Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xây dựng Nông thôn mới vùng ĐBKK- Hành trình chông gai: Nhận diện những tồn tại (Bài 1)

Mạnh Cường - 11:29, 12/08/2021

Quá trình xây dựng Nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2016 - 2020, đã tạo ra sự chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao mức sống cho đồng bào ở vùng đặc biệt khó khăn (ĐBKK), vùng DTTS và miền núi. Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình xây dựng NTM ở khu vực này cũng đã bộc lộ nhiều khó khăn, bất cập cần phải có giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Việc xây dựng đường giao thông vùng ĐBKK đòi hỏi kinh phí cao hơn gấp nhiều lần so với các vùng khác
Việc xây dựng đường giao thông vùng ĐBKK đòi hỏi kinh phí cao hơn gấp nhiều lần so với các vùng khác

Theo báo cáo của Văn phòng Điều phối Chương trình NTM quốc gia, giai đoạn 2016 - 2020, tổng nguồn lực huy động đầu tư xây dựng NTM trên địa bàn ĐBKK khoảng 791.909 tỷ đồng (bằng 38,1% của cả nước); đã có 8/64 huyện nghèo thoát khỏi tình trạng ĐBKK. Tuy nhiên, kết quả đạt chuẩn NTM của các địa phương vùng ĐBKK chênh lệch khá lớn so với vùng, miền khác của cả nước.

“Lỗi hẹn” NTM vì thiếu nguồn lực

Sau 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, huyện Lạc Dương (Lâm Đồng) đã có 4/5 xã được công nhận đạt chuẩn NTM. Còn lại duy nhất xã Đưng K’Nớ - xã ĐBKK mới đạt 15/19 tiêu chí.

Ông Thân Văn Hữu, Chủ tịch UBND xã Đưng K’Nớ, cho biết: Khó khăn lớn nhất đối với xã trong quá trình về đích NTM, nằm ở tiêu chí xây dựng giao thông, trường học và cơ sở vật chất, văn hóa, các tiêu chí đòi hỏi nguồn lực rất lớn.

“Dù đã được UBND huyện Lạc Dương điều chỉnh kế hoạch lùi lại 1 năm so với dự kiến ban đầu, nhưng nếu không được tiếp sức kịp thời về nguồn lực đầu tư, xã Đưng K’Nớ rất khó khăn trong việc hoàn thành các tiêu chí còn lại trong năm 2021”, ông Hữu cho biết.

Theo ông Nguyễn Văn Huynh, Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng huyện Lạc Dương, đến hết năm 2020, trên địa bàn 5 xã và 1 thị trấn của huyện cần phải xây dựng nhiều tuyến đường vào các khu sản xuất. Riêng tuyến đường từ trung tâm xã Đưng K’Nớ đi thôn Đưng Trang, cần phải được đầu tư xây dựng đạt chuẩn. Hiện, tuyến đường này đã được UBND tỉnh Lâm Đồng quy hoạch thành tỉnh lộ DT72, có chiều dài 8 km, dự kiến nguồn kinh phí để xây dựng lên đến 120 tỷ đồng.

Với trên 75% dân số là đồng bào DTTS, đường giao thông ở Lạc Dương chủ yếu là đường mòn, địa hình dốc nên chi phí đầu tư cao. Vì vậy, nguồn lực từ ngân sách Nhà nước quyết định tối đa việc hoàn thiện hạ tầng. Lạc Dương đã chấp nhận lùi thời gian phấn đấu đến năm 2023 trở thành huyện NTM, thay vì năm 2020 như kế hoạch đề ra trước đó.

Việc hỗ trợ phát triển sản xuất chưa thực sự tạo được động lực để người dân vùng ĐBKK vươn lên thoát nghèo
Việc hỗ trợ phát triển sản xuất chưa thực sự tạo được động lực để người dân vùng ĐBKK vươn lên thoát nghèo

“Địa phương đang nỗ lực để về đích huyện NTM. Tuy nhiên, khó khăn là cần một nguồn ngân sách rất lớn để hoàn thành một số tiêu chí, đặc biệt là giao thông”, ông Sử Thanh Hoài, Chủ tịch UBND huyện Lạc Dương cho biết.

