Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bảo tồn tiếng nói, chữ viết của đồng bào DTTS

PV - 10:58, 03/08/2022

Cùng với các lễ hội, nghề truyền thống, tiếng nói và chữ viết của đồng bào các (DTTS trên địa bàn tỉnh Đồng Nai được xem là nét văn hóa đặc trưng, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa Việt Nam nói chung, Đồng Nai nói riêng.

Các em học sinh vùng đồng bào Chăm ở xã Bình Sơn, huyện Long Thành tham gia lớp học chữ của dân tộc. (Ảnh: L.Na)
Các em học sinh vùng đồng bào Chăm ở xã Bình Sơn, huyện Long Thành tham gia lớp học chữ của dân tộc. (Ảnh: L.Na)

Công tác bảo tồn và phát triển tiếng nói, chữ viết của đồng bào các DTTS ở Đồng Nai những năm qua luôn được sự quan tâm, hỗ trợ, tạo điều kiện của các cấp chính quyền từ tỉnh đến cơ sở.

Nhiều đơn vị, cá nhân tham gia

Thời gian qua, Đồng Nai đã có nhiều chủ trương, chính sách bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết của đồng bào các DTTS. Trong đó, có xây dựng kế hoạch tổ chức lớp dạy tiếng nói, chữ viết cho đồng bào dân tộc Chăm, Khmer; hỗ trợ kinh phí, tạo điều kiện để các cơ sở Hoa ngữ ở địa phương hoạt động; phát sóng chương trình truyền hình dân tộc - tiếng Hoa, tiếng Chơ ro và bản tin tiếng Hoa trên Đài PT-TH Đồng Nai.

“Ban Dân tộc mong muốn Người có uy tín ở các địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để nâng cao nhận thức trong đồng bào DTTS. Trong đó, tuyên truyền để các cá nhân cùng tham gia lưu giữ tiếng nói, chữ viết; các gia đình hiến, tặng các hiện vật của đồng bào DTTS để trưng bày tại nhà văn hóa… Tuyên truyền để bà con hiểu rằng, họ vừa là chủ thể sáng tạo văn hóa, vừa là người thụ hưởng, vừa là người giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa tốt nhất”.

Ông Nguyễn Văn KhangTrưởng ban Dân tộc tỉnh Đồng Nai

Bên cạnh đó, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch đã chỉ đạo Thư viện tỉnh thực hiện bổ sung các tài liệu tác phẩm văn học dân tộc; tài liệu nghiên cứu về lịch sử phát triển văn hóa, vùng miền các dân tộc; từ điển tra cứu ngôn ngữ các dân tộc. Ngoài ra, Thư viện tỉnh thường xuyên bổ sung và luân chuyển sách, báo, tạp chí về vùng đồng bào DTTS, phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập và giải trí của bà con.

Để lưu truyền tiếng mẹ đẻ cho con cháu, nhiều người dân vùng đồng bào DTTS tự mở các lớp dạy tiếng nói và chữ viết cho con em dân tộc mình ở các cơ cở Hoa văn hay các trường song ngữ Việt - Hoa. Một số cá nhân đã xây dựng bộ chữ viết dân tộc như: Ông Đô Hô Sên, ông Mohamad Amin dạy chữ Chăm tại Thánh đường Hồi giáo Chăm (xã Bình Sơn, huyện Long Thành); anh Điểu Tám mở lớp dạy chữ viết của người Chơ ro ở ấp Tín Nghĩa (xã Xuân Thiện, huyện Thống Nhất); anh Điểu Bình (xã Túc Trưng, huyện Định Quán) sưu tầm ngôn ngữ của người Chơ ro giới thiệu trên trang Facebook cá nhân…

Mặc dù không trực tiếp dạy chữ Chơ ro, song anh Điểu Bình (ngụ tại xã Túc Trưng, huyện Định Quán) đã thành lập Facebook Pa lây Jro để lưu giữ văn hóa và ngôn ngữ của đồng bào. Trên trang cá nhân, anh thường xuyên sưu tầm ngôn ngữ của người Chơ ro, đối sánh với ngôn ngữ tiếng Việt và giới thiệu rộng rãi đến cộng đồng.

Anh Bình bộc bạch: “Người Chơ ro hiện nay giao tiếp chủ yếu bằng tiếng Việt. Chỉ khi ở nhà bà con mới nói chuyện với nhau bằng ngôn ngữ của dân tộc. Bằng cách giới thiệu đối sánh ngôn ngữ Chơ ro - tiếng Việt qua mạng xã hội, tôi hy vọng con em đồng bào sẽ nâng cao vốn tiếng của dân tộc mình”.

