Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nguồn lực đầu tư cho công tác di dân khỏi vùng nguy hiểm: Gỡ khó... nhưng vẫn không hết khó (Bài 2)

Thanh Hải - 17:18, 22/06/2022

Người dân bất an vì sống trong vùng nguy hiểm, nhưng thiếu kinh phí thực hiện các dự án để di dời. Khó khăn, bất cập ấy, đã đẩy nhiều địa phương đến cảnh “giật gấu vá vai” nhưng vẫn không thể giải quyết dứt điểm.

 Khởi công xây nhà vượt lũ và sinh hoạt cộng đồng thôn Ngô Bắc, xã Sơn Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình)
Khởi công xây nhà vượt lũ và sinh hoạt cộng đồng thôn Ngô Bắc, xã Sơn Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình)

“Nhỏ giọt”… kinh phí

Hàng năm, ngân sách Trung ương (NSTW) đã trích một khoản nhất định từ nguồn dự phòng để hỗ trợ cho các địa phương, với mục tiêu phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Đó là nguồn lực vô cùng cần thiết để các địa phương có phương án bố trí dân cư khỏi vùng nguy hiểm, cứu trợ người dân, hỗ trợ địa phương kịp thời khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, so với thiệt hại thực tế thì, kinh phí khắc phục hậu quả thiên tai mới dừng lại ở mức hỗ trợ.

Năm 2017 có thể xem là thảm họa, khi mà thiên tai diễn ra ở hầu hết các miền trên cả nước. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), thiệt hại do thiên tai gây ra cho nền kinh tế nước ta trong năm 2017, lên tới gần 60.000 tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với năm 2016. Miền Trung vẫn là khu vực chịu nhiều thiệt hại nhất; trong đó, Quảng Bình gần 8.000 tỷ đồng, Hà Tĩnh 7.500 tỷ đồng…

Và, để khắc phục hậu quả thiên tai, ngoài các gói cứu trợ khẩn cấp cho người dân (lương thực, cây con giống…), NSTW đã bố trí nguồn lực hỗ trợ các địa phương khôi phục hạ tầng, nhưng kinh phí không nhiều. Cụ thể, tỉnh Quảng Bình được NSTW hỗ trợ 70 tỷ đồng; tỉnh Hà Tĩnh được hỗ trợ 135 tỷ đồng…

Nguồn ngân sách hỗ trợ để khắc phục hậu quả thiên tai còn quá ít, chỉ tính riêng 11 tháng năm 2020, thiệt hại do thiên tai ước tính trên 30.000 tỷ đồng. Chính phủ đã hỗ trợ khẩn cấp 1.250 tỷ đồng cho 9 tỉnh miền Trung. Nếu dành cả con số này để hỗ trợ cho bất kì 1 tình nào thì cũng không thấm vào đâu. Tuy nhiên, 1.250 tỷ đồng lại chia cho 9 tỉnh vùng miền Trung bị thiệt hại, thì khác nào “muối bỏ biển”.

Nhà tránh lũ ở Quảng Trị đã phát huy hiệu quả
Nhà tránh lũ ở Quảng Trị đã phát huy hiệu quả

Thực tế hiện nay, các cấp đang dùng một số nguồn kinh phí để cung cấp tài chính cho công tác ứng phó và phục hồi sau thiên tai, bao gồm nguồn dự phòng NSTW và các địa phương, các khoản phân bổ ngân sách cụ thể, nguồn dự trữ Nhà nước bằng vật chất, quỹ dự trữ tài chính, quỹ phòng chống thiên tai, các công cụ chuyển giao rủi ro như bảo hiểm và viện trợ của các nhà tài trợ.

Tuy nhiên, Quỹ phòng chống thiên tai được thành lập ở cấp tỉnh còn nhiều hạn chế, khiến cho các quỹ này không thể vận hành một cách đầy đủ.

Bên cạnh đó, các địa phương đang tập trung cho các dự án bố trí dân cư tập trung (có mức đầu tư lớn, chủ yếu là nguồn đầu tư phát triển); trong khi mô hình di dân xen ghép phù hợp với điều kiện, khả năng ở địa phương (địa hình, đất đai, phong tục tập quán, ngân sách...), hay bố trí ổn định tại chỗ (chủ yếu vốn sự nghiệp) ít được quan tâm.

