Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cần số hóa chữ viết của các DTTS

Hồng Phúc - 21:22, 13/11/2020

Bảo tồn ngôn ngữ dân tộc là bảo vệ sự đa dạng văn hóa. Đứng trước nguy cơ mai một, công tác gìn giữ tiếng nói và chữ viết của các DTTS đều quan trọng như nhau nhưng trong thực tế hiện nay, mới có nhiều chính sách bảo tồn tiếng nói, còn vấn đề “số hóa” chữ viết vẫn gặp nhiều trở ngại.

Cần số hóa chữ viết của các DTTS

Nhiều ngôn ngữ DTTS đang dần bị “bỏ quên”

Theo Phó GS. TS ngôn ngữ học Tạ Văn Thông, hiện nay, có 27/53 DTTS ở Việt Nam đã có bộ chữ viết riêng. Các dân tộc này có hệ thống chữ cổ truyền hoặc mới, có chữ dạng vuông gốc Hán (trong đó có các hệ chữ Nôm), dạng Sanskrit, dạng Latin và cả dạng chữ hình vẽ. Có dân tộc có tới vài ba bộ chữ như Chăm, Thái, Tày, Mông....

Nhưng thực tế, trong sự đa dạng này, một số ngôn ngữ đang dần bị “bỏ quên”. Đó là hệ thống chữ viết của các dân tộc rất ít người đang đứng trước nguy cơ thất truyền như Pà Thẻn, Pu Péo, La Ha, Bố Y, Cơ Lao, Co, Rơ Măm...

Bởi các hệ thống chữ DTTS nói trên có phạm vi sử dụng rất hẹp, chưa được nhiều người biết, nên không có được ích lợi rõ rệt. Thế nên, chúng khó bảo tồn, kế thừa và phát triển, khó phát huy vai trò tích cực trong việc làm nên những thành tựu văn hóa. Nếu không có những khích lệ, tạo môi trường hay chính sách thì việc giữ gìn ngôn ngữ sẽ ngày càng khó khăn hơn.

Để ngôn ngữ DTTS có thể tồn tại và bình đẳng với ngôn ngữ khác, tạo nên sự đa dạng văn hóa, thì một trong các giải pháp không thể bỏ qua trong thời đại công nghệ 4.0 là công tác số hóa. Việc thu thập, lưu trữ để xây dựng ngân hàng dữ liệu số không chỉ giúp cho người bản ngữ có ý thức bảo tồn, phát triển tiếng mẹ đẻ, mà còn hình thành một kho tài nguyên thông tin đầy đủ, chân thực, giúp cho các thế hệ nghiên cứu hiện tại và sau này có tư liệu chính xác.

Cần một chính sách và sự chung tay…

Tuy nhiên, công tác số hóa hiện nay cũng đang gặp không ít trở ngại. Tiến sĩ Đặng Minh Tuấn, Chuyên gia công nghệ thông tin (CNTT), Trưởng nhóm phần mềm Vietkey được mời tham gia Dự án số hóa ngôn ngữ các DTTS tại Việt Nam, do Viện Ngôn ngữ học (Viện Hàn lâm Khoa học - Xã hội Việt Nam) triển khai chia sẻ, trong những năm qua, các dự án số hóa ngôn ngữ DTTS nhận được sự quan tâm của các nhà ngôn ngữ học tâm huyết. Đã xuất hiện nhiều nhóm phần mềm làm các bộ gõ và Font chữ các DTTS một cách tự phát.

Tuy nhiên trở ngại lớn nhất là số lượng chuyên gia hiểu biết cả về ngôn ngữ và CNTT còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc tìm kiếm thông tin về ngôn ngữ của các dân tộc rất khó; Một số Font chữ DTTS đã vi phạm các quy định về tiêu chuẩn ký tự Unicode, khi đưa lên Internet thì sẽ hiển thị ký tự chuẩn của Unicode chứ không phải ký tự riêng của các dân tộc. Bên cạnh đó, chúng ta chưa có một quy hoạch tổng thể về phân bổ ký tự cho ngôn ngữ các DTTS. Thực trạng chung vẫn là mạnh ngôn ngữ nào thì làm ngôn ngữ đó.

Theo ông Tuấn, chúng ta phải xây dựng quy hoạch tổng thể về số hóa ngôn ngữ các DTTS, rồi mới đến những việc làm cụ thể. Đầu tiên, các chuyên gia ngôn ngữ học phải xây dựng hoàn thiện bộ chữ rồi đến lượt các chuyên gia CNTT mã hóa cho từng bộ chữ. Khi có mã thì mới xây dựng bộ Font chữ, bộ gõ rồi đến các công cụ hỗ trợ cho chuyển đổi số.

Để đồng bào các DTTS được bình đẳng trong không gian số hóa, rất cần những chính sách, giải pháp cụ thể của Chính phủ. Ngoài ra, cần sự vào cuộc tích cực của các văn nghệ sĩ người DTTS, các chi hội văn học nghệ thuật các DTTS ở các địa phương, cộng đồng trí thức người DTTS.

