Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nguồn lực đầu tư cho công tác di dân khỏi vùng nguy hiểm: Gỡ khó... nhưng vẫn không hết khó (Bài 2)

Thanh Hải - 17:18, 22/06/2022

Người dân bất an vì sống trong vùng nguy hiểm, nhưng thiếu kinh phí thực hiện các dự án để di dời. Khó khăn, bất cập ấy, đã đẩy nhiều địa phương đến cảnh “giật gấu vá vai” nhưng vẫn không thể giải quyết dứt điểm.

 Khởi công xây nhà vượt lũ và sinh hoạt cộng đồng thôn Ngô Bắc, xã Sơn Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình)
Khởi công xây nhà vượt lũ và sinh hoạt cộng đồng thôn Ngô Bắc, xã Sơn Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình)

“Nhỏ giọt”… kinh phí

Hàng năm, ngân sách Trung ương (NSTW) đã trích một khoản nhất định từ nguồn dự phòng để hỗ trợ cho các địa phương, với mục tiêu phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Đó là nguồn lực vô cùng cần thiết để các địa phương có phương án bố trí dân cư khỏi vùng nguy hiểm, cứu trợ người dân, hỗ trợ địa phương kịp thời khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, so với thiệt hại thực tế thì, kinh phí khắc phục hậu quả thiên tai mới dừng lại ở mức hỗ trợ.

Năm 2017 có thể xem là thảm họa, khi mà thiên tai diễn ra ở hầu hết các miền trên cả nước. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), thiệt hại do thiên tai gây ra cho nền kinh tế nước ta trong năm 2017, lên tới gần 60.000 tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với năm 2016. Miền Trung vẫn là khu vực chịu nhiều thiệt hại nhất; trong đó, Quảng Bình gần 8.000 tỷ đồng, Hà Tĩnh 7.500 tỷ đồng…

Và, để khắc phục hậu quả thiên tai, ngoài các gói cứu trợ khẩn cấp cho người dân (lương thực, cây con giống…), NSTW đã bố trí nguồn lực hỗ trợ các địa phương khôi phục hạ tầng, nhưng kinh phí không nhiều. Cụ thể, tỉnh Quảng Bình được NSTW hỗ trợ 70 tỷ đồng; tỉnh Hà Tĩnh được hỗ trợ 135 tỷ đồng…

Nguồn ngân sách hỗ trợ để khắc phục hậu quả thiên tai còn quá ít, chỉ tính riêng 11 tháng năm 2020, thiệt hại do thiên tai ước tính trên 30.000 tỷ đồng. Chính phủ đã hỗ trợ khẩn cấp 1.250 tỷ đồng cho 9 tỉnh miền Trung. Nếu dành cả con số này để hỗ trợ cho bất kì 1 tình nào thì cũng không thấm vào đâu. Tuy nhiên, 1.250 tỷ đồng lại chia cho 9 tỉnh vùng miền Trung bị thiệt hại, thì khác nào “muối bỏ biển”.

Nhà tránh lũ ở Quảng Trị đã phát huy hiệu quả
Nhà tránh lũ ở Quảng Trị đã phát huy hiệu quả

Thực tế hiện nay, các cấp đang dùng một số nguồn kinh phí để cung cấp tài chính cho công tác ứng phó và phục hồi sau thiên tai, bao gồm nguồn dự phòng NSTW và các địa phương, các khoản phân bổ ngân sách cụ thể, nguồn dự trữ Nhà nước bằng vật chất, quỹ dự trữ tài chính, quỹ phòng chống thiên tai, các công cụ chuyển giao rủi ro như bảo hiểm và viện trợ của các nhà tài trợ.

Tuy nhiên, Quỹ phòng chống thiên tai được thành lập ở cấp tỉnh còn nhiều hạn chế, khiến cho các quỹ này không thể vận hành một cách đầy đủ.

Bên cạnh đó, các địa phương đang tập trung cho các dự án bố trí dân cư tập trung (có mức đầu tư lớn, chủ yếu là nguồn đầu tư phát triển); trong khi mô hình di dân xen ghép phù hợp với điều kiện, khả năng ở địa phương (địa hình, đất đai, phong tục tập quán, ngân sách...), hay bố trí ổn định tại chỗ (chủ yếu vốn sự nghiệp) ít được quan tâm.

