Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bảo tàng Ama H’Mai và thông điệp phục sinh văn hóa truyền thống

Xuân Hòa - 16:00, 10/09/2021

Đầu năm 2021, Bảo tàng Ama H’Mai được UBND tỉnh Đắk Lắk cấp phép hoạt động. Bảo tàng nằm giữa buôn Kmrơng Prông B, xã Ea Tu, TP. Buôn Ma Thuột với kiến trúc nhà sàn giả gỗ, rộng hơn 1.000m2. Chủ nhân bảo tàng là ông Mẫn Phong Sơn, một người có tình yêu tha thiết với văn hóa các dân tộc thiểu số Tây Nguyên.

Thời điểm này, Bảo tàng Ama H’Mai đang tạm đóng cửa để phòng dịch Covid-19
Thời điểm này, Bảo tàng Ama H’Mai đang tạm đóng cửa để phòng dịch Covid-19

Sở dĩ Bảo tàng Ama H’Mai được dựng lên giữa khu dân cư là bởi toàn bộ những hiện vật đang lưu giữ đều gắn với đời sống vật chất và tinh thần của người DTTS ở Tây Nguyên. Đến với bảo tàng người tham quan cảm thấy như đang ở trong một ngôi nhà dài truyền thống mà gia chủ là một người DTTS giàu có và trí tuệ.

Với hơn 1.000 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý, hiếm mà theo nhận định của các chuyên gia, thì có tiền chưa chắc đã tìm mua được. Đó là những hiện vật mà chủ sở hữu chỉ có 1 độc bản rồi đem trao tặng Bảo tàng, mong được gìn giữ. Rất có thể người xem sẽ lần đầu được nhìn thấy bộ áo giáp truyền thống của tù trưởng được ví như các Mtao, vua nước, vua lửa hùng mạnh đã đi vào trường ca, trở thành huyền thoại lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Là những bộ bọc chiêng bằng mây đan thủ công có hình như hoa văn thổ cẩm, giúp việc vận chuyển và bảo vệ chiêng dễ dàng không bị hư hỏng. Hay những cuốn sách về luật tục của người DTTS, những tài liệu cổ đã ngưng xuất bản, hoặc những trang nghiên cứu lịch sử Đắk Lắk từ thế kỷ trước, được dịch từ các tài liệu của những người “khai thiên lập địa” ra nơi này...

Những chiếc ché cổ tại Bảo tàng
Những chiếc ché cổ tại Bảo tàng

Bên cạnh sách, tài liệu, hình ảnh, một số hiện vật như thuyền độc mộc, nồi đồng, nồi đất gốm... tất cả đều là đồ cổ, thì nổi bật trong bào tàng là rất nhiều ché. Ché là phương tiện gắn kết cộng đồng, dòng họ, cùng chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, nhắn nhủ, giao kết duyên phận gái trai của người Ê Đê. Trong bảo tàng, ché là điểm nhấn dễ thấy. Có đến hàng trăm loại ché khác nhau, xếp theo thứ tự từ ché quý nhất đến ché sử dụng bình thường. Đó là: ché tuk, ché tang, ché ba, ché bô, ché jăn, ché duê, ché kriăk… Xem ché, công chúng sẽ hiểu lối sống tự cung, tự cấp xưa nên cùng một loại ché, nhưng tên gọi khác nhau theo vùng cư trú.

Chị H’Len, buôn Krông B, xã Ea Tur, TP. Buôn Ma Thuột nói: “Những chiếc ché quý đựng rượu cần được xem như một vật thiêng được đổi bằng vật của gia đình như voi, heo, bò hoặc trâu cho thương lái từ các vùng miền đến. Đối với gia đình chị, khi xưa ông bà cũng đã đổi 1 cái ché quý trên thân đắp nổi 2 dây thừng và bộ bát tiên gồm: Quạt ba tiêu, thanh kiếm, ngọc bảo, gậy trúc, bầu rượu để lấy một con voi. Và đổi một ché tang brăk thuộc dòng ché tang cũ, để lấy 4 con bò.”

Hàng trăm hiện vật mang trên mình nó từng đó thông điệp riêng. Nhưng thông điệp chung mà chủ nhân của Bảo tàng hướng đến là phục sinh những giá trị văn hoá của cha ông để lại. Qua đó, giáo dục ý thức yêu quý, tự hào về di sản văn hóa cho lớp trẻ ở buôn làng.

