Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Công tác phòng chống thiên tai -Thông tin phải "nhanh hơn thiên tai, bão lũ": Báo chí, truyền thông khẳng định vai trò quan trọng (Bài 1)

Hoàng Thanh- Hiếu Anh (CĐ) - 20:04, 18/06/2021

Tình hình thiên tai ở Việt Nam diễn biến ngày càng phức tạp, cực đoan, bất thường, gây tổn thất nặng nề về người và tài sản, ảnh hưởng đến môi trường, đời sống, sản xuất của Nhân dân. Cùng với điều kiện chia cắt về mặt địa lý, cũng như cơ sở hạ tầng kỹ thuật còn hạn chế đã và đang đặt ra nhiều thách thức cho sự phát triển bền vững của đất nước. Do đó, để công tác phòng chống thiên tai (PCTT), tìm kiếm cứu nạn đạt hiệu quả cao, một trong những giải pháp không thể thiếu, đó là công tác thông tin, tuyên truyền. Thông tin phải đi trước một bước, phải “nhanh hơn thiên tai, bão lũ”. Có như vậy, mới giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản một cách tối đa.

Năm 2020, lần đầu tiên, Tổng Cục PCTT tổ chức cuộc thi dành cho Đội xung kích PCTT cấp xã
Năm 2020, lần đầu tiên, Tổng Cục PCTT tổ chức cuộc thi dành cho Đội xung kích PCTT cấp xã

Đa dạng hóa hình thức truyền thông- Truyền thống kết hợp hiện đại

Thực tế cho thấy, thiên tai là khó tránh khỏi, nhưng phòng, chống để thiên tai không trở thành thảm họa là điều chúng ta có thể làm được. Trong đó truyền thông PCTT cần được xem là một trong những giải pháp, nhiệm vụ hết sức quan trọng, cần sự quan tâm vào cuộc của các ngành, các cấp và toàn xã hội.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Trần Quang Hoài, Tổng cục trưởng Tổng cục Phòng chống thiên tai , Phó ban Chỉ đạo Trung ương về PCTT (sau đây gọi tắt là Ban chỉ đạo) cho biết, trong những năm qua, công tác truyền thông về PCTT đã được triển khai đồng bộ và đạt được những hiệu quả nhất định. Minh chứng rõ nét nhất, là thiệt hại về người và tài sản đã giảm dần qua từng năm, một phần lớn là do nhận thức và hành động PCTT của Nhân dân, chính quyền các cấp, nhất là cấp cơ sở được nâng lên qua công tác truyền thông về PCTT.

Đặc biệt, hình thức tuyên truyền đã được thực hiện đa dạng, phong phú, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong các tổ chức đảng, đoàn thể, khu dân cư, tổ dân phố, thôn, xóm, các cơ quan, đơn vị doanh nghiệp, trường học... Để tạo lan tỏa ý thức PCTT trong cộng đồng, Tổng cục PCTT đã tổ chức nhiều hình thức truyền thông về PCTTb như: Tổ chức cuộc thi PCTT cho Đội xung kích PCTT cấp xã; thiết lập Facebook; Zalo, soạn lời mới cho các làn điệu dân ca để tuyên truyền PCTT; phát hành tờ rơi, tờ gấp bằng bằng tiếng dân tộc về PCTT; nhắn tin SMS tới 104 triệu thuê bao để cảnh báo thiên tai…

Với loại hình truyền thông PCTT, bằng hình thức soạn lời mới cho các bài hát dân ca, đã tạo được sự gần gũi với đời sống, phù hợp với phong tục, tập quán vùng miền nên người dân rất dễ nhớ, dễ thuộc, từ đó nâng cao ý thức, hiểu biết của người dân, cộng đồng. Các ca khúc lời mới, với những giai điệu tươi vui, ca từ dễ nhớ, những sản phẩm âm nhạc này đã lan tỏa, góp phần tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân, cộng đồng trong PCTT.

