Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Gương sáng

Người làm mới âm nhạc Khmer Nam Bộ

Lương Định - 18:09, 22/02/2023

Là người tâm huyết với âm nhạc truyền thống Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT), nhạc sĩ Sơn Lương - nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Sóc Trăng và hiện là Phó Chủ tịch Thường trực Hội Văn hóa nghệ thuật tỉnh Sóc Trăng đã dành nhiều thời gian, tâm sức tìm tòi sáng tạo để làm mới âm nhạc Khmer truyền thống. Vì thế mà những sáng tác của ông không chỉ được giới nhạc sĩ trong cộng đồng Khmer Nam Bộ đánh giá cao mà còn được công chúng đón nhận.

Chân dung NSƯT, nhạc sĩ Sơn Lương
Chân dung NSƯT, nhạc sĩ Sơn Lương

Đam mê âm nhạc Khmer truyền thống

NSƯT, nhạc sĩ Sơn Lương còn có bút danh là Chanh Sa Thia, sinh ngày 13/2/1959, tại xã Phú Tân, huyện Mỹ Tú (Sóc Trăng). Là người đam mê âm nhạc, lại biết chơi một số nhạc cụ, nên năm 16 tuổi ông được tuyển vào làm nhạc công Guitare Basse và Mandoline tại Đoàn Nghệ thuật Khmer Sóc Trăng. Thời gian làm nhạc công đã giúp ông ngày càng am hiểu sâu sắc hơn, đam mê hơn, yêu thích hơn những tiết tấu, giai điệu của âm nhạc Khmer truyền thống.

Thời gian này ngoài tham gia biểu diễn ông cũng bắt đầu tập sáng tác những ca khúc mang âm hưởng dân ca Khmer Nam Bộ, biên soạn khá nhiều những tuồng tích cũ, cải biên làn điệu Dù kê cho mới mè, phù hợp với khán giả, được đông đảo công chúng yêu thích. Nhận thấy rằng, để có thể gắn bó và đi xa hơn với sự nghiệp sáng tác âm nhạc mà mình đam mê theo đuổi, năm 1978, ông quyết định theo học lớp sáng tác hệ Cao đẳng Sư phạm (Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh).

Sau khi tốt nghiệp, ông được cử làm chuyên gia giảng dạy âm nhạc tại Trường Nghệ thuật Trung ương Campuchia, rồi trở về phụ trách Đoàn Nghệ thuật Khmer Sóc Trăng. Với cương vị phụ trách một đoàn nghệ thuật Khmer nổi tiếng ở miền Tây Nam Bộ, ông đã có công xây dựng nhiều chương trình ca múa nhạc đặc sắc để biểu diễn phục vụ công chúng rộng rãi và tham gia các hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc đạt chất lượng cao, ghi được dấu ấn với nhiều giải thưởng cho tập thể và cá nhân ông cùng một số nghệ sĩ trong đoàn.

Trong sáng tác, ông viết nhiều thể loại âm nhạc, như ca khúc, nhạc múa, nhạc phim, nhạc cho sân khấu Dù kê… với chất liệu xuyên suốt là âm hưởng nhạc Khmer truyền thống. Trong đó nhiều bài hát gắn với tên tuổi của ông như: “Đua ghe ngo”, “Niềm vui trên đất nước Angkor”, “Phum sóc đón tin vui”, “Cô gái đồng quê”, “Tông Lê Sáp yêu thương”.

Trong những sáng tác của nhạc sĩ Lương Sơn chất liệu xuyên suốt là âm hưởng nhạc Khmer truyền thống
Trong những sáng tác của nhạc sĩ Lương Sơn chất liệu xuyên suốt là âm hưởng nhạc Khmer truyền thống

Luôn tìm tòi sáng tạo

Không chỉ phát huy những giá trị đặc sắc, độc đáo trong kho tàng âm nhạc Khmer truyền thống, mà suốt nhiều năm qua, NSƯT, nhạc sĩ Sơn Lương còn luôn tìm tòi sáng tạo để cho ra đời những tác phẩm âm nhạc vừa phong phú, đa dạng về đề tài, vừa mới mẻ về tiết tấu, giai điệu, ca từ. Theo ông, trong âm nhạc truyền thống Khmer Nam Bộ có nhiều loại hình khác nhau như: Dàn nhạc ngũ âm, dàn nhạc Mhôry, múa trống Sa dam, hát À day, Chầm riêng chà pây, hát đồng dao, hát ru… Tất cả những loại hình âm nhạc này đều gắn bó với nhịp sống đời thường, sinh hoạt cộng đồng, nhất là các lễ hội và đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người Khmer bao đời nay. 

