Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khoa học - Công nghệ

Chủ nhân Giải đặc biệt VinFuture mùa 1: “Làm nghiên cứu đừng ngại thương mại hoá”

PV - 10:32, 20/11/2022

Đó là chia sẻ của GS. Zhenan Bao, chủ nhân Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ của VinFuture mùa đầu tiên, với phát minh da diện tử, trước thềm Lễ trao giải lần thứ 2.

GS Zhenan Bao – Chủ nhân Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ VinFuture mùa 1
GS Zhenan Bao – Chủ nhân Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ VinFuture mùa 1

Tôn vinh những nghiên cứu, phát minh có tính ứng dụng cao; thu hẹp “hố sâu” bất bình đẳng trong khoa học, công nghệ - những tiêu chí khác biệt này, khiến Giải thưởng VinFuture nhanh chóng tạo được tiếng vang trong giới khoa học toàn cầu chỉ sau một thời gian ngắn ra mắt.

Giúp ích cho xã hội là động lực quan trọng nhất của người làm khoa học

- Với nhiều người, da điện tử dường như chỉ có trong phim viễn tưởng. Còn với GS, bà đang ở đâu trên con đường biến điều viễn tưởng đó thành hiện thực, sau khi phát minh của bà được vinh danh tại VinFuture 2021?

Da người có hàng triệu tế bào cảm thụ khác nhau giúp chúng ta có những cảm giác phức tạp khi chạm và phân biệt được các đối tượng. Để da điện tử có thể cảm nhận được như da người, sẽ cần ít nhất hàng trăm, hàng nghìn cảm biến. Đặc biệt, chúng tôi đang phát triển thế hệ da điện tử mới phức tạp hơn nhiều và gần với các chức năng của da người hơn. Bởi thế, dù đã đạt được nhiều bước tiến đột phá nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Song, tôi tin rằng ngày đó không còn xa.

- Có vẻ nghiên cứu không tiến triển nhanh như kỳ vọng. Bà và các cộng sự gặp phải những khó khăn gì?

Không hẳn như thế. Chúng tôi đã theo đuổi dự án da điện tử hơn 10 năm và đã vượt qua rất nhiều thách thức. Đối với thiết bị điện tử dạng cấy ghép, có thể phải mất nhiều năm. Đây là lý do tại sao chúng tôi đang nghiên cứu phát triển thiết bị theo dõi không xâm lấn có thể gắn vào bề mặt cơ thể người để đẩy nhanh tiến trình. Hiện, việc thử nghiệm một số cảm biến đã được thực hiện trên người để cung cấp thông tin cho quá trình ra quyết định điều trị của bác sĩ.

Tương tự, chúng tôi đã mất 4 năm cho dự án đo lường các chất dẫn truyền thần kinh trong não và ruột. Không dễ dàng để đưa các cảm biến vào một môi trường rất phức tạp như ruột, nơi có rất nhiều hóa chất khác nhau. Cảm biến cũng phải rất mềm để không gây ra bất kỳ xáo trộn nào đối với chức năng sinh học và hành vi tự nhiên của cơ thể.

Hiện, chúng tôi đã thực hiện được phép đo trên động vật và phải mất khá nhiều thời gian để thử nghiệm trên người. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra các công nghệ ít xâm lấn để “đo” tâm trạng con người, chẳng hạn như mức độ lo lắng hay trầm cảm, từ mồ hôi hoặc dịch mô dưới da.

- Khả năng thương mại hóa của các công nghệ này ra sao, thưa bà? Bà có ngại không khi đề cập đến chuyện nhà khoa học làm thương mại?

Tại sao lại phải ngại khi mà các nghiên cứu suy cho cùng cũng là để phục vụ con người? Với các nghiên cứu ứng dụng, thước đo hiệu quả nằm ở khả năng thương mại hóa.

Tôi bước chân vào con đường nghiên cứu một phần vì đam mê khám phá, nhưng động lực quan trọng hơn là để tạo ra những phát minh hữu ích cho xã hội. Như các bạn biết, tôi có 2 công ty khởi nghiệp để đưa những thành quả nghiên cứu liên quan đến da điện tử đến với công chúng.

GS Bao và GS Friend tại Lễ trao giải VinFuture mùa 1
GS Bao và GS Friend tại Lễ trao giải VinFuture mùa 1

VinFuture đi đầu trong việc thu hẹp bất bình đẳng giới trong khoa học

- Quan điểm của bà tương đồng với triết lý của giải thưởng VinFuture, đó là khoa học phụng sự nhân loại. Với bà, việc giành Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ có sáng tạo đột phá có ý nghĩa như thế nào?

