Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn ra thế giới

Trải nghiệm cuộc sống, văn hóa thổ dân da đỏ Navajo ở miền Tây Nam nước Mỹ

Nguyệt Anh (T/h) - 17:37, 16/05/2022

Với dân số gần 400.000 người, Navajo (còn gọi là Dineh) là bộ lạc thổ dân lớn nhất nước Mỹ, được gọi là "quốc gia Navajo". Thổ dân da đỏ Navajo sống tập trung ở Navajo, một khu vực bảo tồn trải rộng giữa 3 bang miền Tây Nam nước Mỹ là Arizona, Utah và New Mexico.

Người da đỏ Navajo trước ngôi nhà của họ
Người da đỏ Navajo trước ngôi nhà của họ

Cuộc sống, văn hóa của thổ dân da đỏ Navajo

Theo các nhà sử học, bộ tộc người da đỏ Navajo đã định cư lâu đời tại Châu Mỹ. Người da đỏ Navajo đã có một cuộc sống bình yên cho tới khi các cư dân khác xuất hiện, làm xáo trộn toàn bộ cục diện. Năm 1864, bộ tộc Navajo bị buộc phải rời khỏi vùng đất của họ bởi sự xung đột với nhóm người định cư di chuyển lên và xung quanh đất đai của họ.

Tới năm 1923, một chính phủ bộ lạc da đỏ đã ra đời nhằm đáp ứng mong muốn của các công ty dầu mỏ Mỹ cho thuê Navajo để thăm dò, đồng thời cũng để bảo vệ những cư dân còn lại của bộ tộc người da đỏ. Nhờ vậy, khu bảo tồn vùng đất Navajo đã được thành lập, phát triển, trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn của nước Mỹ.

Thổ dân Navajo là những người lạc quan, năng động và sáng tạo. (Ảnh: Pinterest)
Thổ dân Navajo là những người lạc quan, năng động và sáng tạo. (Ảnh: Pinterest)

Bộ lạc thổ dân Navajo sống trong những ngôi nhà được được xây dựng bằng vỏ trắng, bào ngư, ngọc lam và obsidian, gọi là Hogan. Vào mỗi sáng sớm hoặc hoàng hôn, ngôi nhà được ánh mặt trời chiếu rọi trở nên rực sáng, nổi bật giữa đất trời. Nhà của bộ tộc Navajo kiến trúc bên ngoài gần giống nhà của người Pueblo, nhưng bên trong có nhiều phòng để ngăn sự xâm nhập của người ngoài.

Bộ lạc da đỏ Navajo tin rằng họ là những người đã đi qua ba thế giới khác nhau trước khi xuất hiện ở trái đất. Họ được các Thánh nhân dạy cho cách sống hòa hợp với Đất Mẹ, cùng cách thức thực hành mọi phong tục tập quán trong cuộc sống hàng ngày. Thánh nhân cũng đã đặt cho họ bốn ngọn núi thiêng ở bốn hướng khác nhau: núi Blanca ở phía đông, núi Taylor ở phía nam, San Francisco Peaks phía tây và Hesperus, tạo ranh giới cho Navajoland.

Diné - đám cưới theo nghi thức truyền thống dựa trên truyền thuyết, vẫn luôn được thổ dân Navajo gìn giữ. (Ảnh: Everyculture)
Diné - đám cưới theo nghi thức truyền thống dựa trên truyền thuyết, vẫn luôn được thổ dân Navajo gìn giữ. (Ảnh: Everyculture)

Tín ngưỡng của họ vô cùng đặc biệt. Có hơn 50 loại nghi lễ được sử dụng trong văn hóa người da đỏ Navajo, một số nghi lễ kéo dài vài giờ cho 9 ngày. Người Navajo cho rằng, họ tồn tại và được nước Mỹ công nhận như một "quốc gia" là nhờ đức tin lâu dài vào sức mạnh của thần linh. Họ cũng sử dụng nhiều nghi lễ truyền thống để cầu nguyện và chữa bệnh.