Tin cùng chuyên mục
Tuyên Quang: Nỗ lực không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục

Tuyên Quang: Nỗ lực không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục

Xác định phát triển giáo dục là một trong những tiêu chí then chốt trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tỉnh Tuyên Quang đã tập trung đồng bộ nhiều giải pháp để có bước phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực giáo dục.
Tin nổi bật trang chủ
Rà soát công tác chuẩn bị Đại hội Đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II năm 2020

Rà soát công tác chuẩn bị Đại hội Đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II năm 2020

Ngày 28/11/2020, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Đỗ Văn Chiến - Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo, Trưởng Ban Tổ chức Đại hội Đại hội Đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II năm 2020 đã chủ trì Hội nghị rà soát công tác chuẩn bị Đại hội.
Chủ tịch Quốc hội dự Lễ tuyên dương Những gương sáng thầm lặng vì cộng đồng

Chủ tịch Quốc hội dự Lễ tuyên dương Những gương sáng thầm lặng vì cộng đồng

Thời sự - PV - 20:58, 28/11/2020
Chiều 28/11, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tham dự Lễ tuyên dương Những gương sáng thầm lặng vì cộng đồng do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tổ chức.
Chiều 28/11, Việt Nam thêm 2 ca mắc mới COVID-19

Chiều 28/11, Việt Nam thêm 2 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 19:14, 28/11/2020
Tính đến 18 giờ ngày 28/11, Việt Nam ghi nhận thêm 2 ca mắc mới COVID-19, nâng tổng số mắc lên 1.341 ca.
Phục hồi du lịch quốc gia: Cơ cấu lại khách hướng đến du lịch nội địa

Phục hồi du lịch quốc gia: Cơ cấu lại khách hướng đến du lịch nội địa

Tin tức - PV - 19:12, 28/11/2020
Với chủ đề “Liên kết, hành động và phát triển”, hôm nay (28/11), tại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị toàn quốc về Du lịch năm 2020 do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chủ trì.
Ngành ngân hàng đẩy mạnh thi đua, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

Ngành ngân hàng đẩy mạnh thi đua, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

Thời sự - PV - 16:18, 28/11/2020
Với vai trò huyết mạch của nền kinh tế, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng và then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ sau khi kết thúc dịch, do vậy, nhiệm vụ của ngành Ngân hàng còn rất nặng nề; đòi hỏi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động (CBCCVCLĐ) toàn Ngành phải ra sức thi đua, nỗ lực phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ…
Thanh tra Chính phủ đối thoại với người dân Thủ Thiêm lần thứ 4

Thanh tra Chính phủ đối thoại với người dân Thủ Thiêm lần thứ 4

Tin tức - ĐInh Hiển - 15:30, 28/11/2020
Chiều 27/11, Thanh tra Chính phủ đã có buổi đối thoại lần thứ 4 với các hộ dân Thủ Thiêm tại 5 khu phố thuộc 3 phường quận 2, TP. Hồ Chí Minh về xác định ranh quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm. Tuy nhiên, người dân Thủ Thiêm vẫn chưa đồng tình với những nội dung kết quả báo cáo từ Thanh tra Chính phủ.
Việt Nam - Liên minh châu Âu 30 năm quan hệ đối tác bền chặt (28/11/1990 - 28/11/2020)

Việt Nam - Liên minh châu Âu 30 năm quan hệ đối tác bền chặt (28/11/1990 - 28/11/2020)

Sự kiện - Bình luận - PV - 13:59, 28/11/2020
30 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao (28/11/1990-28/11/2020), Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đã chuyển từ quan hệ mang tính bị động, một chiều giữa “nước nhận viện trợ và nhà tài trợ” thành quan hệ đối tác bình đẳng, hợp tác toàn diện, phát triển bền vững và ngày càng đi vào chiều sâu.
Quỳ Hợp - Nghệ An: Sạt lở mỏ đá làm 1 người chết

Quỳ Hợp - Nghệ An: Sạt lở mỏ đá làm 1 người chết

Thời sự - Việt Thắng - 12:52, 28/11/2020
Trưa ngày 27/11, một vụ lở đá nghiêm trọng tại mỏ Thung Chuối thuộc địa bàn xã Châu Quang, huyện Quỳ Hợp, Nghệ An.
Khai mạc Liên hoan ẩm thực, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và Triển lãm ảnh 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng

Khai mạc Liên hoan ẩm thực, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và Triển lãm ảnh 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 10:53, 28/11/2020
Liên hoan ẩm thực, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và Triển lãm ảnh đẹp 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng và TP. Hồ Chí Minh nhằm tăng cường sự liên kết quảng bá, xúc tiến điểm đến, giới thiệu sản phẩm du lịch.
Không khí lạnh tràn về, Bắc Bộ có mưa, Trung Bộ mưa rất to

Không khí lạnh tràn về, Bắc Bộ có mưa, Trung Bộ mưa rất to

Tin tức - PV - 10:23, 28/11/2020
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường kết hợp với nhiễu động gió Đông trên cao nên ở các tỉnh từ Quảng Trị đến Khánh Hòa đã có mưa rào và dông, cục bộ có mưa vừa, mưa to. Vịnh Bắc Bộ đã có gió đông bắc mạnh cấp 6, giật cấp 7.
Tăng cường công tác tổ chức, quản lý lễ hội năm 2021

Tăng cường công tác tổ chức, quản lý lễ hội năm 2021

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 09:36, 28/11/2020
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về công tác quản lý, tổ chức lễ hội năm 2021.