Có rất nhiều ứng cử viên xứng đáng và tôi cảm thấy rất may mắn, vinh dự và cũng bất ngờ nữa khi được chọn.

Thế giới có nhiều giải thưởng, có giải thậm chí tuổi đời lên tới gần trăm năm, nhưng không nhiều phụ nữ được trao giải. Đối với người làm khoa học, giải thưởng không phải là mục tiêu, nhưng đó là sự ghi nhận quan trọng.

Xã hội ngày nay đã nhìn nhận đầy đủ hơn về những đóng góp của phụ nữ đối với khoa học và công nghệ, nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm để lấp đầy “hố sâu” bất bình đẳng giới. Tôi rất vui vì VinFuture đã đi đầu trong sứ mệnh đó. Tiêu chí khác biệt cũng là lý do giúp Giải thưởng VinFuture dù mới ra đời nhưng cũng đã tạo được tiếng vang trong cộng đồng khoa học toàn cầu.

- Sau mùa 1 rất thành công, GS nghĩ sao về chủ đề của Giải thưởng VinFuture mùa 2?

Covid-19 đã gây tổn thất nghiêm trọng cho toàn cầu. Nhu cầu cấp bách và thách thức lớn nhất của thế giới hiện nay là các vấn đề về năng lượng, môi trường và sức khỏe. Bởi thế, chủ đề “Hồi sinh và Tái thiết” mà VinFuture chọn cho mùa 2 có ý nghĩa đạc biệt và truyền cảm hứng cho các nhà khoa học trên thế giới nhằm đưa ra những nghiên cứu, phát minh giúp nhân loại phục hồi sau đại dịch.

- Từ một cô gái nhút nhát nay trở thành một nhà khoa học có ảnh hưởng quốc tế, chủ nhân của Giải thưởng VinFuture danh giá, bà có lời khuyên gì cho các nhà khoa học trẻ?

Một thành tựu khoa học, công nghệ đột phá thường là sản phẩm của quá trình nghiên cứu, phát triển suốt nhiều năm chứ không phải một sớm một chiều. Bởi thế, tôi muốn nói rằng các bạn hãy tự tin với bản thân và lạc quan vì chỉ cần kiên trì theo đuổi đam mê của mình thì những điều tuyệt vời sẽ đến.

- Xin cảm ơn bà!

GS. Zhenan Bao, người Mỹ gốc Trung Quốc, đang công tác tại Đại học Stanford (Mỹ), là 1 trong 3 nhà khoa học giành Giải đặc biệt VinFuture lần thứ nhất cho phát minh da diện tử.

Da điện tử được GS. Bao và các cộng sự phát triển từ các lớp nhựa bán dẫn công nghệ cao, có thể co giãn, bắt chước khả năng uốn cong và chữa lành như da thật, đồng thời có cảm biến nhiệt độ, có cảm giác đau đến não, có khả năng phân huỷ sinh học và thân thiện với môi trường. Phát minh đột phá này mở ra cơ hội phục hồi chức năng hiệu quả cho hàng triệu người khuyết tật trên thế giới.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thành phố Thái Nguyên: Chuyển đổi số để phát triển nhanh và bền vững

Thành phố Thái Nguyên: Chuyển đổi số để phát triển nhanh và bền vững

Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc thực hiện chuyển đổi số (CĐS) đối với công cuộc phát triển kinh tế - xã hội trong xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Thời gian qua, TP. Thái Nguyên đã nỗ lực triển khai thực hiện đồng bộ Chương trình chuyển đổi số. Từ đó, đời sống của người dân và doanh nghiệp được nâng cao, từng bước đáp ứng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội

Chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội

Giáo dục - T.Hợp - 21:05, 05/12/2022
Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định số 1512/QĐ-TTg về việc chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội. Theo đó, Đại học Bách khoa Hà Nội là đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ thuộc Bộ GD&ĐT, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng.
Thành phố Thái Nguyên: Chuyển đổi số để phát triển nhanh và bền vững