Những cuốn sách quý tại Bảo tàng
Những cuốn sách quý tại Bảo tàng

Theo ông Mẫn Phong Sơn, chủ Bảo tàng Ama H’Mai, ông không phải là một chuyên gia về lịch sử, khảo cổ, hay cán bộ bảo tàng, nhưng bằng sự trân quý văn hoá các DTTS Tây Nguyên, ông mong muốn đóng góp chút sức mình để gìn giữ, phát huy những di sản văn hóa nơi mình sống.

Vì những đặc trưng đó mà những vị khách đến tham quan bảo tàng của ông chủ yếu là người dân trong buôn. Mỗi người đến Bảo tàng lại có những trải nghiệm riêng. Đối với người già, đây chính là nơi được trở về ký ức khi ngắm nhìn những hiện vật rất quen thuộc như bộ công cụ sản xuất rìu, dao, xà gạc... Những bộ chén ăn cơm làm bằng vỏ quả bầu khô, nồi đất nấu cơm... Khách đến đông nhất là buổi sáng, khi Bảo tàng có người phục vụ pha chế cà phê. Họ cũng sẽ được uống cà phê theo phong cách xưa, đó là cà phê được rang trên chảo lửa, rồi chế nó bằng cách bỏ bột vào bao vải ngâm trong nước nóng. Ông Mẫn Phong Sơn nói: “Chỉ cần thấy các cụ già thích thú khi nhìn lại đồ vật xưa rồi vui vẻ kể về đồ vật đó, thế là chủ nhân bảo tàng cảm thấy mọi khó khăn của cuộc sống đã được bù đắp”.

Thực tế cho thấy cuộc sống hiện đại đã làm thay đổi diện mạo buôn làng Tây Nguyên hôm nay. Nhiều buôn buôn làng của đồng bào DTTS ở Tây Nguyên hôm nay còn rất ít nhà sàn. Bếp củi được thay bằng bếp ga, bếp điện, trái bầu đựng nước được thay bằng máy lọc nước... Vì vậy, Bảo tàng Ama H’Mai chính là nơi lưu giữ, phục sinh hồn văn hóa cổ của đồng bào DTTS của Tây Nguyên.

Những vật dụng sinh hoạt của đồng bào Tây Nguyên tại Bảo tàng
Những vật dụng sinh hoạt của đồng bào Tây Nguyên tại Bảo tàng
Tin cùng chuyên mục
Phật giáo Đà Nẵng trao hàng nghìn suất quà tới bà con khó khăn trong dịch bệnh

Phật giáo Đà Nẵng trao hàng nghìn suất quà tới bà con khó khăn trong dịch bệnh

Trong những ngày vừa qua, khi TP. Đà Nẵng phong tỏa triệt để với phương châm “ai ở đâu ở yên đó”, nhiều người lao động nghèo đã gặp khó khăn chồng chất. Với tấm lòng “Phụng sự chúng sanh là thiết thực cúng dường chư Phật”, nhiều Tăng ni, Phật tử tại các chùa ở Đà Nẵng đã có những hoạt động thiết thực, trao gửi hàng nghìn suất quà đến với những gia đình khó khăn vì dịch bệnh.
Tin nổi bật trang chủ
Triển khai thực hiện nhiệm vụ bằng quyết tâm cao nhất

Triển khai thực hiện nhiệm vụ bằng quyết tâm cao nhất

Đó là kết luận của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh trong buổi Hội ý Lãnh đạo UBDT ngày 27/9, tại Hà Nội. Tham dự buổi làm việc còn có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Hoàng Thị Hạnh, Y Thông, cùng lãnh đạo một số Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Triển khai thử nghiệm phần mềm kiểm soát xe vận tải hàng hoá bằng mã QR Code của Bộ Công an

Triển khai thử nghiệm phần mềm kiểm soát xe vận tải hàng hoá bằng mã QR Code của Bộ Công an

Khoa học - Công nghệ - T.Hợp - 3 phút trước
Tổng cục Đường bộ Việt Nam vừa có văn bản gửi UBND, các Sở GTVT địa phương đề nghị triển khai thử nghiệm phần mềm kiểm soát xe vận tải hàng hoá bằng mã QR Code của Bộ Công an thay cho mã QR Code ngành GTVT.
Phú Yên: Ổn định đời sống người dân miền núi