Huyện Kì Sơn (Nghệ An) xây dựng nhà dã chiến di dời dân khỏi vùng nguy hiểm
Huyện Kì Sơn (Nghệ An) xây dựng nhà dã chiến di dời dân khỏi vùng nguy hiểm

Từ những bất cập trên, đã dẫn đến việc sắp xếp, ổn định dân cư vùng nguy hiểm trên phạm vi cả nước trong thời gian qua, đã bộc lộ nhiều bất cập. Đó là: chưa sắp xếp được thứ tự ưu tiên để bố trí vốn dứt điểm cho các dự án cấp bách; một số dự án phải điều chỉnh lại quy mô, số hộ thực hiện. 

Nguồn vốn bố trí cho các dự án, chủ yếu là nguồn vốn Trung ương hỗ trợ hàng năm; công tác huy động vốn đầu tư của các tổ chức khác trên địa bàn khó thực hiện, nên chưa đáp ứng được tiến độ đề ra của dự án. Chính quyền nhiều địa phương cũng chưa bố trí, lồng ghép được các nguồn vốn từ các chương trình, dự án khác để hỗ trợ cho các hộ sau bố trí dân cư, nhất là việc tạo sinh kế.

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc về công tác PCTT và TKCN năm 2022, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành, Trưởng ban Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng, chống thiên tai đánh giá, công tác hỗ trợ, triển khai khắc phục hậu quả thiên tai còn bất cập, thủ tục rườm rà gây chậm trễ, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra. Một số địa phương sau khi nhận được hỗ trợ, nhưng triển khai chậm dẫn tới phải kéo dài thời gian, không phù hợp với tính chất hỗ trợ khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai; việc đầu tư khắc phục hậu quả thiên tai không dứt điểm, làm giảm hiệu quả.

Nhiều hộ dân tại thị trấn Mường Xén, huyện Kì Sơn (Nghệ An) bất an vì vết nứt lớn ở ngọn núi sau nhà nhưng chưa biết xử lí thế nào
Nhiều hộ dân tại thị trấn Mường Xén, huyện Kì Sơn (Nghệ An) bất an vì vết nứt lớn ở ngọn núi sau nhà nhưng chưa biết xử lí thế nào

Gỡ khó... nhưng vẫn không hết khó

Kinh phí là vấn đề được nói đến nhiều nhất, nhưng lại là vấn đề không được giải quyết triệt để nhất. 

Lâu nay, NSTW bố trí cho công tác di dân khỏi vùng nguy hiểm rất hạn hẹp. Chưa thấm vào đâu so với nhu cầu thực tế của mỗi địa phương. Nhìn từ hàng loạt dự án di dân khẩn cấp vùng Trung Bộ mà Báo Dân tộc và Phát triển đã đăng tải cách đây không lâu, đủ để minh chứng cho điều này. Nhiều dự án đã thi công hàng chục thập kỉ vẫn chưa xong, người dân thì chưa thể đến ở, các hạng mục đã được đầu tư thì đang ngày càng xuống cấp nghiêm trọng.

Trong khi đó, nguồn lực xã hội hóa lại gần như đang “bỏ trống”, thậm chí đã huy động nhưng không đáng là bao nhiêu.

Thực tế cho thấy, chúng ta mới chỉ xã hội hóa, huy động các nguồn lực hợp pháp khi đã xảy ra thảm họa thiên tai bằng sự ủng hộ tiền, hiện vật… của người dân cả nước và một số tổ chức ở nước ngoài. Cái chúng ta cần hiện nay, là nguồn lực xã hội hóa ấy, cần được vận động, sử dụng nhiều hơn cho “yếu tố cốt lõi” là "phòng hơn chống", lại chưa hiệu quả.

Nhiều khu tái định cư đã được xây dựng sau trận sạt lở núi kinh hoàng vào cuối năm 2020 tại huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam
Nhiều khu tái định cư đã được xây dựng sau trận sạt lở núi kinh hoàng vào cuối năm 2020 tại huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam


Bí thư đảng ủy xã Hướng Việt, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) Hồ Văn Vọng chia sẻ: Nhớ lại thảm họa thiên tai năm 2020 ở địa phương thật khủng khiếp. Chỉ phút chốc, chúng tôi thành xã 6 không. Đến nay địa phương và người dân vẫn chưa thể khắc phục hết được khó khăn để ổn định và phát triển. "Chúng tôi mong muốn các cấp dành quan tâm, ưu tiên đầu tư nguồn lực để Hướng Việt sắp xếp lại dân cư, đầu tư các công trình phòng chống thiên tai", ông Vọng mong mỏi.

