Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Làng Chờ thời hội nhập

PV - 10:45, 13/06/2019

Làng Chờ (xã Ya Ly, Sa Thầy, Kon Tum) có gần 100% dân cư là đồng bào Jrai. Hiện tại người dân làng Chờ đã biết bỏ lại sau lưng những hủ tục, những trông chờ, ỷ lại để vươn mình tiếp cận các mô hình kinh tế mới. Những ấn phẩm văn hóa, sách báo hướng dẫn làm du lịch trước đây xa lạ giờ thành “món ăn” tinh thần quen thuộc của nhiều người làng đang nung nấu ý định làm du lịch thời hội nhập.

Giữ gìn “đặc sản”

Bao mùa mưa nắng đã qua, nghệ nhân Y Mong không còn nhớ rõ nhưng đôi chân ông vẫn vẹn nguyên sự hăm hở, say mê như ngày đầu đi khắp các ngõ ngách thổ lộ vào tai từng người hãy giữ lấy tình yêu với cồng chiêng, múa xoang, hát giao duyên. Đó chính là “đặc sản”, nếu mai một đi thì làng Chờ sẽ khó vẫy gọi khách đến.

Hơn 10 năm trước, làng Chờ hắt hiu đến ám ảnh với những ngôi nhà lụp xụp, nay đường nhựa, đường bê tông đã hiện hữu, bao bọc lấy những căn nhà kiên cố. Từng chìm đắm trong rượu, anh A Thông từ giã hẳn những cơn say li bì vì điều ấy đã trở thành lạc hậu với làng Chờ. Nhẩm đọc lời bài hát truyền thống của dân tộc mình vừa thuộc xong, A Thông tâm tình: Lúc nông nhàn, lúc rảnh người ta đi tập chiêng, tập xoang hết rồi, mình uống rượu một mình thì buồn lắm. Nhiều người trẻ thỏa ước với nhau phải tập luyện thành thục các bài chiêng, điệu múa truyền thống rồi mới được tụ tập với nhau. Bên cạnh việc giữ “đặc sản” truyền thống, người già ở làng Chờ còn miệt mài trao truyền những câu chuyện nhuốm màu huyền thoại trên vùng đất này như một cách làm cho đời sống văn hóa trở nên đa dạng hơn.

làng Chờ Đồng bào Jrai ở Làng Chờ luôn có ý thức giữ gìn các trị văn hóa truyền thống.

Nhớ những năm tháng xa xưa, già làng A Nhíu thổ lộ: Nổi bật ở đây là câu chuyện về nàng H’Ly và chàng Y Rốc. Từ các già làng trước cách đây hàng trăm năm đã truyền kể lại rồi. Rằng, có một vị tù trưởng quyền uy, giàu có nhưng công bằng và nhân từ sinh được cô con gái tên H’Ly. Đến tuổi lấy chồng những hai chàng trai đến là Y Rít và Y Rốc. Y Rốc nhiều tài nhưng nhà nghèo lại được H’Ly chọn. Để công bằng, vị tù trưởng kêu Rít và Rốc chèo thuyền, vượt sông qua cánh rừng rậm đi săn một con cọp về. Chỉ mình Rốc dũng cảm đi săn và mãi không thấy trở về. Thể hiện tình yêu sắc son, H’Ly khóc đợi đến héo hon mà tuyệt đối không lấy ai khác. Nước mắt nàng nhiều ngày tháng tuôn chảy thành dòng đó là thác Yaly ngày nay.

Không đắm chìm trong huyền tích, những người làng Chờ hôm nay ôn lại câu chuyện để nhắc nhở nhau về lòng dũng cảm, lẽ công bằng và sự thủy chung. Ông A Nhíu bảo: Có những ngày lễ, khách đến thăm quan thác Yaly, thăm quan hồ thủy điện và hòa mình vào đời sống của người dân nơi đây. Ai cũng thích thú khi nghe xong bài chiêng, xem xong điệu múa xoang lại thả hồn mình vào chuyện kể này giữa đêm lửa bập bùng và men rượu cần chếnh choáng.

Cũng bởi còn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống nên huyện Sa Thầy đã đưa làng Chờ vào Đề án “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số, gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2016-2020, tầm nhìn đến năm 2025”. Tinh thần chung và chủ đạo của Đề án, làng sẽ thành một điểm du lịch hấp dẫn của huyện. Nhiều nét văn hóa đặc trưng sẽ được giữ gìn và phát huy đồng thời giao thoa và tiếp nhận những giá trị mới.

Là người trẻ mê chiêng, anh A Hải chia sẻ: Chiêng, rừng là linh hồn của buôn làng. Nếu mất đi chắc khách cũng không mặn mà đến nữa. Vậy nên, thanh niên ở làng hằng tuần vẫn tập chiêng đều đặn, muốn vươn mình đến cuộc sống mới thì không thể mãi thụ động được. Đã có nhiều đoàn khách hoặc chủ các khu du lịch dưới xuôi lên đây học chiêng, người làng sẵn sàng giao lưu, chỉ bảo để lan tỏa thêm. Người làng cũng sẵn lòng chèo thuyền đưa khách đi thăm thú lòng hồ thủy điện Yaly.

