Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thể thao - Giải trí

Tín ngưỡng dân gian trong trò chơi đu quay của Người La Chí

Lam Anh (t/h) - 17:58, 24/01/2022

Mỗi dịp Tết Khu Cù Tê, đồng bào La Chí ở Bản Díu, huyện Xín Mần, Hà Giang lại nô nức đón Xuân vui Tết bằng những lời ca tiếng hát và những trò chơi dân gian độc đáo đặc trưng riêng của dân tộc vùng cao. Đặc biệt là trò chơi đu quay. Trò chơi này không chỉ đáp ứng như cầu vui chơi giải trí mà chính là cách thức thực hành, biểu hiện các tín ngưỡng dân gian của dân tộc La Chí.

Người La Chí chơi đu quay trong Tết Khu Cù Tê
Người La Chí chơi đu quay trong Tết Khu Cù Tê

Từ sáng sớm, sân bóng thôn Díu Thượng nằm trên quả đồi cao nhất trong huyện đã chật kín đồng bào các dân tộc đổ về chờ xem lễ tế và chơi hội. Người La Chí ở Hà Giang ăn Tết trước Nguyên đán vài tháng với phong tục gói bánh chưng đen cùng nhiều trò chơi sôi động như kéo co, tung còn, nhảy dây, đánh yến...

Đu quay là một trò chơi mang tính nghi lễ, khi dựng cột đu, thầy cúng phải thực hiện các công đoạn từ dựng cột trụ, lắp thân đu quay, rồi đưa lá cây biểu tượng cho thần rừng chứng kiến, sau đó mọi người mới bắt đầu chơi. Anh Vương Văn Vải thôn Díu Hạ, xã Bản Díu, huyện Xín Mần cho hay: “Để dựng được cột đu, dân bản phải vào rừng lựa những cây gỗ chắc (thường là gỗ lim), đường kính 15-18cm”. Sau khi tìm được gỗ, đồng bào tiến hành dựng cột đu, cột trụ được chôn sâu dưới đất từ 0,8 – 1m để đảm bảo an toàn cho người đu. Người La Chí dựng các cột đu với chiều cao khác nhau, cột đu dành cho nam giới thường có chiều cao từ 1,5 -1,8m, chiều cao cột đu dành cho nữ giới thường từ 1,2-1,4m và cột đu dành cho trẻ em thường thấp hơn từ 1m-1,2m.

Người chơi có thể ngồi trên sóng cầu đu hoặc dùng hai tay bám vào sóng cầu đu, áp phần bụng dựa vào sóng cầu đu. Chiếc đu quay theo chiều ngược kim đồng hồ, lúc lên cao, lúc lại hạ xuống thấp nhịp nhàng. Nếu như bên nào không chịu được phải xuống coi như chịu thua. Nếu cả hai bên không có ai bị rơi xuống thì đấy là dấu hiệu cho một năm mới bình an, dân bản làm ăn gặp nhiều may mắn.

Dù mệt nhưng các thiếu nữ La Chí vấn cố để không bị rơi khỏi sóng cầu đu
Dù mệt nhưng các thiếu nữ La Chí vấn cố để không bị rơi khỏi sóng cầu đu

Chị Vương Thị Lan (Hà Giang) cho biết: “Chơi đu quay thích lắm, lúc thì được bay lên cao, lúc lại nhún xuống thấp. Trên cao được ngắm sự bao la của đất trời, và mọi vật xung quanh, chơi đu còn giúp mạnh khỏe và nhanh nhẹn, khéo léo nữa. Từ xưa trong các lễ hội của người La Chí đều không thể thiếu trò chơi này rồi…”.

Ngoài ý nghĩa thỏa mãn thú vui giải trí của con người, trò chơi đu quay còn biểu hiện quan niệm của người La Chí về con người và vạn vật. Thái độ coi trọng, sùng bái tự nhiên, biết ơn tự nhiên - bởi nhiên đã cho họ tất cả để họ có thể sinh tồn. Mặt khác, trò chơi cũng rèn luyện cho người chơi sự rắn chắc, khỏe mạnh của cánh tay, đôi bàn chân, khả năng giữ thăng bằng cơ thể khi ở trên cao... Những khả năng này rất cần thiết trong các công việc lao động hàng ngày: trèo đèo, lội suối, leo cây cao, hái lá của người La Chí.

