Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cuộc sống mới của người Mã Liềng

PV - 14:37, 24/07/2019

Hơn 30 năm về trước, người Mã Liềng (dân tộc Chứt) ở huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) chủ yếu sống trong các hang đá, hoặc trong những túp nhà nhỏ cheo leo trên dãy núi Giăng Màn của dãy Trường Sơn. Sau quá trình kiên trì vận động của các cấp chính quyền, người Mã Liềng rời hang đá về định canh, định cư ổn định ở các bản Kè, bản Cáo, bản Chuối (xã Lâm Hóa); bản Cà Xen (xã Thanh Hóa) huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) với 182 hộ, 694 khẩu.

Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS Tuyên Hóa cắt tóc, vệ sinh cá nhân cho các em học sinh người Mã Liềng. Ảnh: TL Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS Tuyên Hóa cắt tóc, vệ sinh cá nhân cho các em học sinh người Mã Liềng. Ảnh: TL

Giúp đồng bào an cư

Trước đây, người Mã Liềng có thói quen sống du canh, du cư, ở trên các sườn núi, cứ khoảng 2 đến 3 mùa rẫy khi đất đai nghèo kiệt, bà con lại kéo nhau đi tìm mảnh đất màu mỡ mới để khai hoang trồng lúa, trồng ngô và săn bắn, hái lượm. Cuộc sống nay đây, mai đó, nghèo đói, bệnh tật và nạn hôn nhân cận huyết khiến tộc người này đối diện với nguy cơ tuyệt chủng.

Năm 1993, khi Nhà nước triển khai thực hiện Chương trình định canh, định cư, xây nhà ở, trường học, trạm y tế, kiên trì vận động người Mã Liềng rời núi ra định cư ở các thôn bản. Thế nhưng, lối sống hoang dã đã ăn sâu vào tiềm thức đồng bào, việc vận động được họ làm quen với cuộc sống mới không hề đơn giản.

Chia sẻ về hành trình xây dựng cuộc sống mới của người Mã Liềng, chị Phạm Thị Lâm, Trưởng bản Cáo nhớ lại, ngày đó khi đoàn cán bộ của huyện vào núi để vận động bà con về bản mới định cư, gia đình chị là một trong những hộ đi đầu. Bố của chị được cử làm Trưởng bản Cáo.

“Chúng tôi được cấp nhà ở, được dạy chữ, dạy cách trồng cây lương thực và cũng được chăm sóc sức khỏe, thế nhưng chỉ được một thời gian, các hộ gia đình đều lần lượt bỏ vào rừng sống vì xa lạ với nơi ở mới. Đến cuối năm 1998, cả bản Cáo chỉ còn 3 hộ trụ lại bản, còn hầu hết bà con dắt díu nhau vào núi. Không nản chí, nhiều tổ chức đoàn thể, nhiều đoàn cán bộ lại lần lượt lên núi tìm để vận động bà con ra bản. 2 bố con tôi cũng ở lại rừng cả tháng trời để thuyết phục bà con về bản”, chị Lâm chia sẻ.

Để giúp bà con thích nghi với nơi ở mới, Nhà nước còn xây nhà cho bà con theo đúng mẫu nhà sàn truyền thống phù hợp với tín ngưỡng của người Mã Liềng; hoàn thiện cơ sở hạ tầng từ xây cầu, làm đường bê tông vào các bản; xây nhà sinh hoạt cộng đồng, nước sạch, đập thủy lợi phục vụ sản xuất… Dần dà “mưa dầm thấm lâu”, người dân bắt đầu tin tưởng cán bộ và lại lục tục kéo nhau về bản.

Người Mã Liềng đã biết chăn nuôi gia súc, gia cầm để tăng thu nhập. (Ảnh XP) Người Mã Liềng đã biết chăn nuôi gia súc, gia cầm để tăng thu nhập. (Ảnh XP)

Xây dựng cuộc sống mới

Nhằm tạo sinh kế cho bà con, huyện Tuyên Hóa đã phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh Quảng Bình tổ chức cho bà con đến thăm quan, học tập mô hình định cư của người Vân Kiều. Đồng thời, đầu tư đập thủy lợi, hỗ trợ kinh phí khai hoang đất sản xuất. Hằng năm, huyện đều trích ngân sách hỗ trợ bà con các loại giống cây trồng, phân bón và cử cán bộ về hướng dẫn kỹ thuật để giúp bà con tự sản xuất… Nhờ đó, ý thức của đồng bào trong việc xây dựng cuộc sống đã thay đổi, đồng bào đã chủ động học hỏi để phát triển kinh tế hộ tăng thu nhập.

“Còn nhớ vụ đông-xuân năm 2015-2016, vụ đầu tiên đồng bào dân tộc bản Cáo tự sản xuất trên đất mới khai hoang. Nhà ai cũng có lạc để thu hoạch, có hộ bán được 10 triệu đồng, hộ được 20 triệu đồng, thậm chí có hộ được 30 triệu đồng, bà con phấn khởi còn đề nghị chính quyền cấp thêm đất sản xuất”, chị Phạm Thị Lâm, Trưởng bản Cáo phấn khởi kể lại.

