Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bảo vệ di sản trước thách thức thảm hoạ thời tiết

Hồng Phúc - 17:48, 23/02/2021

Năm 2020 ghi nhận nhiều diễn biến thiên tai rất bất thường, cực đoan, xảy ra trên nhiều vùng, miền của cả nước. Khi biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, ngoài thiệt hại về người và của, chúng ta còn đối mặt với thách thức khi rất nhiều di sản bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí bị phá huỷ.

Khu di tích cố đô Huế mênh mông trong nước lũ
Khu di tích cố đô Huế mênh mông trong nước lũ

Di sản đang kêu cứu

Quần thể di tích Cố đô Huế có 29 điểm di tích, với gần 500 hạng mục công trình chủ yếu làm từ gỗ. Trong những đợt bão lũ năm 2020 vừa qua, nhiều điểm di tích thuộc Quần thể Di tích cố đô Huế bị xuống cấp nghiêm trọng. Tại Khu di sản Huế, nhiều điểm di tích nước lũ tràn vào, ngập sâu như: Di tích Nghinh Lương Đình, Cung An Định, Lầu Tàng Thơ… Các cổng vào khu Hoàng Cung Huế nước ngập cả mét. Nhiều di tích dọc sông Hương cũng bị ngập nặng.…

Theo các chuyên gia, khi mùa mưa kéo dài, lượng mưa trung bình năm cao, nhất là có những đợt mưa lớn kéo dài nhiều ngày sẽ khiến cho mái ngói bị thấm dột, bị tích nước, làm tăng tải trọng mái, các cấu kiện gỗ cũng bị thấm nước gây mục ruỗng, mối mọt dẫn đến nguy cơ sụp đổ cao hơn.

Không chỉ Huế, phố cổ Hội An (Quảng Nam) chìm trong biển nước khi hứng chịu lũ lụt;  Động Phong Nha trong Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình) cũng không tránh khỏi những cơn ngập lụt vào mùa mưa thường niên; Khu di tích quốc gia đặc biệt An toàn khu thuộc huyện Định Hóa (Thái Nguyên) ghi dấu nơi ở và làm việc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan của Đảng, Chính phủ đóng trụ sở trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp bị sạt lở, lũ quét tàn phá… là những hình ảnh khiến người xem phải xót xa trước di sản bị thiên tai tàn phá.

Đáng lo ngại, không ít di sản văn hoá thế giới được UNESCO công nhận cũng đang “run rẩy” trước thiên tai khi nằm ở các địa bàn thường xuyên xảy ra bão lũ.

Việt Nam có gần 4 vạn di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh phân bố khắp trên cả nước. Trước sự biến đổi phức tạp của thời tiết, nỗi lo về sự tồn vong của di sản là điều có cơ sở. Đặc biệt, đối với các di sản văn hóa ở vùng ven biển, ven sông, những vùng đất thấp, tác hại của biến đổi khí hậu càng phức tạp và nặng nề hơn: Mực nước biển dâng cao, bão xảy ra với tần suất dày hơn và cường độ lớn hơn, xói mòn và sạt lở đất... đang đe doạ tàn phá các công trình văn hóa.

Bảo tồn di sản, các công trình văn hoá không phải là vấn đề của riêng địa phương nào và đang ngày càng trở nên cấp thiết hơn.

Di sản tháp Chăm 900 tuổi ở Bình Định xuống cấp nghiêm trọng
Di sản tháp Chăm 900 tuổi ở Bình Định xuống cấp nghiêm trọng

Thích nghi thời tiết, chủ động bảo vệ

 Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch, biến đổi khí hậu tác động trực tiếp đến các di sản, cơ sở hạ tầng du lịch, hoạt động lữ hành, đặc biệt là tài nguyên du lịch, yếu tố nền tảng cho phát triển du lịch. Bảo vệ di tích, di sản trước thiên tai cũng là bảo vệ sinh kế cho người dân.

Vì vậy, cần nâng cao nhận thức chung về hiểm họa của thay đổi khí hậu đối với di tích không chỉ với ngành văn hoá mà cộng đồng cần có thêm năng lực để thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng ngừa kịp thời những rủi ro xảy ra đối với di sản văn hóa họ đang sở hữu. Muốn vậy, công tác tuyên truyền cho cộng đồng về rủi ro thiên tai, trách nhiệm mỗi người và công các nỗ lực phòng chống thiên tai phải được nghiên cứu, có tính bền vững, lâu dài chứ không chỉ mang tính phòng ngừa, đột xuất.

