Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

3.000 năm đàn đá Lộc Hòa

PV - 11:28, 17/10/2018

Trong tháng 8 vừa qua, bộ đàn đá Lộc Hòa (xã Lộc Hòa, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước) đã vinh dự được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định công nhận là Bảo vật quốc gia. Bảo vật đang được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Bình Phước. Đàn đá Lộc Hòa có kỹ thuật chế tác tinh xảo của người tiền sử, có niên đại cổ xưa trên 3.000 năm. Đây là minh chứng tiêu biểu cho sự hiện diện của người cổ xưa trên mảnh đất Bình Phước.

đàn đá Lộc Hòa Đàn đá Lộc Hòa là nhạc cụ có kỹ thuật chế tác tinh xảo của người tiền sử.

Bảo vật cấp quốc gia duy nhất của Bình Phước

Bộ Đàn đá Lộc Hòa được ông Bùi Hữu Triều, ấp 8, xã Lộc Hòa, huyện Lộc Ninh phát hiện khi canh tác trong vườn nhà từ thời điểm tháng 10/1996. Nằm sâu dưới lòng đất là 12 thanh đàn đá nằm xếp gần nhau theo kích thước từ lớn đến nhỏ. Ít ngày sau, ông Triều tiếp tục phát hiện thêm 14 thanh đá, cách nơi phát hiện 12 thanh đá lần trước khoảng 1m. Ông Triều đã báo cáo cho cơ quan chức năng để có phương án xử lý.

Sau khi tiếp nhận thông tin, các cơ quan chức năng của xã Lộc Hòa, huyện Lộc Ninh đã phối hợp với Bảo tàng tỉnh Bình Phước và các cơ quan khoa học tiến hành khai quật. Qua nghiên cứu bước đầu, các nhà khoa học khảo cổ xác định đây là đàn đá-một loại nhạc cụ cổ xưa của người tiền sử.

Về chất liệu, đàn đá Lộc Hòa được chế tác từ loại đá mắc ma. Loại đá này chịu sự tác động phong hóa ở các mức độ khác nhau, thường có các màu sắc xanh đen, xám xanh, xám tro… Nhìn chung, những loại đá này có độ cứng trung bình nên dễ ghè đẽo và tu chỉnh. Về kỹ thuật chế tác, hầu hết được ghè đẽo, tạo dáng và tu chỉnh bằng phương pháp thủ công trực tiếp. Về tính chất âm thanh, loại nhạc cụ này có âm sắc gọn, độ cao rõ rệt, ngân dài, đạt được yêu cầu của một nhạc khí. Bộ đàn đá ở Lộc Hòa có chung bình đồ với hàng ngàn di vật thời tiền sử ở Bình Phước. Nhờ phát hiện khảo cổ học này, lịch sử văn hóa vật chất, tinh thần thời tiền sử, sơ sử của cộng đồng cư dân Bình Phước nói riêng và cả nước nói chung đã có thêm một bằng chứng sinh động, độc đáo.

Bảo tồn và phát huy giá trị bảo vật

Phó Giáo sư. Tiến sĩ Bùi Chí Hoàng, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội vùng Nam bộ, Trưởng nhóm thẩm định bộ đàn đá Lộc Hòa cho biết: Đàn đá là một nhạc cụ gõ cổ nhất của Việt Nam và là một trong những loại nhạc cụ cổ thô sơ nhất của loài người. Đàn được làm bằng các thanh đá với kích thước dài, ngắn, dày, mỏng khác nhau. Thanh đá dài, to, dày có âm vực trầm trong khi thanh đá ngắn, nhỏ, mỏng thì tiếng thanh. Người xưa sử dụng vài loại đá có sẵn ở vùng núi Nam Trung bộ và Đông Nam bộ để tạo ra nhạc cụ này.

Đàn đá đã được UNESCO xếp vào danh sách các nhạc cụ trong không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên. Hiện, trong cả nước có rất nhiều bộ đàn đá, nhưng bộ đàn đá Lộc Hòa rất độc đáo, có kỹ thuật chế tác tinh xảo của người tiền sử, có niên đại cổ xưa trên 3.000 năm. Đặc biệt, bộ 14 thanh còn đầy đủ và nguyên vẹn. Đây chính là minh chứng tiêu biểu cho sự hiện diện của người cổ xưa trên mảnh đất Bình Phước, chứng minh bề dày truyền thống của những cư dân đã sinh sống lâu đời trên mảnh đất này.