Sự giao thoa với đất trời trong trò chơi đu quay của người La Chí
Sự giao thoa với đất trời trong trò chơi đu quay của người La Chí

Thông qua các trò chơi, mọi người có cơ hội được chứng kiến những biệt tài của các chàng trai, cô gái, khiến cho tình cảm lứa đôi được nảy nở, được đắp bồi. Một số nhà nghiên cứu văn hóa La Chí còn cho rằng động tác lên cao hạ xuống nhịp nhàng và xoay tròn của cầu đu còn mang tính giao hoà với đất trời, biểu hiện tín ngưỡng phồn thực, cầu mong mùa màng bội thu, con người mạnh khỏe.

Mỗi trò chơi dân gian, đặc biệt là các trò chơi thể hiện tín ngưỡng đều có môi trường diễn xướng của nó. Với ý nghĩa nhân sinh biểu trưng và với lòng tự hào quyết tâm bảo vệ bản sắc dân tộc của người La Chí, trò chơi đu quay luôn được đông đảo đồng bào La Chí đón nhận và gìn giữ.

Những trò chơi dân gian truyền thống không những góp phần đáp ứng nhu cầu tham quan, vui chơi, giải trí của du khách, mà còn góp phần tích cực vào việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của dân tộc.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Dấu ấn đặc biệt của huấn luyện viên Park Hang-seo

Dấu ấn đặc biệt của huấn luyện viên Park Hang-seo

Sau trận chung kết lượt về AFF Cup 2022 diễn ra ở Thái Lan, huấn luyện viên Park Hang-seo sẽ chia tay bóng đá Việt Nam. Tất cả người hâm mộ Việt Nam đều muốn nói lời cảm ơn với những gì mà ông đã làm được trong hơn 5 năm qua, bởi không chỉ các danh hiệu mà bóng đá nam Việt Nam giành được, những cung bậc cảm xúc chiến thắng dâng trào mà còn cả về nhân cách, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử của vị huấn luyện viên người Hàn Quốc.
Tin nổi bật trang chủ
50 năm Hiệp định Paris (1973-2023): Ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Paris

50 năm Hiệp định Paris (1973-2023): Ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Paris

Sự kiện - Bình luận - PV - 1 giờ trước
Ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam đã được ký kết, kết thúc thắng lợi cuộc đấu tranh ngoại giao dài nhất, khó khăn nhất trong lịch sử ngoại giao Việt Nam thế kỷ XX đánh dấu thắng lợi lịch sử của nhân dân Việt Nam hơn 20 năm đấu tranh kiên cường, bất khuất trên các mặt trận chính trị, quân sự, ngoại giao chống Mỹ, cứu nước (1954-1975).
Cơ quan làm công tác dân tộc địa phương và dấu ấn trong tham mưu, thực hiện chính sách dân tộc

Cơ quan làm công tác dân tộc địa phương và dấu ấn trong tham mưu, thực hiện chính sách dân tộc

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 1 giờ trước
Sau hơn hai năm ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, cơ quan công tác dân tộc các địa phương đang nỗ lực khắc phục khó khăn, tích cực triển khai các chương trình, dự án, chính sách dân tộc. Với vai trò tham mưu thực hiện chính sách dân tộc, Ban Dân tộc các địa phương đã góp phần đưa chính sách dân tộc đi vào cuộc sống, từng bước làm thay đổi diện mạo nông thôn, miền núi và đời sống đồng bào DTTS.
Người dân Thanh Hóa và du khách nô nức đi lễ chùa cầu may

Người dân Thanh Hóa và du khách nô nức đi lễ chùa cầu may

Xã hội - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Những ngày đầu năm mới, nhiều ngôi đền, đình, chùa nổi tiếng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa nô nức người dân Thanh Hóa cũng như du khách đến tham quan, đi lễ đầu Xuân.
Toàn quốc xảy ra 152 vụ tai nạn giao thông trong dịp Tết Nguyên đán