Theo GS.TS. Lưu Trần Tiêu, nguyên Chủ tịch Hội đồng Di sản quốc gia, bên cạnh việc áp dụng những kinh nghiệm, phương pháp bảo tồn truyền thống và hiện đại như: Chống mối mọt, tu bổ các bộ phận bị hư hỏng, gia cường, gia cố, diệt trừ cây leo gây hại, bảo quản định kỳ..., cần nghiên cứu triển khai số hóa dữ liệu về di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh để có thể khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu mở phục vụ công tác quản lý và trao đổi thông tin.

Cách mạng công nghiệp 4.0 đang tạo ra sự phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực xã hội và bảo tồn di tích, các công trình văn hoá nói riêng. Vì vậy, cần ứng dụng và khai thác có hiệu quả các trang thiết bị khoa học, công nghệ hiện đại trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên.

Điển hình cho ứng dụng công nghệ mới vào di sản ở nước ta, là công trình số hóa 3D đình Tiền Lệ (huyện Hoài Đức, Hà Nội). Đây là công trình đầu tiên của Việt Nam được sử dụng công nghệ 3D scanning. Nhờ công nghệ này, giới nghiên cứu cũng như khách tham quan không chỉ được quan sát tổng thể di sản, mà còn được tìm hiểu từng chi tiết nhỏ nhất, từ những nét chạm khắc, từng thớ gỗ, vết nứt, vết ố trên tường, cho đến những viên ngói xô lệch hay có thể “bóc tách” các chi tiết, đo đạc các cấu kiện,… để qua đó có được hiểu biết sâu sắc về công trình.

Một điều đặc biệt cần lưu tâm là trước khi tu bổ di tích, di sản sau thiên tai cần phải cẩn trọng trong công tác nghiên cứu, điều tra, khảo sát, đánh giá hiện trạng di tích. Không ít bài học đau lòng ở nhiều địa phương nước ta trùng tu di sản mà như xây mới, sai lệch giá trị di tích, làm mất đi cái hồn của di sản văn hóa.

Các chuyên gia cho rằng, để “cứu” di sản, Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm của Ủy ban Di sản thế giới như: Lựa chọn hệ thống pháp lý đáp ứng việc thay đổi khí hậu; nghiên cứu đáp lại trước sự tăng nhanh của các yếu tố gây nguy hiểm như: Hỏa hoạn, khô hạn, lũ lụt nhằm hỗ trợ cho các kế hoạch quản lý tài sản; nghiên cứu tác động của thay đổi khí hậu đối với các di sản, công trình văn hoá.

Tin cùng chuyên mục
Bảo tồn trang phục truyền thống các DTTS - Một góc nhìn khác

Bảo tồn trang phục truyền thống các DTTS - Một góc nhìn khác

Trong nhịp sống hiện đại ngày nay, khi điều kiện sống thay đổi, sự giao lưu văn hóa diễn ra mạnh mẽ thì trang phục truyền thống của đồng bào các DTTS cũng đã có những cải tiến để thích ứng. Điều này không chỉ có ý nghĩa bảo tồn những giá trị văn hóa dân tộc mà còn có tác dụng lan tỏa những giá trị đó tới cộng đồng, xã hội.
Tin nổi bật trang chủ
Xuất khẩu dệt may Việt Nam dự kiến cán đích 39 tỷ USD

Xuất khẩu dệt may Việt Nam dự kiến cán đích 39 tỷ USD

Kinh tế - Lam Anh (t/h) - 22:25, 07/12/2021
Đó là chia sẻ của ông Trương Văn Cẩm - Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), tại buổi Họp báo về Hội nghị tổng kết của Hiệp hội năm 2021, diễn ra sáng 7/12.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Tiếp tục quan tâm hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Tiếp tục quan tâm hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo

Thời sự - PV - 22:04, 07/12/2021
Chiều 7/12, Tỉnh ủy Hà Giang tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình hỗ trợ xây nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Hà Giang, giai đoạn 2019-2021. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự và phát biểu ý kiến chỉ đạo.
Ẩm thực Lai Châu níu chân du khách

Ẩm thực Lai Châu níu chân du khách

Ẩm thực - Vũ Nguyên - 21:50, 07/12/2021
Đến Lai Châu, không thể không thưởng thức các món ẩm thực độc đáo của đồng bào dân tộc Thái, Hà Nhì, Mông, Dao… Mỗi dân tộc có cách chế biến và sử dụng gia vị khác nhau, song đều đem lại cho món ăn hương vị khác lạ, phảng phất nét đặc trưng của vùng cao Tây Bắc. Dư vị đậm đà của mỗi món ăn sẽ níu chân du khách mỗi khi có dịp ghé qua.
Đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ

Đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ

Thời sự - PV - 21:47, 07/12/2021
Thực hiện chương trình kiểm tra của Bộ Chính trị và Ban Bí thư năm 2021, chiều ngày 7/12, tại trụ sở Chính phủ, Đoàn Kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ về kết quả lãnh đạo, chỉ đạo việc nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền, cụ thể hóa và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Thời sự - PV - 21:42, 07/12/2021
Ngày 7/12, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp đồng chí Xaysomphone Phomvihane, Chủ tịch Quốc hội Lào và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Lào.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 5/12/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 5/12/2021

Trong Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 5/12 sẽ tiếp tục cập nhật hoạt động của Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc; các tin tức, vấn đề nổi bật liên quan đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi tuần qua. Phần đọc báo sẽ giới thiệu tới quý vị và các bạn 2 bài viết: “Chuyện giữ đất của người Hà Nhì” của tác giả Trọng Bảo và “Vó ngựa cao nguyên” của tác giả Mai Văn Bảo.
Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Phóng sự - Hiếu Hồng - Hường Tiến - 21:28, 07/12/2021
Trên dọc tuyến biên giới của Tổ quốc, những năm qua, đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS), cùng với chính quyền địa phương, lực lượng chức năng đã tích cực phối hợp, giúp đỡ, hỗ trợ chính quyền và Nhân dân các nước láng giềng bằng nhiều việc làm cụ thể. Những hành động đẹp này, đã tô thắm tình hữu nghị giữa các quốc gia, đồng thời góp phần tạo ra môi trường hòa bình, bảo vệ vững chắc biên cương.
Quảng Ninh với lộ trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng DTTS (Bài 2)

Quảng Ninh với lộ trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng DTTS (Bài 2)

Công tác Dân tộc - Trình Hiệp - 21:12, 07/12/2021
Để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững, tỉnh Quảng Ninh đã triển khai các giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao công tác tại vùng DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo. Theo đó, tỉnh chú trọng vào đào tạo nghề cho thế hệ trẻ gắn với cơ cấu việc làm; tăng cường nâng cao chất lượng đội ngũ lãnh đạo, cán bộ quản lý, công chức, viên chức... và coi đây là nhân tố quyết định chiến lược cho sự thành công của Chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025.
Có hay không “vùng cấm” trong xử lý dự án Apec Mandala Kim Bôi?

Có hay không “vùng cấm” trong xử lý dự án Apec Mandala Kim Bôi?

Pháp luật - Kẻ Sĩ - 20:55, 07/12/2021
Theo phản ánh của người dân, Dự án Khu vui chơi giải trí cao cấp suối khoáng Kim Bôi, tên thương mại là Apec Mandala Sky Villas Kim Bôi (Apec Mandala Kim Bôi) do Công ty Cổ phần Thương mại và Du lịch Kim Bôi (sau đây gọi tắt là Công ty) làm chủ đầu tư, có hành vi kinh doanh bất động sản không bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định. Theo đó, Sở Xây dựng Hòa Bình đã từng đề nghị xử lý các vi phạm của dự án này. Thế nhưng, điều đáng ngạc nhiên là sau một loạt các văn bản “đi qua, đi lại” giữa các sở ban ngành tỉnh Hòa Bình, thì dự án này vẫn “bình yên” không hề bị xử phạt?
Vì sao dịch Covid-19 diễn biến phức tạp trong đồng bào DTTS ?

Vì sao dịch Covid-19 diễn biến phức tạp trong đồng bào DTTS ?

Sức khỏe - Lê Hường - Phan Trọng - 20:32, 07/12/2021
Liên tục trong nhiều ngày qua, tỉnh Đắk Nông và Đắk Lắk xuất hiện các ổ dịch mới trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, nguyên nhân phần lớn là do người dân lơ là chủ quan không thực hiện nghiêm túc 5K vì nghĩ đã tiêm đủ vắc xin và thói quen tụ tập sinh hoạt cộng đồng...
Chương trình phối hợp giữa UBDT và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giai đoạn 2017 - 2022: Củng cố, phát huy vai trò xung kích của thanh niên DTTS

Chương trình phối hợp giữa UBDT và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giai đoạn 2017 - 2022: Củng cố, phát huy vai trò xung kích của thanh niên DTTS

Công tác Dân tộc - Hoàng Quý - 20:24, 07/12/2021
Chương trình phối hợp giữa Ủy ban Dân tộc (UBDT) và Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh giai đoạn 2017-2022 được cụ thể hóa và triển khai thực hiện với nhiều nội dung, hình thức hoạt động phong phú, sáng tạo, thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương. Nhờ đó, Chương trình đã góp phần nâng cao nhận thức đội ngũ cán bộ, đoàn viên, thanh niên DTTS về chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, từ đó giúp họ vận dụng sáng tạo để giải quyết những vấn đề thực tiễn ở địa phương.