Để từng bước “gỡ khó” về nguồn lực, nhiều địa phương đã có những giải pháp hợp lí hơn trên cơ sở tình hình thực tế. Ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch UBND huyện Bố Trạch (Quảng Bình) cho biết: Quá trình triển khai các dự án di dân khẩn cấp, chúng tôi đã lập kế hoạch và ưu tiên hạng mục nào trước, hạng mục nào sau. Huyện cũng đã lồng ghép nhiều chương trình, nguồn vốn để triển khai xây dựng cơ sở vật chất để di dời tập trung, xây dựng nhà tránh lũ, tái định cư. 

"Cả hệ thống chính trị đã vào cuộc và đã xã hội hóa một số nhà chống lũ cho đồng bảo ở Hưng Trạch, Phúc Trạch… nhưng thực tế thì vẫn chưa thấm vào đâu, hàng nghìn hộ dân vẫn sống trong cảnh bất an mỗi khi mùa mưa bão đến", Chủ tịch huyện Bố Trạch chia sẻ.

Trước thực tế khó khăn về nguồn lực, tại Hội nghị toàn quốc về công tác PCTT và TKCN năm 2022, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương cần quan tâm đầu tư cho phòng, chống thiên tai. Ưu tiên bố trí kinh phí để kịp thời khắc phục sự cố, nâng cấp đê điều, hồ đập, phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển, đầu tư trang thiết bị chuyên dùng tìm kiếm cứu nạn; hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão lụt...

Ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng là rất sát với nhu cầu cấp bách của thực tế, nhưng khi áp dụng vào thực tế, các địa phương cũng đang phải “liệu cơm gắp mắm” cho phù hợp. Và như thế, việc ưu tiên nguồn kinh phí, tổ chức thực hiện các dự án theo tính chất và mức độ nguy hiểm… còn tùy thuộc vào kinh phí từng địa phương, tùy thuộc vào năng lực và nhận thức của lãnh đạo cơ sở.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Ngân hàng CSXH cho vay ưu đãi đối với HSSV, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán

Ngân hàng CSXH cho vay ưu đãi đối với HSSV, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc vừa ký Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg ngày 28/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên (HSSV), học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh theo học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán. Chính sách này nhằm hỗ trợ người học trang trải học phí, sinh hoạt phí và các chi phí học tập khác trong suốt quá trình học tập.
Tin nổi bật trang chủ
Quảng Ngãi - Âm vang ngày mới

Quảng Ngãi - Âm vang ngày mới

Trang địa phương - Ngọc Chí - 37 phút trước
Tối ngày 31/8, tại Quảng trường 16/3, phường Kon Tum, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề “Quảng Ngãi - Âm vang ngày mới” và bắn pháo hoa, chào mừng kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 - 02/9/2025).
Ngân hàng CSXH cho vay ưu đãi đối với HSSV, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán

Ngân hàng CSXH cho vay ưu đãi đối với HSSV, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán

Xã hội - Mai Hương - 2 giờ trước
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc vừa ký Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg ngày 28/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên (HSSV), học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh theo học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán. Chính sách này nhằm hỗ trợ người học trang trải học phí, sinh hoạt phí và các chi phí học tập khác trong suốt quá trình học tập.
Kịch tính những màn rượt đuổi trong giải đua bò của đồng bào Khmer tại chùa Rô

Kịch tính những màn rượt đuổi trong giải đua bò của đồng bào Khmer tại chùa Rô

Bản sắc và hội nhập - Tào Đạt - 2 giờ trước
Qua các vòng tranh tài, đôi bò số 21 của ông Thái Bình Nguyên (phường Chi Lăng, tỉnh An Giang) đã xuất sắc đoạt giải Nhất tại Hội đua bò chùa Rô lần thứ 11 năm 2025.
Nhân đôi niềm vui trong ngày Quốc khánh