Phú Yên: Ổn định đời sống người dân miền núi

Trang địa phương - PV - 18 phút trước
Từ đầu năm đến nay, dịch bệnh Covid-19 khiến đời sống người đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi gặp không ít khó khăn. Được sự quan tâm, động viên của cấp ủy, chính quyền các cấp, bà con đang dần ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất. Các chương trình, chính sách dân tộc được thực hiện đầy đủ, kịp thời.
Sửa đổi, bổ sung một số quy định về thương mại điện tử

Sửa đổi, bổ sung một số quy định về thương mại điện tử

Tin tức - T.Hợp - 24 phút trước
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 85/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2013/NĐ-CP ngày 16/5/2013 của Chính phủ về thương mại điện tử.
Dịch bệnh lây lan mạnh tại Singapore, Campuchia, Lào và Hàn Quốc

Dịch bệnh lây lan mạnh tại Singapore, Campuchia, Lào và Hàn Quốc

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Tính đến sáng nay, thế giới đã ghi nhận hơn 232 triệu ca nhiễm SARS-CoV-2, trong đó có 4,76 triệu trường hợp tử vong.
Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây khế ngọt

Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây khế ngọt

Bạn của nhà nông - Như Ý - 1 giờ trước
Khế ngọt là loại trái cây có giá trị dinh dưỡng cao, lành tính được nhiều gia đình ưa chuộng. Chỉ cần khoảng diện tích nhất định, không cần quá thoáng sáng và chăm sóc cây theo hướng dẫn kỹ thuật trồng dưới đây chắc chắn gia đình bạn sẽ có một cây khế ngọt sai quả quanh năm.
Sắp xếp, kiện toàn bộ máy cán bộ Ủy ban Dân tộc tinh gọn, hiệu quả

Sắp xếp, kiện toàn bộ máy cán bộ Ủy ban Dân tộc tinh gọn, hiệu quả

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh và Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Nông Quốc Tuấn vừa chủ trì Hội nghị gặp mặt, triển khai phương án sắp xếp cơ cấu tổ chức cấp phòng và tương đương thuộc các Vụ, đơn vị của UBDT.
Bộ Y tế hướng dẫn cách dùng y dược cổ truyền để phòng Covid-19

Bộ Y tế hướng dẫn cách dùng y dược cổ truyền để phòng Covid-19

Sức khỏe - T.Hợp - 1 giờ trước
Bộ Y tế vừa có Quyết định số 4539/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn tạm thời sử dụng y dược cổ truyền để phòng, chống dịch Covid-19”. Tài liệu này sẽ được áp dụng cho tất cả cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc.
Doanh nghiệp nước ngoài không thay đổi chiến lược đầu tư vào Việt Nam

Doanh nghiệp nước ngoài không thay đổi chiến lược đầu tư vào Việt Nam

Tài chính - Kinh doanh - PV - 2 giờ trước
Đó là thông tin được đưa ra tại Tọa đàm trực tuyến: “Covid-19 &FDI: Tác động và triển vọng” do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 27/9.
'Miền ký ức' dự Liên hoan phim Busan

'Miền ký ức' dự Liên hoan phim Busan

Giải trí - Ngân Anh (T/h) - 2 giờ trước
"Miền ký ức" - phim của đạo diễn Bùi Kim Quy - là một trong 11 tác phẩm tranh giải "New Currents" tại Liên hoan phim Busan 2021.
Để futsal Việt Nam

Để futsal Việt Nam "cất cánh" từ bệ phóng mang tên World Cup

Thể thao - Giải trí - PV - 2 giờ trước
Nghe thì có vẻ ngược đời bởi thông thường, futsal Việt Nam phải cất cánh tới World Cup từ bệ phóng là hệ thống đào tạo, các giải đấu chuyên nghiệp, cơ sở vật chất trong nước… Nhưng với futsal Việt Nam, điều đó lại là sự thật bởi sự phát triển của futsal trong nước có vẻ như chưa tương xứng với thành tích của đội tuyển.
Sáng 28/9: Cả nước có 538.454 bệnh nhân COVID-19 đã được chữa khỏi

Sáng 28/9: Cả nước có 538.454 bệnh nhân COVID-19 đã được chữa khỏi

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Đến sáng 28/9, cả nước ghi nhận tổng cộng 766.051 ca mắc COVID-19 và có 538.454 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh. Tổng số ca tử vong là 18.758 ca.