Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cuộc sống mới của người Mã Liềng

PV - 14:37, 24/07/2019

Hơn 30 năm về trước, người Mã Liềng (dân tộc Chứt) ở huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) chủ yếu sống trong các hang đá, hoặc trong những túp nhà nhỏ cheo leo trên dãy núi Giăng Màn của dãy Trường Sơn. Sau quá trình kiên trì vận động của các cấp chính quyền, người Mã Liềng rời hang đá về định canh, định cư ổn định ở các bản Kè, bản Cáo, bản Chuối (xã Lâm Hóa); bản Cà Xen (xã Thanh Hóa) huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) với 182 hộ, 694 khẩu.

Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS Tuyên Hóa cắt tóc, vệ sinh cá nhân cho các em học sinh người Mã Liềng. Ảnh: TL Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS Tuyên Hóa cắt tóc, vệ sinh cá nhân cho các em học sinh người Mã Liềng. Ảnh: TL

Giúp đồng bào an cư

Trước đây, người Mã Liềng có thói quen sống du canh, du cư, ở trên các sườn núi, cứ khoảng 2 đến 3 mùa rẫy khi đất đai nghèo kiệt, bà con lại kéo nhau đi tìm mảnh đất màu mỡ mới để khai hoang trồng lúa, trồng ngô và săn bắn, hái lượm. Cuộc sống nay đây, mai đó, nghèo đói, bệnh tật và nạn hôn nhân cận huyết khiến tộc người này đối diện với nguy cơ tuyệt chủng.

Năm 1993, khi Nhà nước triển khai thực hiện Chương trình định canh, định cư, xây nhà ở, trường học, trạm y tế, kiên trì vận động người Mã Liềng rời núi ra định cư ở các thôn bản. Thế nhưng, lối sống hoang dã đã ăn sâu vào tiềm thức đồng bào, việc vận động được họ làm quen với cuộc sống mới không hề đơn giản.

Chia sẻ về hành trình xây dựng cuộc sống mới của người Mã Liềng, chị Phạm Thị Lâm, Trưởng bản Cáo nhớ lại, ngày đó khi đoàn cán bộ của huyện vào núi để vận động bà con về bản mới định cư, gia đình chị là một trong những hộ đi đầu. Bố của chị được cử làm Trưởng bản Cáo.

“Chúng tôi được cấp nhà ở, được dạy chữ, dạy cách trồng cây lương thực và cũng được chăm sóc sức khỏe, thế nhưng chỉ được một thời gian, các hộ gia đình đều lần lượt bỏ vào rừng sống vì xa lạ với nơi ở mới. Đến cuối năm 1998, cả bản Cáo chỉ còn 3 hộ trụ lại bản, còn hầu hết bà con dắt díu nhau vào núi. Không nản chí, nhiều tổ chức đoàn thể, nhiều đoàn cán bộ lại lần lượt lên núi tìm để vận động bà con ra bản. 2 bố con tôi cũng ở lại rừng cả tháng trời để thuyết phục bà con về bản”, chị Lâm chia sẻ.

Để giúp bà con thích nghi với nơi ở mới, Nhà nước còn xây nhà cho bà con theo đúng mẫu nhà sàn truyền thống phù hợp với tín ngưỡng của người Mã Liềng; hoàn thiện cơ sở hạ tầng từ xây cầu, làm đường bê tông vào các bản; xây nhà sinh hoạt cộng đồng, nước sạch, đập thủy lợi phục vụ sản xuất… Dần dà “mưa dầm thấm lâu”, người dân bắt đầu tin tưởng cán bộ và lại lục tục kéo nhau về bản.