Về phong cách sống, thổ dân Navajo chú trọng sự lạc quan và tính hài hước. Cũng vì thế khi một em bé Navajo cười thành tiếng lần đầu tiên cũng là dịp để thổ dân Navajo tổ chức ăn mừng.

Tuy các phong tục truyền thống của bộ lạc thổ dân Navajo đang ngày càng ít được thế hệ trẻ thực hành, nhưng tới nay vẫn có những cặp đôi thực hiện Diné - đám cưới truyền thống Navajo, dựa theo một truyền thuyết về việc White Shell Woman (Người phụ nữ Vỏ Trắng) kết hợp với Sun God (Thần Mặt trời) và cùng nhau sống tại White World (phương Tây).

Những người đẹp dự thi Hoa hậu Navajo. (Ảnh: navajopeople.org)
Những người đẹp dự thi Hoa hậu Navajo. (Ảnh: navajopeople.org)

Hôn nhân trong bộ lạc thổ dân Navajo thường là kết quả của sự dàn xếp kinh tế giữa các nhóm thân tộc với nhau. Phần lớn là hôn nhân một vợ một chồng, nhưng đa thê vẫn được phép cho tới gần đây, với con số ước tính khoảng 10% đàn ông Navajo có từ 2 vợ trở lên.

Nhưng chế độ đa thê chỉ tồn tại dưới dạng các bà vợ coi nhau như "chị em" có chung chồng. Ly hôn thời trước hiếm khi xảy ra do không được chấp nhận theo truyền thống của bộ lạc thổ dân Navajo.

Người Navajo làm du lịch

Hiện nay, một số công ty du lịch đã tổ chức các tuyến tour đưa du khách đến tham quan, trải nghiệm thiên nhiên kỳ vĩ và cuộc sống văn hóa của thổ dân da đỏ Navajo. Một số điểm du lịch hút khách phải kể tới hẻm núi Chelly, Thung lũng tượng đài Monument, hẻm núi Linh Dương (Antelope Canyon) thuộc tiểu bang Arizona, miền Tây Nam nước Mỹ.

Cảnh quan tráng lệ, kỳ vĩ của Monument Valley luôn hấp dẫn các đạo diễn phim Hollywood đến đây làm phim
Cảnh quan tráng lệ, kỳ vĩ của Monument Valley luôn hấp dẫn các đạo diễn phim Hollywood đến đây làm phim

Thung lũng tượng đài là một khu vực lớn bao gồm nhiều khu vực nằm xung quanh Công viên Bộ tộc Navajo. Xứ Navajo rộng tương đương với một công viên quốc gia. Đặc điểm của thung lũng này là có một nhóm mô đất sa thạch to lớn, nhô lên cao với nhiều hình dạng. Mô đất lớn nhất nhô lên khỏi đáy thung lũng khoảng 300 mét.

Hẻm núi Antelope
Hẻm núi Antelope

Du khách có thể trả tiền lưu thông và lái xe xuyên qua công viên trên một đường đất dài 27 km (cuộc hành trình dài 2-3 tiếng). Các chuyến du lịch bằng ngựa cũng được cung ứng cả ở trong công viên hay bên ngoài trong khu vực thung lũng.

Hẻm núi Antelope không thuộc hệ thống công viên quốc gia của nước Mỹ mà thuộc sự quản lý của bộ lạc thổ dân da đỏ Navajo. Nơi đây được mở cửa chào đón du khách từ năm 1997 khi Navajo Nation được xây dựng thành Công viên bộ tộc Navajo (Navajo Tribal Park). Sở dĩ nó có tên là hẻm núi Linh Dương bởi trước đây có rất nhiều linh dương sinh sống ở khu vực này.

Địa danh này cũng xuất hiện trong bộ phim hành động “Mũi tên gãy" (“Broken Arrow”) của đạo diễn John Woo năm 1996 và cũng là địa điểm quay clip “I’m not a girl, not yet a woman” của ca sĩ Britney Spears.