Tại huyện Pác Nặm (Bắc Kạn), sau hơn 10 năm triển khai Chương trình NTM, đến nay toàn huyện chưa có xã nào về đích. Thực tế cho thấy, người dân Pác Nặm đã có ý thức khá cao về xây dựng NTM, đã biết vận dụng cơ hội để vươn lên phát triển kinh tế. Nhưng do xuất phát điểm thấp, địa hình chia cắt, sản phẩm nông nghiệp chưa có nơi tiêu thụ… nên tỉ lệ hộ nghèo và thu nhập là hai tiêu chí khó đạt.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Đình Điệp, Chủ tịch UBND huyện Pác Nặm thẳng thắn: Những năm qua, nhu cầu vốn đầu tư cho huyện Pác Nặm là rất lớn. Nhưng trong cả giai đoạn 2016 - 2020, Ngân sách Trung ương chỉ phân bổ được gần 116 tỉ đồng. Địa phương đã linh hoạt vận dụng, lồng ghép từ các chương trình, dự án khác gần 1,5 tỉ đồng để đầu tư xây dựng hạ tầng, phát triển sản xuất. Tuy nhiên, nguồn lực trên là quá ít so với nhu cầu thực tế (bình quân mỗi xã cần khoảng 100 tỉ đồng cho cả giai đoạn 2016 - 2020) để xây dựng NTM tại địa phương.

Những ví dụ ở các địa phương trên địa bàn hai tỉnh Lâm Đồng và Bắc Kạn cho thấy, nhu cầu về nguồn lực xây dựng NTM tại vùng ĐBKK là rất lớn. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua, việc phân bổ nguồn lực vẫn rơi vào tình trạng manh mún, giật gấu vá vai khiến nhiều địa phương lỗi hẹn NTM.

Giảm nghèo chưa bền vững

Không chỉ thiếu nguồn lực, một trong những tiêu chí then chốt nhất, đó là tiêu chí về hộ nghèo cũng đang là rào cản rất lớn, ảnh hưởng đến kết quả xây dựng NTM ở vùng DTTS và miền núi nói chung, vùng ĐBKK nói riêng.

Đơn cử như tại tỉnh Đắk Nông, sau 10 năm triển khai xây dựng NTM, số hộ nghèo hiện vẫn còn khoảng 11.800 hộ (chiếm 6,98% tổng số hộ của cả tỉnh, với gần 56.600 nhân khẩu); gần 9.400 hộ cận nghèo (chiếm 5,56% tổng số hộ của cả tỉnh, với hơn 42.000 nhân khẩu). 

Trong đó, các huyện nghèo thuộc diện 30a như Đắk G’Long và Tuy Đức tiếp tục là 2 huyện có tỉ lệ hộ nghèo, cận nghèo cao nhất tỉnh Đắk Nông. Cụ thể, tỉ lệ hộ nghèo chung của huyện Đắk G’Long là 27,8%, cao gấp gần 4 lần so với tỷ lệ chung của toàn tỉnh; tỉ lệ hộ nghèo chung của huyện biên giới Tuy Đức là 22,3%, cao gấp gần 3,2 lần so với mức của cả tỉnh.

Tương tự, ở tỉnh Hà Giang, tỉ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào DTTS nói chung và vùng ĐBKK nói riêng có giảm theo từng năm, nhưng chưa thực sự bền vững. Bên cạnh đó, một số mô hình tạo sinh kế chỉ dừng ở mức hỗ trợ, nên khó đem lại hiệu quả như mong đợi.

Hạ tầng giao thông tại nhiều vùng ĐKKK trên cả nước vẫn cần được tiếp tục đầu tư để tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội
Hạ tầng giao thông tại nhiều vùng ĐKKK trên cả nước vẫn cần được tiếp tục đầu tư để tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội

Ghi nhận tại thôn Khai Hoang, xã ĐBKK Thài Pìn Tủng, huyện Đồng Văn cho thấy, năm 2019, gia đình chị Vàng Thị Máy - hộ nghèo của thôn, được hỗ trợ 3 bao lúa giống và 2 bao phân bón để phát triển sản xuất. Cuối vụ, chị Máy thu về được 30 bao lúa. “Chỉ đủ ăn thôi, chưa xóa được nghèo đâu”, chị Máy bộc bạch.

