Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Chủ động trong phòng, chống thiên tai - Nét đẹp của dân tộc Việt Nam: Phát huy truyền thống ( Bài 1)

Ông Lê Huy Ngọ - Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT (CĐ) - 15:30, 12/05/2021

Giữ đê, phòng lụt, chống lụt, phòng bão, chống bão, phòng hạn, chống hạn,… là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng, vì lợi ích của các cấp chính quyền và người dân. Phát huy kinh nghiệm đã được đúc kết từ lịch sử, phòng, chống thiên tai (PCTT) hiện này là công tác thường xuyên, phải được phát động thành phong trào thi đua để từng bước trở thành nếp sống văn hóa của người dân Việt Nam.

Khi có thiên tai xảy ra, các lực lượng chức năng luôn là lực lượng xung kích trên tuyến đầu chống giặc lũ.
Khi có thiên tai xảy ra, các lực lượng chức năng luôn là lực lượng xung kích trên tuyến đầu chống giặc lũ.

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam luôn gắn liền với công cuộc chinh phục thiên nhiên. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, những kinh nghiệm quý báu về ứng phó với thiên nhiên của Nhân dân đã được đúc kết, trở thành nét văn hóa của người Việt. Đây là nguồn lực nội sinh cần được phát huy trong PCTT, từ đó giảm nhẹ rủi ro, hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra.

Kinh nghiệm truyền đời

Chắc hẳn, đã là người dân Việt Nam, không ai không biết về câu chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh. Đây là một truyền thuyết quen thuộc trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam. Sơn Tinh là hiện thân của vị thần núi cai quản núi rừng, di dời những ngọn núi để ngăn cản dòng nước dâng lên. Nước lên bao nhiêu, Sơn Tinh cho nâng núi lên bấy nhiêu. Đây chính là hình ảnh sống động về kỳ tích của Nhân dân ta đắp đê phòng lụt để chinh phục thiên nhiên.

Với Thủy Tinh, vị thần cai quản biển cả có khả năng hô phong hoán vũ. Thủy Tinh chính là đại diện cho hiện tượng thiên nhiên mưa bão, lũ lụt đe dọa đến tính mạng con người xảy ra hằng năm.

Truyền thuyết về Sơn Tinh, Thủy Tinh là bản hùng ca trị thủy của dân tộc Việt Nam trong buổi đầu xây dựng đất nước. Trải qua chiều dài lịch sử, song ý nghĩa cốt lõi của câu chuyện vẫn còn mang đậm giá trị đến tận bây giờ.

Cùng với khát vọng chế ngự thiên nhiên, Nhân dân Việt Nam còn có nhiều kinh nghiệm ứng phó với thiên tai. Từ thửa xa xưa, công tác phòng, chống thiên tai (PCTT) đã luôn gắn liền với đời sống văn hóa tinh thần của người dân Việt Nam. Điều này được thể hiện rõ nét qua lời ca, tiếng hát, tục ngữ, hò, vè… đến những kinh nghiệm dân gian trong dự báo thiên tai, bão, lũ, như: “Chuồn chuồn bay thấp thì mưa, bay cao thì nắng, bay vừa thì râm”; “Lúa chiêm lấp ló đầu bờ, hễ nghe sấm động phất cờ mà lên”; “Sấm chớp đằng Đông gió giật bão giông, sấm chớp đằng Tây lũ cuốn thượng nguồn”; hay “theo kinh nghiệm của đồng bào dân tộc Thái, năm nào cây muỗm sai quả, năm đó có mưa bão nhiều”…

Cùng với khát vọng chế ngự thiên nhiên, Nhân dân Việt Nam còn có nhiều kinh nghiệm làm thủy lợi, đắp đê, đào mương, ứng phó với thiên tai. Điều này thể hiện qua truyền thuyết dân gian về Thánh mẫu Liễu Hạnh - 1 trong 4 vị thánh Tứ bất tử của Việt Nam. Bà đã ủng hộ tiền của và công sức giúp dân đắp đê ngăn nước Đại Hà từ bên kia phía núi Tiên Sơn (nay là núi Gôi) đến Tích Nhi (nay là đường đê Ba Sát, nối Quốc lộ 10 chạy dọc xã đến ngã ba Vọng và chính là con đường nối di tích Phủ Dầy với Phủ Quảng Cung). Cùng với việc đắp đê, bà còn cho làm 15 cây cầu đá, khơi ngòi dẫn nước tưới, tiêu, khai khẩn đất ven sông... Việc làm của bà đã được người đời ghi tạ ơn đức.

