Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bảo tàng Ama H’Mai và thông điệp phục sinh văn hóa truyền thống

Xuân Hòa - Lê Ngọc - 16:00, 10/09/2021

Đầu năm 2021, Bảo tàng Ama H’Mai được UBND tỉnh Đắk Lắk cấp phép hoạt động. Bảo tàng nằm giữa buôn Kmrơng Prông B, xã Ea Tu, TP. Buôn Ma Thuột với kiến trúc nhà sàn giả gỗ, rộng hơn 1.000m2. Chủ nhân bảo tàng là ông Mẫn Phong Sơn, một người có tình yêu tha thiết với văn hóa các dân tộc thiểu số Tây Nguyên.

Thời điểm này, Bảo tàng Ama H’Mai đang tạm đóng cửa để phòng dịch Covid-19
Thời điểm này, Bảo tàng Ama H’Mai đang tạm đóng cửa để phòng dịch Covid-19

Sở dĩ Bảo tàng Ama H’Mai được dựng lên giữa khu dân cư là bởi toàn bộ những hiện vật đang lưu giữ đều gắn với đời sống vật chất và tinh thần của người DTTS ở Tây Nguyên. Đến với bảo tàng người tham quan cảm thấy như đang ở trong một ngôi nhà dài truyền thống mà gia chủ là một người DTTS giàu có và trí tuệ.

Với hơn 1.000 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý, hiếm mà theo nhận định của các chuyên gia, thì có tiền chưa chắc đã tìm mua được. Đó là những hiện vật mà chủ sở hữu chỉ có 1 độc bản rồi đem trao tặng Bảo tàng, mong được gìn giữ. Rất có thể người xem sẽ lần đầu được nhìn thấy bộ áo giáp truyền thống của tù trưởng được ví như các Mtao, vua nước, vua lửa hùng mạnh đã đi vào trường ca, trở thành huyền thoại lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Là những bộ bọc chiêng bằng mây đan thủ công có hình như hoa văn thổ cẩm, giúp việc vận chuyển và bảo vệ chiêng dễ dàng không bị hư hỏng. Hay những cuốn sách về luật tục của người DTTS, những tài liệu cổ đã ngưng xuất bản, hoặc những trang nghiên cứu lịch sử Đắk Lắk từ thế kỷ trước, được dịch từ các tài liệu của những người “khai thiên lập địa” ra nơi này...

Những chiếc ché cổ tại Bảo tàng
Những chiếc ché cổ tại Bảo tàng

Bên cạnh sách, tài liệu, hình ảnh, một số hiện vật như thuyền độc mộc, nồi đồng, nồi đất gốm... tất cả đều là đồ cổ, thì nổi bật trong bào tàng là rất nhiều ché. Ché là phương tiện gắn kết cộng đồng, dòng họ, cùng chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, nhắn nhủ, giao kết duyên phận gái trai của người Ê Đê. Trong bảo tàng, ché là điểm nhấn dễ thấy. Có đến hàng trăm loại ché khác nhau, xếp theo thứ tự từ ché quý nhất đến ché sử dụng bình thường. Đó là: ché tuk, ché tang, ché ba, ché bô, ché jăn, ché duê, ché kriăk… Xem ché, công chúng sẽ hiểu lối sống tự cung, tự cấp xưa nên cùng một loại ché, nhưng tên gọi khác nhau theo vùng cư trú.

Chị H’Len, buôn Krông B, xã Ea Tur, TP. Buôn Ma Thuột nói: “Những chiếc ché quý đựng rượu cần được xem như một vật thiêng được đổi bằng vật của gia đình như voi, heo, bò hoặc trâu cho thương lái từ các vùng miền đến. Đối với gia đình chị, khi xưa ông bà cũng đã đổi 1 cái ché quý trên thân đắp nổi 2 dây thừng và bộ bát tiên gồm: Quạt ba tiêu, thanh kiếm, ngọc bảo, gậy trúc, bầu rượu để lấy một con voi. Và đổi một ché tang brăk thuộc dòng ché tang cũ, để lấy 4 con bò.”

Hàng trăm hiện vật mang trên mình nó từng đó thông điệp riêng. Nhưng thông điệp chung mà chủ nhân của Bảo tàng hướng đến là phục sinh những giá trị văn hoá của cha ông để lại. Qua đó, giáo dục ý thức yêu quý, tự hào về di sản văn hóa cho lớp trẻ ở buôn làng.