Tuy nhiên, đứng trước dòng chảy của âm nhạc hiện đại, âm nhạc truyền thống Khmer Nam Bộ đã, đang và sẽ gặp nhiều khó khăn có nguy cơ bị lấn lướt, mai một. Để tồn tại và đứng vững trong hiện tại và tương lai, rất cần các nhạc sĩ vừa nỗ lực tâm huyết bảo tồn, phát huy, vừa phải tìm tòi sáng tạo cách tân làm mới âm nhạc Khmer truyền thống. Ông cho rằng, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào Khmer không chỉ đơn thuần mang tính văn hóa mà là nội dung quan trọng hàng đầu trong xây dựng khối Đại đoàn kết dân tộc và góp phần làm cho nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc.

Với vai trò là người phụ trách Đoàn Nghệ thuật Khmer Sóc Trăng, ông luôn trăn trở làm sao để dung hòa, kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và hiện đại một mặt đáp ứng nhu cầu của người thưởng thức âm nhạc hiện nay, mặt khác duy trì, bảo tồn các loại hình nghệ thuật Khmer truyền thống như Rô băm, Dù kê. 

Đồng thời ông cũng dành nhiều thời gian và tâm huyết để sáng tác âm nhạc với nhiều thể loại, trong đó nổi bật là thể loại ca khúc, với những bài hát được viết bằng hai thứ tiếng Khmer - Việt. Ca khúc của ông về tiết tấu, giai điệu vẫn mang đậm chất dân ca trữ tình Khmer truyền thống, nhưng phần đề tài và ca từ phong phú hơn, hiện đại hơn. Tiêu biểu là những ca khúc: “Xuân về trên đất Sóc thân thương", "Chung một niềm vui", "Tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia"…

Thời gian làm nhạc công đã giúp nhạc sĩ Lương Sơn ngày càng am hiểu sâu sắc hơn, đam mê hơn, yêu thích hơn những tiết tấu, giai điệu của âm nhạc Khmer truyền thống.
Thời gian làm nhạc công đã giúp nhạc sĩ Lương Sơn am hiểu sâu sắc hơn, đam mê hơn, yêu thích hơn những tiết tấu, giai điệu của âm nhạc Khmer truyền thống

Đặc biệt những năm gần đây, đề tài về Bác Hồ luôn là nguồn cảm hứng sáng tạo trong những ca khúc của ông. Nhạc sĩ Sơn Lương  bộc bạch: Tôi luôn ấp ủ những sáng tác âm nhạc về Bác, với mong muốn tri ân đối với những công lao trời biển của Người. Hiện nay, trong giới nhạc sĩ ở miền Tây Nam Bộ nói chung, cộng đồng người Khmer Nam Bộ nói riêng ông là một trong những nhạc sĩ đã sáng tác nhiều nhất bài hát viết về Bác Hồ. 

Những ca khúc của ông đều được viết bằng hai thứ tiếng Khmer - Việt thể hiện tình yêu, sự biết ơn sâu sắc của đồng bào Khmer với Bác Hồ kính yêu như: "Phum sóc nhớ Bác", "Lời ru nhớ Bác", "Nhớ ơn Bác", "Lời Bác vang mãi trong tim"... Thông qua những ca khúc này, không chỉ thể hiện tình yêu và sự tôn kính của nhạc sĩ đối với Bác Hồ kính yêu, mà còn là thông điệp nhắn gửi, cổ vũ, động viên mọi người trong cộng đồng Khmer Nam Bộ luôn học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Không chỉ sáng tác âm nhạc, trong hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật của mình, ông còn có rất nhiều công trình nghiên cứu văn hóa Khmer Nam Bộ rất có giá trị. Ông từng đoạt nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế về hoạt động nghệ thuật và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực văn hóa dân tộc.