Phát huy truyền thống trong tình hình mới

Những năm gần đây khí hậu, thời tiết diễn biến bất thường, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, khó lường, cùng với đó thiên tai xuất hiện thường xuyên không theo quy luật với xu thế đa dạng về loại hình gia tăng về cường độ, tần suất và mức độ nguy hiểm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người dân các nước, trong đó có Việt Nam.

Công việc giữ đê, phòng lụt, chống lụt, phòng bão, chống bão, phòng hạn, chống hạn là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng vì lợi ích của mọi cấp chính quyền và người dân. Vì vậy, công tác PCTT phải làm thường xuyên, phải được phát động thành phong trào thi đua… dần dần trở thành nếp sống văn hóa của người dân Việt Nam.

Tương trợ nhau trong hoạn nạn là truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam.
Tương trợ nhau trong hoạn nạn là truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam.

Ngày nay, với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học công nghệ, đặc biệt là người dân tiếp cận thông tin rất nhanh chóng qua nhiều phương tiện thông tin đại chúng như truyền hình, truyền thanh, mạng xã hội, Facebook, Zalo, Youtube, Tiktok… Đây có thể được xác định vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với công tác thông tin, truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng người dân và gắn kết nội dung PCTT vào đời sống văn hóa tinh thần của người dân Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu giải trí đa dạng, sự hòa nhập của văn hóa thế giới ngày một nhanh.

Qua đó, chúng ta cũng vừa gắn kết, tăng cường hơn nữa các cuộc thi như “Sáng tác lời mới cho làn điệu dân ca và nhạc cổ truyền về PCTT” do Ban Chỉ đạo (BCĐ) Trung ương về PCTT phát động năm 2020, cũng vừa phải phát huy tính sáng tạo trên nền tảng mạng xã hội, tăng cường các chương trình như “Cộng đồng PCTT”, chương trình “Bản làng an toàn trước thiên tai”, trên hệ thống đài truyền hình, chương trình “Kết nối cộng đồng” trên Facebook… để tạo sự quan tâm, tăng tính tiếp cận, từng bước đưa nội dung PCTT đi vào đời sống văn hóa tinh thần của người dân Việt Nam, phát huy truyền thống dân tộc, lời răn dạy của các bậc cha ông, thế hệ đi trước với tinh thần “chủ động phòng ngừa”.

Thiên tai là sự cố bất khả kháng và có những lúc nằm ngoài khả năng kiểm soát của con người. Thời gian qua, dù chúng ta đã tìm mọi cách để dự đoán, dự báo, cảnh báo và thực hiện mọi biện pháp khả thi, kịp thời, quyết liệt để phòng ngừa, giảm tác hại của nó, song vẫn không ngăn được những hậu quả nặng nề của các trận thiên tai.

Những bài học lịch sử cho thấy, mỗi lần có thiên tai thì tinh thần cố kết cộng đồng và truyền thống tương thân tương ái, nhường cơm sẻ áo, lá lành đùm lá rách của dân tộc ta càng được phát huy cao độ. Đó chính là kết tinh của văn hóa cộng đồng Việt Nam trong PCTT.

Ngày nay, do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và thiên tai cực đoan, dị thường trên quy mô lớn, tác động tiêu cực trên diện rộng và khó lường. Vì vậy, phải phát triển và xây dựng văn hóa PCTT với tinh thần chủ động, kết hợp “phòng - chống - tránh - thích ứng” theo hướng “thuận thiên”, góp phần nâng cao năng lực chống chịu tổng hợp của quốc gia trước thách thức ngày một lớn và thường xuyên của thiên tai.

Tin cùng chuyên mục
Gia Lai: Tặng Bằng khen cho 38 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng

Gia Lai: Tặng Bằng khen cho 38 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng

Ngày 1/10, tại Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh, Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Gia Lai tổ chức Liên hoan các câu lạc bộ (CLB), đội, nhóm tình nguyện tỉnh Gia Lai lần thứ III và Ngày hội văn hóa thanh niên các dân tộc năm 2022. Tham gia có 20 CLB, đội, nhóm tình nguyện trên địa bàn tỉnh, với gần 200 đoàn viên, thanh niên.
Tin nổi bật trang chủ
Bạo loạn tại giải bóng đá Vô địch quốc gia Indonesia: 127 người thiệt mạng

Bạo loạn tại giải bóng đá Vô địch quốc gia Indonesia: 127 người thiệt mạng

Thể thao - Giải trí - NA - 7 phút trước
Kênh CNN Indonesia ngày 2/10 đưa tin, một sự cố bạo loạn khủng khiếp đã xảy ra trong trận đấu giữa Arema FC với Persebaya Surabaya ở Giải vô địch Indonesia khiến 127 người thiệt mạng, bao gồm cảnh sát và người hâm mộ.
Đề phòng lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Quảng Ninh