Người Mã Liềng đã biết chăn nuôi gia súc, gia cầm để tăng thu nhập. (Ảnh XP) Người Mã Liềng đã biết chăn nuôi gia súc, gia cầm để tăng thu nhập. (Ảnh XP)

Xây dựng cuộc sống mới

Nhằm tạo sinh kế cho bà con, huyện Tuyên Hóa đã phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh Quảng Bình tổ chức cho bà con đến thăm quan, học tập mô hình định cư của người Vân Kiều. Đồng thời, đầu tư đập thủy lợi, hỗ trợ kinh phí khai hoang đất sản xuất. Hằng năm, huyện đều trích ngân sách hỗ trợ bà con các loại giống cây trồng, phân bón và cử cán bộ về hướng dẫn kỹ thuật để giúp bà con tự sản xuất… Nhờ đó, ý thức của đồng bào trong việc xây dựng cuộc sống đã thay đổi, đồng bào đã chủ động học hỏi để phát triển kinh tế hộ tăng thu nhập.

“Còn nhớ vụ đông-xuân năm 2015-2016, vụ đầu tiên đồng bào dân tộc bản Cáo tự sản xuất trên đất mới khai hoang. Nhà ai cũng có lạc để thu hoạch, có hộ bán được 10 triệu đồng, hộ được 20 triệu đồng, thậm chí có hộ được 30 triệu đồng, bà con phấn khởi còn đề nghị chính quyền cấp thêm đất sản xuất”, chị Phạm Thị Lâm, Trưởng bản Cáo phấn khởi kể lại.

Đặc biệt, bản Cà Xen, xã Thanh Hóa được xem là mô hình định canh, định cư thành công nhất của đồng bào Mã Liềng tại Quảng Bình. Ngoài lúa nước và các loại cây ngắn ngày, bà con đã biết sản xuất theo kiểu nông lâm kết hợp. Tận dụng nguồn nước, nhiều hộ đào ao thả cá. Hộ nào cũng có vài ba sào lạc, đậu xanh, mỗi hộ có hai, ba con trâu, bò. Đến nay, bản đã có đường nhựa, điện lưới thắp sáng từng nhà. Có trường tiểu học và trường mầm non khang trang.

Từ chỗ du canh, du cư, về định cư nơi ở mới, cái ăn hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn gạo hỗ trợ của Nhà nước, hiện nay đồng bào Mã Liềng ở các bản nói chung đã biết trồng lúa nước 2 vụ, các loại cây ngắn ngày như ngô, đậu, lạc và chăn nuôi để ổn định đời sống. Điện lưới quốc gia cũng được chính quyền kéo về tận hộ gia đình. Ban đêm, nhà nhà đều sáng trưng, dễ dàng cho trẻ con đọc con chữ. Nhờ đó mà nhiều gia đình của người Mã Liềng đã có con em học đến cao đẳng, đại học.

Ông Cao Trung Kiên, Chủ tịch UBND xã Lâm Hóa cho biết thêm, năm 2013, UBND tỉnh đã thu hồi hơn 700ha đất của Ban Quản lý rừng phòng hộ giao cho UBND xã Lâm Hóa để xét và cấp đất cho người dân Mã Liềng sản xuất. Bình quân mỗi hộ có từ 0,5 đến 3ha rừng trồng. Chủ yếu bà con trồng các loại cây keo, tràm. Một số bản, bà con trồng cây vàng tim mỡ, xen cây huê đỏ, ba kích vào những diện tích rừng nghèo để tăng thu nhập. Hiện tại, nhiều diện tích rừng trồng đã cho thu hoạch. Điển hình như gia đình chị Cao Thị Vân ở bản Kè có gần 2 vạn cây keo chuẩn bị thu hoạch.

“Đất rừng được Nhà nước cấp. Cây giống, cách trồng, chăm sóc cũng được các cán bộ xã và các dự án hỗ trợ, hướng dẫn. Bà con ai cũng phấn khởi nên rất cố gắng để làm cho tốt”, Chủ tịch xã Cao Trung Kiên chia sẻ thêm.