Thung lũng tượng đài Monument Valley
Thung lũng tượng đài Monument Valley

Antelope Canyon được chia làm hai khu: Antelope Thượng (Upper Antelope) và Antelope Hạ (Lower Antelope). Mỗi khu đều có vẻ đẹp độc đáo riêng. Tuy nhiên, du khách không thể tự mình khám phá khu vực này mà phải mua tour của người Navajo thông qua các công ty du lịch địa phương, có xe đưa đón và hướng dẫn viên dẫn vào tham quan. Nguyên nhân là hẻm núi này rất hẹp, có nhiều đoạn tối, nếu không có người bản địa dẫn đường, du khách rất dễ bị ngã. Thỉnh thoảng khe núi còn bị nước sông tràn vào ngập sâu hoặc có thể có lũ quét bất ngờ nên rất nguy hiểm nếu du khách đi một mình.

Du khách chụp ảnh lưu niệm cùng người da đỏ bản địa tại Antelope phải có sự đồng ý của họ.
Du khách chụp ảnh lưu niệm cùng người da đỏ bản địa tại Antelope phải có sự đồng ý của họ.

Du khách đến trải nghiệm văn hóa thổ dân Navajo, khi muốn lưu lại những bức hình của họ thì phải xin phép, nếu họ đồng ý mới được chụp ảnh. Mặc dù những người Navajo luôn cảnh giác với du khách, nhưng khi họ biết bạn thực sự quan tâm về văn hóa và cuộc sống của họ thì họ sẽ vui vẻ hợp tác, thân thiện.

Tin cùng chuyên mục
Dấu ấn Phật giáo trên gốm, sứ cổ Satsuma - Nhật Bản

Dấu ấn Phật giáo trên gốm, sứ cổ Satsuma - Nhật Bản

Trong khuôn khổ Tuần lễ Festival Huế 2022, tại Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán (số 15A Lê Lợi, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế) đã diễn ra Triển lãm “Dấu ấn Phật giáo trên gốm cổ Satsuma - Nhật Bản”.
Tin nổi bật trang chủ
Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Từ các chủ trương, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sự nỗ lực của các cấp chính quyền, đã khuyến khích, tạo động lực cho đồng bào phát huy khả năng gìn giữ, trao truyền những bản sắc văn hoá truyền thống của dân tộc. Song để bảo tồn văn hoá các DTTS một cách bền vững, cần giải quyết những bấp cập, vướng mắc, nhất là việc điều chỉnh chính sách đãi ngộ; đồng thời tăng cường các giải pháp thích ứng với tình hình mới .
Giới thiệu vở vũ kịch “Chuyện kể 3 nền văn minh cà phê”

Giới thiệu vở vũ kịch “Chuyện kể 3 nền văn minh cà phê”

Giải trí - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
Đây là vở vũ kịch đầu tiên trên thế giới về ba nền văn minh cà phê do Trung Nguyên Legend nghiên cứu và sáng tạo, góp phần nâng cà phê thành văn hóa – nghệ thuật – triết đạo.
Các địa phương trên cả nước kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6)

Các địa phương trên cả nước kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6)

Tin tức - Thành Nam - 1 giờ trước
Hưởng ứng Ngày Gia đình Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Gia đình bình an - xã hội hạnh phúc”, tại nhiều địa phương trên cả nước đã diễn ra nhiều hoạt động kỷ niệm sôi nổi.
Quảng diễn nghệ thuật tuồng trên đường phố Huế

Quảng diễn nghệ thuật tuồng trên đường phố Huế

Sắc màu 54 - NA (T/h) - 1 giờ trước
Trong khuôn khổ Tuần lễ Festival Huế 2022, sáng 28/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình quảng diễn tuồng “Ngàn xưa âm vọng”.
VEC sử dụng hóa đơn điện tử trên các tuyến cao tốc từ 1/7

VEC sử dụng hóa đơn điện tử trên các tuyến cao tốc từ 1/7

Tin tức - Hoàng Minh - 1 giờ trước
Kể từ 0h00 ngày 1/7/2022, các trạm thu phí trên 4 tuyến cao tốc do Tổng Công ty Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý, khai thác sẽ không phát hành hóa đơn tự in (hoặc hóa đơn in sẵn) khi lái xe, chủ phương tiện thanh toán phí dịch vụ sử dụng đường bộ cao tốc, thay vào đó là hóa đơn điện tử.
Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022

Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022

Văn bản chính sách mới - Cát Tường - 2 giờ trước
Tăng mức lương tối thiểu vùng; cấp hộ chiếu phổ thông gắn chíp; năm học 2023, điểm thi đại học càng cao được cộng điểm ưu tiên càng ít… là những chính sách có hiệu lực từ tháng 7/2022.
Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Là điểm nhấn độc đáo có một không hai, khu phức hợp Jewel được ví như một viên đá quý toạ lạc tại sân bay quốc tế Changi (Singapore) - một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng thác nước trong nhà lớn nhất thế giới, khu vườn với hơn 900 loài cây khác nhau và rất nhiều điều thú vị nữa. Hãy xem video để khám phá có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới này nhé!
Quang Hải có nhiều cơ hội ra sân tại Pau FC

Quang Hải có nhiều cơ hội ra sân tại Pau FC

Thể thao - Hoàng Minh - 2 giờ trước
Trong bối cảnh các tiền vệ tấn công của Pau FC đều đã và sắp chia tay câu lạc bộ, huấn luyện viên Didier Tholot đang khá thiếu sự lựa chọn chất lượng ở vị trí này. Đầu quân cho Pau FC, Quang Hải sẽ có nhiều cơ hội ra sân thi đấu, khi tính cạnh tranh ở vị trí này là không cao.
Cách tính điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2022 theo Quy chế mới

Cách tính điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2022 theo Quy chế mới

Giáo dục - Như Ý - 2 giờ trước
Theo Quy chế tuyển sinh 2022, mức cộng điểm ưu tiên để xét tuyển đại học theo khu vực cao nhất là 0,75 điểm. Từ năm 2023, thí sinh chỉ được hưởng chính sách ưu tiên khu vực theo quy định trong năm tốt nghiệp và một năm kế tiếp.
Trao tặng 53 sổ tiết kiệm, tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng, người có công với đất nước

Trao tặng 53 sổ tiết kiệm, tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng, người có công với đất nước

Tin tức - T.Hợp - 2 giờ trước
Nhân kỷ niệm 75 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2022), ngày 28/6, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ Linh thiêng dòng máu Lạc Hồng “Nâng bước chân Mẹ” tại Hà Nội, Ban tổ chức đã trao tặng sổ tiết kiệm tới 53 Mẹ Việt Nam Anh hùng, các cựu tù chính trị, thương bệnh binh và các gia đình có công với đất nước trên địa bàn thành phố Hà Nội, với tổng giá trị là 265 triệu đồng.
Những bữa tiệc âm nhạc sôi động tại Festival Huế 2022

Những bữa tiệc âm nhạc sôi động tại Festival Huế 2022

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 3 giờ trước
Tại Festival Huế 2022, các đoàn nghệ thuật trong nước như Nhà hát Ca múa Nhạc dân gian Việt Bắc, Liên đoàn Xiếc Việt Nam, tỉnh Thừa Thiên Huế, Lào Cai, Đăk Lăk cùng các nhóm nhảy Unity Crew… đã mang đến cho người dân Huế những bữa tiệc âm nhạc sôi động, ấn tượng, độc đáo.
Người trẻ “đua nhau” làm mới nhạc Trịnh

Người trẻ “đua nhau” làm mới nhạc Trịnh

Thể thao - Giải trí - PV - 4 giờ trước
Không đợi đến khi bộ phim Em và Trịnh tạo thành cú hích, mà từ trước đó, các ca sĩ trẻ đã liên tục thể hiện, làm mới ca khúc nổi tiếng của Trịnh Công Sơn. Giai âm, ca từ quen thuộc được tái hiện một cách lạ lẫm nhưng đặc sắc, cá tính và hơn thế nữa là lưu giữ, lan tỏa giá trị những ca khúc bất hủ qua thời gian…