Huyện Kì Sơn (Nghệ An) xây dựng nhà dã chiến di dời dân khỏi vùng nguy hiểm
Huyện Kì Sơn (Nghệ An) xây dựng nhà dã chiến di dời dân khỏi vùng nguy hiểm

Từ những bất cập trên, đã dẫn đến việc sắp xếp, ổn định dân cư vùng nguy hiểm trên phạm vi cả nước trong thời gian qua, đã bộc lộ nhiều bất cập. Đó là: chưa sắp xếp được thứ tự ưu tiên để bố trí vốn dứt điểm cho các dự án cấp bách; một số dự án phải điều chỉnh lại quy mô, số hộ thực hiện. 

Nguồn vốn bố trí cho các dự án, chủ yếu là nguồn vốn Trung ương hỗ trợ hàng năm; công tác huy động vốn đầu tư của các tổ chức khác trên địa bàn khó thực hiện, nên chưa đáp ứng được tiến độ đề ra của dự án. Chính quyền nhiều địa phương cũng chưa bố trí, lồng ghép được các nguồn vốn từ các chương trình, dự án khác để hỗ trợ cho các hộ sau bố trí dân cư, nhất là việc tạo sinh kế.

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc về công tác PCTT và TKCN năm 2022, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành, Trưởng ban Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng, chống thiên tai đánh giá, công tác hỗ trợ, triển khai khắc phục hậu quả thiên tai còn bất cập, thủ tục rườm rà gây chậm trễ, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra. Một số địa phương sau khi nhận được hỗ trợ, nhưng triển khai chậm dẫn tới phải kéo dài thời gian, không phù hợp với tính chất hỗ trợ khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai; việc đầu tư khắc phục hậu quả thiên tai không dứt điểm, làm giảm hiệu quả.

Nhiều hộ dân tại thị trấn Mường Xén, huyện Kì Sơn (Nghệ An) bất an vì vết nứt lớn ở ngọn núi sau nhà nhưng chưa biết xử lí thế nào
Nhiều hộ dân tại thị trấn Mường Xén, huyện Kì Sơn (Nghệ An) bất an vì vết nứt lớn ở ngọn núi sau nhà nhưng chưa biết xử lí thế nào

Gỡ khó... nhưng vẫn không hết khó

Kinh phí là vấn đề được nói đến nhiều nhất, nhưng lại là vấn đề không được giải quyết triệt để nhất. 

Lâu nay, NSTW bố trí cho công tác di dân khỏi vùng nguy hiểm rất hạn hẹp. Chưa thấm vào đâu so với nhu cầu thực tế của mỗi địa phương. Nhìn từ hàng loạt dự án di dân khẩn cấp vùng Trung Bộ mà Báo Dân tộc và Phát triển đã đăng tải cách đây không lâu, đủ để minh chứng cho điều này. Nhiều dự án đã thi công hàng chục thập kỉ vẫn chưa xong, người dân thì chưa thể đến ở, các hạng mục đã được đầu tư thì đang ngày càng xuống cấp nghiêm trọng.

Trong khi đó, nguồn lực xã hội hóa lại gần như đang “bỏ trống”, thậm chí đã huy động nhưng không đáng là bao nhiêu.

Thực tế cho thấy, chúng ta mới chỉ xã hội hóa, huy động các nguồn lực hợp pháp khi đã xảy ra thảm họa thiên tai bằng sự ủng hộ tiền, hiện vật… của người dân cả nước và một số tổ chức ở nước ngoài. Cái chúng ta cần hiện nay, là nguồn lực xã hội hóa ấy, cần được vận động, sử dụng nhiều hơn cho “yếu tố cốt lõi” là "phòng hơn chống", lại chưa hiệu quả.

Nhiều khu tái định cư đã được xây dựng sau trận sạt lở núi kinh hoàng vào cuối năm 2020 tại huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam
Nhiều khu tái định cư đã được xây dựng sau trận sạt lở núi kinh hoàng vào cuối năm 2020 tại huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam


Bí thư đảng ủy xã Hướng Việt, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) Hồ Văn Vọng chia sẻ: Nhớ lại thảm họa thiên tai năm 2020 ở địa phương thật khủng khiếp. Chỉ phút chốc, chúng tôi thành xã 6 không. Đến nay địa phương và người dân vẫn chưa thể khắc phục hết được khó khăn để ổn định và phát triển. "Chúng tôi mong muốn các cấp dành quan tâm, ưu tiên đầu tư nguồn lực để Hướng Việt sắp xếp lại dân cư, đầu tư các công trình phòng chống thiên tai", ông Vọng mong mỏi.

