Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xây dựng nhà ở khu vực vùng núi và những điều kiến giải để ứng phó với thiên tai

Th. Phong - 09:37, 26/05/2025

Biến đổi khí hậu hình thành nhiều loại hình thời tiết cực đoan, bất thường, nhất là xuất hiện ngày càng nhiều các trận mưa lớn kéo dài dẫn đến sạt lở, lũ ống, lũ quét. Trong khi đó, khu vực vùng núi người dân thường sinh sống ở ngay dưới chân hoặc lưng chừng đồi, núi, dẫn đến nguy cơ rủi ro rất lớn nếu không có giải pháp.

Một hộ dân ở xã Làng Giàng (huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai) sửa chữa nhà ở sau trận dông lốc. Ảnh: Báo Lào Cai
Một hộ dân ở xã Làng Giàng (huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai) sửa chữa nhà ở sau trận dông lốc. Ảnh: Báo Lào Cai

Diễn biến thiên tai trong những năm gần đây rất phức tạp, mưa bão, dông lốc xuất hiện ngày một nhiều hơn và không theo quy luật tự nhiên trong khi sức chống chịu, năng lực ứng phó còn nhiều hạn chế, nhất là khu vực vùng núi. Do đó, thiên tai (mưa, bão, dông lốc) thường gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản.

Theo các chuyên gia, hoàn lưu bão với lượng mưa lớn đe dọa trực tiếp đến sự an nguy của người dân. Mưa lớn, dông lốc khiến nhiều vùng đất bị ngậm nước, gây sạt lở, lũ ống, lũ quét bất ngờ, phá hủy hàng trăm ngôi nhà, hoa màu của người dân. Vì vậy, vị trí xây dựng nhà ở cho bà con trên các bản làng miền núi cần được quan tâm đúng mức trong quy hoạch, xác định vị trí cũng như nguy cơ mất an toàn. Bên cạnh đó, cũng cần quan tâm đến vật liệu xây dựng nhà cho đồng bào ở khu vực miền núi, nơi có nguy cơ bị sạt lở, lũ quét.

Theo các chuyên gia, việc sử dụng các nguyên vật liệu như tre gỗ để xây nhà không đảm bảo sự kiên cố để ứng phó với thảm họa thiên tai. Nếu có điều kiện nên làm nhà bằng khung dầm bê tông, còn xây tường, vách ngăn thì xây bằng vật liệu xây không nung (gạch bê tông, các tấm panel), nếu mái bằng kiên cố, không thì xây dựng vật liệu mát, tôn mát, xi măng sợi. Hiện nay có nhiều loại vật liệu xây không nung như là gạch không nung, các tấm panel, lựa chọn những vật liệu chuẩn theo đúng quy định.

Để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho người dân sống tại khu vực miền núi trong mùa mưa bão, ThS.KTS Nguyễn Quốc Hoàng, Trưởng phòng Quản lý Khoa học kỹ thuật và dữ liệu (Viện Kiến trúc Quốc gia, Bộ Xây dựng) đưa ra một số khuyến nghị về thiết kế, xây dựng và gia cố nhà ở khu vực miền núi.

Trước hết, người dân cần lựa chọn đúng vị trí xây dựng nhà ở. Việc xác định vị trí nhà cần được tính toán kỹ lưỡng, tránh làm ở khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét cao như ven sông suối, hay sườn đồi dốc. Vị trí xây dựng công trình phải gắn với quy hoạch khu dân cư, phù hợp quy hoạch chung của khu vực.

Việc hình thành những điểm dân cư cần dựa trên nguyên tắc đảm bảo an toàn trong mọi điều kiện thiên tai, thời tiết; thuận lợi cho xây dựng, có đủ nguồn nước sinh hoạt và sản xuất, cơ sở hạ tầng kỹ thuật - xã hội đồng bộ và chất lượng… Chính quyền địa phương nên dựa trên đặc điểm địa hình, khí hậu, hình thái canh tác và tập quán sinh hoạt của người dân để phân khu chức năng, xác định quy mô điểm phục vụ công cộng, dịch vụ.

