Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nét độc đáo trong phong tục cúng Rằm tháng Bảy của các dân tộc

Tuệ An (t/h) - 15:53, 10/08/2022

Rằm tháng Bảy là một trong những ngày rằm lớn nhất của nước ta. Vào ngày này, mỗi địa phương, dân tộc trên cả nước đều có tập tục cúng rằm với những phong tục, nghi thức riêng.

Làm bánh rợm cho mâm cỗ cúng của người Giáy
Làm bánh rợm cho mâm cỗ cúng của người Giáy

Tết Xíp xỉ của dân tộc Giáy

Rằm tháng Bảy trong quan niệm của người Giáy ở tỉnh Lào Cai là một lễ tết lớn. Trong tiếng Giáy, Rằm tháng Bảy có cách gọi “tết Xíp xỉ”. Tết này thường được tổ chức vào chiều 14/7 Âm lịch.

Theo tục lệ, người Giáy tổ chức lễ dâng cúng lên tổ tiên với ý nguyện cầu xin sức khỏe, an lành, thịnh vượng cho gia đình. Lễ vật cỗ cúng được sắm chu đáo như: Gà luộc, thịt lợn, xôi ngũ sắc, canh... Đặc biệt là các gia đình đều tổ chức gói bánh rợm để dâng cúng tổ tiên.

Một điều tạo nên sự khác biệt trong lễ Rằm tháng Bảy của người Giáy nữa, là họ tự mua giấy màu về để cắt tiền vàng, quần áo, hàng mã theo đúng trang phục truyền thống dân tộc mình.

Bên cạnh đó, lễ cúng chúng sinh được đồng bào cúng vào thời điểm 21 - 22 giờ đêm. Thủ tục lễ cúng đơn giản là cắm 7 nén hương thành hàng trước ngõ, sau đó trộn xôi, cháo, thịt lợn, nước canh, rắc dọc theo chân hương rồi làm lễ.

“Tết rằm tháng Bảy” của người Dao là một trong những ngày lễ quan trọng (Trong ảnh: Thầy cúng đốt vàng mã gửi cho tổ tiên, thần linh)
“Tết rằm tháng Bảy” của người Dao là một trong những ngày lễ quan trọng (Trong ảnh: Thầy cúng đốt vàng mã gửi cho tổ tiên, thần linh)

“Tết Rằm tháng Bảy” của người Dao

Tết rằm tháng Bảy của người Dao là 1 trong 3 tết lớn nhất trong năm, bên cạnh Tết thanh minh và Tết tạ ơn. Người Dao có quan niệm “vạn vật hữu linh”, do đó họ tin vào sự tồn tại của “cõi thiêng”, nơi mà ở đó các linh hồn tổ tiên, thần linh vẫn đang dõi theo cuộc sống của họ ở trần thế.

Lễ vật cúng bao gồm: 1 con heo, 1 con gà trống, bánh chưng của người Dao, rượu và 5 cái chén, 1 chén nước, 1 bát nhang, giấy bản của người Dao.

Cỗ Rằm tháng Bảy của người Dao sẽ được tổ chức theo quy mô từng gia đình. Tuy nhiên, nếu gia đình nào không tự làm lễ cúng được, thì sẽ mời thầy cúng về để làm lễ cúng cho gia đình mình. Đồng thời, mỗi gia đình sẽ chuẩn bị từ 5 - 7 mâm cỗ để mời anh em, bạn bè, hàng xóm đến cùng ăn tết.

Tết Rằm tháng Bảy của đồng bào Dao còn đặc biệt ở chỗ chỉ đến Rằm này các bà, các mẹ mới gói những chiếc bánh gù đen - một loại bánh đặc chưng của đồng bào Dao. Loại bánh này được làm từ gạo, giã với tro, thân cây vừng tạo thành bánh có màu đen, khi luộc chín có mùi vị rất lạ. Ngoài ra, còn bánh dày, bánh mật là những loại bánh không thể thiếu vào ngày Tết và Rằm tháng Bảy.

Người dân chuẩn bị làm bánh gai để cúng tổ tiên
Người dân chuẩn bị làm bánh gai để cúng tổ tiên

Tết “Pây tái” của người Tày, Nùng Cao Bằng trong ngày Rằm tháng Bảy

Với người Tày - Nùng ở Cao Bằng, cứ vào dịp tháng Bảy âm lịch hằng năm, mọi người, mọi nhà lại rộn ràng đón Tết. Rằm tháng Bảy âm lịch còn được gọi bằng một cái tên khác là Tết "Pây tái" hoặc "Pây chường tái", có ý nghĩa là ngày lễ của con cái báo đáp công ơn đối với cha mẹ, những người đã sinh thành và nuôi dưỡng mình. Đây là một nét văn hóa truyền thống độc đáo, mang đậm bản sắc riêng của bà con dân tộc Tày - Nùng tại Cao Bằng.

Người Tày - Nùng thường làm lễ "Pây tái" và ăn Rằm tháng Bảy trong 2 ngày là 14 và 15 âm lịch. Lễ "Pây tái" mang ý nghĩa riêng, đó là: Những người con gái sau khi đi lấy chồng, quanh năm cùng chồng con chú tâm công việc làm ăn nơi nhà chồng, lo toan quán xuyến hương khói thờ phụng ông bà tổ tiên nhà chồng. Trong năm duy nhất chỉ có ngày mùng 2 tháng Giêng và ngày Rằm tháng Bảy mới là dịp được trở về nhà bố mẹ đẻ để tự tay chăm sóc, báo hiếu cha mẹ và sửa soạn lễ cúng tạ ơn ông bà tổ tiên.

Người Tày - Nùng có câu: "Bươn chiêng kin nựa cáy, bươn chất kin nựa pất" , nghĩa là: Tết tháng Giêng ăn thịt gà, Tết tháng Bảy ăn thịt vịt. Chính vì vậy, thịt vịt là món ăn không thể thiếu trong ngày rằm tháng Bảy. Thời điểm trước ngày lễ vài ngày, khi ghé thăm các phiên chợ huyện, hàng vịt là nơi được mua bán trao đổi nhộn nhịp và đông đúc nhất.

Người Mông xanh ở Lào Cai chuẩn bị làm món xôi cho ngày Rằm
Người Mông xanh ở Lào Cai chuẩn bị làm món xôi cho ngày Rằm

Rằm tháng Bảy của người Mông xanh ở Lào Cai

Rằm tháng Bảy là dịp quan trọng với người Mông xanh ở thôn Tu Thượng, xã Nậm Xé (Văn Bàn, Lào Cai). Các gia đình tổ chức ăn rằm từ ngày 11 đến ngày 15 tháng Bảy (âm lịch).

Mâm cỗ để ăn rằm của người Mông xanh không thể thiếu món xôi. Người dân thường làm xôi tím trộn lẫn với xôi trắng từ gạo nếp dẻo do người dân tự trồng. Sau khi chế biến xong các món ăn, chủ nhà cúng mời gia tiên về ăn rằm. Mỗi dòng họ sẽ chọn vị trí cúng gia tiên khác nhau. Đồ cúng thường là một con gà, quẻ, chén rượu… chủ hộ là người khấn. Sau khi cúng, người Mông xanh thắp hương và đốt vàng mã ở nhiều vị trí quan trọng trong gia đình như cửa, bếp… để mời các vị thần cùng về ăn rằm.

Trong ngày rằm, mọi người thường tồ chức các trò chơi dân gian như đu quay, chơi khèn Mông…

Tin cùng chuyên mục
Điểm sáng trong công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của dân tộc Gia Rai

Điểm sáng trong công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của dân tộc Gia Rai

Thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là chính sách bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, cùng với tâm huyết, tình yêu đối với văn hóa truyền thống của dân tộc Gia Rai, chị Ksor H’Nhi đã thành lập Câu lạc bộ “Truyền dạy cồng chiêng dân tộc Gia Rai” của xã Ia Rbol (thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai) cho thế hệ trẻ. CLB truyền dạy cồng chiêng đã góp phần bảo tồn, lan tỏa và phát huy di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Gia Rai trong quá trình hội nhập và phát triển.
Tin nổi bật trang chủ
Quy trình kỹ thuật trồng cây rau mùi

Quy trình kỹ thuật trồng cây rau mùi

Bạn của nhà nông - Như Ý - 39 phút trước
Cây rau mùi là cây gia vị phổ biến trong các gia đình người Việt Nam. Cây mùi ít có tác dụng chữa bệnh nhưng hạt mùi lại có thể chữa dược một số bệnh như: ho, sốt, cảm hàn, nhức đầu, sởi trẻ con. Đây là một loại cây trồng ngắn hạn, nhanh cho thu hoạch lại dễ trồng, ít sâu bệnh. Tuy nhiên để trồng cây rau mùi hiệu quả, bà con cần chú ý đến những quy trình kỹ thuật sau:
Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng 15,2%

Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng 15,2%

Kinh tế - Minh Hoàng - 1 giờ trước
Báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy, 9 tháng năm 2022, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 74,7 tỷ USD; trong đó xuất khẩu đạt khoảng 40,8 tỷ USD; nhập khẩu ước đạt khoảng 33,9 tỷ USD; giá trị xuất siêu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 6,9 tỷ USD.
Giải bóng đá hạng Ba quốc gia 2022 chính thức khởi tranh

Giải bóng đá hạng Ba quốc gia 2022 chính thức khởi tranh

Thể thao - Hoàng Minh - 1 giờ trước
Bắt đầu từ hôm nay (6/10), Giải bóng đá hạng Ba quốc gia sẽ trở lại với các trận đấu đầu tiên trong khuôn khổ vòng loại của mùa giải 2022.
Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những

Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những "đầu tàu xung kích" (Bài 3)

Người có uy tín - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước
Những năm qua, Người có uy tín trong đồng bào DTTS ở Thanh Hóa, không chỉ thể hiện vai trò quan trọng trong việc vận động, tuyên truyền các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, mà họ còn khẳng định vai trò xung kích, đi đầu trong phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo bền vững, là tấm gương cho đồng bào noi theo.
Thời điểm giao mùa: Làm gì để gia tăng sức đề kháng cho gia đình?

Thời điểm giao mùa: Làm gì để gia tăng sức đề kháng cho gia đình?

Sức khỏe - Minh Hải - 2 giờ trước
Thời điểm giao mùa, thời tiết và độ ẩm không khí thay đổi thất thường khiến cơ thể không thích ứng kịp, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Gia tăng sức đề kháng của bản thân chính là cách góp phần phòng vệ cho chính mình và cả gia đình. Một trong những cách tăng sức đề kháng hữu hiệu là tạo dựng thói quen ăn sữa chua hàng ngày.
Cách phòng, chống dịch trong và sau bão, lũ

Cách phòng, chống dịch trong và sau bão, lũ

Hiện nay đang bước vào mùa mưa với nhiều đợt mưa, bão, lũ lớn xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước gây ra lũ lụt trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân. Mưa và ngập lụt là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn, virus và trung gian truyền bệnh sinh sôi phát triển và gây bệnh cho con người, đe dọa đến sức khỏe của cả cộng đồng.
Phổ Yên (Thái Nguyên): Đẩy mạnh Chương trình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng chính quyền điện tử

Phổ Yên (Thái Nguyên): Đẩy mạnh Chương trình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng chính quyền điện tử

Khoa học - Công nghệ - Việt Hà - 2 giờ trước
Năm 2022 được coi là năm Chuyển đổi số Quốc gia thực hiện các nhiệm vụ để tạo bước đột phá. Thời gian qua, Tp. Phổ Yên (Thái Nguyên) đã tập trung các nguồn lực để từng bước chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực, hướng tới hình thành một đô thị thông minh trong tương lai gần.
Gần 170 trường ở Nghệ An bị ảnh hưởng mưa lũ chưa thể tổ chức dạy học trở lại

Gần 170 trường ở Nghệ An bị ảnh hưởng mưa lũ chưa thể tổ chức dạy học trở lại

Giáo dục - An Yên - 2 giờ trước
Trong đợt mưa lũ cuối tháng 9, đầu tháng 10/2022, Nghệ An chịu ảnh hưởng rất nặng nề. Hiện, một số nơi vẫn chưa thể khắc phục xong hậu quả để đón học sinh trở lại trường.
Người có uy tín là… phụ nữ: Con dâu bản Khe Ló (Bài 1)

Người có uy tín là… phụ nữ: Con dâu bản Khe Ló (Bài 1)

Người có uy tín - Phạm Việt Thắng - 2 giờ trước
Người có uy tín trong cộng đồng DTTS thường là đàn ông đứng tuổi. Thế nhưng ở Nghệ An lại có đến hàng chục Người có uy tín là nữ, đặc biệt ở xã Môn Sơn, huyện Con Cuông có 5 Người có uy tín là những phụ nữ xuất sắc. Rất tiếc chúng tôi chỉ gặp được 3 người trong số họ, mà ai cũng “càng xin nghỉ thì phiếu càng cao”.
Một điển hình trong thực hiện chính sách dân tộc ở Đăk Đoa

Một điển hình trong thực hiện chính sách dân tộc ở Đăk Đoa

Chính sách dân tộc - Thuỳ Dung - 2 giờ trước
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, xã Hà Đông (huyện Đak Đoa, Gia Lai) là vùng căn cứ cách mạng vững chắc, giữ vai trò quan trọng trong công cuộc giải phóng tỉnh Gia Lai. Sau chiến tranh, kế thừa truyền thống anh hùng, Nhân dân xã Hà Đông lại tiếp tục vươn lên xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Cách phòng, chống dịch trong và sau bão, lũ

Cách phòng, chống dịch trong và sau bão, lũ

Media - Hoàng Quý - 2 giờ trước
Hiện nay đang bước vào mùa mưa với nhiều đợt mưa, bão, lũ lớn xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước gây ra lũ lụt trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân. Mưa và ngập lụt là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn, virus và trung gian truyền bệnh sinh sôi phát triển và gây bệnh cho con người, đe dọa đến sức khỏe của cả cộng đồng.