Đặc biệt, bản Cà Xen, xã Thanh Hóa được xem là mô hình định canh, định cư thành công nhất của đồng bào Mã Liềng tại Quảng Bình. Ngoài lúa nước và các loại cây ngắn ngày, bà con đã biết sản xuất theo kiểu nông lâm kết hợp. Tận dụng nguồn nước, nhiều hộ đào ao thả cá. Hộ nào cũng có vài ba sào lạc, đậu xanh, mỗi hộ có hai, ba con trâu, bò. Đến nay, bản đã có đường nhựa, điện lưới thắp sáng từng nhà. Có trường tiểu học và trường mầm non khang trang.

Từ chỗ du canh, du cư, về định cư nơi ở mới, cái ăn hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn gạo hỗ trợ của Nhà nước, hiện nay đồng bào Mã Liềng ở các bản nói chung đã biết trồng lúa nước 2 vụ, các loại cây ngắn ngày như ngô, đậu, lạc và chăn nuôi để ổn định đời sống. Điện lưới quốc gia cũng được chính quyền kéo về tận hộ gia đình. Ban đêm, nhà nhà đều sáng trưng, dễ dàng cho trẻ con đọc con chữ. Nhờ đó mà nhiều gia đình của người Mã Liềng đã có con em học đến cao đẳng, đại học.

Ông Cao Trung Kiên, Chủ tịch UBND xã Lâm Hóa cho biết thêm, năm 2013, UBND tỉnh đã thu hồi hơn 700ha đất của Ban Quản lý rừng phòng hộ giao cho UBND xã Lâm Hóa để xét và cấp đất cho người dân Mã Liềng sản xuất. Bình quân mỗi hộ có từ 0,5 đến 3ha rừng trồng. Chủ yếu bà con trồng các loại cây keo, tràm. Một số bản, bà con trồng cây vàng tim mỡ, xen cây huê đỏ, ba kích vào những diện tích rừng nghèo để tăng thu nhập. Hiện tại, nhiều diện tích rừng trồng đã cho thu hoạch. Điển hình như gia đình chị Cao Thị Vân ở bản Kè có gần 2 vạn cây keo chuẩn bị thu hoạch.

“Đất rừng được Nhà nước cấp. Cây giống, cách trồng, chăm sóc cũng được các cán bộ xã và các dự án hỗ trợ, hướng dẫn. Bà con ai cũng phấn khởi nên rất cố gắng để làm cho tốt”, Chủ tịch xã Cao Trung Kiên chia sẻ thêm.

Mặc dù còn nhiều khó khăn trong hành trình xây dựng cuộc sống mới, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, nhưng nhìn chung đời sống của đồng bào Mã Liềng đã ổn định và từng bước phát triển. Dấu ấn nổi bật là, một dân tộc từng được xếp vào diện nguy cơ suy vong, thì nay bà con đã bắt nhịp được với cuộc sống hiện đại, thu hẹp dần khoảng cách chênh lệch với các dân tộc khác.

QUỲNH TRÂM - NGỌC HẢI

Tin cùng chuyên mục
Bí quyết làm giàu của thầy giáo trẻ

Bí quyết làm giàu của thầy giáo trẻ

Với khát khao làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, cộng với sự cần cù, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm đã giúp thầy giáo Lò Văn Toan ở Bản Hát 2, xã Hát Lừu, huyện Trạm Tấu (Yên Bái) xây dựng thành công mô hình trồng cây, chăn nuôi gà, với bí quyết vừa đơn giản, vừa ít tốn kém nhưng thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm.
Tin nổi bật trang chủ
Cảnh báo tình trạng học sinh tảo hôn

Cảnh báo tình trạng học sinh tảo hôn

Giáo dục - Trọng bảo - 2 giờ trước
Trong năm học 2019 - 2020, toàn tỉnh Lào Cai đã có hàng trăm học sinh nghỉ học do lấy vợ, lấy chồng. Thực trạng này gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng tảo hôn đối với học sinh vùng cao sau bao nỗ lực ngăn chặn, nay lại tiếp tục gia tăng.
Chư Păh (Gia Lai): Phát huy hiệu quả vai trò Người có uy tín

Chư Păh (Gia Lai): Phát huy hiệu quả vai trò Người có uy tín

Người có uy tín - Thùy Dung - Phương chi - 2 giờ trước
Huyện Chư Păh (Gia Lai) có hơn 50% là người DTTS. Toàn huyện hiện có 73 Người có uy tín. Những năm qua, Người có uy tín ở huyện đã có rất nhiều đóng góp trong việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm, đoàn kết xây dựng nông thôn mới (NTM). Đồng thời truyền tải các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến các thôn, làng đồng bào DTTS.
Thanh Hóa: Thí sinh khu vực miền núi tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 được hỗ trợ suất ăn miễn phí

Thanh Hóa: Thí sinh khu vực miền núi tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 được hỗ trợ suất ăn miễn phí

