Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Thuận thiên” để phát triển vùng đất Chín Rồng

PV - 15:57, 11/02/2019

Năm 2018 khép lại, cũng là tròn 1 năm để chính quyền các cấp và người nông dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nhìn lại kết quả thực hiện Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu. Những tín hiệu vui từ việc thực hiện nghị quyết là nền tảng để ĐBSCL vượt qua những thách thức đang đón đợi phía trước.

Chủ động “xoay chuyển”

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang diễn ra mạnh mẽ, tác động đến đời sống sinh hoạt cũng như sản xuất của người nông dân ĐBSCL. Không ít thói quen, tập quán trong sinh hoạt của người nông dân buộc phải thay đổi; trong sản xuất, cách làm cũ không ứng phó được với BĐKH cũng buộc phải “xoay chuyển”.

Mô hình tôm-lúa mang lại hiệu quả kinh tế cao và bền vững cho nhiều hộ dân miền Tây. Mô hình tôm-lúa mang lại hiệu quả kinh tế cao và bền vững cho nhiều hộ dân miền Tây.

Câu chuyện nuôi tôm là một ví dụ. Để “thuận” theo diễn biến khó lường của thời tiết, người nông dân ở ĐBSCL bắt đầu làm quen với những cách nuôi tôm mới. Như trường hợp nông dân Long Văn Nghĩa, ngụ phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu (tỉnh Bạc Liêu). Anh Nghĩa không vất vả “mua” sự may mắn từ thời tiết mà tự nghiên cứu mô hình nuôi tôm trong hồ nổi dạng tròn.

Anh Nghĩa chia sẻ, khu nuôi tôm gồm 4 hồ nuôi được thiết kế đặc biệt, với dạng tròn, dựng từ khung thép phủ bạt HDPE có đáy dạng hình phễu, vách đứng. Diện tích 500m2/hồ và 2 hồ gièo, với diện tích 100m2/hồ cùng hệ thống ao cấp, xử lý nước và các trang thiết bị máy móc cần thiết trên diện tích 2ha.

Ở vụ nuôi đầu tiên trong năm 2017, với mật độ thả nuôi 300 con/m2, chỉ sau hơn 2 tháng, tôm đạt trọng lượng trung bình 40 con/kg. Tiến hành thu tôm ở 2 hồ nuôi đầu tiên, anh Nghĩa thu về lợi nhuận khoảng 500 triệu đồng. Qua 3 vụ nuôi, trung bình mỗi vụ nuôi cho năng suất 100-150 tấn/ha; nhờ nguồn tôm sạch bệnh, nên luôn có giá cao hơn thị trường từ 10.000-15.000 đồng/kg.

Anh Nghĩa cho hay, ưu điểm của mô hình này là không phụ thuộc vào thời tiết, nguồn nước, hay BĐKH, phù hợp với điều kiện và khả năng đồng vốn của nông hộ, nông dân dễ tiếp cận. Đặc biệt, tỷ lệ sống của tôm rất cao, từ 90-100%, do sử dụng quạt đảo nước liên tục, lắp đặt hệ thống tuần hoàn nên tiết kiệm được lượng nước sử dụng, hạn chế sử dụng khoáng chất. Tại mỗi ao nuôi lắp hệ thống quan trắc tự động các yếu tố môi trường, xiphon tự động, từ đó kiểm soát chất lượng nước tốt hơn.

Cũng như anh Nghĩa, nhiều nông dân ở ĐBSCL đã chủ động “xoay chuyển” cách thức sản xuất truyền thống để ứng phó với BĐKH. Như ở Cà Mau, nông dân đang áp dụng phương thức sản xuất: Mùa khô, đất bị nhiễm mặn, không thể trồng lúa thì ruộng được đưa nước mặn vào để nuôi tôm; mùa mưa nước ngọt thì chuyển sang trồng lúa.

Chấp nhận “thuận thiên”

Theo ông Dương Thành Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu, việc chủ động các giải pháp ứng phó BĐKH rất cần đến những tư duy đột phá mới của người trong cuộc. Đó chính là những người nông dân, những nhà khoa học. Về phía Nhà nước thì các cấp chính quyền địa phương cũng phải chủ động các giải pháp để giúp người nông dân thích ứng với BĐKH.

