Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đồng bằng sông Cửu Long: Phát triển bền vững trước biến đổi khí hậu

Tùng Nguyên - 16:00, 04/12/2020

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang trở nên mong manh trước biến đổi khí hậu (BĐKH) ngày càng phức tạp, nhất là tình trạng sụt lún, sạt lở đất đang có chiều hướng gia tăng. Để phát triển bền vững khu vực đồng bằng, cần thiết phải có một tầm nhìn chiến lược.

Tình trạng sạt lở, sụt lún bờ sông, bờ biển đang có chiều hướng gia tăng ở ĐBSCL. (Ảnh minh họa)
Tình trạng sạt lở, sụt lún bờ sông, bờ biển đang có chiều hướng gia tăng ở ĐBSCL. (Ảnh minh họa)

Sạt lở, sụt lún bủa vây

Hiện nay, bên cạnh hạn mặn, sạt lở và sụt lún đất đang là nỗi lo lớn ở ĐBSCL. Sạt lở, sụt lún ngày càng mở rộng, từ bờ biển kéo vào bờ sông và xâm phá đến cả vùng nội đồng, đẩy người dân vào cảnh đất mất, nhà tan, nhiều địa phương căng mình ứng phó.

So với các tỉnh thành trong khu vực, Cà Mau là địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của loại hình thiên tai sạt lở, sụt lún. Bởi đây là tỉnh duy nhất trong khu vực ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung có 3 mặt giáp biển.

Theo thống kê của Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Cà Mau, từ đầu mùa khô 2020 đến ngày 19/11, sạt lở đất đã làm hư hỏng trên 46km đường giao thông nông thôn, trong đó có 371m đường do cấp tỉnh quản lý. Nghiêm trọng nhất là tình trạng sụt lún, sạt lở trên tuyến đê biển Tây; đến mức UBND tỉnh Cà Mau đã phải 2 lần quyết định công bố tình trạng khẩn cấp về sạt lở đê biển Tây, vào các ngày 26/8/2020 và 21/10/2020.

Không chỉ riêng Cà Mau, tình trạng sạt lở, sụt lún đã xảy ra ở toàn bộ 13 tỉnh, thành phố thuộc khu vực ÐBSCL. Trong đó, loại hình thiên tai này xảy ra đặc biệt nghiêm trọng là ở các tỉnh, thành phố: An Giang, Ðồng Tháp, Cà Mau, Bạc Liêu, Vĩnh Long, Cần Thơ, Hậu Giang.

Theo số liệu của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), hiện khu vực ĐBSCL có 564 điểm sạt lở, sụt lún với tổng chiều dài trên 834km. Trong đó, sạt lở, sụt lún bờ sông có 512 điểm, với tổng chiều dài khoảng 566km (chủ yếu diễn ra dọc theo sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây và các nhánh chính của hệ thống kênh, rạch); sạt lở, sụt lún bờ biển 52 điểm, với tổng chiều dài 268km. Trong số các điểm sạt lở, sụt lún nêu trên, hiện có 57 điểm sạt lở đặc biệt nguy hiểm trực tiếp đến khu tập trung dân cư và cơ sở hạ tầng quan trọng, tổng chiều dài 170km, bao gồm bờ sông 39 điểm với tổng chiều dài 85km, bờ biển 18 điểm với tổng chiều dài 85km.

Thủy sản – 1 trong 2 “trụ cột” kinh tế của vùng ĐBSCL rất “mẫn cảm” trước biến đổi khí hậu.
Thủy sản – 1 trong 2 “trụ cột” kinh tế của vùng ĐBSCL rất “mẫn cảm” trước biến đổi khí hậu.

Giải pháp nào cứu “vựa lúa’?

Tại Hội thảo tham vấn “Định hướng phát triển vùng ĐBSCL thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050” do Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) tổ chức ở TP. Cần Thơ ngày 21/11/2020, các chuyên gia tham dự đều thống nhất nhận định, BĐKH - nước biển dâng và tác động do phát triển nội tại đã gây lún sụt, sạt lở đất, hạ thấp đồng bằng với mức độ rất nghiêm trọng. Đáng chú ý, theo GS.TS. Tăng Đức Thắng, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, ĐBSCL đang bị hạ thấp với mức độ rất nghiêm trọng, nhất là vùng ven biển, tỷ lệ hạ thấp một số nơi từ 1,5 - 2,5 cm/năm.