Giáo dục - PV - 2 giờ trước
Trước diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ và dịch COVID-19, để giúp các điểm thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2020 trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa giảm bớt khó khăn, UBND tỉnh Thanh Hóa quyết định hỗ trợ 100 triệu đồng (bằng nguồn xã hội hóa) cho ba huyện Mường Lát, Quan Sơn và Quan Hóa, để hỗ trợ suất ăn miễn phí cho thí sinh trong các ngày diễn ra kỳ thi. Theo đó, huyện Mường Lát được hỗ trợ 40 triệu đồng, huyện Quan Hóa và Quan Sơn mỗi đơn vị được hỗ trợ 30 triệu đồng.
Nét đẹp trong đám cưới của người Pu Péo

Nét đẹp trong đám cưới của người Pu Péo

Sắc màu 54 - PV - 2 giờ trước
Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh, trong tổng số 22 dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang thì Pu Péo là dân tộc có ít người hơn cả. Toàn tỉnh chỉ có khoảng 20 nóc nhà của người Pu Péo, sống rải rác ở vùng sâu, vùng xa của các huyện Yên Sơn, Chiêm Hóa. Mặc dù vậy, người Pu Péo vẫn giữ gìn những nét văn hoá truyền thống, phong tục, tập quán độc đáo, trong đó nổi bật là nét đẹp trong đám cưới.
Lấy phát triển kinh tế làm đòn bẩy

Lấy phát triển kinh tế làm đòn bẩy

Kinh tế - Tùng Nguyên - 3 giờ trước
Xây dựng nông thôn mới (NTM) thực chất không phải là làm thay đổi diện mạo nông thôn về hình thức, mà bản chất là nâng cao đời sống của người dân, trước hết về phương diện kinh tế. Đây là mục tiêu, nhưng đồng thời cũng là giải pháp quan trọng nhất.
Lạng Sơn: Thực trạng thừa, thiếu nhà văn hóa thôn sau sáp nhập

Lạng Sơn: Thực trạng thừa, thiếu nhà văn hóa thôn sau sáp nhập

Sắc màu 54 - Nông Hồng - 4 giờ trước
Sau khi sáp nhập, các thôn, bản vào cuối năm 2019, Lạng Sơn đã xảy ra tình trạng nơi thừa, nơi thiếu nhà văn hóa thôn, xã, khối phố. Thực trạng này ít nhiều đang ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả sinh hoạt, hội họp của người dân tại các thôn…
Thực trạng đội ngũ y tế thôn, bản: Thừa trách nhiệm - Thiếu chính sách (Bài 1)

Thực trạng đội ngũ y tế thôn, bản: Thừa trách nhiệm - Thiếu chính sách (Bài 1)

Sức khỏe - Sỹ Hào - 7 giờ trước
Vừa tham gia chăm sóc sức khỏe ban đầu, các nhân viên YTTB cũng là những tuyên truyền viên tích cực hướng dẫn người dân chủ động phòng, chống dịch bệnh. Nhưng hạn chế hiện nay là, đa số nhân viên YTTB kiêm nhiều nhiệm vụ, nhiều trường hợp không bảo đảm chuyên môn…
Ước mơ và kỳ tích

Ước mơ và kỳ tích

Phóng sự - Ký sự - PV - 7 giờ trước
Cách đây hơn một năm, chúng tôi được anh Ngô Quốc Cường, Bí thư Đảng ủy xã Y Tý đưa lên thôn Phan Cán Sử là thôn cao nhất xã Y Tý để giới thiệu mô hình trồng cây đương quy giúp người dân giảm nghèo. Lần ấy ai cũng hãi hùng vì đường lên thôn dốc, gập ghềnh và nguy hiểm, thôn cũng chỉ có những ngôi nhà đất đơn sơ. Vậy mà nay có dịp trở lại, Phan Cán Sử đã thay “áo mới” khiến chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng.
Thăng trầm cùng đá

Thăng trầm cùng đá

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 8 giờ trước
Hàng chục năm nay, chợ đá quý Lục Yên, thị trấn Yên Thế, huyện Lục Yên (Yên Bái) trở thành chợ đá quý nổi tiếng mà dân buôn đá quý, người sành ngọc, khách du lịch khắp nơi tìm đến. Ở đây, ngoài những viên đá quý lên đến cả trăm triệu, cả tỷ đồng, còn có những chuyện kỳ thú, những quy tắc ngầm trong phiên chợ đá này cũng khiến người kinh doanh bên ngoài, hay khách đến mua phải ngỡ ngàng.
Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang): Tạo đột phá trong phát triển vùng dân tộc thiểu số

Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang): Tạo đột phá trong phát triển vùng dân tộc thiểu số

Sự kiện - Bình luận - Thúy Hồng - 8 giờ trước
Nhiệm kỳ 2015 - 2020, với tinh thần đoàn kết, sáng tạo, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang) đã lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các cấp tổ chức triển khai thực hiện và đã đạt được những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực, hoàn thành và hoàn thành vượt mức 17/17 chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXI đã đề ra, tạo “đòn bẩy” đưa huyện Lục Nam trở thành huyện phát triển khá của tỉnh Bắc Giang.