Năng động để thoát nghèo

Từ ngày biết tin, tương lai không xa làng sẽ thành điểm đến trong hành trình du lịch của khách trong và ngoài nước, nhiều người làng Chờ chăm chỉ học nghề, rèn luyện kỹ năng giao tiếp.

Anh A Tây tâm tình: Trừ những người già thì làng Chờ ai cũng đổi mới hết rồi. Có người còn đi học thêm tiếng Anh nữa. Chuyện này xưa kia có mơ cũng không dám nghĩ đến. Học ở trường không được thì người nọ bảo người kia, mượn sách báo ở thư viện về tham khảo. Nhiều đoàn khách đến làng cũng tặng cho sách hướng dẫn học tiếng Anh nên rất thích thú.

Không muốn lưu lại hình ảnh xác xơ trong lòng khách đến thăm, hơn một nửa làng Chờ học nghề trồng cà phê theo khoa học-kỹ thuật, nghề cạo mủ cao su. A Tây khẳng định: Cứ mãi sản xuất theo tập quán cũ thì chỉ đủ ăn thôi. Trên Phòng Lao động, Thương bing và Xã hội huyện xuống kêu gọi nên đi học nghề, có nghề mới chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, tăng năng suất, thu nhập và làm giàu được. Giờ ở làng có hàng chục gia đình đã vươn lên khá giả, nhiều phương tiện nghe nhìn đã được trang bị đầy đủ.

Sau khi học nghề trồng và cạo mủ cao su, anh A Thanh cũng đã vươn lên làm giàu nhờ mô hình V-A-C-R (vườn-ao-chuồng-rừng) học được qua sách báo. Nhìn cơ ngơi tiền tỷ của mình, A Thanh bộc bạch: Từ những kiến thức học được từ các lớp dạy nghề và qua hàng trăm cuốn sách, báo mới thấy rõ tác dụng của việc tiếp cận kiến thức, kỹ năng mới. Ban đầu rất khó khăn nhưng cứ kiên trì mãi rồi cũng thành công. Điều kiện thời tiết và thổ nhưỡng ở đây rất thích hợp trồng rừng và đào ao nuôi cá. Khi thành điểm đến hấp dẫn trong hành trình du lịch thì chính những con cá, con gà “sạch” của làng là món ăn ấn tượng cho khách thăm quan. Từ đó kích thích được sự phát triển kinh tế của các hộ gia đình. Một số gia đình còn có dự định mở thêm cửa hàng đồ lưu niệm, nhà lưu trú để khách đến có thể thoải mái ở lại cùng làng.

Già làng A Nhíu tự tin: Có nhiều người học nghề, có kiến thức rồi, không sợ lạc hậu nữa. Người làng Chờ nhờ tiếp cận các ấn phẩm tuyên truyền nên cũng bỏ hẳn các thói quen lạc hậu cũ. Đám ma, đám cưới không tổ chức dầm dề nhiều ngày như trước. Tư tưởng “trời sinh voi, sinh cỏ” không tồn tại nên trẻ em cũng được chăm lo, cho đến trường đầy đủ. Giao thông của làng cả đường thủy và đường bộ đều thuận tiện nên nông sản hay lương thực vận chuyển dễ dàng.

ĐÔNG HƯNG

Tin cùng chuyên mục
Tuổi trẻ Việt Nam - Lào - Campuchia vun đắp tình hữu nghị

Tuổi trẻ Việt Nam - Lào - Campuchia vun đắp tình hữu nghị

Vừa qua, tại huyện Bù Gia Mập (Bình Phước), Tỉnh Đoàn, Sở Ngoại vụ, Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị tỉnh Bình Phước đã phối hợp với Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh (HUFO) tổ chức Chương trình giao lưu hữu nghị thanh niên, học sinh, sinh viên Việt Nam - Lào - Campuchia (Chương trình giao lưu). Tuy chỉ diễn ra trong 1 ngày nhưng Chương trình giao lưu đã để lại những dấu ấn tốt đẹp trong trái tim hơn 80 thanh niên, học sinh, sinh viên 3 nước Đông Dương.
Tin nổi bật trang chủ
Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Ngày 28/10/2020, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Tờ trình, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2021-2025. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh đồng chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông; lãnh đạo Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo, cán bộ các bộ, ban, ngành, địa phương.
Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Lào Cai

Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 19:40, 28/10/2020
Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ V, tỉnh Lào Cai đã diễn ra vào ngày 28/10 với sự góp mặt của 323 đại biểu điển hình, đại diện cho các cơ quan, ban ngành, các huyện, thị xã, thành phố, các tổ chức xã hội... Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội.
Ông Nguyễn Tiến Hải tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau

Ông Nguyễn Tiến Hải tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau

Tin tức - Như Tâm - 17:08, 28/10/2020
Ông Nguyễn Tiến Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau khóa XV vừa tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau khóa XVI nhiệm kỳ 2020-2025.
Những người “giữ lửa” buôn làng