Những cuốn sách quý tại Bảo tàng
Những cuốn sách quý tại Bảo tàng

Theo ông Mẫn Phong Sơn, chủ Bảo tàng Ama H’Mai, ông không phải là một chuyên gia về lịch sử, khảo cổ, hay cán bộ bảo tàng, nhưng bằng sự trân quý văn hoá các DTTS Tây Nguyên, ông mong muốn đóng góp chút sức mình để gìn giữ, phát huy những di sản văn hóa nơi mình sống.

Vì những đặc trưng đó mà những vị khách đến tham quan bảo tàng của ông chủ yếu là người dân trong buôn. Mỗi người đến Bảo tàng lại có những trải nghiệm riêng. Đối với người già, đây chính là nơi được trở về ký ức khi ngắm nhìn những hiện vật rất quen thuộc như bộ công cụ sản xuất rìu, dao, xà gạc... Những bộ chén ăn cơm làm bằng vỏ quả bầu khô, nồi đất nấu cơm... Khách đến đông nhất là buổi sáng, khi Bảo tàng có người phục vụ pha chế cà phê. Họ cũng sẽ được uống cà phê theo phong cách xưa, đó là cà phê được rang trên chảo lửa, rồi chế nó bằng cách bỏ bột vào bao vải ngâm trong nước nóng. Ông Mẫn Phong Sơn nói: “Chỉ cần thấy các cụ già thích thú khi nhìn lại đồ vật xưa rồi vui vẻ kể về đồ vật đó, thế là chủ nhân bảo tàng cảm thấy mọi khó khăn của cuộc sống đã được bù đắp”.

Thực tế cho thấy cuộc sống hiện đại đã làm thay đổi diện mạo buôn làng Tây Nguyên hôm nay. Nhiều buôn buôn làng của đồng bào DTTS ở Tây Nguyên hôm nay còn rất ít nhà sàn. Bếp củi được thay bằng bếp ga, bếp điện, trái bầu đựng nước được thay bằng máy lọc nước... Vì vậy, Bảo tàng Ama H’Mai chính là nơi lưu giữ, phục sinh hồn văn hóa cổ của đồng bào DTTS của Tây Nguyên.

Những vật dụng sinh hoạt của đồng bào Tây Nguyên tại Bảo tàng
Những vật dụng sinh hoạt của đồng bào Tây Nguyên tại Bảo tàng
Tin nổi bật trang chủ
Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Từ các chủ trương, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sự nỗ lực của các cấp chính quyền, đã khuyến khích, tạo động lực cho đồng bào phát huy khả năng gìn giữ, trao truyền những bản sắc văn hoá truyền thống của dân tộc. Song để bảo tồn văn hoá các DTTS một cách bền vững, cần giải quyết những bấp cập, vướng mắc, nhất là việc điều chỉnh chính sách đãi ngộ; đồng thời tăng cường các giải pháp thích ứng với tình hình mới .
Brazil ghi nhận số ca mắc mới COVID-19 cao nhất thế giới trong 24 giờ qua

Brazil ghi nhận số ca mắc mới COVID-19 cao nhất thế giới trong 24 giờ qua

Nhìn ra thế giới - PV - 3 phút trước
Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận thêm 298.250 ca nhiễm COVID-19, trong đó Brazil ghi nhận số ca mắc mới theo ngày cao nhất với 51.678 ca.
Bộ Công an dự thảo nhiều quy định mới liên quan đến căn cước công dân

Bộ Công an dự thảo nhiều quy định mới liên quan đến căn cước công dân

Xã hội - Lam Anh - 6 phút trước
Bộ Công an vừa có dự thảo báo cáo tổng kết và đánh giá tác động của chính sách về căn cước công dân (CCCD). Trong dự thảo, Bộ Công an thông tin về những kết quả thi hành Luật CCCD, đồng thời chỉ ra những bất cập và đề xuất nhiều quy định mới.
Lào Cai - Điển hình tiên tiến về giáo dục vùng cao