Cần có đề án khôi phục…

Nói về bảo tồn chữ viết và văn hóa dân tộc, Trưởng phòng Dân tộc huyện Thống Nhất Nguyễn Đức Cường chia sẻ: “Hiện nay ở xã Xuân Thiện có anh Điểu Tám (người Chơ ro) đang mở lớp dạy chữ của đồng bào cho các em học sinh. Việc làm này xuất phát từ ý thức bảo tồn tiếng nói, chữ viết của anh Tám chứ chưa hình thành hệ thống. Tôi cho rằng, cần phải có đề án khôi phục lại tiếng nói, chữ viết cho bà con, nhất là những dân tộc địa phương ở Đồng Nai; đa dạng hóa hình thức sử dụng tiếng dân tộc, nhất là hình thức tuyên truyền tiếng dân tộc qua các phương tiện thông tin”.

Các em học sinh vùng đồng bào Chăm ở xã Bình Sơn (huyện Long Thành) tham gia lớp học chữ của dân tộc
Các em học sinh vùng đồng bào Chăm ở xã Bình Sơn (huyện Long Thành) tham gia lớp học chữ của dân tộc
Trưởng ban Dân tộc tỉnh Nguyễn Văn Khang cho biết, Đồng Nai là tỉnh có đa dân tộc sinh sống, tạo nên sự đa dạng và phong phú về văn hóa. Từ năm 2018, Ban Dân tộc tỉnh đã có kế hoạch nghiên cứu Latinh hóa chữ viết của đồng bào các DTTS. Một mặt để bảo tồn chữ viết, mặt khác để lưu giữ, truyền lại văn hóa, bản sắc của đồng bào cho thế hệ trẻ hôm nay. Hiện một số đồng bào DTTS trên địa bàn Đồng Nai có tiếng nói, nhưng không có chữ viết, như: Đồng bào Chơ ro, đồng bào Chăm…

“Chúng tôi đang nghiên cứu và sẽ có kế hoạch phối hợp với các nhà khoa học, nhà văn hóa tiến hành nghiên cứu, Latinh hóa chữ viết của các dân tộc. Thời gian tới, chúng tôi sẽ thực hiện đăng ký “đề tài” này với UBND tỉnh để thực hiện, cụ thể hóa tiếng nói, chữ viết của đồng bào DTTS. Qua đó, bảo tồn và phát huy giá trị trong đời sống đồng bào hôm nay”, ông Khang nói.

Cũng theo ông Khang, ngoài tiếng nói, chữ viết, việc bảo tồn và phát huy các giá trị vật thể, phi vật thể của đồng bào DTTS cũng được các cấp, các ngành quan tâm. Tại các nhà văn hóa dân tộc hiện đã xây dựng nhưng trong các nhà truyền thống chưa có nhiều hiện vật để trưng bày. Rất nhiều hiện vật còn nằm rải rác trong gia đình các dân tộc. Do đó, rất cần sự chung tay của bà con cùng chính quyền bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của dân tộc.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Người "đánh thức" bình minh ở thung lũng Tà Làng

Người "đánh thức" bình minh ở thung lũng Tà Làng

Dưới chân núi A Rung, thôn Tà Làng, xã Bah Lêê, huyện Tây Giang (Quảng Nam), mỗi ngày người dân trong thôn đều nghe tiếng khèn bơrét vang lên từ ngôi nhà sàn của già Alăng Hót. Quá quen thuộc với thanh âm này, nên người dân thôn Tà Làng gọi già Alăng Hót là người đánh thức bình minh.
Sắc mới trên vùng tái định cư ở Thanh Chương

Sắc mới trên vùng tái định cư ở Thanh Chương

Xã hội - Nguyễn Thanh - 5 giờ trước
Nhường đất cho công trình thủy điện Bản Vẽ, hàng ngàn hộ đồng bào Thái, Khơ Mú đã di dời từ huyện Tương Dương về định cư ở vùng đất mới Thanh Chương (Nghệ An). 18 năm trên vùng đất mới, dẫu vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, tuy nhiên nhìn vào kết quả thực hiện Quyết tâm thư Đại hội đại biểu DTTS lần thứ III của huyện cho thấy, giai đoạn 2019-2024, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân mỗi năm 5%, thu nhập bình quân đầu người đến năm 2024 tăng gần gấp đôi so với năm 2019...
Người có uy tín Trần Văn Hoàn: Vận động vì lợi ích chung thì ai cũng đồng thuận

Người có uy tín Trần Văn Hoàn: Vận động vì lợi ích chung thì ai cũng đồng thuận

Người có uy tín - Văn Hoa - 5 giờ trước
Thôn Ba Luồn, xã Vũ Linh, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái có 5 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đồng bào DTTS chiếm gần 56%. Mặc dù thuộc địa bàn còn nhiều khó khăn, nhưng với nhiều cách làm hay, vận động khéo của Người có uy tín Trần Văn Hoàn nên bản ngày càng có nhiều đổi mới.
Sửa đổi, bổ sung mức hưởng trợ cấp đối với Người có công