Ngoài ra, Tổng cục PCTT cũng đã tích cực triển khai Đề án 1002 về nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng. Theo đó, trong năm 2020, các cấp ngành đã tổ chức tập huấn về quản lý rủi ro thiên tai cho 3.097 lượt cán bộ và người dân 3 cấp tỉnh, huyện, xã tại 18 tỉnh, thành phố, trong đó có cả người khuyết tật; tích cực đẩy mạnh việc gắn xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, xây dựng các mô hình xã điểm tại các vùng miền để nhân rộng trên cả nước.

Một hình thức khác cũng được Tổng cục PCTT chú trọng trong công tác truyền thông là, khai thác tiện ích từ mạng xã hội. Giữa năm 2018, Tổng cục đã đưa vào hoạt động Fanpage “Thông tin phòng, chống thiên tai”, một địa chỉ cập nhật, chia sẻ thông tin về tình hình thiên tai một cách nhanh chóng, thuận tiện nhất. Các bài viết đăng tải trên Fanpage có tính tương tác rất cao, qua đó, người dân cả nước, đặc biệt là người dân vùng chịu ảnh hưởng của thiên tai có thể chia sẻ tình hình thực tế tại nơi mình sống ngay tức thì bằng Smartphone, máy tính có kết nối Internet.

Bên cạnh đó, để người dân, cộng đồng và chính quyền các cấp, kịp thời nắm bắt thông tin về PCTT; các văn bản quy phạm pháp luật..., Tổng cục PCTT đã chủ trì xây dựng nội dung “Bản tin thiên tai”, chạy trên Website của Tổng cục PCTT. Bản tin được xuất bản định kỳ hằng tuần, qua đó cập nhật các hoạt động của lĩnh vực PCTT; thông tin dự tính, dự báo và những kinh nghiệm hay để nâng cao năng lực PCTT. Việc đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền PCTT, như cách làm của Tổng cục PCTT là mô hình cần nhân rộng để nâng cao ý thức của người dân, cộng đồng, chính quyền địa phương các cấp.

Phát huy sức mạnh của các cơ quan báo chí, truyền thông

Trong năm 2020, Tổng cục PCTT đã thành lập và duy trì hoạt động Câu lạc bộ “Phóng viên với phòng chống thiên tai”. Năm 2020 có khoảng 100.000 bài báo, trong đó có khoảng 16.000 tin bài được phát sóng trên VTV. Riêng trong đợt mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 10, trung bình mỗi ngày có khoảng 407 bài phản ánh về chủ đề này. 

Các nhà báo đã không quản khó khăn, nguy hiểm, đồng hành cùng những người làm công tác PCTT để cung cấp, chia sẻ, phản ánh thông tin kịp thời, chính xác công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Nhiều nhà báo với nhiều tác phẩm báo chí đã được Ban Chỉ đạo Quốc gia PCTT trao giải, khen thưởng
Nhiều nhà báo đã có những tác phẩm báo chí xuất sắc về chủ đề thiên tai, được Ban Chỉ đạo Quốc gia PCTT trao giải, khen thưởng

Theo đó, nhiều cơ quan báo chí ở Trung ương và địa phương đã đẩy mạnh truyền thông PCTT qua nhiều hình thức như: Xây dựng phim tài liệu, phóng sự và rất nhiều các Clip, bài dân ca, tiểu phẩm, tài liệu hướng dẫn về kỹ năng PCTT. Nội dung tuyên truyền dễ hiểu, dễ nhớ phù hợp với đặc thù thiên tai ở các vùng miền.

Trong năm 2020, Ban Chỉ đạo PCTT cũng đã vinh danh và trao Giải báo chí toàn quốc về PCTT lần thứ nhất nhân Kỷ niệm ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai và ngày ASEAN về quản lý thiên tai (13/10) cho 1 tập thể và 34 tác giả, nhóm tác giả. Ban Tổ chức cũng đã xây dựng và phổ biến 35 phim tài liệu, phóng sự; 11 Clip, 330 sáng tác lời mới cho làn điệu dân ca và nhạc cổ truyền, 14 Radio tiểu phẩm, 20 tài liệu cùng nhiều tờ rơi hướng dẫn kỹ năng PCTT.

