Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Đầu tư phát triển bền vững người Đan Lai: Nhiều vướng mắc cần được giải quyết (Bài 2)

Thanh Hải - 02:20, 19/06/2024

Trong quá trình triển khai các hạng mục đầu tư dành cho người Đan Lai theo Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) đã xuất hiện nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ, đặc biệt là tình trạng đến nay nhiều hộ dân được thụ hưởng chính sách chưa được cấp đất ở, đất sản xuất, làm ảnh hưởng đến rất nhiều chính sách hỗ trợ, đầu tư phát triển khác.

Một nếp nhà tạm bợ của người Đan Lai ở vùng lõi VQG Pù Mát - Trong ảnh: các cấp chính quyền huyện Con Cuông, xã Môn Sơn thăm và tặng quà cho người Đan Lai
Còn có rất nhiều hộ dân người Đan Lai đang phải sống trong những căn nhà tạm bợ ở vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát. (Trong ảnh: Các cấp chính quyền huyện Con Cuông, xã Môn Sơn thăm và tặng quà cho người Đan Lai)

Vướng mắc chính sách, khó thoát nghèo

Trên thực tế đồng bào Đan Lai đã sinh sống từ lâu đời ngay trong vùng lõi Vườn quốc gia (VQG) Pù Mát. Theo báo cáo số 64 ngày 30/5/2023 của UBND xã Môn Sơn về nguồn gốc các hộ tại bản Búng và bản Cò Phạt, đã khẳng định: Vùng đất này người dân đã sử dụng từ năm 1995. Các hộ dân cũng đã sinh sống tập trung thành làng, bản. Trong khi đó, VQG Pù Mát được thành lập ngày 21/5/1997, theo Quyết định số 2150/QĐ/UBND của UBND tỉnh Nghệ An. Đồng thời, UBND tỉnh Nghệ An quyết định thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Mát  thuộc sự quản lý của Chi cục kiểm lâm tỉnh Nghệ An, thì đã bao trùm luôn diện tích, khoảng không gian mà người Đan Lai đã sinh sống trước đó. Tuy nhiên, đất của các hộ sử dụng làm nhà ở dù đều nằm trong diện tích tổng thể đất của VQG, nhưng đều tách biệt với phần diện tích có rừng của VQG đang quản lý.

Do vướng quy hoạch của VQG nên người Đan Lai không được chia đất ở, đất sản xuất. Trong rất nhiều nội dung hỗ trợ phát triển bền vững người Đan Lai, thì việc chưa được giao đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất… đã “cản trở”, dẫn tới nhiều hạng mục không thể đầu tư, triển khai theo Chương trình MTQG 1719. Điển hình như, hạng mục xây dựng nhà ở, sửa chữa nhà ở, cấp đất sản xuất, cải tạo ruộng nước… không thể thực hiện được.

Số liệu từ UBND xã Môn Sơn cũng cho thấy, trong số 237 hộ dân ở hai bản Búng và Cò Phạt, thì có khoảng hơn 70 hộ có nhu cầu về nhà ở, chiếm 1/3 số hộ sinh sống ở vùng lõi VQG. Những hộ dân này, đang trông ngóng trông từng ngày vào dự án hỗ trợ nhà ở theo Chương trình MTQG 1719.

Ông La Văn Linh - Bí thư Chi bộ bản Cò Phạt tâm tư: "Trong hàng trăm hộ dân này, có rất nhiều hộ cuộc sống vô cùng khó khăn, nhà ở thì tạm bợ, đồ dùng trong nhà không có, làm thì không đủ ăn… Dân chúng tôi mong cấp trên tháo gỡ vướng mắc, cấp đất để yên tâm sinh sống".

Chưa được giao đất và cấp Giấy chứng nhận, đã dẫn đến tâm lý bất an, lo lắng của những cư dân vùng lõi VQG Pù Mát. Để mưu sinh qua ngày, ngoài một phần là diện tích lúa nước, diện tích trồng ngô khai hoang và chăn nuôi trâu, bò; đồng bào Đan Lai đã phát sẻ rừng làm rẫy, thu hái lâm sản phụ, đánh bắt thủy sản trên dòng khe Khặng… 

Cuộc sống vì thế ngày tiếp ngày, tháng tiếp tháng đầy khó khăn, vất vả và bấp bênh. Điều này đúng với thống kê từ UBND xã Môn Sơn, rằng: Gần 100% người dân Đan Lai ở hai bản Môn Sơn và Cò Phạt vẫn đang là hộ nghèo.

