Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng DTTS: Nhìn lại để triển khai hiệu quả hơn

Thanh Phong - 10:00, 06/05/2022

Thời gian qua, Đề án Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống (HNCHT) trong vùng DTTS đã triển khai rộng khắp trên cả nước và đạt được nhiều kết quả khả quan, góp phần nâng cao nhận thức của đồng bào DTTS về những hệ lụy của tảo hôn và HNCHT. Nhưng vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại cần khắc phục để thực hiện tốt hơn trong giai đoạn mới.

Các em Vàng Thị Pai và Vàng Thị Xa ở bản Sểnh Sảng B, xã Dào San (huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu) làm mẹ khi độ tuổi còn rất trẻ. Ảnh: Thanh Hoa
Các em Vàng Thị Pai và Vàng Thị Xa ở bản Sểnh Sảng B, xã Dào San (huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu) làm mẹ khi độ tuổi còn rất trẻ. Ảnh: Thanh Hoa

Nhiều thành quả quan trọng

Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 498/QĐ-TTg, ngày 14/4/2015 phê duyệt Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng DTTS giai đoạn 2015 - 2025”, Ủy ban Dân tộc đã xây dựng Kế hoạch triển khai và ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện Đề án.

Bà Nguyễn Thị Hồng Huệ, Phó Vụ trưởng Vụ Dân tộc thiểu số (Ủy ban Dân tộc) cho biết: Qua 5 năm (2015-2020) triển khai thực hiện Đề án, bước đầu thu được một số kết quả khá khả quan: Các cấp ủy, chính quyền các địa phương, trường học (trong đó có cả các trường phổ thông dân tộc nội trú) đã quan tâm chỉ đạo chặt chẽ đối với việc triển khai thực hiện Đề án. Nhất là vai trò của già làng, trưởng thôn, Người có uy tín, đội ngũ hòa giải viên, đã kịp thời tuyên truyền, giáo dục thuyết phục những trường hợp có nguy cơ  tảo hôn và HNCHT tại địa phương.

Nhờ đó, tình trạng HNCHT, đến nay đã giảm 4,7% so với năm 2014 (năm 2014 là 26,6%, năm 2018 là 21,9%; bình quân mỗi năm giảm 0,94%/năm). Tỷ lệ HNCHT của 53 DTTS là 0,56%, so với tỷ lệ người DTTS kết hôn cận huyết thống năm 2014 là 0,65% đã giảm 0,1% (bình quân mỗi năm giảm 0,02%/năm).

Theo số liệu Điều tra thực trạng kinh tế - xã hội 53 DTTS năm 2019, Tây Nguyên tuy vẫn tiếp tục có tỷ lệ tảo hôn cao nhất, năm 2018 là 27,5% nhưng cũng đã giảm 2,1% so với năm 2014; tiếp theo là Trung du và miền núi phía Bắc là 24,6% (giảm 5,1 % so với năm 2014) và Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung là 22,4% (giảm 3,2 % so với năm 2014). Đồng bằng sông Hồng, nơi không có nhiều người DTTS sinh sống (3,3%), là vùng có tỷ lệ người DTTS tảo hôn thấp nhất cả nước năm 2018 (7,8%)...

Những kết quả trên, là tín hiệu đáng mừng, cho thấy nhận thức của đồng bào DTTS về tác hại của nạn tảo hôn và HNCHT được nâng lên rõ rệt.

Nhìn từ thực tế những năm qua, nhiều địa phương đã thành lập và triển khai thực hiện mô hình điểm,ở nơi có tỷ lệ tảo hôn và HNCHT cao, đã góp phần thực hiện có hiệu quả việc tuyên truyền, vận động đồng bào thực hiện chính sách pháp luật về hôn nhân và gia đình, từ đó có sự thay đổi trong hành vi góp phần giảm thiểu tình trạng tảo hôn, HNCHT ở địa phương.

Các tỉnh đã xây dựng, duy trì và nhân rộng các mô hình và các câu lạc bộ lên tới 2.892 mô hình điểm tại 3.481 xã, thôn, bản, buôn. Tổ chức 211.805 cuộc tư vấn, tuyên truyền về tảo hôn và HNCHT cho 494.838 lượt đồng bào tại các xã thực hiện mô hình điểm. Tổ chức ký cam kết không kết hôn tảo hôn và HNCHT cho người dân sinh sống trên địa bàn các xã thực hiện mô hình điểm.

 Các câu lạc bộ mô hình này hoạt động tương đối hiệu quả, nhiều cặp tảo hôn được can thiệp kịp thời, được tuyên truyền phổ biến pháp luật về hôn nhân gia đình và tác hại của việc tảo hôn, làm cho giới trẻ nhận thức đúng đắn hơn và có trách nhiệm trong hôn nhân gia đình.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được rất đáng ghi nhận, trong quá trình triển khai thực hiện Đề án vẫn còn tồn tại một số khó khăn, hạn chế bất cập như: Tỷ lệ tảo hôn, HNCHT đã giảm nhưng tuổi kết hôn trung bình của người DTTS tảo hôn còn thấp (năm 2018 là 17,5 tuổi đối với nam và 15,8 tuổi đối với nữ). 