Ngày nay, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, đàn đá được người M’nông, Cơ-ho sử dụng rộng rãi trong các hoạt động nghi lễ, hội hè. Tiếng đàn đá tạo cho các nghi thức tế lễ thêm linh thiêng. Tiếng đàn đá phối tấu cùng các nhạc cụ khác, tạo nên những tiết tấu sôi động cho các động tác nhảy múa trong các lễ hội. Trong âm thanh rộn ràng, vang vọng của đàn đá, cả buôn làng cùng hòa mình vào những điệu múa tập thể, các nghi thức lễ hội như: Lễ hội mừng lúa mới, mừng nhà mới, cúng tạ ơn thần linh… Với người M’nông, Cơ-ho, âm thanh của đàn đá còn biểu hiện cho tiếng lòng của con người, tiếng thì thầm của tổ tiên vọng về. Tiếng đàn đá trong những ngày lễ hội hay nghi lễ thay cho lời kể, niềm an ủi, lúc vui, lúc buồn trong cuộc sống của con người.

Tại Bảo tàng tỉnh Bình Phước, nơi đang lưu giữ bộ đàn đá Lộc Hòa-Bảo vật quốc gia, đơn vị đã xây dựng các phương án đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bảo vật và phát huy giá trị bảo vật như: trưng bày, giới thiệu, quảng bá, đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng. Để phát huy tối đa giá trị của bộ đàn đá, Bảo tàng tỉnh Bình Phước cũng đang xây dựng phương án triển khai, tổ chức dạy cách đánh đàn đá cho những cá nhân yêu thích loại nhạc cụ này.

VĂN ĐOÀN

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tận tâm với cuộc sống của người dân nghèo

Tận tâm với cuộc sống của người dân nghèo

Sự kiện - Bình luận - PV - 9 giờ trước
Ngày 2/3/2023, tại Nhà Quốc hội, trong phát biểu nhậm chức Chủ tịch nước, đồng chí Võ Văn Thưởng đã xin mượn câu thơ của nhà thơ Xuân Diệu để nói thay lòng mình về cam kết với Quốc hội, đồng bào, chiến sĩ, cử tri cả nước trong chặng đường sắp tới: Tôi cùng xương thịt với nhân dân của tôi/Cùng đổ mồ hôi, cùng sôi giọt máu/Tôi sống với cuộc đời chiến đấu/Của triệu người yêu dấu gian lao...
Lễ hội truyền thống “Tế Khai sắc - Rước khai Xuân” năm Giáp Thìn 2024 tại đền Voi Phục

Lễ hội truyền thống “Tế Khai sắc - Rước khai Xuân” năm Giáp Thìn 2024 tại đền Voi Phục

Tin tức - Minh Nhật - 10 giờ trước
Ngày 23/2 vừa qua, tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Voi Phục, quận Ba Đình (Hà Nội) tổ chức Lễ hội truyền thống “Tế Khai sắc - Rước khai Xuân” năm Giáp Thìn 2024, khai ấn Lý triều Đại Vương “Trấn Tây Thượng Đẳng”.
Bắc Trà My (Quảng Nam): Phấn đấu giảm hơn 7% hộ nghèo trong năm 2024

Bắc Trà My (Quảng Nam): Phấn đấu giảm hơn 7% hộ nghèo trong năm 2024

Kinh tế - T.Nhân - H.Trường - 10 giờ trước
Huyện Bắc Trà My (Quảng Nam) vừa giao chỉ tiêu giảm nghèo cho các cơ quan, đơn vị, các xã, thị trấn trên địa bàn phấn đấu giảm 7,88% và 2,14% hộ cận nghèo trong năm 2024.
Cao Lộc (Lạng Sơn): Lễ hội Chùa Bắc Nga đón nhận Quyết định công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Cao Lộc (Lạng Sơn): Lễ hội Chùa Bắc Nga đón nhận Quyết định công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Trang địa phương - Mỹ Dung - 10 giờ trước
Vừa qua, UBND huyện Cao Lộc (Lạng Sơn) long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Chùa Bắc Nga và công bố quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội truyền thống Chùa Bắc Nga, xã Gia Cát, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Hơn 100 đô vật tranh tài tại Giải vô địch vật tự do, dân tộc truyền thống Hà Nội