Ông Thắng cho rằng, để phát triển ĐBSCL cần theo hướng thích nghi có kiểm soát, chủ động tạo ra chế độ nước hợp lý trên nền chế độ tự nhiên, làm giảm mức độ rủi ro, bấp bênh trong các hoạt động kinh tế - xã hội, nhất là các ngành Nông nghiệp. Đây cũng là giải pháp quan trọng để khai thác tối ưu nguồn tài nguyên thiên nhiên đất - nước - ánh sáng và phát triển nền nông nghiệp (trồng trọt - thủy sản - chăn nuôi) theo hướng sinh thái hữu cơ chất lượng cao.

Còn theo PGS.TS. Doãn Hà Phong, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi Khí hậu (Bộ TN&MT), cần phải tăng cường thông tin, số liệu và lập bản đồ sụt lún toàn vùng. Trong đó, xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống theo dõi, giám sát diễn biến sụt lún tại một số khu vực có mức độ sụt lún cao cho giai đoạn đến năm 2050; lập bản đồ phân vùng sụt lún cho toàn vùng qua các thời kỳ và tích hợp cùng với bản đồ ngập mặn do tác động của nước biển dâng làm cơ sở để các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện các giải pháp thích nghi, ứng phó với nguy cơ ngập mặn do tác động kép của nước biển dâng và sụt, lún đất...

Thực tế cho thấy, vùng ĐBSCL là vùng trọng điểm sản xuất lương thực, thủy sản, cây ăn quả của cả nước, góp phần quan trọng vào an toàn lương thực của quốc gia và đóng góp to lớn vào xuất khẩu nông sản, thủy sản của cả nước. Tuy nhiên, ĐBSCL hiện đang đứng trước nhiều thách thức bởi BĐKH, ảnh hưởng đến sinh kế và đời sống người dân, đến phát triển kinh tế - xã hội của toàn vùng.

Mặc dù các ngành, các cấp đã ban hành và thực thi nhiều chương trình, dự án, quy hoạch, kế hoạch, song những biện pháp này chủ yếu để ứng phó mang tính riêng rẽ theo ngành, lĩnh vực và từng địa phương, thiếu tính tổng thể, liên kết giữa ngành, địa phương một cách dài hạn trên toàn vùng nên chưa mang lại hiệu quả thiết thực. Do đó, việc giải quyết các vấn đề của vùng ĐBSCL cần phải đặt trên quan điểm tiếp cận đa ngành, đa lĩnh vực, trên cơ sở xử lý đồng bộ bài toán tổng thể với một tầm nhìn dài hạn trong sự phối hợp tham gia của tất cả các ngành kỹ thuật, kinh tế và xã hội bằng những công cụ xác đáng, mang tính kết nối cao.

Khu vực ÐBSCL có vai trò quan trọng trong nền kinh tế đất nước. Với diện tích khoảng 4 triệu ha, ÐBSCL sản xuất 50% sản lượng lương thực, 65% sản lượng trái cây, 75% sản lượng thủy sản và đóng góp 20% tổng sản phẩm nội địa (GDP) cả nước. Hai “trụ cột” kinh tế chính của vùng là nông nghiệp và thủy sản đều rất “mẫn cảm” trước BĐKH.


Tin cùng chuyên mục
Tây Nguyên: Thực hiện các biện pháp khẩn cấp phòng chống cháy rừng

Tây Nguyên: Thực hiện các biện pháp khẩn cấp phòng chống cháy rừng

Đang là cao điểm của mùa khô, thời tiết nắng nóng, nguy cơ cháy rừng ở Tây Nguyên rất cao. Nhiều địa phương trong khu vực đã cảnh báo nguy cơ cháy rừng ở mức cực kỳ nguy hiểm và triển khai nhiều biện pháp mạnh phòng chống cháy rừng (PCCR), trong đó truy trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra cháy rừng trong khu vực quản lý.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG

Ngày 20/4/2021, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh đã có buổi làm việc với Văn phòng Điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 (viết tắt là Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG). Tham dự buổi làm việc có các đồng chí Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Hoàng Thị Hạnh, Y Thông; tập thể Lãnh đạo Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG và lãnh đạo một số Vụ, đơn vị thuộc UBDT.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình kiểm tra công tác bầu cử tại tỉnh Vĩnh Long

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình kiểm tra công tác bầu cử tại tỉnh Vĩnh Long

Thời sự - Như Tâm - 1 giờ trước
Sáng 20/4, Đoàn công tác Trung ương do Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội đồng bầu cử Quốc gia Trương Hòa Bình làm Trưởng đoàn đã đến kiểm tra công tác bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2021-2026 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long.
Bảo tồn, phổ biến tác phẩm văn học tiêu biểu của các dân tộc thiểu số