Ông Sùng Mí Cở, Phó Chủ tịch UBND xã Thài Pìn Tủng cho biết: Năm nào xã cũng lập danh sách số hộ nghèo, hộ cận nghèo để hỗ trợ cho các thôn. Nhưng do nguồn lực có hạn, việc hỗ trợ mới chỉ dừng lại ở bao lúa giống, vài cân phân bón, có khá hơn là những hộ được hỗ trợ bò. Bởi vậy, chỉ tính riêng thôn Khai Hoang, số hộ nghèo là 26/64 hộ, chiếm hơn 1/3 số hộ trong thôn.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong thực hiện NTM giai đoạn 2016 - 2020, tỷ lệ hộ nghèo bình quân cả nước giảm 1,55%/năm; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo giảm 5,65%/năm, các xã ĐBKK vùng DTTS và miền núi giảm bình quân khoảng 4%/năm. Thu nhập bình quân hộ nghèo khu vực nông thôn đến cuối năm 2020, có tăng khoảng 1,6 lần so với cuối năm 2015. Song thực tế trong xây dựng NTM, giảm nghèo vẫn là một thách thức lớn đối với nhiều địa phương...

Tin cùng chuyên mục
Cơ quan công tác dân tộc ở cơ sở: Gặp khó khăn vì thiếu đội ngũ cán bộ

Cơ quan công tác dân tộc ở cơ sở: Gặp khó khăn vì thiếu đội ngũ cán bộ

Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của cả hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, bên cạnh những kết quả đã đạt được trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy cũng đã xuất hiện những khó khăn, bất cập, nhất là đối với cơ quan công tác dân tộc ở cấp cơ sở.
Phụ nữ vùng sâu khởi nghiệp từ cây Atisô

Phụ nữ vùng sâu khởi nghiệp từ cây Atisô

Khởi nghiệp - PV - 10 phút trước
Hơn 3 năm xây dựng “Tổ hợp tác sản xuất theo chuỗi giá trị cây atisô”, phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS) xã vùng sâu Đạ Sar, huyện Lạc Dương (Lâm Đồng) đã tích cực hưởng ứng tham gia chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Từ đó, có thu nhập ổn định, góp phần xóa đói giảm nghèo tại địa phương.
Bình Thuận: Học sinh vùng cao tuân thủ 5K để đến trường

Bình Thuận: Học sinh vùng cao tuân thủ 5K để đến trường

Giáo dục dân tộc - PV - 1 giờ trước
Sau một thời gian dài nghỉ học để phòng chống dịch Covid-19, từ ngày 18/10, học sinh tiểu học và trung học cơ sở (THCS) ở các xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) huyện Hàm Thuận Bắc (Bình Thuận) đã đến trường học trực tiếp với sự phấn khởi, háo hức.
Phê duyệt quy hoạch 09 tuyến đường sắt mới, tổng chiều dài 2.362 km

Phê duyệt quy hoạch 09 tuyến đường sắt mới, tổng chiều dài 2.362 km

Tin tức - Cát Tường - 1 giờ trước
Phó Thủ tướng Lê Văn Thành vừa ký ban hành Quyết định số 1769/QĐ-TTg ngày 19/10/2021 phê duyệt Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, đến năm 2030, quy hoạch 09 tuyến đường sắt mới, tổng chiều dài 2.362 km.
Doanh nhân người Khmer đi lên từ gian khó

Doanh nhân người Khmer đi lên từ gian khó

Doanh nhân dân tộc - Lương Định - 1 giờ trước
Xuất thân trong một gia đình nông dân dân tộc Khmer nghèo ở huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh, doanh nhân Chung Minh, Giám đốc Công ty cổ phần Samaki Power kinh doanh trong lĩnh vực dược phẩm và giải trí thực sự là một tấm gương vượt khó vươn lên làm giàu, khẳng định được chỗ đứng trên thương trường, được nhiều người trong giới doanh nhân nể phục.
Đồng bào DTTS tại TP. Hồ Chí Minh luôn nhận được quan tâm trợ giúp trong đại dịch

