Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ thuật sân khấu Dù kê: Chỉ có tâm huyết không thể bảo tồn

PV - 14:58, 27/04/2018

Nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4) vừa qua, Đoàn Nghệ thuật Khmer Sóc Trăng đã giới thiệu đến công chúng nghệ thuật sân khấu Dù kê tại “Ngôi nhà chung” Làng Văn hóa, Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Đây là loại hình nghệ thuật sân khấu độc đáo, một món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của đồng bào Khmer-Nam bộ.

Trong đợt giới thiệu những nét văn hóa độc đáo của dân tộc Khmer tại “Ngôi nhà chung” lần này, Đoàn Nghệ thuật Khmer, tỉnh Sóc Trăng đã biểu diễn vở Dù kê nổi tiếng “Preah Riêm và nàng Xê Đa”. Tác phẩm dựa theo cốt truyện Riêm kê-truyện anh hùng ca của văn học Khmer ca ngợi giá trị nhân văn cao cả, được thể hiện qua các nhân vật chính như: Preah Riêm và Xê Đa. Câu chuyện phát triển xung quanh mâu thuẫn giữa cái thiện và cái ác, được thể hiện trong mối quan hệ đối kháng giữa người và chằn.

Nhìn vào trang phục và cách hóa trang, người xem có thể phân biệt được nhân vật thiện và ác. Nhìn vào trang phục và cách hóa trang, người xem có thể phân biệt được nhân vật thiện và ác.

 

Theo ông Thạch Chăm Rơn, Trưởng đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Sóc Trăng, sân khấu Dù kê có cả một kho tàng đề tài, nội dung kịch bản rất phong phú, mang tính giáo dục sâu sắc. Các vở Dù kê thường thể hiện lại truyền thuyết, huyền thoại của dân tộc Khmer như: “Linh-thôn”, “Sac-kinh-ni”... được rút ra từ các trường ca của Ấn Độ: “Ramayana” và “Mahabharada”; những điển tích, truyền thuyết của các dân tộc anh em như: “Thạch Sanh chém chằn”, “Tấm Cám”... của người Kinh, “Trụ vương mê Đắc Kỷ”, “Tam Tạng thỉnh kinh”, “Phàn Lê Huê-Tiết Đinh San”... của người Hoa. Thông qua cách thể hiện, diễn xuất của các nghệ sĩ, những nhân vật điển hình được tái hiện nhằm phản ánh bức tranh xã hội hiện thực, cuốn hút người xem, có lúc cảm giác như đang hòa mình cùng nhân vật trên sân khấu.

Nội dung các vở diễn Dù kê còn thể hiện tính nhân văn sâu sắc, đó là sự đoàn kết, chung sức, đồng lòng, biết nương tựa vào nhau đuổi tà, diệt ác để có cuộc sống hạnh phúc.

Trong các vở diễn Dù kê, các diễn viên dùng trang phục để hóa trang thành các nhân vật có tính ước lệ cao. Với các diễn viên nữ chỉ cần một tấm vải choàng rộng chừng 6m là có thể tạo ra nhiều kiểu trang phục khác nhau, cổ tay và cổ chân đều đeo vòng. Còn diễn viên nam khi nhập vai hoàng tử thì đầu đội vương miện có gắn 2 lông cò, người Khmer gọi là lông ma. Còn diễn viên vào vai phù thủy thì đội vương miện thấp hơn, nhưng dưới vương miện có đội một khăn tròn và được vẽ hình cánh bướm có răng nanh. Những công nương thì mặc áo tròn màu đen và đeo nhiều hạt cườm. Chính vì vậy, chỉ cần nhìn cách hóa trang là khán giả nhận ngay nhân vật thuộc thiện hay ác.