Để mưu sinh qua ngày, ngoài một phần là diện tích lúa nước, diện tích trồng ngô khai hoang và chăn nuôi trâu, bò; đồng bào Đan Lai đã phát sẻ rừng làm rẫy, thu hái lâm sản phụ, đánh bắt thủy sản trên dòng khe Khặng…
Để mưu sinh qua ngày, ngoài một phần là diện tích lúa nước, diện tích trồng ngô khai hoang và chăn nuôi trâu, bò, đồng bào Đan Lai đã phát sẻ rừng làm rẫy, thu hái lâm sản phụ, đánh bắt thủy sản trên dòng khe Khặng…

Tháo gỡ những khó khăn trong thực hiện các chủ trương, chính sách cho đồng bào dân tộc Đan Lai tại vùng lõi VQG, các cấp, ngành ở tỉnh Nghệ An, huyện Con Cuông, VQG đã vào cuộc nghiêm túc, trách nhiệm trong việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp. Tuy nhiên, như lời Chủ tịch UBND huyện Con Cuông Lô Văn Thao thì, do phải đảm bảo thủ tục pháp lý nên việc giao đất, cấp GCNQSD đất cho người dân vẫn chưa xong, kéo theo các chính sách hỗ trợ cho đồng báo chưa thể thực hiện như đã nêu ở trên.

Gỡ khó vì người Đan Lai

Hiện tại, VQG Pù Mát, huyện Con Cuông được UBND tỉnh giao quản lý, sử dụng trên 940.830m2 rừng đặc dụng thuộc các huyện Anh Sơn, Con Cuông và Tương Dương. Diện tích được giao quản lý, bao trùm cả diện tích đất ở và đất sản xuất của đồng bào Đan Lai sinh sống tại 2 bản Búng và Cò Phạt thuộc xã Môn Sơn, huyện Con Cuông.

Trên cơ sở phương án quản lý rừng bền vững VQG giai đoạn 2022 - 2030 được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt tại Quyết định 2288/QĐ-UBND ngày 04/8/2022, VQG có 401,32ha đất quy hoạch ngoài lâm nghiệp nằm trên địa bàn huyện Con Cuông. Trong đó, có 360,6ha đất sản xuất và đất ở của đồng bào Đan Lai tại 2 bản Búng và Cò Phạt, xã Môn Sơn và 40,72ha đất tại khu du lịch thác khe Kèm, xã Lục Dạ.

Căn cứ theo phương án quản lý rừng bền vững mà tỉnh Nghệ An phê duyệt; để người dân có đất ở, đất sản xuất ổn định cuộc sống, VQG đã có văn bản số 417/VQG-KL ngày 13/10/2022 về việc tự nguyện trả lại một phần diện tích đất được giao quan lý.

Cụ thể, VQG xin trả một phần diện tích gồm đất ở và đất sản xuất nông nghiệp, hiện đang thuộc quyền quản lý của VQG tại địa bàn xã Môn Sơn, là 360,6ha để UBND tỉnh Nghệ An giao lại cho UBND huyện Con Cuông lập phương án sử dụng đất, giao đất cho các hộ dân Đan Lai tại 2 bản Búng và Cò Phạt thuộc xã Môn Sơn sử dụng.

Sửa chữa nhà ở cho người dân ở vùng lòi VQG Pù Mát
Sửa chữa nhà ở cho người dân ở vùng lõi VQG Pù Mát

Một nỗ lực giải quyết vướng mắc tiếp theo là, ngày 06/3/2024, tại văn bản số 161/TB-UBND, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ, đã kết luận tại cuộc làm việc với VQG Pù Mát rằng, rà soát để đưa 306,6ha đất ngoài quy hoạch lâm nghiệp và 918,376ha rừng đã được quy hoạch rừng sản xuất do VQG Pù Mát quản lý tại xã Môn Sơn ra khỏi diện tích của VQG quản lý, để bàn giao cho địa phương quản lý, làm cơ sở thực hiện chính sách phát triển kinh tế xã hội cho người dân Đan Lai trong thời gian tới.

Để có cơ sở thực hiện các chương trình, dự án, cũng như điều kiện để người dân ổn định cuộc sống, UBND tỉnh Nghệ An đã giao UBND huyện Con Cuông khẩn trương cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan cho Sở TN&MT, Sở NN&PTNT với nhiều nội dung. Đó là, cung cấp hồ sơ trích lục đo vẽ bổ sung bản đồ địa chính khu đất VQG tự nguyện trả lại một phần diện tích 360,6ha được cấp có thẩm quyền xác lập và phê duyệt.

Ngoài ra, UBND huyện Con Cuông phải phối hợp chặt chẽ Sở TN&MT có phương án sắp xếp, xử lý nhà đất của VQG được cấp có thẩm quyền phê duyệt và các hồ sơ liên quan khác. Đồng thời, xây dựng phương án quy hoạch đất sản xuất nông, lâm nghiệp và bố trí việc làm để tạo thu nhập ổn định cho người dân, nhằm tránh tác động tiêu cực đến diện tích rừng của VQG.