Phóng viên tác nghiệp trên đường đưa tin vùng lũ ở Lai Châu
Phóng viên tác nghiệp trên đường đưa tin vùng lũ ở Lai Châu

Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Quang Minh, Vụ trưởng Vụ truyền thông Cộng đồng, Tổng cục PCTT cho biết: Với chức năng cung cấp thông tin, định hướng tuyên truyền về PCTT của Tổng cục PCTT, Vụ đã phối hợp với các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương, nghiên cứu tuyên truyền nội dung PCTT phù hợp với từng đối tượng khán giả, đặc biệt là nhóm yếu thế, dễ bị tổn thương như đồng bào DTTS, phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật…

Theo đó, 3 nội dung trọng tập trung tuyên truyền được chú trọng, gồm: Tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả của thiên tai; Tuyên truyền phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai; Biểu dương, nhân rộng tập thể, cá nhân tiêu biểu; sáng kiến, mô hình hay, giải pháp hữu ích của địa phương, đơn vị; Đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật về PCTT, biểu hiện chủ quan, thờ ơ, vô cảm đối với công tác PCTT; hành vi tung tin không chính xác, gây tâm lý hoang hoang trong cộng đồng.

Góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng

Những phương pháp truyền thông nói trên, đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của cộng đồng. Ở các tỉnh miền núi phía Bắc, bà con đã chủ động che chắn nhà cửa, bảo vệ sản xuất, bảo vệ gia súc vật nuôi trước khi không khí lạnh, rét đậm, rét hại diễn ra. Tại các tỉnh miền Trung, người dân đã chủ động ứng phó với bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lũ, ngập lụt, chằng chống nhà cửa, neo đậu bảo đảm an toàn tàu thuyền, lồng bè nuôi trồng thủy hải sản và sơ tán đến nơi an toàn,… nhờ đó giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Cộng đồng doanh nghiệp cũng đã chủ động xây dựng và triển khai các phương án ứng phó với thiên tai, bảo đảm an toàn công trình, tài sản và công tác sản xuất, nhất là tại các khu công nghiệp và các nhà máy nằm ở khu vực ven biển. Nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đã chủ động và sẵn sàng huy động phương tiện, trang thiết bị tham gia công tác ứng phó với thiên tai theo chỉ đạo của chính quyền địa phương.

Các khách sạn, khu du lịch, nghỉ dưỡng ven biển đã tích cực triển khai các biện pháp  bảo đảm an toàn cho khách du lịch, đặc biệt là khách quốc tế như đưa thông báo bằng tiếng Anh đến từng du khách, sơ tán du khách tại các khu vực không bảo đảm đến nơi an toàn, ngoài ra còn cung cấp nơi ở tránh trú bão miễn phí cho người dân trong khu vực…


Tin cùng chuyên mục
Tổng thống Hy Lạp và Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đến tham quan Vịnh Hạ Long

Tổng thống Hy Lạp và Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đến tham quan Vịnh Hạ Long

Ngày 17/5, Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou cùng Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đã đến tham quan Vịnh Hạ Long. Đây là chương trình nằm trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 15 - 19/5, theo lời mời của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc.
Tin nổi bật trang chủ
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 17/5: Đoàn Việt Nam cán mốc 100 Huy chương Vàng

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 17/5: Đoàn Việt Nam cán mốc 100 Huy chương Vàng

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 4 phút trước
Đoàn thể thao Việt Nam vượt qua con số 100 Huy chương Vàng (HCV). Tiếp tục đứng thứ nhất toàn đoàn. Tổng số HCV của đoàn thể thao Việt Nam sấp xỉ bằng tổng số HCV của các đoàn đứng thứ 2, thứ 3 và thứ 4 cộng lại.
Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với các tập đoàn hàng đầu trên sàn chứng khoán New York

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với các tập đoàn hàng đầu trên sàn chứng khoán New York