Lào Cai - Điển hình tiên tiến về giáo dục vùng cao

Giáo dục - PV - 8 phút trước
Là tỉnh vùng cao, biên giới, xuất phát điểm vô vàn khó khăn với nhiều địa phương “trắng” trường, “trắng” lớp, những năm qua, Lào Cai có nhiều chính sách đầu tư cho phát triển giáo dục, nhất là giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Năm học 2021-2022, ngành Giáo dục Lào Cai được Bộ Giáo dục và Đào tạo chọn là điển hình tiên tiến về giáo dục vùng cao và là 1 trong 7 tỉnh thí điểm thực hiện đổi mới giáo dục.
Ký kết Thoả thuận hợp tác mới giữa Quốc hội Việt Nam và Hungary

Ký kết Thoả thuận hợp tác mới giữa Quốc hội Việt Nam và Hungary

Thời sự - PV - 10 phút trước
Ngay sau hội đàm cấp cao tại Nhà Quốc hội Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér đã ký Thoả thuận hợp tác mới giữa Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Hungary, đồng thời trao đổi với Báo chí về kết quả cuộc hội đàm.
Tôn vinh giá trị di sản văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam tại Tuần

Tôn vinh giá trị di sản văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam tại Tuần "Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản Văn hóa Việt Nam" 2022

Sắc màu 54 - Như Ý - 18 phút trước
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Kế hoạch số 2143/KH-BVHTTDL về việc tổ chức Tuần Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản Văn hóa Việt Nam năm 2022 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội). Sự kiện sẽ diễn ra trong 6 ngày từ 18 – 23/11/2022.
Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Là điểm nhấn độc đáo có một không hai, khu phức hợp Jewel được ví như một viên đá quý toạ lạc tại sân bay quốc tế Changi (Singapore) - một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng thác nước trong nhà lớn nhất thế giới, khu vườn với hơn 900 loài cây khác nhau và rất nhiều điều thú vị nữa. Hãy xem video để khám phá có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới này nhé!
Chủ động ứng phó với vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành bão trên Biển Đông

Chủ động ứng phó với vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành bão trên Biển Đông

Môi trường sống - Cát Tường - 25 phút trước
Ngày 27/6, Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống thiên tai ban hành Văn bản số 334/VPTT gửi các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Cà Mau về việc chủ động ứng phó với vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành bão trên Biển Đông.
Hà Nội và Hội An lọt top 25 trải nghiệm thú vị nhất châu Á 2022

Hà Nội và Hội An lọt top 25 trải nghiệm thú vị nhất châu Á 2022

Du lịch - PV - 31 phút trước
Người dùng TripAdvisor đã bình chọn 25 trải nghiệm thú vị nhất châu Á 2022, trong đó có Hà Nội và Hội An của Việt Nam.
Giá cà phê hôm nay 28/6: Thị trường trong nước tăng nhẹ

Giá cà phê hôm nay 28/6: Thị trường trong nước tăng nhẹ

Sản phẩm - Thị trường - BĐT - 36 phút trước
Giá cà phê hôm nay 28/6 tại thị trường trong nước tăng nhẹ, dao động khoảng 42.600 - 43.100 đồng/kg. Tại thị trường thế giới, giá cà phê biến động trái chiều.
Bài thuốc dân gian chữa bệnh từ quả vải

Bài thuốc dân gian chữa bệnh từ quả vải

Vườn thuốc quanh ta - Như Ý - 1 giờ trước
Vải còn có tên gọi khác là lệ chi. Theo y học cổ truyền, long vải có vị ngọt, chua, tính ấm, còn hạt vải có vị hơi đắng, chát, hơi ngọt, tính ấm. Quả vải giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm viêm, ngăn ngừa ung thư, tốt cho tim mạch,… có lợi cho sức khỏe. Sau đây là một số bài thuốc dân gian chữa bệnh từ quả vải mời các bạn tham khảo.
Ngày Gia đình Việt Nam 28/6:

Ngày Gia đình Việt Nam 28/6: "Gia đình bình an - xã hội hạnh phúc"

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Ngày 28/6 hằng năm được chọn là Ngày Gia đình Việt Nam. Đây là ngày cả nước tôn vinh những giá trị tốt đẹp, cốt lõi của gia đình, nhắc nhở những giá trị truyền thống quý báu của ông cha ta từ ngàn xưa, yêu quê hương, yêu đất nước, yêu thương con người, đùm bọc, chở che cho nhau. Để gia đình luôn là điểm tựa vững chắc, mỗi thành viên trong gia đình cần thực hiện các tiêu chí ứng xử cơ bản.