Bảo tồn, phổ biến tác phẩm văn học tiêu biểu của các dân tộc thiểu số

Sắc màu 54 - Như Ý - 3 giờ trước
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ra quyết định số 1391/QÐ-BVHTTDL về tổ chức lớp tập huấn về kỹ năng, phương pháp bảo tồn, phổ biến tác phẩm văn học tiêu biểu của các dân tộc thiểu số từ ngày 12/5 đến 14/5/2021 tại Gia Lai.
Bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc là vấn đề cấp thiết

Bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc là vấn đề cấp thiết

Sắc màu 54 - PV - 3 giờ trước
Sự biến động của thời gian, hoàn cảnh sống, những tác động của trong quá trình hội nhập… khiến cho văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số bị mai một, đòi hòi cần phải bảo tồn cách thiết.
Mưa lũ gây thiệt hại trên 5,3 tỷ đồng

Mưa lũ gây thiệt hại trên 5,3 tỷ đồng

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Theo báo cáo nhanh của tỉnh Lào Cai và TP. Hà Nội, tình hình mưa lũ trong những ngày qua đã làm 3 người chết; 37 nhà bị thiệt hại. Về nông nghiệp, 26,5ha lúa, hoa màu bị ngập, hư hỏng; 1,5ha thủy sản bị thiệt hại. Tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 5,3 tỷ đồng.
Số ca nhiễm mới trong 24 giờ vẫn ở mức rất cao

Số ca nhiễm mới trong 24 giờ vẫn ở mức rất cao

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Theo số liệu trang Worldometers.info, tính đến 9 giờ ngày 20/4 (giờ Việt Nam), toàn thế giới ghi nhận hơn 142,68 triệu ca nhiễm COVID-19, trong đó có hơn 121,40 triệu ca đã hồi phục và 3.042.838 ca tử vong. Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận hơn 655 nghìn ca nhiễm COVID-19, số ca tử vong ở mức hơn 9.700 ca.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Tái hiện nghi thức Mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Lào

Tái hiện nghi thức Mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Lào

Sắc màu 54 - PV - 4 giờ trước
Trong khuôn khổ các hoạt động nhân sự kiện Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam năm 2021, tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Lào đến từ tỉnh Sơn La đã tái hiện Nghi thức Mừng cơm mới (Kin Khảu Hó).
Vào “thủ phủ” điện gió: Kỳ vọng từ nguồn năng lượng tái tạo (Bài 1)

Vào “thủ phủ” điện gió: Kỳ vọng từ nguồn năng lượng tái tạo (Bài 1)

Phóng sự - Ký sự - Thanh Hải – Khánh Ngân - 4 giờ trước
Quảng Trị là một trong những tỉnh nghèo; cái nghèo khó hiển hiện trong từng đợt gió Lào bỏng rát. Gió Lào là "đặc sản' của Quảng Trị; ít ai nghĩ nơi đây có thể làm giàu từ “đặc sản" này. Nhưng đó là sự thật, khi hàng chục dự án điện gió đã về Quảng Trị, rồi hình thành nên những cánh đồng điện gió mỗi năm thu về nhiều trăm tỉ đồng… Quảng Trị đang phấn đấu trở thành trung tâm năng lượng ở khu vực miền Trung.
Kiên Giang: Bắt giữ 5 công dân nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam

Kiên Giang: Bắt giữ 5 công dân nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam

Tin tức - Như Tâm - 5 giờ trước
Tổ công tác Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng An Thới, thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh Kiên Giang vừa phát hiện, bắt giữ 5 công dân nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam.
Sáng 20/4, Việt Nam không ghi nhận thêm ca mắc mới COVID-19

Sáng 20/4, Việt Nam không ghi nhận thêm ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Tính từ 18 giờ ngày 19/4 đến 6 giờ ngày 20/4, Việt Nam không ghi nhận thêm ca mắc mới COVID-19, đã có 22 tỉnh, thành phố triển khai tiêm vaccine COVID-19.
Vượt khó để trở thành

Vượt khó để trở thành "Sinh viên 5 tốt"

Giáo dục - Bá Nha – Y Krư - 8 giờ trước
Mặc dù hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng Pinăng Thị Huệ (dân tộc Raglai) luôn nỗ lực vượt khó, đạt thành tích cao trong học tập. Ngoài ra em còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội của Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương - Nha Trang, trở thành 1 trong 22 sinh viên đạt danh hiệu “Sinh viên 5 Tốt” của tỉnh Khánh Hòa.