Một số địa phương chưa thật sự quan tâm chỉ đạo công tác này. Bố trí kinh phí thực hiện Đề án ở địa phương còn khó khăn. Chưa có cán bộ chuyên trách… Bên cạnh đó, vấn đề về nhận thức hạn chế, hủ tục… cũng đang là rào cản lớn cho công tác này.

Tiếp tục phát huy trong giai đoạn mới

Kết quả thực hiện Đề án giai đoạn I cho thấy, để Đề án đạt được chỉ tiêu đã đề ra, cần có sự phối hợp thực hiện, theo dõi, kiểm tra và giám sát của các cấp, các ngành; sự đầu tư kinh phí từ Trung ương đến địa phương.

Vì vậy, trong giai đoạn tới, nhằm đạt được kết quả cao hơn nữa trong thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và HNCHT trong vùng DTTS giai đoạn 2015-2025”, Ủy ban Dân tộc đã tham mưu Chính phủ quyết định tích hợp nội dung của Đề án thành một tiểu dự án trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030

Bên cạnh đó, Ủy ban Dân tộc cũng đã thành lập các đoàn công tác kiểm tra, lắng nghe ý kiến từ cơ sở, để có những tham mưu đề xuất Chính phủ điều chỉnh, bổ sung chính sách dân tộc, trong đó có việc thực hiện Đề án giảm thiểu tảo hôn và HNCHT nhằm triển khai hiệu quả hơn trong giai đoạn tới.

Để đạt mục tiêu phấn đấu đến năm 2025 cơ bản ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng tảo hôn và HNCHT trong vùng DTTS, góp phần nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực vùng DTTS, trong giai đoạn tới, Đề án sẽ tập trung vào các nhiệm vụ: Tổ chức truyền thông, tuyên truyền bằng nhiều hình thức như biên soạn, cung cấp tài liệu, tập huấn về kiến thức, kỹ năng truyền thông, vận động, tư vấn pháp luật liên quan về hôn nhân và gia đình. Tổ chức các hội nghị lồng ghép, hội thảo, tọa đàm, giao lưu văn hóa, nhằm tuyên truyền hạn chế tình trạng tảo hôn và HNCHT trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Tổ chức các hội thi tìm hiểu về pháp luật, về hôn nhân, về kết hôn tảo hôn và HNCHT; tăng cường các hoạt động tư vấn, can thiệp lồng ghép với các chương trình, dự án, mô hình chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ, trẻ em, dân số kế hoạch hóa gia đình, dinh dưỡng, phát triển thể chất có liên quan trong lĩnh vực hôn nhân nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn và HNCHT vùng DTTS.

Tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật về hôn nhân, phòng ngừa tảo hôn và HNCHT như Luật Hôn nhân và Gia đình; Luật Trẻ em; Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; Luật Bình đẳng giới, Dân số và Gia đình...

Duy trì và triển khai mô hình tại các xã/huyện/trường có tỷ lệ tảo hôn và HNCHT. Nhân rộng mô hình điểm và các mô hình chuyên đề phù hợp nhằm thay đổi hành vi, khả năng tiếp cận thông tin và huy động sự tham gia của cộng đồng thực hiện ngăn ngừa, giảm thiểu tảo hôn và HNCHT trong vùng đồng bào DTTS và miền núi….

Làm tốt công tác kiểm tra kịp thời phát hiện, ngăn ngừa và xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình; thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả tổ chức, triển khai thực hiện các hoạt động của Đề án tại địa bàn các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; sự phối hợp của các Bộ, ban, ngành liên quan trong triển khai thực hiện.

Với sự vào cuộc quyết liệt từ Trung ương đến địa phương, hy vọng rằng tảo hôn và HNCHT sẽ được kiểm soát và đẩy lùi, góp phần thực hiện có hiệu công tác dân tộc của Đảng và chính sách dân tộc của Nhà nước hiện nay; nhất là tham gia thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hơn 1.000 tân binh ở quê hương “Hai giỏi” lên đường nhập ngũ

Hơn 1.000 tân binh ở quê hương “Hai giỏi” lên đường nhập ngũ

Hòa chung không khí Ngày hội giao, nhận quân của cả nước, sáng 6/2, tại Quảng Bình - Quê hương “Hai giỏi” có 1.100 thanh niên lên đường nhập ngũ, làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ Quốc. Đặc biệt, trong số đó có hàng chục tân binh là người DTTS.
Tưng bừng Lễ hội Đập trống của người Ma Coong

Tưng bừng Lễ hội Đập trống của người Ma Coong

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 1 giờ trước
Tối 6/2 (tức ngày 16 tháng Giêng), tại bản Cà Roòng 1, xã Thượng Trạch, UBND huyện Bố Trạch (Quảng Bình) tổ chức Lễ hội Đập trống truyền thống của người Ma Coong (nhánh địa phương thuộc dân tộc Bru Vân Kiều).
Vĩnh Phúc: Sôi nổi Lễ hội chọi trâu Hải Lựu