Những người “giữ lửa” buôn làng

Phóng sự - Ký sự - Uông Thái Biểu - 16:45, 28/10/2020
Có một đêm lửa rừng dưới chân núi mẹ Lang Bian (Lâm Đồng), tôi đã được nghe nhạc sĩ Krajan Plin hát, bài hát do chính anh sáng tác với tên gọi “Giữ ấm bếp hồng”. Người đàn ông Cơ Ho ấy đã “rút ruột rút gan” thành những giai điệu lan tỏa tình yêu cao nguyên: “Kìa trông vầng trăng trên cao. Kìa trông ngàn sao lung linh. Dẫu có bão giông, thác lũ thét gào. Ta hãy cùng nhau giữ ấm bếp hồng…”.
Thành phố Hồ Chí Minh: Đột phá từ những chính sách dân tộc đặc thù

Thành phố Hồ Chí Minh: Đột phá từ những chính sách dân tộc đặc thù

Công tác Dân tộc - Thiên Đức - 16:32, 28/10/2020
So với các địa phương vùng miền núi, cộng đồng DTTS ở TP. Hồ Chí Minh có rất nhiều điểm khác biệt. Do đó, Cơ quan công tác Dân tộc của Thành phố đã tham mưu cho các cấp, ngành áp dụng nhiều chính sách dân tộc đặc thù, từ đó mang lại những kết quả có tính đột phá.
Đăk Nông: Đưa nghề dệt thổ cẩm vào mô hình giảm nghèo

Đăk Nông: Đưa nghề dệt thổ cẩm vào mô hình giảm nghèo

Nghề nghiệp - Việc làm - Lê Hường - 16:29, 28/10/2020
Thời gian qua, tỉnh Đăk Nông đã tìm nhiều giải pháp để khôi phục, bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm. Đặc biệt, năm 2020, Đăk Nông đưa nghề dệt thổ cẩm truyền thống vào mô hình giảm nghèo, trở thành một nghề kinh tế giúp đồng bào DTTS có thu nhập.
Bão số 9 làm 2 người bị thương, 360 xã bị mất điện

Bão số 9 làm 2 người bị thương, 360 xã bị mất điện

Tin tức - PV - 16:26, 28/10/2020
Cập nhật đến 14h chiều 28/10 của Ban Chỉ đạo tiền phương ứng phó với bão số 9 cho biết, ảnh hưởng của bão đã làm 2 người bị thương, hiện tại có 360 xã đang bị mất điện. Về nhà: 3 nhà bị sập, 972 nhà bị tốc mái. Đồng thời, 31 trụ sở cơ quan và 28 điểm trường bị hư hại, tốc mái.
Dịch Covid-19: 441.418 ca mắc mới và 6.923 ca tử vong toàn cầu trong 1 ngày

Dịch Covid-19: 441.418 ca mắc mới và 6.923 ca tử vong toàn cầu trong 1 ngày

Tin tức - PV - 16:14, 28/10/2020
Chỉ trong vòng 1 ngày, cả thế giới ghi nhận 441.418 ca mắc Covid-19 mới và 6.923 trường hợp tử vong vì dịch bệnh này.
Diện tích rừng trồng tăng, rừng tự nhiên giảm: “Thay lâu đài bằng căn nhà lá”

Diện tích rừng trồng tăng, rừng tự nhiên giảm: “Thay lâu đài bằng căn nhà lá”

Chính sách dân tộc - Sỹ Hào - 16:12, 28/10/2020
Những năm gần đây, diện tích rừng trồng tăng, nhưng diện tích rừng tự nhiên lại liên tục giảm là một thực trạng rất đáng quan ngại. Đã có người ví việc phát triển rừng trồng đi liền với giảm diện tích rừng tự nhiên giống như “thay lâu đài bằng căn nhà lá”.
Xã Hướng Việt (Hướng Hóa, Quảng Trị): Hoang tàn sau lũ dữ

Xã Hướng Việt (Hướng Hóa, Quảng Trị): Hoang tàn sau lũ dữ

Đời sống - Xã hội - Thanh Hải - 11:49, 28/10/2020
Mới đây thôi, những Tà Rùng, Xa Đưng, Cờ Tiếng (xã Hướng Việt huyện Hướng Hóa, Quảng Trị) … còn là vùng đất quần cư bình yên với cuộc sống no ấm hiện hữu trong mỗi thôn làng của đồng bào Bru Vân Kiều. Thế nhưng, lũ về đã xóa sạch, biến nơi đây thành vùng đất hoang tàn và đổ nát…
Ông Đỗ Trọng Hưng được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa

Ông Đỗ Trọng Hưng được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa

Tin tức - Quỳnh Trâm - 11:43, 28/10/2020
Sáng ngày 28/10 Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025 đã công bố kết quả phiên họp đầu tiên của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIX . Đồng chí Đỗ Trọng Hưng được bầu giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa nhiệm kỳ 2020-2025.