                                                       

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Người gác rừng giáng hương làng Grôn

Người gác rừng giáng hương làng Grôn

Hơn 30 năm qua, rừng giáng hương ở huyện biên giới Đức Cơ (Gia Lai) được bảo vệ an toàn, là “thánh địa" bất khả xâm phạm, trở thành niềm tự hào của dân làng Grôn. Kết quả này có sự góp sức quan trọng của người gác rừng Rơ Mah Lel (64 tuổi, ở làng Lung Prông, xã Ia Kriêng, huyện Đức Cơ, Gia Lai) đã cùng dân làng quyết tâm bảo vệ rừng giáng hương.
Tin nổi bật trang chủ
Quảng Ninh: Khai mạc Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2023

Quảng Ninh: Khai mạc Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2023

Tin tức - Mỹ Dung - 1 phút trước
Ngày 2/10, tại Tp. Hạ Long, Ban Chỉ đạo Xây dựng xã hội học tập tỉnh Quảng Ninh tổ chức Lễ khai mạc Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2023 với chủ đề “Xây dựng năng lực tự học trong kỷ nguyên số”.
Nhiều sự kiện đặc sắc diễn ra tại Tuần Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng 2023

Nhiều sự kiện đặc sắc diễn ra tại Tuần Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng 2023

Sắc màu 54 - Trương Vui - 3 phút trước
Tuần Văn hoá, Thể thao và Du lịch năm nay diễn ra từ ngày 27/9 đến 3/10 tại thành phố Cao Bằng, gắn với chuỗi sự kiện lớn, quan trọng, hoạt động hấp dẫn, mới mẻ, được chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, mang tới cho người dân và du khách những trải nghiệm thú vị.
Dấu hiệu dậy thì sớm ở trẻ cha mẹ cần lưu ý

Dấu hiệu dậy thì sớm ở trẻ cha mẹ cần lưu ý

Sống khỏe - Như Ý - 7 phút trước
Trước khi bước vào tuổi trưởng thành, các bé sẽ phải trải qua giai đoạn dậy thì. Ở giai đoạn này, cơ thể sẽ có những thay đổi rõ rệt về bộ phận nhạy cảm cũng như tâm sinh lý. Dấu hiệu trẻ dậy thì đối với các bé tương đối dễ nhận biết. Sau đây là một số dấu hiệu dậy thì sớm ở trẻ cha mẹ cần lưu ý.
Đắk Nông: Tổ chức lớp tập huấn Hướng dẫn quy trình, phương pháp kiểm tra, giám sát hoạt động nhận ủy thác cho vay

Đắk Nông: Tổ chức lớp tập huấn Hướng dẫn quy trình, phương pháp kiểm tra, giám sát hoạt động nhận ủy thác cho vay

Tin tức - Anh Đức - 2 giờ trước
Vừa qua, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) chi nhánh tỉnh Đắk Nông đã tổ chức lớp tập huấn hướng dẫn quy trình, phương pháp kiểm tra, giám sát hoạt động nhận ủy thác cho vay theo văn bản số 10566/HD-NHCS ngày 29/12/2022 của Tổng Giám đốc NHCSXH Trung ương về Hướng dẫn Quy trình, phương pháp kiểm tra, giám sát hoạt động nhận ủy thác cho vay. Tham dự có 135 học viên/8 huyện/thành phố.
Kon Tum: Trao giải Cuộc thi viết “Biên giới tỉnh Kon Tum và 60 năm truyền thống Bộ đội Biên phòng tỉnh”

Kon Tum: Trao giải Cuộc thi viết “Biên giới tỉnh Kon Tum và 60 năm truyền thống Bộ đội Biên phòng tỉnh”

