩnh) được đánh giá là 1 trong 9 KKT cửa khẩu trọng điểm của cả nước. Thế nhưng, sau 14 năm thành lập, nhiều dự án trong KKT bị bỏ hoang, nhiều dự án chưa triển khai. Chẳng hạn như: Dự án trồng rừng nguyên liệu công nghệ cao, dự án xây dựng khu công nghiệp thương mại, dịch vụ sinh thái Đá Mồng… Những khu công nghiệp hiện này không những không giải quyết được việc làm, kích cầu kinh tế, mà nó còn gây lãng phí rất lớn về tiền bạc của các nhà đầu tư.

Lý giải về việc đình trệ tại KKT Cửa khẩu Cầu Treo, ngành chức năng tỉnh Hà Tĩnh cho rằng, những thay đổi trong cơ chế chính sách, là nguyên nhân chính của thực trạng này. Các chính sách ưu đãi trong KKT chưa có tính ổn định dài hạn, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Bên cạnh những hạn chế trong phát triển kinh tế cửa khẩu, thì cơ cấu kinh tế ở khu vực biên giới nông nghiệp vẫn là chủ đạo; công nghiệp và thương mại dịch vụ nhìn chung kém phát triển, chưa có sản phẩm chủ lực, sức cạnh tranh yếu; thương mại tiểu ngạch vẫn là chủ yếu.

Hạ tầng thương mại hiện đại rất thiếu, như trung tâm logistics,  kho hàng, chợ, trung tâm thương mại phân bố không đều và không đủ năng lực phục vụ lúc cao điểm. Quy mô thương mại các tỉnh biên giới còn quá nhỏ so với tổng kim ngạch thương mại của cả nước. 

Rõ ràng, phát triển kinh tế khu vực biên giới còn nhiều khó khăn cần được quan tâm tháo gỡ. Bên cạnh những khó khăn nội tại, như quy hoạch thiếu tính dự báo, chính sách chưa đủ hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư và cơ sở hạ tầng chưa theo kịp sự phát triển... thì “điểm nghẽn” lớn nhất là vốn đầu tư phát triển thiếu và bị phân tán, dàn trải.

 Để phát huy lợi thế kinh tế mũi nhọn này, cần đầu tư tương xứng với tiềm năng, lợi thế của khu vực biên giới và tương thích với quy mô, đầu tư phát triển của các nước láng giềng.

Tin cùng chuyên mục
Tỷ lệ che phủ rừng vùng Trung du miền núi phía Bắc đạt 52,6%

Tỷ lệ che phủ rừng vùng Trung du miền núi phía Bắc đạt 52,6%

Sáng 3/12, tại TP. Lai Châu, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) phối hợp với UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị phát triển kinh tế dưới tán rừng các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc. Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo của các bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo các tỉnh Điện Biên, Sơn La, Yên Bái, Lào Cai và trực tuyến tới 12 điểm cầu các tỉnh Trung du miền núi phía Bắc.
Tin nổi bật trang chủ
Phát triển nguồn nhân lực ở vùng DTTS và miền núi: Nhân tố quyết định trong công tác giảm nghèo

Phát triển nguồn nhân lực ở vùng DTTS và miền núi: Nhân tố quyết định trong công tác giảm nghèo

Triển khai thực hiện Nghị quyết 52/NQ-CP ngày 15/6/2016 của Chính phủ, nguồn nhân lực các DTTS đã có bước phát triển cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, nhìn từ thực tế, vẫn còn nhiều hạn chế, đội ngũ lao động DTTS chủ yếu tập trung trong lĩnh vực nông nghiệp, tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật còn thấp, số lượng, cơ cấu và chất lượng đội ngũ cán bộ DTTS chưa theo kịp sự phát triển và yêu cầu thực tiễn…
Nông dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi làm giàu trên đồng đất quê hương

Nông dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi làm giàu trên đồng đất quê hương

Media - BDT - 22:45, 03/12/2021
Trong những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi đã có bước tiến dài, mở ra cơ hội làm giàu cho người nông dân. Thay vì sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, giá trị kinh tế cây trồng thấp như trước đây; thì nay bà con đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị cao, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, liên kết chặt chẽ giữa các nông hộ, hội viên, thành viên để sản xuất tập trung và tiêu thụ sản phẩm.
Chủ tịch Quốc hội chủ trì họp xem xét cơ chế, chính sách đặc thù phòng, chống dịch Covid-19

Chủ tịch Quốc hội chủ trì họp xem xét cơ chế, chính sách đặc thù phòng, chống dịch Covid-19

Thời sự - PV - 22:39, 03/12/2021
Chiều 3/12, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì cuộc họp làm việc với Thường trực Ủy ban Xã hội và các cơ quan liên quan về việc Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ cho phép thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc biệt, đặc cách, đặc thù trong phòng, chống dịch Covid-19 để thực hiện Chiến lược tổng thể về phòng, chống dịch Covid-19.
Ban Bí thư Trung ương Đảng bổ nhiệm nhân sự mới