Nhân đôi niềm vui trong ngày Quốc khánh

Thời sự - Phạm Tiến - 2 giờ trước
Sau khi UBND tỉnh Quảng Trị có Quyết định trích gần 185 tỷ đồng để tặng quà cho Nhân dân trong dịp lễ Quốc Khánh 2/9, số tiền trên đã được phân bổ về địa phương cấp xã. Hiện các xã vùng DTTS ở Quảng Trị đang khẩn trương cấp phát quà để đồng bào đón niềm vui trọn vẹn trước Tết Độc lập.
Tư tưởng Hồ Chí Minh và bài học đại đoàn kết dân tộc, tôn giáo

Tư tưởng Hồ Chí Minh và bài học đại đoàn kết dân tộc, tôn giáo

Thời sự - Nhật Minh - 3 giờ trước
Trong dòng chảy lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và tôn giáo là một nền tảng quan trọng, có ý nghĩa xuyên suốt, nhất quán và thực tiễn sâu sắc. Đó không chỉ là tư duy chính trị của một Nhà cách mạng vĩ đại, mà còn là kết tinh của trí tuệ, lòng nhân ái và tầm nhìn xa, trông rộng về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc - một sức mạnh có thể vượt qua mọi thù trong giặc ngoài, đưa đất nước đi từ nô lệ đến độc lập, từ chiến tranh đến hòa bình, từ nghèo nàn đến phát triển.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo

Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo

Người có uy tín - Ngọc Chí - 5 giờ trước
“Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo”, đó là nội dung được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang nhấn mạnh tại Hội nghị gặp mặt già làng, trưởng thôn, Người có uy tín tiêu biểu trong vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi năm 2025, diễn ra vào chiều 31/8, tại phường Kon Tum.
Nhiều xã miền núi Thanh Hóa trao quà Tết Độc lập cho Nhân dân

Nhiều xã miền núi Thanh Hóa trao quà Tết Độc lập cho Nhân dân

Xã hội - Quỳnh Trâm - 5 giờ trước
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tặng quà Nhân dân nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, nhiều xã miền núi tỉnh Thanh Hóa đã đồng loạt tổ chức trao quà Tết Độc lập, tạo không khí đoàn kết, ấm áp.
Vẻ đẹp riêng có của vùng đất lảng bảng những áng mây bay

Vẻ đẹp riêng có của vùng đất lảng bảng những áng mây bay

Du lịch - Nguyễn Quang Vinh - 6 giờ trước
Phường Kon Tum, phía Tây tỉnh Quảng Ngãi với địa hình cao, mát mẻ, vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 10 hằng năm, là mùa mưa. Nơi đây, du khách từ xa thường xuyên được ngắm nhìn khung cảnh mây trôi lảng bảng, bềnh bồng làm xao xuyến tâm hồn. Chúng ta cùng trải nghiệm khám phá vẻ đẹp mộng mơ những áng mây bay nơi đây.
Người đàn ông Sán Dìu

Người đàn ông Sán Dìu "trả nợ" ân tình nơi vùng cao Đà Nẵng

Gương sáng - T.Nhân - H.Trường - 6 giờ trước
“Mảnh đất này đã cho tôi nhiều thứ, nên tôi như mang một món nợ ân tình với nơi đây. Ngày xưa mình cũng từng khó khăn, cũng từng được giúp đỡ. Bây giờ có điều kiện hơn, tôi chỉ mong được góp phần nhỏ bé để sẻ chia với bà con”, ông Lý Minh Tám (65 tuổi, dân tộc Sán Dìu, ngụ tại xã Khâm Đức, TP. Đà Nẵng) - một tấm gương sáng trong các phong trào hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào vùng cao Đà Nẵng vượt khó vươn lên bộc bạch.
Thủ tướng chia sẻ với kiều bào tại Trung Quốc về không khí, tinh thần Quốc khánh trong nước

Thủ tướng chia sẻ với kiều bào tại Trung Quốc về không khí, tinh thần Quốc khánh trong nước

Thời sự - PV - 7 giờ trước
Sáng 31/8, tại Thiên Tân, trong chương trình dự Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) năm 2025 và làm việc tại Trung Quốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Trung Quốc.