Vĩnh Phúc: Sôi nổi Lễ hội chọi trâu Hải Lựu

Tin địa phương - Văn Hoa - 1 giờ trước
Lễ hội chọi trâu Hải Lựu (huyện Sông Lô, Vĩnh Phúc) năm 2023 đang diễn ra sôi nổi sau 2 năm tạm dừng tổ chức, do ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19. Lễ hội năm nay không thu vé của người dân và du khách về xem hội.
Hà Tĩnh: 1.445 thanh niên lên đường nhập ngũ

Hà Tĩnh: 1.445 thanh niên lên đường nhập ngũ

Tin địa phương - Khánh Ngân - 2 giờ trước
Sáng nay, 7/2, 1.445 thanh niên ưu tú ở tỉnh Hà Tĩnh lên đường nhập ngũ bảo về Tổ quốc. Là tỉnh có ít đồng bào DTTS, thế nhưng mùa tòng quân năm nay Hà Tĩnh có đến 5 tân binh là người DTTS.
Thanh Hóa: Cảnh cáo Trưởng phòng Giáo dục huyện Quan Hóa vì tuyển sinh sai học sinh

Thanh Hóa: Cảnh cáo Trưởng phòng Giáo dục huyện Quan Hóa vì tuyển sinh sai học sinh

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Thông tin từ Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa cho biết, đã thi hành kỷ luật cảnh cáo đối với ông Lê Đức Hiếu - Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Quan Hóa, vì có sai phạm trong tuyển sinh vào lớp 6 tại Trường PTDT Nội trú THCS Quan Hóa năm 2022.
Bí quyết giữ nhà cửa khô ráo khi trời nồm

Bí quyết giữ nhà cửa khô ráo khi trời nồm

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Trong những ngày này, miền Bắc đang có mưa phùn, trời nồm ẩm. Mẹo nhỏ đơn giản dưới đây sẽ giúp cho ngôi nhà của bạn luôn khô ráo, sạch sẽ.
Tp. Pleiku (Gia Lai) sẵn sàng cho công tác giao - nhận quân năm 2023

Tp. Pleiku (Gia Lai) sẵn sàng cho công tác giao - nhận quân năm 2023

Những ngày này, Hội đồng Nghĩa vụ Quân sự của Tp. Pleiku (Gia Lai) đang chủ động, tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương hoàn tất các khâu trong quy trình tuyển chọn, gọi thanh niên nhập ngũ. Đồng thời tổ chức gặp gỡ động viên thanh niên trúng tuyển nghĩa vụ quân sự sẵn sàng lên đường nhập ngũ, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu trên giao với chất lượng thanh niên cao hơn năm trước.
Động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, Syria: Hơn 1.400 người thiệt mạng

Động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, Syria: Hơn 1.400 người thiệt mạng

Nhìn ra thế giới - T.Minh - 23:29, 06/02/2023
Ngày 6/2, Thổ Nhĩ Kỳ và Syria đã liên tiếp phải hứng chịu hai trận động đất mạnh, làm rung chuyển đất nước, cướp đi sinh mạng của khoảng 1.700 người dân và hàng chục ngàn người khác bị thương.
Kon Tum: Tổ chức Phiên chợ Sâm Ngọc Linh gắn với du lịch lần 2

Kon Tum: Tổ chức Phiên chợ Sâm Ngọc Linh gắn với du lịch lần 2

Sản phẩm - Thị trường - P.Nguyên - T.Nhân - 22:54, 06/02/2023
Tiếp nối thành công từ phiên chợ lần thứ nhất, tối 6/2, Phiên chợ Sâm Ngọc Linh, các dược liệu khác gắn với du lịch lần 2 đã chính thức khai mạc tại Trung tâm huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum.
Nhiều hoạt động phong phú tại Lễ hội Làm Chay ở Long An

Nhiều hoạt động phong phú tại Lễ hội Làm Chay ở Long An

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 22:09, 06/02/2023
Trong hai ngày 5 và 6/2 (tức ngày 15 và 16 tháng Giêng), tỉnh Long An tổ chức Lễ hội Làm Chay tại Đình Tân Xuân, thị trấn Tầm Vu, huyện Châu Thành, với nhiều hoạt động phong phú.
Thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Brazil ngày càng hiệu quả

Thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Brazil ngày càng hiệu quả

Thời sự - PV - 20:35, 06/02/2023
Chiều 6/2, tại Phủ Chủ tịch, Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tiếp Đại sứ Brazil, Ngài Fernando Apparício da Silva chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.
Học sinh Việt Nam giành Huy chương Vàng tại Olympic Phát minh và Sáng tạo thế giới

Học sinh Việt Nam giành Huy chương Vàng tại Olympic Phát minh và Sáng tạo thế giới

Giáo dục - Như Ý - 20:12, 06/02/2023
Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định) cho biết, 4 học sinh của trường vừa đoạt Huy chương Vàng tại cuộc thi Olympic Phát minh và Sáng tạo thế giới, được tổ chức ở Seoul, Hàn Quốc.