Nông dân ở ĐBSCL đã tự tìm những giải pháp sản xuất nông nghiệp thích ứng với BĐKH “thuận thiên” (Trong ảnh: Mô hình lúa-sen kết hợp với phát triển du lịch nông nghiệp đang được nông dân miền Tây thực hiện hiệu quả). Nông dân ở ĐBSCL đã tự tìm những giải pháp sản xuất nông nghiệp thích ứng với BĐKH “thuận thiên” (Trong ảnh: Mô hình lúa-sen kết hợp với phát triển du lịch nông nghiệp đang được nông dân miền Tây thực hiện hiệu quả).

Trên thực tế, rất nhiều địa phương, nông dân trong khu vực cũng đã chủ động được những mô hình phát triển kinh tế thích ứng BĐKH. Ở Bến Tre, để bảo vệ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt của người dân, tỉnh đã triển khai nạo vét kênh mương, đắp cống đập, trữ nước ngọt; thi công và hoàn thiện dần hệ thống thủy lợi, công trình ngăn mặn… Tỉnh Long An thì chủ trương không gieo sạ sớm ở những vùng không chủ động được nguồn nước (khi chưa có mưa) nhằm tránh bị thiệt hại do hạn mặn; khuyến khích nông dân sử dụng biện pháp tưới tiên tiến cho lúa và cây trồng cạn...

Ngày 17/11/2017, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 120/NQ-CP về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH. Nghị quyết đã chỉ rõ: Cách thức đồng bào lựa chọn bây giờ, không phải là từ bỏ nơi sinh ra, nơi từng nuôi sống để di dân đến một vùng đất mới, mà tiếp tục sống chung với điều kiện thiên nhiên mới, thích ứng với môi trường mới; đồng thời, chuyển hoá thách thức thành cơ hội, lợi dụng và phát huy lợi thế mới của thiên nhiên tạo dựng nếp sống, cách sống và canh tác phù hợp để phát triển.

Điều này có nghĩa là, sản xuất nông nghiệp ở ĐBSCL phải chấp nhận “theo ý trời”; nhưng lại không đồng nghĩa với việc buông tay, mặc cho “trời sinh voi trời sinh cỏ” mà tất yếu phải xoay chuyển để thích ứng với BĐKH.

Ông Nguyễn Hữu Lập, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre cho rằng, nếu trước đây ĐBSCL tập trung nhiều cho trụ cột lúa gạo, thì giờ xoay trở lại theo hướng “thuận thiên” là trục thủy sản. Kế đó là lĩnh vực cây ăn trái; thứ 3 mới tới lúa gạo. Thực tế qua thời gian thực hiện “xoay chuyển” 3 trục kinh tế chính này đã mang lại những kết quả vừa phù hợp với BĐKH,vừa tăng trưởng, phát triển theo chiều sâu.

Còn PGS-Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Viện Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu, Trường Đại học Cần Thơ đánh giá, trên thực tế, người nông dân ở ĐBSCL đã tự tìm những giải pháp thích ứng khá hợp với tinh thần “thuận thiên”. Ban đầu chỉ là những phát kiến đơn lẻ của một số nông dân tiên tiến, sau được sự hỗ trợ của các nhà khoa học và các tổ chức, các mô hình này dần được hoàn thiện và mở rộng khá ổn định.

Rõ ràng, sau một năm thực hiện Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ, những giải pháp ứng phó với BĐKH ở ĐBSCL đã bước đầu đem lại những kết quả tích cực. Tuy kết quả đạt được đang còn xa so với mục tiêu, quan điểm và giải pháp thực hiện mà Nghị quyết đề ra, nhưng mang ý nghĩa rất lớn để phát triển bền vững ĐBSCL; qua đó, đề ra các quyết sách, triển khai nhóm giải pháp chiến lược về chuyển đổi có quy mô lớn nhằm phát triển bền vững ĐBSCL với tầm nhìn đến năm 2100.