Để từng bước “gỡ khó” về nguồn lực, nhiều địa phương đã có những giải pháp hợp lí hơn trên cơ sở tình hình thực tế. Ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch UBND huyện Bố Trạch (Quảng Bình) cho biết: Quá trình triển khai các dự án di dân khẩn cấp, chúng tôi đã lập kế hoạch và ưu tiên hạng mục nào trước, hạng mục nào sau. Huyện cũng đã lồng ghép nhiều chương trình, nguồn vốn để triển khai xây dựng cơ sở vật chất để di dời tập trung, xây dựng nhà tránh lũ, tái định cư. 

"Cả hệ thống chính trị đã vào cuộc và đã xã hội hóa một số nhà chống lũ cho đồng bảo ở Hưng Trạch, Phúc Trạch… nhưng thực tế thì vẫn chưa thấm vào đâu, hàng nghìn hộ dân vẫn sống trong cảnh bất an mỗi khi mùa mưa bão đến", Chủ tịch huyện Bố Trạch chia sẻ.

Trước thực tế khó khăn về nguồn lực, tại Hội nghị toàn quốc về công tác PCTT và TKCN năm 2022, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương cần quan tâm đầu tư cho phòng, chống thiên tai. Ưu tiên bố trí kinh phí để kịp thời khắc phục sự cố, nâng cấp đê điều, hồ đập, phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển, đầu tư trang thiết bị chuyên dùng tìm kiếm cứu nạn; hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão lụt...

Ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng là rất sát với nhu cầu cấp bách của thực tế, nhưng khi áp dụng vào thực tế, các địa phương cũng đang phải “liệu cơm gắp mắm” cho phù hợp. Và như thế, việc ưu tiên nguồn kinh phí, tổ chức thực hiện các dự án theo tính chất và mức độ nguy hiểm… còn tùy thuộc vào kinh phí từng địa phương, tùy thuộc vào năng lực và nhận thức của lãnh đạo cơ sở.

Tin cùng chuyên mục
Hội thi tìm hiểu kiến thức về Luật phòng, chống bạo lực gia đình

Hội thi tìm hiểu kiến thức về Luật phòng, chống bạo lực gia đình

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa phối hợp với các ban, sở, ngành thành viên Ban Chỉ đạo công tác gia đình tỉnh đã tổ chức Hội thi tìm hiểu kiến thức về Luật Phòng, chống bạo lực gia đình và Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam năm 2022.
Tin nổi bật trang chủ
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Quốc Tuấn gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín tiêu biểu tỉnh Bình Phước

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Quốc Tuấn gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín tiêu biểu tỉnh Bình Phước

Chiều ngày 28/6, tại trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Nông Quốc Tuấn đã thân mật tiếp Đoàn đại biểu Người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào DTTS tỉnh Bình Phước. Đoàn gồm 40 đại biểu, đại diện cho 364 Người có uy tín của tỉnh, do ông Lý Trọng Nhân, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh làm Trưởng đoàn.
Chủ tịch nước tiếp Lãnh sự Danh dự Việt Nam tại Thụy Sỹ

Chủ tịch nước tiếp Lãnh sự Danh dự Việt Nam tại Thụy Sỹ

Thời sự - PV - 22:40, 28/06/2022
Ngày 28/6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp ông Philipp Rosler, Lãnh sự Danh dự Việt Nam tại Thụy Sỹ, cùng đoàn doanh nghiệp Thụy Sỹ thăm Việt Nam, tìm kiếm cơ hội thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và hai nước Đức, Thụy Sỹ.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc mừng Quốc hội Vương Quốc Thái Lan

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc mừng Quốc hội Vương Quốc Thái Lan

Thời sự - PV - 22:36, 28/06/2022
Nhân dịp Kỷ niệm 90 năm Quốc hội Vương Quốc Thái Lan (1932 - 2022), Tôi xin chúc mừng Ngài Chủ tịch, các vị Nghị sĩ và nhân dân Vương Quốc Thái Lan về những thành tựu đáng tự hào đã đạt được trong 90 năm qua.
Triển lãm quốc tế lần thứ 18 về máy, công cụ cơ khí chính xác và gia công kim loại

Triển lãm quốc tế lần thứ 18 về máy, công cụ cơ khí chính xác và gia công kim loại