Theo ThS.KTS Nguyễn Quốc Hoàng, người dân nên tận dụng địa thế và địa hình tự nhiên để thay đổi tốc độ, hướng gió và hướng dòng chảy, từ đó giảm tác hại đến công trình. Người dân có thể xây dựng nhà tập trung thành cụm và bố trí các nhà nằm so le nhau để cản luồng gió bão, mang lại hiệu quả cao.

Dựa trên cơ sở xem xét điều kiện khí hậu, nhà chính nên quay hướng Nam vì có gió nóng Tây Nam, gió lạnh Đông Bắc. Cần lưu ý gió Đông Nam vừa là gió mát vào mùa Hè, vừa là hướng gió bão chính vào mùa mưa lũ.

Đối với giải pháp xây nhà mới vẫn giữ hình thức nhà truyền thống (nhà sàn, nửa sàn nửa trệt…) nhưng sử dụng các vật liệu xây dựng kiên cố hơn (khung cột dầm bê tông cốt thép, tường xây gạch…), khoảng cách giữa các cột bê tông cần được tính toán và bố trí để nước lũ dễ dàng chảy qua, giảm áp lực lên khối công trình. Vật liệu sử dụng nên ưu tiên những loại vật liệu mới, thân thiện môi trường, nhưng vẫn cần đảm bảo độ bền và khả năng chống chịu thời tiết khắc nghiệt.

Đối với các khu vực thường xuyên xảy ra lũ lụt, người dân cần làm sàn nhà cao hơn đỉnh lũ lịch sử nhằm đảm bảo tránh trú an toàn, đồng thời thiết kế hệ thống kè đá, kết hợp mương thoát nước quanh nhà để tránh ngập úng và giảm thiểu rủi ro sạt lở đất.

Đối với những trường hợp gia cố nhà hiện hữu, ThS.KTS Nguyễn Quốc Hoàng khuyến nghị nên gia cố móng nhà bằng đá hộc hoặc bê tông cốt thép để tăng độ ổn định.

Nhà sàn cột gỗ cần gia cố chân cột bằng bê tông, hoặc kê đá hộc nhằm tránh bị xói mòn khi nước lũ dâng; gia cố tường nhà bằng giằng bê tông cốt thép (có thể kết hợp với lanh tô cửa) để tăng độ liên kết.

Với nhà trình tường, người dân có thể sử dụng vật liệu bao che bên ngoài, để giảm thiểu tác động rửa trôi của mưa lên tường nhà; làm rãnh thoát nước xung quanh, kết hợp tường chắn hoặc kè đá trên sườn núi, ngăn ngừa nguy cơ sạt lở.

Bên cạnh đó, người dân nên xây tường chắn lũ bằng gạch, hoặc đắp bao cát để ngăn dòng chảy của lũ quét.


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Niềm vui trước ngày Tết Độc lập

Niềm vui trước ngày Tết Độc lập

Xã hội - Thanh Hải - 1 giờ trước
Hàng trăm hộ dân chịu ảnh hưởng mưa bão số 3 ở Nghệ An đón nhận tin vui trước Tết Độc lập khi lãnh đạo địa phương này đã thống nhất vị trí xây dựng các khu tái định cư. Điều đó đã nhen lên niềm tin yêu, động lực sống cho bà con vùng thiên tai trước bài toán an cư, ổn định cuộc sống.
Cần Thơ hỗ trợ tối đa 5 triệu đồng cho cán bộ đi làm xa

Cần Thơ hỗ trợ tối đa 5 triệu đồng cho cán bộ đi làm xa

Tin tức - Tào Đạt - 1 giờ trước
Các cán bộ, người lao động từ tỉnh Sóc Trăng (cũ), Hậu Giang (cũ) không được bố trí nhà ở công vụ, xe đưa rước đến làm việc tại Trung tâm hành chính TP. Cần Thơ sau sắp xếp đơn vị hành chính, được hỗ trợ 5 triệu đồng/người/tháng.
Quảng Trị: Trích gần 185 tỉ đồng tặng quà Nhân dân trong dịp lễ Quốc khánh