PHƯƠNG HẠ

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Cần rà soát, xây dựng các chính sách hỗ trợ cải tạo đất nông nghiệp

Cần rà soát, xây dựng các chính sách hỗ trợ cải tạo đất nông nghiệp

Tại Hội nghị “Hiện trạng và định hướng quản lý sức khỏe đất hướng tới sản xuất trồng trọt bền vững” do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 14/6 cho thấy, 70% diện tích đất nông nghiệp của Việt Nam nằm trên địa hình đồi núi dốc nên dễ bị xói mòn, rửa trôi dẫn đến mất các chất dinh dưỡng, đất thường chua, nghèo mùn và các chất dinh dưỡng. Các chuyên gia cho rằng, cần rà soát, xây dựng các chính sách cụ thể để hỗ trợ thực hiện các biện pháp cải tạo đất, thực hiện chuyển dịch cơ cấu trong sản xuất nông nghiệp, phát triển nhanh hoạt động dịch vụ nông nghiệp.
Tin nổi bật trang chủ
Chủ tịch nước gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín tiêu biểu tham dự Chương trình “Điểm tựa của bản làng” lần thứ 2 năm 2024

Chủ tịch nước gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín tiêu biểu tham dự Chương trình “Điểm tựa của bản làng” lần thứ 2 năm 2024

Chiều 14/6, tại Phủ Chủ tịch, đồng chí Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương đã gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín tiêu biểu là các già làng, trưởng bản, chức sắc tôn giáo, Người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới, biển, đảo tại Chương trình “Điểm tựa của bản làng” lần thứ 2 năm 2024 do Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Bộ Tư lệnh BĐBP tổ chức tại Hà Nội.
Để Luật Căn cước đi vào cuộc sống

Để Luật Căn cước đi vào cuộc sống

Media - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Luật Căn cước sẽ có hiệu lực thi hành kể từ 1/7/2024. Đây là luật mới, sẽ tạo nhiều thuận lợi trong việc đi lại, giao dịch của người dân, đăc biệt là người dân tại vùng cao. Để Luật phát huy hiệu quả, Công an các địa phương đang nỗ lực tuyên truyền sâu rộng Luật Căn cước đến người dân, với nhiều hình thức đa dạng, phong phú.
Mộc Châu: Người có uy tín tiên phong trong phát triển kinh tế

Mộc Châu: Người có uy tín tiên phong trong phát triển kinh tế

Media - Thuý Hồng - Tuấn Ninh - 1 giờ trước
Bằng uy tín và trách nhiệm của mình, Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La luôn tiên phong nêu gương sáng, tích cực đi đầu trong tuyên truyền, vận động nhân dân ở địa phương thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nhiều tấm gương Người có uy tín đã tích cực thi đua lao động sản xuất, xóa đói, giảm nghèo, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Kiên Giang: Đến tháng 10/2024 truy xuất nguồn gốc thủy sản qua phần mềm eCDT cơ bản thông suốt

Kiên Giang: Đến tháng 10/2024 truy xuất nguồn gốc thủy sản qua phần mềm eCDT cơ bản thông suốt

Kinh tế - Như Tâm - 1 giờ trước
UBND tỉnh Kiên Giang vừa ban hành Kế hoạch số 193/KH-UBND về việc triển khai thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác qua Hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) trên địa bàn tỉnh.
Cảnh giác với hiện tượng thu mua bọ xít đen giá “khủng”

Cảnh giác với hiện tượng thu mua bọ xít đen giá “khủng”

Xã hội - Minh Nhật - 1 giờ trước
Hiện nay, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin mua, bán bọ xít đen với giá cao, không kể số lượng. Việc mua bán bọ xít đen thông qua mạng xã hội tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị lừa đảo, chiếm đoạt tài.
TP. Hạ Long (Quảng Ninh): Giai đoạn 2024-2029, tiếp tục phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS, miền núi

TP. Hạ Long (Quảng Ninh): Giai đoạn 2024-2029, tiếp tục phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS, miền núi

Công tác Dân tộc - Mỹ Dung - 1 giờ trước
Ngày 14/6, TP. Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) tổ chức Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ I năm 2024 với chủ đề “Các dân tộc đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, phát huy lợi thế, tiềm năng hội nhập và phát triển bền vững”. Đại hội có sự tham gia của 150 đại biểu chính thức, đại diện cho trên 23.500 đồng bào của 32 DTTS trên địa bàn.
Tin trong ngày - 13/6/2024