Thành phố Thái Nguyên: Chuyển đổi số để phát triển nhanh và bền vững

Khoa học - Công nghệ - Hoàng Phúc - 19:33, 05/12/2022
Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc thực hiện chuyển đổi số (CĐS) đối với công cuộc phát triển kinh tế - xã hội trong xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Thời gian qua, TP. Thái Nguyên đã nỗ lực triển khai thực hiện đồng bộ Chương trình chuyển đổi số. Từ đó, đời sống của người dân và doanh nghiệp được nâng cao, từng bước đáp ứng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Cam Ranh (Khánh Hòa): Nỗ lực xóa nhà tạm cho đồng bào DTTS

Cam Ranh (Khánh Hòa): Nỗ lực xóa nhà tạm cho đồng bào DTTS

Xã hội - Hồng Bích - 19:32, 05/12/2022
Những năm qua, TP. Cam Ranh đã nỗ lực bố trí vốn ngân sách và kêu gọi xã hội hóa thực hiện hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho đồng bào DTTS. Nhờ vậy, trong giai đoạn 2016 - 2022, thành phố đã xóa được 153 căn nhà tạm, góp phần ổn định cuộc sống cho người dân.
Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh tiếp các lãnh đạo địa phương của 3 nước Lào, Campuchia, Hàn Quốc

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh tiếp các lãnh đạo địa phương của 3 nước Lào, Campuchia, Hàn Quốc

Tin tức - Phương Thảo - 19:27, 05/12/2022
Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Ngô Minh Châu vừa tiếp các lãnh đạo địa phương của Lào, Campuchia và Hàn Quốc nhân dịp tổ chức Chương trình Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ nhất năm 2022.
Đắk Nông: Triệt phá đường dây cá độ bóng đá gần 600 tỷ đồng

Đắk Nông: Triệt phá đường dây cá độ bóng đá gần 600 tỷ đồng

Pháp luật - Hoàng Thùy - 19:10, 05/12/2022
Ngày 5/12, Công an tỉnh Đắk Nông cho biết, sau thời gian ngắn xác lập chuyên án, lực lượng Công an tỉnh Đắk Nông đã đấu tranh, triệt phá đường dây đánh bạc bằng hình thức cá độ bóng đá qua mạng Internet.
Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022

Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022

Đội tuyển Anh giành chiến thắng 3-0 trước đội tuyển Senegal tại vòng 1/8 để tiến vào tứ kết World Cup 2022 gặp đương kim vô địch Pháp. Sau đây là Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022 mời các bạn theo dõi.
Thủ tướng tiếp đoàn Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN và các doanh nghiệp Hoa Kỳ

Thủ tướng tiếp đoàn Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN và các doanh nghiệp Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 19:10, 05/12/2022
Chiều 5/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp ông Michael Michalak, Phó Chủ tịch cấp cao kiêm Giám đốc điều hành khu vực của Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN (USABC), cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam.
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh tiếp Cố vấn Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật - Việt

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh tiếp Cố vấn Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật - Việt

Tin tức - Thiên An - Mỹ Dung - 19:09, 05/12/2022
Ngày 5/12, tại Tp. Hạ Long, ông Nguyễn Xuân Ký - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh đã có buổi tiếp xã giao ông Takebe Tsutomu, Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật - Việt, cố vấn đặc biệt Trường Đại học Hạ Long.
Lịch thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 ngày 6/12/2022

Lịch thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 ngày 6/12/2022

Thể thao - Giải trí - B. Ngân - 18:37, 05/12/2022
Ngày 6/12/2022, vòng 1/8 World Cup 2022 diễn ra 2 trận đấu giữa Brazil và Hàn Quốc; Ma-rốc và Tây Ban Nha. Sau đây là lịch thi đấu chi tiết của 2 trận đấu này mời bạn đọc theo dõi.
Tổng thống Hàn Quốc đón Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc theo nghi thức cao nhất

Tổng thống Hàn Quốc đón Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc theo nghi thức cao nhất

Thời sự - PV - 17:47, 05/12/2022
Chiều nay 5/12, tại Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc, Tổng thống Yoon Suk Yeol chủ trì lễ đón trọng thể Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc theo nghi thức cao nhất.
An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

Sắc màu 54 - PV - 17:19, 05/12/2022
Nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị, các tầng lớp Nhân dân về việc bảo tồn và phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống các dân tộc, góp phần quan trọng hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam, UBND tỉnh An Giang vừa ban hành Kế hoạch 695/KH-UBND triển khai đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các DTTS gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2023 - 2030” trên địa bàn tỉnh An Giang.