Khoa học - Công nghệ - Tuệ An - 22:29, 28/06/2022
Triển lãm và Hội thảo Máy công cụ, cơ khí chính xác và Gia công kim loại – MTA Vietnam 2022 lần thứ 18 sẽ được tổ chức tại SECC, Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn từ ngày 6-9/7.
Đắk Lắk: Kết nối giao thương, thúc đẩy cung - cầu hàng hóa Tây Nguyên

Đắk Lắk: Kết nối giao thương, thúc đẩy cung - cầu hàng hóa Tây Nguyên

Kinh tế - Lê Hường - 20:31, 28/06/2022
Ngày 28/6, thông tin từ Trung tâm Xúc tiến thương mại, Sở Công Thương Đắk Lắk cho biết, đơn vị vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Hội nghị kết nối giao thương giữa nhà cung cấp khu vực Tây Nguyên với các doanh nghiệp xuất khẩu và tổ chức xúc tiến thương mại năm 2022 sẽ được tổ chức vào tháng 7 tới đây. Đây là Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại năm 2022.
Bắc Sơn (Lạng Sơn): Kiểm tra công tác xây dựng nông thôn mới

Bắc Sơn (Lạng Sơn): Kiểm tra công tác xây dựng nông thôn mới

Tin địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 20:27, 28/06/2022
Ngày 28/6, Đoàn kiểm tra do lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường làm Trưởng đoàn đa thực hiện kiểm tra công tác xây dựng nông thôn mới năm 2022 tại huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Là điểm nhấn độc đáo có một không hai, khu phức hợp Jewel được ví như một viên đá quý toạ lạc tại sân bay quốc tế Changi (Singapore) - một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng thác nước trong nhà lớn nhất thế giới, khu vườn với hơn 900 loài cây khác nhau và rất nhiều điều thú vị nữa. Hãy xem video để khám phá có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới này nhé!
Ngoại trưởng Australia ghé thăm Việt Nam và thưởng thức phở gà

Ngoại trưởng Australia ghé thăm Việt Nam và thưởng thức phở gà

Tin tức - Duy Ly - 20:26, 28/06/2022
Vào ngày 26/6 vừa qua, bà Penny Wong đã có chuyến thăm Việt Nam. Đây là chuyến thăm thứ hai tới các nước Đông Nam Á sau khi bà Wong nhậm chức Ngoại trưởng cách đây hơn 1 tháng. Trước khi tham gia các hoạt động chính trong chuyến thăm, bà đã có dịp thưởng thức món phở gà Hà Nội.
Hội thi tìm hiểu kiến thức về Luật phòng, chống bạo lực gia đình

Hội thi tìm hiểu kiến thức về Luật phòng, chống bạo lực gia đình

Xã hội - Quỳnh Chi - 20:23, 28/06/2022
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa phối hợp với các ban, sở, ngành thành viên Ban Chỉ đạo công tác gia đình tỉnh đã tổ chức Hội thi tìm hiểu kiến thức về Luật Phòng, chống bạo lực gia đình và Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam năm 2022.
Tọa đàm lập pháp giữa Quốc hội Việt Nam và Hungary

Tọa đàm lập pháp giữa Quốc hội Việt Nam và Hungary

Thời sự - PV - 19:49, 28/06/2022
Chiều 27/6, giờ địa phương, tại Nhà Quốc hội Hungary, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Hungary đã tổ chức toạ đàm lập pháp lần thứ 4 với chủ đề “Hoàn thiện khung pháp lý về giảm phát thải khí nhà kính, năng lượng tái tạo và kinh tế xanh”. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Chủ tịch Quốc hội Hungary László KÖvér đồng chủ trì toạ đàm.
Giới thiệu vở vũ kịch “Chuyện kể 3 nền văn minh cà phê”

Giới thiệu vở vũ kịch “Chuyện kể 3 nền văn minh cà phê”

Giải trí - Nguyệt Anh - 18:59, 28/06/2022
Đây là vở vũ kịch đầu tiên trên thế giới về ba nền văn minh cà phê do Trung Nguyên Legend nghiên cứu và sáng tạo, góp phần nâng cà phê thành văn hóa – nghệ thuật – triết đạo.
Các địa phương trên cả nước kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6)

Các địa phương trên cả nước kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6)

Tin tức - Thành Nam - 18:36, 28/06/2022
Hưởng ứng Ngày Gia đình Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Gia đình bình an - xã hội hạnh phúc”, tại nhiều địa phương trên cả nước đã diễn ra nhiều hoạt động kỷ niệm sôi nổi.