Quảng Trị: Trích gần 185 tỉ đồng tặng quà Nhân dân trong dịp lễ Quốc khánh

Tin tức - Khánh Ngân - 3 giờ trước
UBND tỉnh Quảng Trị vừa có quyết định trích kinh phí gần 185 tỉ đồng tặng quà cho Nhân dân trong dịp đại lễ Quốc khánh 2/9. Số tiền trên sẽ được chuyển về các xã, phường và đặc khu để thực hiện việc tặng quà cho Nhân dân.
Từ phố biển đến bản làng, rộn ràng Quốc khánh

Từ phố biển đến bản làng, rộn ràng Quốc khánh

Trang địa phương - Mỹ Dung - 3 giờ trước
Cờ đỏ sao vàng tung bay từ quảng trường trung tâm Hạ Long đến nóc nhà vùng cao Kỳ Thượng, hòa cùng sắc hoa, tiếng trống, tiếng hát. Không khí kỷ niệm 80 năm Quốc khánh lan tỏa khắp miền ngược, miền xuôi Quảng Ninh, trở thành sợi dây gắn kết niềm tự hào dân tộc.
Gia Lai tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông dịp Lễ 2/9

Gia Lai tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông dịp Lễ 2/9

Pháp luật - T.Nhân-H.Trường - 5 giờ trước
Để đảm bảo trật tự, an toàn giao thông và giảm thiểu tai nạn trong dịp nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9, Công an tỉnh Gia Lai đã đồng loạt triển khai kế hoạch tổng kiểm tra, xử lý vi phạm trên toàn địa bàn, tập trung vào các tuyến giao thông trọng điểm dẫn về phố biển Quy Nhơn.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Vinamilk tạo điểm nhấn tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Vinamilk tạo điểm nhấn tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Xã hội - PV - 5 giờ trước
Tại Triển lãm “80 năm hành trình Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” đang diễn ra tại Hà Nội, không gian trưng bày và trải nghiệm của Vinamilk thu hút đông đảo người dân ghé thăm. Với thiết kế bắt mắt, trải nghiệm tương tác và dùng thử các sản phẩm dinh dưỡng, không gian triển lãm của Vinamilk trở thành một trong những điểm dừng chân được yêu thích của sự kiện.
Hưng Yên: Tăng cường tuần tra, đảm bảo an toàn giao thông dịp cao điểm

Hưng Yên: Tăng cường tuần tra, đảm bảo an toàn giao thông dịp cao điểm

Xã hội - Vân Khánh - 5 giờ trước
Kỳ nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9 năm nay kéo dài 4 ngày, dự báo lượng phương tiện sẽ tăng đột biến. Trước tình hình đó, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an tỉnh Hưng Yên đã sớm triển khai kế hoạch cao điểm, huy động tối đa lực lượng, phương tiện nhằm đảm bảo an toàn giao thông trên địa bàn.
Nghệ An chính thức cấm biển từ 15h ngày 30/8

Nghệ An chính thức cấm biển từ 15h ngày 30/8

Thời sự - T.Hải - 5 giờ trước
Trước tác động của Bão số 6 ảnh hưởng trực tiếp đến vùng ven biển, tỉnh Nghệ An đã ban bố lệnh cấm các loại tàu, thuyền và phương tiện vận tải ra khơi kể từ 10 giờ ngày 30/8. Các tàu, thuyền đang hoạt động trên biển phải về bờ neo đậu để bảo đảm an toàn trước 15 giờ ngày 30/8.
TP Hồ Chí Minh: 750 người dân đồng diễn chào mừng

TP Hồ Chí Minh: 750 người dân đồng diễn chào mừng "Tết Độc Lập"

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Sáng 30/8, tại phường Bình Thạnh (TP Hồ Chí Minh), 750 người dân, trong trang phục cờ đỏ sao vàng, đã cùng đồng diễn, tạo nên bầu không khí vui tươi, phấn khởi chào mừng 80 năm Đại lễ 2/9.
Những “hạt nhân giữ lửa” văn hóa nơi non cao

Những “hạt nhân giữ lửa” văn hóa nơi non cao

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - 6 giờ trước
Tại Tuyên Quang, các nghệ nhân và những người tâm huyết với văn hóa là hạt nhân quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của đồng bào DTTS. Họ không chỉ lưu giữ ký ức di sản, mà còn miệt mài “truyền lửa” cho thế hệ kế cận.