Nói về loại hình nghệ thuật sân khấu sân khấu Dù kê, Nghệ sĩ Ưu tú Thạch Sung, Phó Trưởng đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh (tỉnh Trà Vinh) cho biết: “Học biểu diễn Dù kê không dễ, vì người thể hiện phải có năng khiếu về ca múa, cảm thụ văn học và diễn xuất. Người theo nghề phải có niềm đam mê mãnh liệt với sân khấu truyền thống của dân tộc mình. Đội ngũ sáng tác cho sân khấu Dù kê hiện nay cũng không còn nhiều. Đây là loại hình tổng hợp nên người viết kịch phải có trình độ cao, am hiểu nghệ thuật biểu diễn Dù kê. Thế nhưng hiện nay, công tác đào tạo nhân lực cho nghệ thuật Khmer chủ yếu dựa vào việc truyền nghề tại các đoàn nên không theo sát được tốc độ phát triển của nhịp sống đương đại”.

Hiện nay, cũng như các loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống khác, nghệ thuật Dù kê cũng gặp nhiều khó khăn vì ít người bỏ tiền ra mua vé đi xem như vài chục năm trước. Do đó, các diễn viên trong đoàn nghệ thuật khó sống được bằng nghề. Anh Thạch Chăm Rơn, Trưởng đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Sóc Trăng cho biết: Hằng năm, vào các dịp lễ, tết của đồng bào Khmer, Đoàn Dù kê tỉnh Sóc Trăng vẫn đi diễn tại nhiều ngôi chùa và được bà con đón nhận nhiệt tình. Tuy nhiên, để có được nguồn thu thường xuyên, ổn định cho các diễn viên sống được bằng nghề biểu diễn nghệ thuật Dù kê, đó là điều vô cùng khó khăn trong cơ chế mở hiện nay.

Trải qua gần 1 thế kỷ hình thành và phát triển, nghệ thuật sân khấu Dù kê của người Khmer-Nam bộ đã trở thành món ăn tinh thần trong đời sống nghệ thuật truyền thống của dân tộc Việt Nam. Để bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật sân khấu Dù kê nói riêng, các đoàn nghệ thuật Dù kê vẫn rất cần sự quan tâm, đầu tư hỗ trợ kinh phí của các cấp, các ngành từ công tác bảo tồn đến phát huy để tôn vinh giá trị của nghệ thuật Dù kê nói riêng và nghệ thuật Khmer Nam bộ nói chung.

HỒNG MINH

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thủ tướng: Vừa cải tạo, nâng cấp đường sắt Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh, vừa nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Thủ tướng: Vừa cải tạo, nâng cấp đường sắt Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh, vừa nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Thời sự - PV - 20:10, 26/01/2023
Chiều ngày 26/1 (mùng 5 Tết), sau khi kiểm tra, đôn đốc dự án cao tốc Nha Trang - Cam Lâm, tại ga Tháp Chàm, Tp. Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự Lễ ra quân Dự án nâng cấp tuyến đường sắt Nha Trang - Sài Gòn và chúc Tết cán bộ, công nhân viên tham gia Dự án và các bộ, nhân viên ga Tháp Chàm.
Quảng Ninh: Hàng vạn du khách thập phương về Đền Cửa Ông đầu năm

Quảng Ninh: Hàng vạn du khách thập phương về Đền Cửa Ông đầu năm

Tin địa phương - Mỹ Dung - 19:09, 26/01/2023
Trong những ngày đầu Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, hàng vạn lượt du khách thập phương về Đền Cửa Ông, Tp. Cẩm Phả (Quảng Ninh) cầu an, xin lộc đầu năm.
Lễ chùa đầu năm, nét đẹp văn hóa của người Việt

Lễ chùa đầu năm, nét đẹp văn hóa của người Việt

Tìm trong di sản - PV - 16:06, 26/01/2023
Tết Nguyên đán là lễ tết quan trọng nhất của người Việt. Từ bao đời nay, Tết là dịp để mọi người hướng về nguồn cội, đoàn tụ sum vầy, nghỉ ngơi vui chơi sau một năm làm việc nhọc nhằn, vất vả.
Phú Yên: Cùng người Tày, Nùng đón Tết vui Xuân

Phú Yên: Cùng người Tày, Nùng đón Tết vui Xuân

Xã hội - PV - 15:49, 26/01/2023
Theo phong trào kinh tế mới, nhiều cộng đồng DTTS phía Bắc chọn xã Ea Ly, huyện Sông Hinh (Phú Yên) là nơi an cư lạc nghiệp. Tập quán, văn hóa có nhiều nét tương đồng, người Tày, Nùng ở đây sống xen kẽ nhau và đón tết Nguyên đán theo phong tục truyền thống của dân tộc.
Tự hào nữ sinh dân tộc thiểu số

Tự hào nữ sinh dân tộc thiểu số

Đường đến ước mơ - PV - 15:35, 26/01/2023
Năm 2022 khép lại với nhiều dấu ấn tích cực của ngành Giáo dục tỉnh Bình Phước. Trong đó, em Chu Thị Huyền, dân tộc Nùng, học sinh lớp 12D, Trường THPT chuyên Quang Trung (Tp. Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) là 1 trong 142 học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2022 được Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Lễ tuyên dương vào đầu tháng 12/2022.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về: Chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại tỉnh Thái Nguyên; Chủ tịch nước tham dự chương trình Tết Nhân ái Xuân Quý Mão 2023 tại huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang; Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc thăm, chúc Tết đồng bào DTTS tại các địa phương… cùng một số thông tin về công tác dân tộc, tôn giáo, văn hóa - xã hội nổi bật khác tại các địa phương trên cả nước. Phần đọc báo hôm nay sẽ giới thiệu bài viết: Người dân ở Đăk Pao thoát nghèo nhờ từ bỏ "ma men" của tác giả Tiêu Dao
Mang mùa Xuân đến với đồng bào DTTS

Mang mùa Xuân đến với đồng bào DTTS

Chính sách dân tộc - PV - 15:11, 26/01/2023
Xuân này, đồng bào DTTS đang sinh sống tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận rất phấn khởi, vì các chính sách an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, kịp thời, qua đó góp phần giúp đồng bào DTTS và miền núi ổn định cuộc sống.
Thực hiện quy định mới về lệ phí đăng ký cư trú từ 5/2/2023

Thực hiện quy định mới về lệ phí đăng ký cư trú từ 5/2/2023

Văn bản chính sách mới - Như Ý - 14:15, 26/01/2023
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 75/2022/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp và quản lý lệ phí đăng ký cư trú. Theo đó, người dân trên cả nước khi đăng ký thường trú, tạm trú, gia hạn tạm trú, tách hộ sẽ đóng cùng mức lệ phí, từ 5.000 – 20.000/lượt.
Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Tin tức - PV - 14:05, 26/01/2023
Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa năm 2023 diễn ra từ 6 - 16h ngày 26/1 (mùng 5 Tết Quý Mão). Năm nay, Lễ hội được chuẩn bị và tổ chức công phu.
Tuyển sinh 2023: Những điểm mới thí sinh cần lưu ý

Tuyển sinh 2023: Những điểm mới thí sinh cần lưu ý

Giáo dục - T.Hợp - 13:56, 26/01/2023
Kỳ tuyển sinh năm 2023 sẽ có một số thay đổi so với năm 2022. Rút ngắn thời gian xét tuyển đại học, quy định mới về cách tính và áp dụng điểm ưu tiên là hai điểm mới nổi bật trong tuyển sinh đại học năm 2023.
Các cơ quan báo chí đóng góp vào thành công của Quốc hội và sự phát triển chung của đất nước

Các cơ quan báo chí đóng góp vào thành công của Quốc hội và sự phát triển chung của đất nước

Thời sự - PV - 22:59, 25/01/2023
Chiều tối 25/1, phát biểu khi đến thăm, chúc Tết cán bộ, phóng viên, biên tập viên, người lao động Báo Đại biểu Nhân dân và Truyền hình Quốc hội Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị đội ngũ lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên, người lao động hai đơn vị tiếp tục đoàn kết, tương trợ lẫn nhau bởi sự phát triển của hai cơ quan đóng góp cho thành công của Quốc hội, và thành công của Quốc hội sẽ đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.