Trang địa phương - Ngọc Chí - 2 giờ trước
Sáng ngày 2/10/2023, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh phối hợp tổ chức tổng kết và trao giải Cuộc thi viết tìm hiểu về Biên giới tỉnh Kon Tum và 60 năm truyền thống Bộ đội Biên phòng tỉnh (8/10/1963 - 8/10/2023).
Mường Lò - Tinh hoa miền di sản

Mường Lò - Tinh hoa miền di sản

Bất cứ ai đến với Nghĩa Lộ - Mường Lò thời điểm này sẽ được thăng hoa cảm xúc trước vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên và những thảm vàng lúa chín; được chiêm ngưỡng vẻ đẹp duyên dáng yêu kiều của các cô gái Thái; được hòa mình trong vòng những Xòe bất tận để cảm nhận tự trái tim những giá trị văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, với bao cung bậc cảm xúc đắm say và giá trị nhân văn sâu sắc đã và đang trường tồn, lan tỏa của Nghệ thuật Xòe Thái - tinh hoa miền di sản Mường Lò, Nghĩa Lộ.
Khởi sắc trên vùng biên A Vao

Khởi sắc trên vùng biên A Vao

Kinh tế - Tiêu Dao - 2 giờ trước
Chúng tôi đến A Vao (huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị) vào một buổi chiều Thu. Bắt gặp ở đây một màu xanh bạt ngàn của những đồi sắn, chuối; những con đường bê tông phẳng phiêu chạy đến từng thôn xóm... Sức sống mới đang hiển hiện trên vùng biên viễn vốn nhiều khó khăn cách trở ngày nào.
Sức bật Sông Mã

Sức bật Sông Mã

Xã hội - Nguyễn Vũ Điền - 3 giờ trước
Hôm nay, khi trở lại huyện Sông Mã, tôi thực sự ngỡ ngàng bởi những gì hiện lên trước mắt. Một Sông Mã năng động, trẻ trung và ngời ngời sức sống. Con đường từ TP. Sơn La vào huyện được mở rộng, mặt đường được trải nhựa phẳng lỳ. Chuyến xe vào huyện cho tôi cảm giác như đang đi trên những con đường giữa trung du Bắc bộ.
Vườn tái chế rác thải NNC - Thông điệp ý nghĩa từ những người khuyết tật

Vườn tái chế rác thải NNC - Thông điệp ý nghĩa từ những người khuyết tật

Xã hội - T.Nhân-T.Quỳnh - 3 giờ trước
Vườn tái chế rác thải NNC, do bà Nguyễn Thị Thanh Nga, Chi hội trưởng Chi hội khuyết tật Nguyễn Nga lập nên từ năm 2021, tại thôn Long Mỹ, xã Phước Mỹ, TP.Quy Nhơn (Bình Định). Nơi đây, được xem như là mái nhà thứ hai của những người khuyết tật và họ được thoả sức sáng tạo ra những sản phẩm độc đáo, hữu ích. Nhờ đó, họ cảm thấy được tiếp thêm động lực sống, bớt tự ti với những khuyết tật mà mình đang mang. Đặc biệt, công việc của họ góp một phần không nhỏ trong việc bảo vệ môi trường.
Hải quan Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị và Triển lãm Công nghệ của WCO năm 2023

Hải quan Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị và Triển lãm Công nghệ của WCO năm 2023

Tin tức - Trường An - 3 giờ trước
Theo đề nghị của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) và trên cơ sở phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ, Tổng cục Hải quan sẽ phối hợp với WCO đăng cai tổ chức Hội nghị và Triển lãm Công nghệ năm 2023 của WCO. Hội nghị và Triển lãm diễn ra từ ngày 10 - 12/10/2023, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội.
Quảng Ninh: Khai trương siêu du thuyền trên Vịnh Hạ Long

Quảng Ninh: Khai trương siêu du thuyền trên Vịnh Hạ Long

Du lịch - Thiên An - 3 giờ trước
Ngày 1/10, tại Cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu, Công ty CP Tập đoàn Halo Eco đã tổ chức Lễ khai trương siêu du thuyền 6 sao Catherine.