Tin trong ngày - 13/6/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 13/6, có những thông tin đáng chú ý sau: Việt Nam là 1 trong 10 điểm đến hàng đầu ở khu vực Đông Á. Trên 3.000 cuốn sách giáo khoa Khmer ngữ được bàn giao cho các chùa Nam tông Khmer. Thủy triều đỏ xuất hiện tại Kiên Giang: Cảnh báo nguy hiểm!. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đại Từ (Thái Nguyên): Phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo DTTS giai đoạn 2024-2029 xuống dưới 6,5% theo tiêu chí mới

Đại Từ (Thái Nguyên): Phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo DTTS giai đoạn 2024-2029 xuống dưới 6,5% theo tiêu chí mới

Tin tức - Hà Anh - 1 giờ trước
Ngày 14/6, huyện Đại Từ tổ chức Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số (DTTS) lần thứ IV, năm 2024 với chủ đề: “Các dân tộc huyện Đại Từ giữ gìn bản sắc văn hóa, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết, xây dựng huyện nông thôn mới nâng cao và trở thành thị xã trước năm 2030”. Tham dự Đại hội có đại diện lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo huyện cùng 150 đại biểu là người DTTS tiêu biểu trên địa bàn.
Tủa Chùa (Điện Biên): Đề ra 11 nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào DTTS, miền núi trong giai đoạn mới

Tủa Chùa (Điện Biên): Đề ra 11 nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào DTTS, miền núi trong giai đoạn mới

Công tác Dân tộc - Thúy Hồng - 23:56, 14/06/2024
Trong 2 ngày (13-14/6), huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên tổ chức Đại hội đại biểu các DTTS lần thứ IV, năm 2024. Tham dự Đại hội có ông Lò Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo Đại hội đại biểu các DTTS tỉnh Điện Biên; lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh; lãnh đạo Huyện ủy, UBND, HĐND huyện Tủa Chùa; cùng với sự tham gia của 129 đại biểu tiêu biểu đại diện cho đồng bào các DTTS trên địa bàn huyện.
Phú Lương (Thái Nguyên): Tổ chức thành công Đại hội đại biểu các DTTS lần thứ IV

Phú Lương (Thái Nguyên): Tổ chức thành công Đại hội đại biểu các DTTS lần thứ IV

Thời sự - Nhật Minh - 23:50, 14/06/2024
Chiều 14/6, huyện Phú Lương tổ chức Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số (DTTS) lần thứ IV, năm 2024 với chủ đề “Các dân tộc huyện Phú Lương đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, phát huy lợi thế, tiềm năng, chung sức xây dựng huyện nông thôn mới”. Tham dự đại hội có đại diện lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo huyện và 120 đại biểu là người DTTS tiêu biểu trên địa bàn.
Tin trong ngày - 14/6/2024

Tin trong ngày - 14/6/2024

Media - BDT - 20:00, 14/06/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 14/6, có những thông tin đáng chú ý sau: Xuất cấp gạo cho 3 địa phương dịp giáp hạt năm 2024. Đak Pơ (Gia Lai) Tổ chức Liên hoan hát ru, hát dân ca và nhạc cụ truyền thống. Làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan đến việc gom mua đất sản xuất của đồng bào DTTS ở Kon Tum. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Lan tỏa tinh thần, nghĩa cử cao đẹp của hoạt động hiến máu tình nguyện

Lan tỏa tinh thần, nghĩa cử cao đẹp của hoạt động hiến máu tình nguyện

Thời sự - PV - 18:55, 14/06/2024
Chiều 14/6, phát biểu tại cuộc gặp mặt 100 người hiến máu tình nguyện tiêu biểu toàn quốc năm 2024, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị chú trọng việc ứng dụng chuyển đổi số vào quản lý hoạt động hiến máu; kết nối thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu người hiến máu thống nhất, liên thông giữa các địa phương, giữa các trung tâm máu, bệnh viện có tiếp nhận máu.