Mặc dù còn nhiều khó khăn trong hành trình xây dựng cuộc sống mới, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, nhưng nhìn chung đời sống của đồng bào Mã Liềng đã ổn định và từng bước phát triển. Dấu ấn nổi bật là, một dân tộc từng được xếp vào diện nguy cơ suy vong, thì nay bà con đã bắt nhịp được với cuộc sống hiện đại, thu hẹp dần khoảng cách chênh lệch với các dân tộc khác.

QUỲNH TRÂM - NGỌC HẢI

Tin cùng chuyên mục
Sức sống mới ở Làng thanh niên lập nghiệp

Sức sống mới ở Làng thanh niên lập nghiệp

Sau hơn 13 năm thành lập, làng Ring, xã Ia Mơr, huyện Chư Prông (Gia Lai) hôm nay đã chuyển mình, giàu có và trù phú hơn. Để có những thành tựu hôm nay, là nhờ sự quan tâm đặc biệt của các cấp ủy đảng chính quyền và ý chí, sự nỗ lực cần cù, dám nghĩ, dám làm của lớp thanh niên đi xây dựng làng năm xưa.
Tin nổi bật trang chủ
Sử dụng điện mặt trời mái nhà: Mang lại nhiều lợi ích

Sử dụng điện mặt trời mái nhà: Mang lại nhiều lợi ích

Môi trường sống - Song Vi - 8 phút trước
Sử dụng điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN), ngoài ý nghĩa góp phần giảm tải điện lưới, giảm chi phí tiền điện sinh hoạt hằng tháng của các gia đình. Không những vậy, các gia đình còn có thể bán điện cho Nhà nước, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng.
Mai một điệu tơm

Mai một điệu tơm

Sắc màu 54 - Đào Thọ - 1 giờ trước
Những câu hát tơm hòa vào trong tiếng pí là một trong những làn điệu dân ca của người Khơ mú ở vùng miền núi tỉnh Nghệ An. Mỗi câu hát cất lên chất chứa bao tâm tình của lòng người muốn gửi gắm. Tuy nhiên hiện nay, những người biết hát tơm ở các bản làng của người Khơ mú chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.
Nữ Giám đốc người Thái và thương hiệu sản phẩm OCOP 4 sao

Nữ Giám đốc người Thái và thương hiệu sản phẩm OCOP 4 sao

Nghề nghiệp - Việc làm - Nghĩa Hiệp - 1 giờ trước
Những năm gần đây, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào các DTTS ở Hòa Bình đã có những phát triển tích cực. Các sản phẩm thổ cẩm của người Thái và người Mông ở Mai Châu được du khách trong và ngoài nước ưa chuộng. Không những thế, sản phẩm dệt thổ cẩm Mai Châu còn là 1 trong những sản phẩm OCOP 4 sao của tỉnh Hòa Bình.
Tổ hợp “0 đồng”: Từ thiện vì một chữ duyên

Tổ hợp “0 đồng”: Từ thiện vì một chữ duyên

Đời sống - Xã hội - Thiên Đức - 1 giờ trước
Giữa phố thị ồn ào náo nhiệt, nhưng có một không gian thật trầm lắng dành cho người nghèo, người DTTS khi về học tập, làm việc tại Thủ đô. Đó chính là Tổ hợp mang tên “0 đồng” nằm tại địa chỉ 66, phố Chùa Láng, quận Đống Đa (Hà Nội).
Ngành Y tế Đăk Lăk: Quyết tâm dập dịch

Ngành Y tế Đăk Lăk: Quyết tâm dập dịch

Sức khỏe - Lê Hường - 1 giờ trước
Ngay khi dịch Covid-19 xuất hiện, trong 1 tuần đã ghi nhận 3 ca dương tính với VirusSARS-CoV-2. Cùng lúc tỉnh Đăk Lăk cũng đang tập trung dập dịch bạch hầu với diễn biến phức tạp. Theo đó, Sở Y tế Đăk Lăk đã nhanh chóng đưa ra những giải pháp phù hợp với thực tiễn để phòng, chống dịch đạt hiệu quả tích cực. Trong đó, kêu gọi cán bộ, giảng viên, sinh viên ngành Y tình nguyện tham gia công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Chữa bệnh bằng hoa nhài