Sửa đổi, bổ sung mức hưởng trợ cấp đối với Người có công

Tin tức - T.H - 22:43, 13/07/2024
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 77/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 75/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và chế độ ưu đãi người có công với cách mạng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 55/2023/NĐ-CP.
BIDV - Chung tay nâng cao vai trò của phụ nữ trong chuyển đổi xanh

BIDV - Chung tay nâng cao vai trò của phụ nữ trong chuyển đổi xanh

Kinh tế - Sơn Khánh - 22:42, 13/07/2024
Vừa qua, Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) long trọng tổ chức hội thảo với chủ đề “Thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ và doanh nghiệp do nữ làm chủ trong quá trình chuyển đổi xanh” được tổ chức tại Hà Nội. Đại diện Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã tham gia hội thảo và chia sẻ nhiều kinh nghiệm, giải pháp thiết thực.
Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm Thủ tướng Campuchia Hun Manet

Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm Thủ tướng Campuchia Hun Manet

Thời sự - PV - 16:30, 13/07/2024
Tại cuộc hội đàm diễn ra sáng 13/7, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Campuchia Hun Manet thống nhất cao về những định hướng lớn, nổi bật là tiếp tục duy trì và củng cố tin cậy chính trị; hợp tác chặt chẽ để gìn giữ và phát huy đoàn kết hai nước.
Tin trong ngày - 12/7/2024

Tin trong ngày - 12/7/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 12/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Ngày 12/7, cảnh báo mưa lớn cục bộ gây lũ quét, sạt lở ở nhiều khu vực. Phẫu thuật cứu sống bệnh nhân người DTTS trong tình trạng nguy kịch. Hút khách bằng nhạc điệu dân gian Chăm bên tháp cổ nghìn tuổi. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Hiệu quả tín dụng chính sách xã hội ở Tây Ninh

Hiệu quả tín dụng chính sách xã hội ở Tây Ninh

Kinh tế - Hoàng Bửu - Đông Dư - 16:24, 13/07/2024
Những năm qua, nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội đã góp phần quan trọng trong thực hiện công cuộc giảm nghèo bền vững và bảo đảm an sinh xã hội ở tỉnh Tây Ninh. Nguồn vốn tín dụng chính sách đã giúp hơn 18.700 lượt hộ dân vượt qua ngưỡng nghèo, gần 19.000 lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được vay vốn học tập và hơn 67.000 lao động có việc làm
Thủ tướng: Quyết tâm hoàn thành khoảng 1.200 km cao tốc cho ĐBSCL

Thủ tướng: Quyết tâm hoàn thành khoảng 1.200 km cao tốc cho ĐBSCL

Thời sự - PV - 15:13, 13/07/2024
Kiểm tra công trường tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh quyết tâm trong nhiệm kỳ này hoàn thành khoảng 600 km cao tốc tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và nhiệm kỳ sau tiếp tục hoàn thành khoảng 600 km, để ĐBSCL có khoảng 1.200 km cao tốc theo quy hoạch và cơ bản giải quyết vấn đề giao thông cho vùng.
Vụ sạt lở vùi lấp xe khách ở Hà Giang: Thêm nạn nhân tử vong, nguy cơ sạt lở vẫn hiện hữu

Vụ sạt lở vùi lấp xe khách ở Hà Giang: Thêm nạn nhân tử vong, nguy cơ sạt lở vẫn hiện hữu

Tin tức - Vũ Mừng - 15:06, 13/07/2024
Tới 15h ngày 13/7, đã ghi nhận 11 người tử vong trong vụ sạt lở thương tâm tại thôn Tả Mò, xã Yên Định, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang. Tại hiện trường xuất hiện nhiều vết nứt mới, tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục sạt lở, gây nguy hiểm cho lực lượng cứu hộ.
Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Chủ tịch Quốc hội Campuchia Khuon Sudary

Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Chủ tịch Quốc hội Campuchia Khuon Sudary

Thời sự - PV - 14:55, 13/07/2024
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Campuchia, sáng 13/7, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội kiến Chủ tịch Quốc hội Campuchia Khuon Sudary.
Vụ sạt lở vùi lấp xe khách ở Hà Giang: Nỗ lực tìm kiếm người bị nạn nhanh nhất có thể

Vụ sạt lở vùi lấp xe khách ở Hà Giang: Nỗ lực tìm kiếm người bị nạn nhanh nhất có thể

Thời sự - Vũ Mừng - Hoàng Tuyến - 11:12, 13/07/2024
Tại hiện trường vụ sạt lở vùi lấp xe khách thuộc địa phận thôn Tả Mò, xã Yên Định, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh Hà Giang cùng các lực lượng cứu hộ khác đang chạy đua từng giờ, từng phút để tìm kiếm và giải cứu các nạn nhân.