Hơn 100 đô vật tranh tài tại Giải vô địch vật tự do, dân tộc truyền thống Hà Nội

Tin tức - Thanh Nguyên - 10 giờ trước
Giải vô địch vật tự do, dân tộc truyền thống mừng Xuân Giáp Thìn, thành phố Hà Nội vừa khai mạc tại sới vật Ngô Sài, huyện Quốc Oai (Hà Nội). Giải do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với UBND huyện Quốc Oai tổ chức.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 8): Nỗi lo mai một lễ hội truyền thống của đồng bào DTTS

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 8): Nỗi lo mai một lễ hội truyền thống của đồng bào DTTS

Lễ hội của đồng bào DTTS là một nét văn hóa truyền thống, giá trị tinh thần được tích đọng, gìn giữ bao đời, tạo nên bản sắc của cộng đồng dân tộc đó. Nhưng theo thời gian, do nhiều nguyên nhân, có không ít lễ hội đang bị mai một, biến mất, hoặc bị hiện đại hóa, không còn giữ được những giá trị vốn có. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và Phát triển hôm nay sẽ bàn về “Nỗi lo mai một lễ hội truyền thống của đồng bào DTTS”.
Kon Tum: Tháng Thanh niên năm 2024 với nhiều hoạt động hướng về vùng DTTS

Kon Tum: Tháng Thanh niên năm 2024 với nhiều hoạt động hướng về vùng DTTS

Tin tức - Ngọc Chí - 11 giờ trước
Sáng ngày 24/2 vừa qua, Tỉnh đoàn Kon Tum tổ chức lễ ra quân Tháng Thanh niên năm 2024, với chủ đề “Thanh niên xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng”.
Lần đầu tiên tổ chức lễ hội Mở cửa biển ở huyện đảo Cô Tô

Lần đầu tiên tổ chức lễ hội Mở cửa biển ở huyện đảo Cô Tô

Trang địa phương - Mỹ Dung - 11 giờ trước
Sáng 24/2 (tức 15 tháng Giêng năm Giáp Thìn) vừa qua, huyện Cô Tô (Quảng Ninh) tổ chức Lễ hội Mở cửa biển tại xã Thanh Lân. Đây là lần đầu tiên lễ hội diễn ra tại vùng đảo tiền tiêu Đông Bắc, mở đầu cho 1 mùa khai thác thủy sản thắng lợi với tôm cá đầy khoang.
Khánh Hoà: Rộn ràng Lễ hội cúng Bến nước của người Ê Đê ở Buôn Đung

Khánh Hoà: Rộn ràng Lễ hội cúng Bến nước của người Ê Đê ở Buôn Đung

Sắc màu 54 - T.Nhân-H.Trường - 11 giờ trước
Ngày 24/2 vừa qua, đồng bào Ê Đê tại Buôn Đung, xã Ninh Tây, thị xã Ninh Hòa (Khánh Hoà) đã tổ chức Lễ hội cúng Bến nước trong niềm hân hoan, phấn khởi của những ngày đầu năm mới.
Quảng Ngãi: Công nhận Lễ hội đua thuyền Tịnh Long là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Quảng Ngãi: Công nhận Lễ hội đua thuyền Tịnh Long là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Sắc màu 54 - T.Nhân-H.Trường - 11 giờ trước
Lễ hội đua thuyền ở xã Tịnh Long, Tp.Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi là nét văn hóa độc đáo của người dân vùng sông nước sống dọc hai bên sông Trà Khúc, đã tồn tại hàng trăm năm nay và mang ý nghĩa văn hóa tín ngưỡng sâu sắc.
Quảng Nam: Phân bổ gần 129 tỉ đồng từ nguồn Trung ương thưởng vượt thu

Quảng Nam: Phân bổ gần 129 tỉ đồng từ nguồn Trung ương thưởng vượt thu

Công tác Dân tộc - T.Nhân-H.Trường - 11 giờ trước
UBND tỉnh Quảng Nam vừa có quyết định cấp 128,8 tỷ đồng từ nguồn Trung ương thưởng vượt thu để các địa phương thực hiện chính sách an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.