Những ý kiến chỉ đạo trên, được xem là tương đối quyết liệt, nhưng công tác thu hồi đất, rồi giao cho dân vẫn đang là câu chuyện cần nhiều thời gian và không phải một sớm một chiều...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đất thiêng Quảng Trị

Đất thiêng Quảng Trị

Hiếm có nơi nào như Quảng Trị, hòa bình được nói nhiều, nhắc nhiều đến như vậy. Ở vùng đất thiêng này, những câu chuyện của chiến tranh đã làm nên giá trị hòa bình. Những câu chuyện về sự hồi sinh, cũng đã góp phần tôn lên giá trị của hòa bình.
Những hạt nhân đoàn kết trong đồng bào DTTS ở Yên Bái

Những hạt nhân đoàn kết trong đồng bào DTTS ở Yên Bái

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 23:24, 12/07/2024
Toàn tỉnh Yên Bái hiện có 870 Người có uy tín trong đồng bào DTTS. Đây là những hạt nhân đoàn kết, gương mẫu, đi đầu trong công cuộc phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc... góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Lào Cai phấn đấu hết năm 2025 hoàn thành việc hỗ trợ làm nhà ở cho người có công

Lào Cai phấn đấu hết năm 2025 hoàn thành việc hỗ trợ làm nhà ở cho người có công

Xã hội - Trọng Bảo - 23:20, 12/07/2024
Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Nghị quyết số 50-NQ/TU về việc hỗ trợ làm nhà cho hộ người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn tỉnh đến năm 2025.
Điện Biên: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 112 nghìn viên ma túy tổng hợp

Điện Biên: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 112 nghìn viên ma túy tổng hợp

Pháp luật - Tào Đạt - Thúy Hồng - 23:16, 12/07/2024
Ngày 12/7, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên thông tin, Phòng Phòng chống ma túy và Tội phạm Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang vừa bắt giữ một đối tượng về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Quảng Bình: Khởi công xây dựng nhà

Quảng Bình: Khởi công xây dựng nhà "Đại đoàn kết - Mái ấm tình thương" cho hộ nghèo tại xã Dân Hóa

Nhịp cầu nhân ái - Thùy Linh - 23:13, 12/07/2024
Hội Liên hiệp Phụ nữ Tp. Đồng Hới vừa phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Minh Hóa và Ngân hàng MB chi nhánh Quảng Bình tổ chức Khởi công xây dựng nhà "Đại đoàn kết - Mái ấm tình thương” cho gia đình chị Hồ Thị Xóc, ở bản Y Leng, xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.
6 tháng đầu năm, toàn quốc xảy ra 12.350 vụ tai nạn giao thông

6 tháng đầu năm, toàn quốc xảy ra 12.350 vụ tai nạn giao thông

Thời sự - Minh Thu - 23:10, 12/07/2024
Đó là thông tin được công bố tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (ATGT) quý II/2024 được tổ chức ngày 12/7 tại Hà Nội.
Tin trong ngày - 12/7/2024

Tin trong ngày - 12/7/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 12/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Ngày 12/7, cảnh báo mưa lớn cục bộ gây lũ quét, sạt lở ở nhiều khu vực. Phẫu thuật cứu sống bệnh nhân người DTTS trong tình trạng nguy kịch. Hút khách bằng nhạc điệu dân gian Chăm bên tháp cổ nghìn tuổi. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nữ du khách tử vong khi chơi mô tô nước trên hồ Thác Bà

Nữ du khách tử vong khi chơi mô tô nước trên hồ Thác Bà

Tin tức - T.H - 22:55, 12/07/2024
Trên địa bàn thôn Hồng Bàng, xã Đại Đồng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái vừa xảy ra vụ tai nạn chơi mô tô nước ở khu vực Hồ Thác Bà khiến một cô gái tử vong.
Xác lập hai kỷ lục tại Lễ hội Sen Hà Nội 2024

Xác lập hai kỷ lục tại Lễ hội Sen Hà Nội 2024

Sắc màu 54 - T.H - 22:53, 12/07/2024
Lễ hội Sen Hà Nội 2024 khai mạc vào 20 giờ ngày 12/7 tại không gian văn hóa sáng tạo Tây Hồ (ngõ 612, Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội). Theo đó, lễ hội xác lập hai kỷ lục.
Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Môi trường sống - Mỹ Dung - 22:49, 12/07/2024
Ngày 12/7, tại tỉnh Quảng Ninh, Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường phối hợp với tổ chức Hanns Seidel Foundation (Cộng hòa Liên bang Đức) tổ chức Hội thảo "Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam: Chính sách và thực thi".
Huyện miền núi Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Vận động người dân nhận lương hưu và trợ cấp BHXH qua tài khoản

Huyện miền núi Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Vận động người dân nhận lương hưu và trợ cấp BHXH qua tài khoản

Tin tức - PV - 22:47, 12/07/2024
Để thuận tiện cho người dân khi nhận lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng, từ tháng 7/2024, Bảo hiểm xã hội huyện miền núi Cẩm Thủy đã phân công cán bộ viên chức đến các điểm chi trả để tuyên truyền, vận động người dân nhận lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng qua tài khoản cá nhân.
Tin trong ngày - 12/7/2024

Tin trong ngày - 12/7/2024

Media - BDT - 20:00, 12/07/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 12/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Ngày 12/7, cảnh báo mưa lớn cục bộ gây lũ quét, sạt lở ở nhiều khu vực. Phẫu thuật cứu sống bệnh nhân người DTTS trong tình trạng nguy kịch. Hút khách bằng nhạc điệu dân gian Chăm bên tháp cổ nghìn tuổi. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.