Ban Bí thư Trung ương Đảng bổ nhiệm nhân sự mới

Tin tức - PV - 20:44, 03/12/2021
Chiều 3/12, Ban Tuyên giáo Trung ương đã tổ chức Hội nghị triển khai quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng về công tác cán bộ.
Lạ lùng giống lúa của đồng bào dân tộc M'nông ở tỉnh Đắk Lắk, phải cúng thần linh trước khi tuốt bằng tay

Lạ lùng giống lúa của đồng bào dân tộc M'nông ở tỉnh Đắk Lắk, phải cúng thần linh trước khi tuốt bằng tay

Bạn của nhà nông - PV - 20:41, 03/12/2021
Vào những ngày cuối tháng 11 này, hạt lúa trên những quả đồi ở xã Krông Nô (huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk) đã to tròn, chắc nịch, vàng ươm. Nhưng kỳ lạ là đồng bào dân tộc M’nông nơi đây không dùng liềm hay máy để gặt lúa mà phải tuốt bằng đôi tay trần. Và trước khi thu hoạch lúa phải cúng thần linh.
Tiếp thu ý kiến, hoàn thiện chính sách trong đề nghị 6 luật sửa đổi

Tiếp thu ý kiến, hoàn thiện chính sách trong đề nghị 6 luật sửa đổi

Thời sự - PV - 20:16, 03/12/2021
Chính phủ yêu cầu các bộ liên quan tiếp thu ý kiến các Thành viên Chính phủ, hoàn thiện các chính sách trong đề nghị xây dựng: Luật Giá (sửa đổi); Luật Bảo hiểm y tế (sửa đổi); Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi); Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi); Luật Lưu trữ (sửa đổi); Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi).
Nông dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi làm giàu trên đồng đất quê hương

Nông dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi làm giàu trên đồng đất quê hương

Trong những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi đã có bước tiến dài, mở ra cơ hội làm giàu cho người nông dân. Thay vì sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, giá trị kinh tế cây trồng thấp như trước đây; thì nay bà con đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị cao, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, liên kết chặt chẽ giữa các nông hộ, hội viên, thành viên để sản xuất tập trung và tiêu thụ sản phẩm.
Trao tặng quà cho học sinh nghèo, hoàn cảnh khó khăn tại huyện Bắc Sơn

Trao tặng quà cho học sinh nghèo, hoàn cảnh khó khăn tại huyện Bắc Sơn

Tin tức - Văn Hoa - Hồng Phúc - 19:19, 03/12/2021
Chiều 3/12, Đoàn thanh niên Ủy ban Dân tộc (UBDT) phối hợp với Đoàn thanh niên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam, tổ chức trao tặng quà cho học sinh nghèo, hoàn cảnh khó khăn ở các xã Vạn Thủy, Tân Tri, Long Đống, huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn).
Tây Nguyên: Đến nay lượng vắc xin được phân bố đảm bảo tiêm cho 76% học sinh

Tây Nguyên: Đến nay lượng vắc xin được phân bố đảm bảo tiêm cho 76% học sinh

Sức khỏe - Lê Hường - Phan Trọng - 19:15, 03/12/2021
Trước diễn biến của đại dịch Covid-19 ngày càng phức tạp, số ca nhiễm trong cộng đồng tăng, tỉnh Đắk Nông nhanh chóng triển khai tiêm vắc xin phòng, chống Covid-19 cho trẻ từ 12 - 17tuổi, với mong muốn bảo vệ sức khỏe, bảo đảm an toàn cho các em khi trở lại trường học.
Tây Nam bộ: Đẩy nhanh bao phủ vắc xin Covid-19 cho trẻ em từ 12 đến 17 tuổi

Tây Nam bộ: Đẩy nhanh bao phủ vắc xin Covid-19 cho trẻ em từ 12 đến 17 tuổi

Sức khỏe - N.Tâm - H.Diễm - 19:06, 03/12/2021
Trong bối cảnh dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, tỷ lệ trẻ F0 có chiều hướng gia tăng, các địa phương khu vực Tây Nam bộ đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ tiêm ngừa vắc xin Covid-19 cho người dưới 18 tuổi.
Ngày 3/12: Việt Nam có 13.670 ca COVID-19 và 1.149 ca khỏi bệnh

Ngày 3/12: Việt Nam có 13.670 ca COVID-19 và 1.149 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:15, 03/12/2021
Ngày 3/12, Việt Nam có thêm 13.679 ca mắc mới COVID-19 tại 59 tỉnh, thành phố, trong đó có 8.628 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 1.149 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh.
Đắk Nông: Chú trọng phát triển đảng viên người dân tộc thiểu số

Đắk Nông: Chú trọng phát triển đảng viên người dân tộc thiểu số

Công tác Dân tộc - Phan Trọng - Lê Hường - 17:25, 03/12/2021
Thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực, góp phần xây dựng tổ chức Đảng, bộ máy chính quyền vững mạnh từ cơ sở, tỉnh Đắk Nông chú trọng công tác xây dựng, phát triển đảng viên, đặc biệt là đảng viên người dân tộc thiểu số (DTTS)...