Thời sự - PV - 23:52, 17/05/2022
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chia sẻ nhiều nội dung quan trọng khi trả lời các câu hỏi của một số tập đoàn, quỹ đầu tư hàng đầu đang niêm yết tại Sàn giao dịch chứng khoán New York - sở giao dịch chứng khoán lớn nhất thế giới về giá trị vốn hóa thị trường.
Chủ tịch Quốc hội thăm trường Dân tộc nội trú Champasak của Lào

Chủ tịch Quốc hội thăm trường Dân tộc nội trú Champasak của Lào

Tin tức - PV - 23:38, 17/05/2022
Chủ tịch Quốc hội mong muốn nhà trường và đất nước Lào nói chung tiếp tục quan tâm giáo dục để các thế hệ trẻ mãi mãi về sau luôn trân quý, gìn giữ và phát huy mối quan hệ đặc biệt Việt-Lào.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei chào từ biệt

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei chào từ biệt

Thời sự - PV - 21:33, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei Pengiran Haji Sahari bin Pengiran Haji Salleh (Pen-gi-ran Ha-gi Xa-ha-ri Bin Pen-gi-ran Ha-gi Xa-lê) chào từ biệt kết thúc tốt đẹp nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.
Phó Thủ tướng Thường trực đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công tại 5 tỉnh miền Trung

Phó Thủ tướng Thường trực đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công tại 5 tỉnh miền Trung

Tin tức - PV - 21:30, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Trụ sở UBND tỉnh Hà Tĩnh, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh, Tổ trưởng Tổ công tác số 1 của Thủ tướng Chính phủ, chủ trì cuộc họp với 5 tỉnh miền Trung để kiểm tra, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2022.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Đắk Nông: Đặt mục tiêu trồng gần 3 triệu cây xanh

Đắk Nông: Đặt mục tiêu trồng gần 3 triệu cây xanh

Tin địa phương - Lê Hường - 21:24, 17/05/2022
Ngày 17/5, UBND tỉnh Đắk Nông tổ chức Họp báo cung cấp thông tin về Chương trình nghệ thuật “Đắk Nông một tình yêu”, Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và trồng rừng tập trung, trồng cây phân tán năm 2022.
Thanh Hóa: Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS

Thanh Hóa: Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS

Tìm trong di sản - Quỳnh Trâm - 21:20, 17/05/2022
Ngày 17/5, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa phối hợp với Viện Văn hóa - Nghệ thuật quốc gia Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, nghề truyền thống của đồng bào DTTS tỉnh Thanh Hóa đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030”.
Chủ tịch nước gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang

Chủ tịch nước gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang

Thời sự - Thúy Hồng - 21:13, 17/05/2022
Sáng 17/5, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Tuyên Quang. Đoàn đại biểu gồm có 43 vị là Người có uy tín tiêu biểu do Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thế Giang làm Trưởng đoàn. Cùng tham dự buổi gặp mặt có Thứ trưởng, Phó chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh.
Tổng thống Hy Lạp và Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đến tham quan Vịnh Hạ Long

Tổng thống Hy Lạp và Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đến tham quan Vịnh Hạ Long

Tin tức - Thiên An - Mỹ Dung - 20:56, 17/05/2022
Ngày 17/5, Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou cùng Đoàn đại biểu cấp cao Hy Lạp đã đến tham quan Vịnh Hạ Long. Đây là chương trình nằm trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 15 - 19/5, theo lời mời của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc.
Lâm Đồng: Điều tra vụ hàng trăm cây thông ở Đà Lạt bị triệt hạ trái phép

Lâm Đồng: Điều tra vụ hàng trăm cây thông ở Đà Lạt bị triệt hạ trái phép

Pháp luật - Văn Yên - 20:54, 17/05/2022
Qua kiểm đếm sơ bộ tại hiện trường vụ phá rừng ở Tp. Đà Lạt (Lâm Đồng), lực lượng chức năng phát hiện có gần 400 cây thông 3 lá bị cắt hạ sát gốc, trên diện tích khoảng 1 ha.