Chữa bệnh bằng hoa nhài

Vườn thuốc quanh ta - TK - 1 giờ trước
Hoa và lá nhài có vị cay và ngọt, tính mát. Hoa nhài được trồng làm cảnh ở khắp nước ta. Ngoài công dụng để ướp trà, hoa nhài còn là vị thuốc chữa một số bệnh thông thường.
Hồ thủy lợi Mậu Lâm cạn trơ đáy: Không lo nạo vét, chỉ tận thu cát sỏi!

Hồ thủy lợi Mậu Lâm cạn trơ đáy: Không lo nạo vét, chỉ tận thu cát sỏi!

Bạn đọc - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước
Hồ Mậu Lâm ở huyện Như Thanh (Thanh Hóa) là hồ thủy lợi, cung cấp nước cho hàng trăm ha đất nông nghiệp. Nhưng do dự án nạo vét chậm tiến độ, cùng với đó là nắng nóng kéo dài khiến hồ cạn trơ đáy, người dân thiếu nước sản xuất nghiêm trọng.
“Vành đai sống” ngăn dịch trên biên cương Tây Bắc

“Vành đai sống” ngăn dịch trên biên cương Tây Bắc

Pháp luật - Vũ Lợi - 2 giờ trước
Sau khi dịch Covid-19 bùng phát ở Đà Nẵng và lan rộng sang nhiều tỉnh, thành trong cả nước, tỉnh Điện Biên đã nhanh chóng kích hoạt lại các tổ chốt chặn trên tuyến biên giới. Tại đây, những cán bộ, chiến sĩ quân hàm xanh ngày đêm “căng mình” vượt nắng thắng mưa, ăn rừng ngủ lán, hình thành lên “vành đai sống” kiên cố, giữ vững an ninh trật tự và ngăn dịch bệnh xâm nhập vào nội địa.
Học sinh, sinh viên mặc trang phục dân tộc chụp ảnh kỷ yếu: Tín hiệu vui từ giới trẻ

Học sinh, sinh viên mặc trang phục dân tộc chụp ảnh kỷ yếu: Tín hiệu vui từ giới trẻ

Đời sống - Xã hội - Hoài Dương - 2 giờ trước
Theo sự phát triển của xã hội và sự giao lưu tiếp biến văn hóa, phần đông đồng bào DTTS đã và đang thay đổi thói quen mặc trang phục truyền thống bằng những bộ trang phục phổ thông. Thế nhưng, thời gian gần đây, một tín hiệu đáng mừng là nhiều học sinh, sinh viên đã thể hiện sự yêu thích trang phục DTTS bằng những bộ ảnh kỷ yếu trong trang phục dân tộc đầy màu sắc. Hình ảnh này đang có sức hấp dẫn, lan tỏa về cái đẹp trong những bộ trang phục DTTS.
Thực hiện Chương trình 135 ở Long Phú (Sóc Trăng): Thúc đẩy xã nghèo đạt chuẩn nông thôn mới

Thực hiện Chương trình 135 ở Long Phú (Sóc Trăng): Thúc đẩy xã nghèo đạt chuẩn nông thôn mới

Chính sách dân tộc - H. Nguyên - 2 giờ trước
Trong 9 xã và 2 thị trấn của huyện Long Phú (Sóc Trăng) thì có 3 xã và 1 thị trấn có đông đồng bào Khmer sinh sống. Hiện, xã Trường Khánh đã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2016 - 2020, các xã còn lại phấn đấu “về đích” cuối năm nay. Một trong những nguồn lực quan trọng thúc đẩy các địa phương hoàn thiện các tiêu chí NTM chính là nhờ Chương trình 135.