Đồng bào DTTS tại TP. Hồ Chí Minh luôn nhận được quan tâm trợ giúp trong đại dịch

Xã hội - Lê Vũ - 1 giờ trước
Là địa phương nằm trong vùng tâm dịch, bị ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt, song mọi sự trợ giúp về an sinh xã hội, hỗ trợ cuộc sống cho người dân, đặc biệt là đồng bào DTTS luôn được chính quyền TP. Hồ Chí Minh và các tổ chức đoàn thể, các nhà hảo tâm ưu tiên quan tâm, với nhiều hoạt động thiết thực trong thời gian qua .
Quan tâm đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi này là trách nhiệm của toàn xã hội

Quan tâm đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi này là trách nhiệm của toàn xã hội

Đó là khẳng định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tại Hội nghị Tổng kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2013-2020 và triển khai Chương trình phối hợp công tác công tác giai đoạn 2021-2025 giữa Ủy ban Dân tộc và Trung ương Hội Nông dân Việt Nam diễn ra chiều ngày 13/10/2021, tại Hà Nội.
Hội Phụ nữ BĐBP Sóc Trăng chung sức phòng chống dịch Covid-19

Hội Phụ nữ BĐBP Sóc Trăng chung sức phòng chống dịch Covid-19

Nhịp cầu nhân ái - K.Ngân - V.Long - 2 giờ trước
Trong những ngày này, với không khí thi đua chào mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Hội Phụ nữ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Sóc Trăng đã đóng góp tiền, công sức và thực phẩm để cùng tổ chức nấu ăn, hỗ trợ cho lao động ngoài tỉnh vừa trở về tránh dịch tại các khu cách ly.
Đắk Lắk: Dừng cấp giấy xác nhận ra vào tỉnh

Đắk Lắk: Dừng cấp giấy xác nhận ra vào tỉnh

Tin địa phương - Phan Trọng - 2 giờ trước
Sáng ngày 20/10, ông Võ Văn Cảnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, UBND tỉnh vừa có văn bản chỉ đạo Sở Giao thông Vận tải tỉnh Đắk Lắk dừng cấp giấy xác nhận ra, vào tỉnh cho công dân.
Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh triển khai các lớp tập huấn và tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật

Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh triển khai các lớp tập huấn và tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật

Công tác Dân tộc - T.Hải - 2 giờ trước
Nằm trong chương trình công tác năm 2021, Ban Dân tộc tỉnh Nghệ An đã phối hợp với các cơ quan chuyên ngành tổ chức tập huấn kiến thức, kỹ năng cho Người có uy tín; tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho cán bộ từ cấp xã đến thôn bản, đồng bào vùng DTTS và tuyên truyền về giảm thiểu tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống.
Tây Nguyên: Khẩn trương, kịp thời khắc phục hậu quả của mưa lũ

Tây Nguyên: Khẩn trương, kịp thời khắc phục hậu quả của mưa lũ

Xã hội - PV Tây Nguyên - 2 giờ trước
Do ảnh hưởng của dải hội tự nhiệt đới, những ngày qua, tình trạng mưa lớn diễn ra tại một số tỉnh khu vực Tây Nguyên gây ngập úng, chia cắt giao thông, thiệt hại hoa màu ở nhiều địa phương. Chính quyền, các lực lượng, đoàn thể và Nhân dân nơi ngập lụt đang nỗ lực phối hợp cùng nhau khắc phục thiệt hại, sớm ổn định cuộc sống.
Trải nghiệm Lâm Bình

Trải nghiệm Lâm Bình

Du lịch - Nguyễn Tri Thức - 2 giờ trước
So với tròn một thập kỷ về trước, các xã thuộc huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang đã có sự đổi thay đáng kể. Huyện mới đã có xã Lăng Can trở thành thị trấn từ đầu tháng 7/2021, lại được tiếp nhận 2 xã của huyện Chiêm Hóa, đã có lịch sử 10 năm hình thành và phát triển…, đó là những cơ sở căn bản để tin rằng, Lâm Bình sẽ vươn mình mạnh mẽ trong thời gian tới.