Đề phòng lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Quảng Ninh

Tin tức - Nguyệt Anh - 45 phút trước
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ 8 giờ 15 phút đến 13 giờ 15 phút ngày 2/10, tại khu vực các tỉnh Yên Bái, Quảng Ninh, Lào Cai tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 30-50mm, có nơi trên 80mm. Vùng miền núi thuộc các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Quảng Ninh tỉnh đề phòng lũ quét, sạt lở đất...
Đoàn Thiên Ân đăng quang Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022

Đoàn Thiên Ân đăng quang Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022

Giải trí - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
Vượt qua 49 thí sinh đến từ mọi miền đất nước, người đẹp Đoàn Thiên Ân, sinh năm 2000, tại tỉnh Long An, đã đăng quang ngôi vị Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022.
Tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng khởi nghiệp, sáng tạo của thanh niên

Tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng khởi nghiệp, sáng tạo của thanh niên

Tin tức - Thúy Hồng - 3 giờ trước
Đó là phát biểu của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tại Diễn đàn thanh niên khởi nghiệp quốc gia lần thứ 3, được tổ chức ngày 1/10, tại Hà Nội.
Gia Lai: Tặng Bằng khen cho 38 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng

Gia Lai: Tặng Bằng khen cho 38 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng

Xã hội - Ngọc Thu - 23:32, 01/10/2022
Ngày 1/10, tại Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh, Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Gia Lai tổ chức Liên hoan các câu lạc bộ (CLB), đội, nhóm tình nguyện tỉnh Gia Lai lần thứ III và Ngày hội văn hóa thanh niên các dân tộc năm 2022. Tham gia có 20 CLB, đội, nhóm tình nguyện trên địa bàn tỉnh, với gần 200 đoàn viên, thanh niên.
Sự kỳ diệu của âm thanh

Sự kỳ diệu của âm thanh

Foley Artist (người tái tạo âm thanh) chính là những nghệ sĩ thầm lặng phía sau màn ảnh nhỏ. Với những đạo cụ khá đơn giản như pít tông để mô phỏng âm thanh của tiếng vó ngựa, cần tây mô phỏng tiếng gãy xương, hay dẫm chân lên cát mô phỏng việc đi trên con đường đầy tuyết..., họ đã giúp mỗi thước phim, mỗi khung hình trở nên chân thực và sống động nhất. Hãy tìm hiểu cách tạo ra âm thanh đầy thú vị này cùng Báo Dân tộc và Phát triển nhé!
Thái Nguyên: Trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp khuyến học cho 94 cá nhân tiêu biểu

Thái Nguyên: Trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp khuyến học cho 94 cá nhân tiêu biểu

Giáo dục - Thiên An - Mỹ Dung - 23:31, 01/10/2022
Ngày 1/10, Hội Khuyến học tỉnh Thái Nguyên tổ chức gặp mặt nhân kỷ niệm Ngày Khuyến học Việt Nam (2/10/1996 - 2/10/2022) và trao Kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp khuyến học".
Đắk Lắk: Bế giảng, trao chứng nhận cho lớp truyền dạy cồng chiêng nữ Ê Đê Bih

Đắk Lắk: Bế giảng, trao chứng nhận cho lớp truyền dạy cồng chiêng nữ Ê Đê Bih

Tìm trong di sản - Lê Hường - 23:31, 01/10/2022
Ngày 1/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp Trung tâm Hợp tác Quốc tế tỉnh Jeolabuk, Hàn Quốc tổ chức Lễ bế giảng lớp truyền dạy cồng chiêng trẻ Ê Đê Bih tại thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana.
Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2022

Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2022

Tin tức - Hoàng Quý - 21:53, 01/10/2022
Ngày 01/10, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9, cung cấp thông tin cho báo chí về tình hình phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) tháng 9 và 9 tháng đầu năm. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn - Người phát ngôn của Chính phủ chủ trì họp báo.
Sau bão Noru, 150 y, bác sĩ tham gia tình nguyện hiến máu

Sau bão Noru, 150 y, bác sĩ tham gia tình nguyện hiến máu

Sức khỏe - Khánh Ngân - 20:00, 01/10/2022
Ngày 1/10, trước tình trạng thiếu hụt nguồn máu, tiểu cầu dự trữ tại Bệnh viện Trung ương Huế, 150 y, bác sĩ đã tình nguyện tham gia hiến máu, tiểu cầu để kịp thời cấp cứu và điều trị cho bệnh nhân.
Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022

Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022

Thời sự - BĐT - 19:05, 01/10/2022
Sáng 1/10, nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi, tại Hưng Yên, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Chung tay chăm sóc người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn”. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tham dự và phát biểu tại Lễ phát động. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước.