Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Làng Chờ thời hội nhập

PV - 10:45, 13/06/2019

Làng Chờ (xã Ya Ly, Sa Thầy, Kon Tum) có gần 100% dân cư là đồng bào Jrai. Hiện tại người dân làng Chờ đã biết bỏ lại sau lưng những hủ tục, những trông chờ, ỷ lại để vươn mình tiếp cận các mô hình kinh tế mới. Những ấn phẩm văn hóa, sách báo hướng dẫn làm du lịch trước đây xa lạ giờ thành “món ăn” tinh thần quen thuộc của nhiều người làng đang nung nấu ý định làm du lịch thời hội nhập.

Giữ gìn “đặc sản”

Bao mùa mưa nắng đã qua, nghệ nhân Y Mong không còn nhớ rõ nhưng đôi chân ông vẫn vẹn nguyên sự hăm hở, say mê như ngày đầu đi khắp các ngõ ngách thổ lộ vào tai từng người hãy giữ lấy tình yêu với cồng chiêng, múa xoang, hát giao duyên. Đó chính là “đặc sản”, nếu mai một đi thì làng Chờ sẽ khó vẫy gọi khách đến.

Hơn 10 năm trước, làng Chờ hắt hiu đến ám ảnh với những ngôi nhà lụp xụp, nay đường nhựa, đường bê tông đã hiện hữu, bao bọc lấy những căn nhà kiên cố. Từng chìm đắm trong rượu, anh A Thông từ giã hẳn những cơn say li bì vì điều ấy đã trở thành lạc hậu với làng Chờ. Nhẩm đọc lời bài hát truyền thống của dân tộc mình vừa thuộc xong, A Thông tâm tình: Lúc nông nhàn, lúc rảnh người ta đi tập chiêng, tập xoang hết rồi, mình uống rượu một mình thì buồn lắm. Nhiều người trẻ thỏa ước với nhau phải tập luyện thành thục các bài chiêng, điệu múa truyền thống rồi mới được tụ tập với nhau. Bên cạnh việc giữ “đặc sản” truyền thống, người già ở làng Chờ còn miệt mài trao truyền những câu chuyện nhuốm màu huyền thoại trên vùng đất này như một cách làm cho đời sống văn hóa trở nên đa dạng hơn.

làng Chờ Đồng bào Jrai ở Làng Chờ luôn có ý thức giữ gìn các trị văn hóa truyền thống.

Nhớ những năm tháng xa xưa, già làng A Nhíu thổ lộ: Nổi bật ở đây là câu chuyện về nàng H’Ly và chàng Y Rốc. Từ các già làng trước cách đây hàng trăm năm đã truyền kể lại rồi. Rằng, có một vị tù trưởng quyền uy, giàu có nhưng công bằng và nhân từ sinh được cô con gái tên H’Ly. Đến tuổi lấy chồng những hai chàng trai đến là Y Rít và Y Rốc. Y Rốc nhiều tài nhưng nhà nghèo lại được H’Ly chọn. Để công bằng, vị tù trưởng kêu Rít và Rốc chèo thuyền, vượt sông qua cánh rừng rậm đi săn một con cọp về. Chỉ mình Rốc dũng cảm đi săn và mãi không thấy trở về. Thể hiện tình yêu sắc son, H’Ly khóc đợi đến héo hon mà tuyệt đối không lấy ai khác. Nước mắt nàng nhiều ngày tháng tuôn chảy thành dòng đó là thác Yaly ngày nay.

Không đắm chìm trong huyền tích, những người làng Chờ hôm nay ôn lại câu chuyện để nhắc nhở nhau về lòng dũng cảm, lẽ công bằng và sự thủy chung. Ông A Nhíu bảo: Có những ngày lễ, khách đến thăm quan thác Yaly, thăm quan hồ thủy điện và hòa mình vào đời sống của người dân nơi đây. Ai cũng thích thú khi nghe xong bài chiêng, xem xong điệu múa xoang lại thả hồn mình vào chuyện kể này giữa đêm lửa bập bùng và men rượu cần chếnh choáng.

Cũng bởi còn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống nên huyện Sa Thầy đã đưa làng Chờ vào Đề án “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số, gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2016-2020, tầm nhìn đến năm 2025”. Tinh thần chung và chủ đạo của Đề án, làng sẽ thành một điểm du lịch hấp dẫn của huyện. Nhiều nét văn hóa đặc trưng sẽ được giữ gìn và phát huy đồng thời giao thoa và tiếp nhận những giá trị mới.

Là người trẻ mê chiêng, anh A Hải chia sẻ: Chiêng, rừng là linh hồn của buôn làng. Nếu mất đi chắc khách cũng không mặn mà đến nữa. Vậy nên, thanh niên ở làng hằng tuần vẫn tập chiêng đều đặn, muốn vươn mình đến cuộc sống mới thì không thể mãi thụ động được. Đã có nhiều đoàn khách hoặc chủ các khu du lịch dưới xuôi lên đây học chiêng, người làng sẵn sàng giao lưu, chỉ bảo để lan tỏa thêm. Người làng cũng sẵn lòng chèo thuyền đưa khách đi thăm thú lòng hồ thủy điện Yaly.

Năng động để thoát nghèo

Từ ngày biết tin, tương lai không xa làng sẽ thành điểm đến trong hành trình du lịch của khách trong và ngoài nước, nhiều người làng Chờ chăm chỉ học nghề, rèn luyện kỹ năng giao tiếp.

Anh A Tây tâm tình: Trừ những người già thì làng Chờ ai cũng đổi mới hết rồi. Có người còn đi học thêm tiếng Anh nữa. Chuyện này xưa kia có mơ cũng không dám nghĩ đến. Học ở trường không được thì người nọ bảo người kia, mượn sách báo ở thư viện về tham khảo. Nhiều đoàn khách đến làng cũng tặng cho sách hướng dẫn học tiếng Anh nên rất thích thú.

Không muốn lưu lại hình ảnh xác xơ trong lòng khách đến thăm, hơn một nửa làng Chờ học nghề trồng cà phê theo khoa học-kỹ thuật, nghề cạo mủ cao su. A Tây khẳng định: Cứ mãi sản xuất theo tập quán cũ thì chỉ đủ ăn thôi. Trên Phòng Lao động, Thương bing và Xã hội huyện xuống kêu gọi nên đi học nghề, có nghề mới chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, tăng năng suất, thu nhập và làm giàu được. Giờ ở làng có hàng chục gia đình đã vươn lên khá giả, nhiều phương tiện nghe nhìn đã được trang bị đầy đủ.

Sau khi học nghề trồng và cạo mủ cao su, anh A Thanh cũng đã vươn lên làm giàu nhờ mô hình V-A-C-R (vườn-ao-chuồng-rừng) học được qua sách báo. Nhìn cơ ngơi tiền tỷ của mình, A Thanh bộc bạch: Từ những kiến thức học được từ các lớp dạy nghề và qua hàng trăm cuốn sách, báo mới thấy rõ tác dụng của việc tiếp cận kiến thức, kỹ năng mới. Ban đầu rất khó khăn nhưng cứ kiên trì mãi rồi cũng thành công. Điều kiện thời tiết và thổ nhưỡng ở đây rất thích hợp trồng rừng và đào ao nuôi cá. Khi thành điểm đến hấp dẫn trong hành trình du lịch thì chính những con cá, con gà “sạch” của làng là món ăn ấn tượng cho khách thăm quan. Từ đó kích thích được sự phát triển kinh tế của các hộ gia đình. Một số gia đình còn có dự định mở thêm cửa hàng đồ lưu niệm, nhà lưu trú để khách đến có thể thoải mái ở lại cùng làng.

Già làng A Nhíu tự tin: Có nhiều người học nghề, có kiến thức rồi, không sợ lạc hậu nữa. Người làng Chờ nhờ tiếp cận các ấn phẩm tuyên truyền nên cũng bỏ hẳn các thói quen lạc hậu cũ. Đám ma, đám cưới không tổ chức dầm dề nhiều ngày như trước. Tư tưởng “trời sinh voi, sinh cỏ” không tồn tại nên trẻ em cũng được chăm lo, cho đến trường đầy đủ. Giao thông của làng cả đường thủy và đường bộ đều thuận tiện nên nông sản hay lương thực vận chuyển dễ dàng.

ĐÔNG HƯNG

Tin cùng chuyên mục
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Donald Trump chúc mừng 25 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Donald Trump chúc mừng 25 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ

Nhân dịp kỷ niệm 25 năm bình thường hóa và thiết lập quan hệ ngoại giao giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (12/7/1995 - 12/7/2020), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã trao đổi thư chúc mừng với Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump
Tin nổi bật trang chủ
Ủy ban Dân tộc gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi

Ủy ban Dân tộc gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi

Ngày 14/7, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi, nhân dịp Đoàn có chuyến thăm quan, học tập tại Hà Nội. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông chủ trì buổi gặp mặt.
Hưởng ứng ngày BHYT Việt Nam: Những kết quả ấn tượng

Hưởng ứng ngày BHYT Việt Nam: Những kết quả ấn tượng

Đời sống - Xã hội - Hồng Phúc - 22:05, 14/07/2020
BHXH Việt Nam phối hợp Bưu điện Việt Nam vừa tổ chức “Lễ ra quân hưởng ứng Ngày BHYT Việt Nam - Tuyên truyền vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình” đồng bộ từ Trung ương đến cấp tỉnh, huyện trên phạm vi toàn quốc.
70 năm - Sáng mãi tinh thần Thanh niên xung phong

70 năm - Sáng mãi tinh thần Thanh niên xung phong

Sự kiện - Bình luận - Thanh Huyền - 21:15, 14/07/2020
“Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ đào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt làm nên”. 4 câu thơ Bác Hồ tặng lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) luôn là phương hướng tư tưởng và hành động cho lực lượng TNXP và thế hệ trẻ Việt Nam. Chặng đường 70 năm truyền thống lực lượng TNXP Việt Nam (1950 - 2020), đã góp phần viết nên trang sử vẻ vang, oanh liệt của thế hệ trẻ Việt Nam và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
Sơ kết công tác giảm nghèo bền vững 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2020

Sơ kết công tác giảm nghèo bền vững 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2020

Tin tức - T.M - 21:11, 14/07/2020
Chiều 14/7, tại Trụ sở Chính phủ, Ban Chỉ đạo (BCĐ) Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2020 họp Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2020, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Trưởng BCĐ. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Y Thông tham dự cuộc họp.
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai

Tin tức - Thúy Hồng - 16:42, 14/07/2020
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 987/QĐ-TTg ngày 09 tháng 7 năm 2020 về việc ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về sự tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.
Các bài thuốc từ cây cối xay

Các bài thuốc từ cây cối xay

Vườn thuốc quanh ta - TK - 15:12, 14/07/2020
Cây cối xay hay còn được gọi là cây đằng xay, cây kim hoa thảo, ma mãnh thảo, nhĩ hương thảo hay quỳnh ma. Cây cối xay được sử dụng như một dược liệu trong các bài thuốc chữa bệnh. Sau đây là một số bài thuốc có sử dụng cây cối xay:
Số trẻ mắc các bệnh mùa Hè đang gia tăng

Số trẻ mắc các bệnh mùa Hè đang gia tăng

Sức khỏe - Trọng Bảo - 14:30, 14/07/2020
Thời tiết nắng nóng kéo dài khiến các bệnh mùa Hè như chân-tay-miệng (CTM) và viêm não Nhật Bản (VNNB) tại tỉnh Lào Cai đang gia tăng. Điều này đòi hỏi các bậc cha mẹ cần có những kiến thức cơ bản phòng, tránh cho con em mình.
Thanh âm hy vọng

Thanh âm hy vọng

Sắc màu 54 - Hồng Minh - 10:21, 14/07/2020
Chương trình “Thanh âm hy vọng” do nhóm nhạc khiếm thị Hy vọng phối hợp với Câu lạc bộ Đình Làng Việt tổ chức vào ngày 4/7 vừa qua đã tạo thêm một sân khấu biểu diễn và kết nối nghệ sĩ với khán giả, lan tỏa những thông điệp đầy tính nhân văn.
Lớp học bơi miễn phí ở thung lũng A So

Lớp học bơi miễn phí ở thung lũng A So

Giáo dục - Mạnh Hùng - 10:15, 14/07/2020
Đã thành thông lệ, cứ vào mùa nắng nóng, bể bơi của Đoàn Kinh tế - Quốc phòng (KT-QP) 92, Quân khu 4 lại đón con em đồng bào các DTTS vùng Dự án Khu KT-QP A So - A Lưới (huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế) đến tập bơi và trang bị các kiến thức phòng, chống đuối nước miễn phí.
Quảng Ngãi: Nông dân tích cực bảo vệ môi trường

Quảng Ngãi: Nông dân tích cực bảo vệ môi trường

Môi trường sống - Đạt Thành Nhân - 10:13, 14/07/2020
Thời gian qua, các cấp Hội Nông dân (HND) ở các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi đã xây dựng nhiều mô hình thu gom, xử lý rác thải, bảo vệ môi trường, góp phần làm cho các khu dân cư, thôn xóm sạch sẽ, văn minh hơn.
Chỉ thi số 40-CT/TW: Tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội

Chỉ thi số 40-CT/TW: Tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội

Chính sách dân tộc - Mai Hương - Hải Trang - 10:11, 14/07/2020
Sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 22/11/2014 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội (Chỉ thị số 40-CT/TW) đã đạt được những kết quả tích cực. Chỉ thị đã minh chứng cho một quyết sách đúng đắn của Đảng, không chỉ góp phần giải quyết những vấn đề nội tại trong triển khai tín dụng chính sách xã hội, mà còn tạo bước đột phá trong việc kết nối sức mạnh của cả hệ thống chính trị cùng NHCSXH hỗ trợ người nghèo, các đối tượng chính sách, làm tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội mà Đảng, Nhà nước Việt Nam dành cho người nghèo, để không ai trong số họ bị bỏ lại phía sau.