Toàn quốc xảy ra 152 vụ tai nạn giao thông trong dịp Tết Nguyên đán

Xã hội - PV - 4 giờ trước
Trong 7 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, từ ngày 20/1 đến hết ngày 26/1/2023 Dương lịch (tức ngày 29 tháng chạp năm Nhâm Dần đến hết ngày mùng 5 tháng giêng năm Quý Mão), toàn quốc xảy ra 152 vụ tai nạn giao thông, làm chết 89 người và bị thương 111 người.
Quảng Ninh: Hàng vạn du khách thập phương về Đền Cửa Ông đầu năm

Quảng Ninh: Hàng vạn du khách thập phương về Đền Cửa Ông đầu năm

Tin địa phương - Mỹ Dung - 19:09, 26/01/2023
Trong những ngày đầu Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, hàng vạn lượt du khách thập phương về Đền Cửa Ông, Tp. Cẩm Phả (Quảng Ninh) cầu an, xin lộc đầu năm.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về: Chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại tỉnh Thái Nguyên; Chủ tịch nước tham dự chương trình Tết Nhân ái Xuân Quý Mão 2023 tại huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang; Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc thăm, chúc Tết đồng bào DTTS tại các địa phương… cùng một số thông tin về công tác dân tộc, tôn giáo, văn hóa - xã hội nổi bật khác tại các địa phương trên cả nước. Phần đọc báo hôm nay sẽ giới thiệu bài viết: Người dân ở Đăk Pao thoát nghèo nhờ từ bỏ "ma men" của tác giả Tiêu Dao
Thủ tướng biểu dương cao tốc Nha Trang - Cam Lâm vượt tiến độ 3 tháng

Thủ tướng biểu dương cao tốc Nha Trang - Cam Lâm vượt tiến độ 3 tháng

Thời sự - PV - 17:56, 26/01/2023
Chiều ngày 26/1 (mùng 5 Tết), Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra, đôn đốc dự án Nha Trang - Cam Lâm thuộc Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 1, thăm, chúc Tết cán bộ, công nhân viên tham gia Dự án.
Lễ chùa đầu năm, nét đẹp văn hóa của người Việt

Lễ chùa đầu năm, nét đẹp văn hóa của người Việt

Tìm trong di sản - PV - 16:06, 26/01/2023
Tết Nguyên đán là lễ tết quan trọng nhất của người Việt. Từ bao đời nay, Tết là dịp để mọi người hướng về nguồn cội, đoàn tụ sum vầy, nghỉ ngơi vui chơi sau một năm làm việc nhọc nhằn, vất vả.
Phú Yên: Cùng người Tày, Nùng đón Tết vui Xuân

Phú Yên: Cùng người Tày, Nùng đón Tết vui Xuân

Xã hội - PV - 15:49, 26/01/2023
Theo phong trào kinh tế mới, nhiều cộng đồng DTTS phía Bắc chọn xã Ea Ly, huyện Sông Hinh (Phú Yên) là nơi an cư lạc nghiệp. Tập quán, văn hóa có nhiều nét tương đồng, người Tày, Nùng ở đây sống xen kẽ nhau và đón tết Nguyên đán theo phong tục truyền thống của dân tộc.
Tự hào nữ sinh dân tộc thiểu số

Tự hào nữ sinh dân tộc thiểu số

Đường đến ước mơ - PV - 15:35, 26/01/2023
Năm 2022 khép lại với nhiều dấu ấn tích cực của ngành Giáo dục tỉnh Bình Phước. Trong đó, em Chu Thị Huyền, dân tộc Nùng, học sinh lớp 12D, Trường THPT chuyên Quang Trung (Tp. Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) là 1 trong 142 học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2022 được Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Lễ tuyên dương vào đầu tháng 12/2022.
Mang mùa Xuân đến với đồng bào DTTS

Mang mùa Xuân đến với đồng bào DTTS

Chính sách dân tộc - PV - 15:11, 26/01/2023
Xuân này, đồng bào DTTS đang sinh sống tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận rất phấn khởi, vì các chính sách an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, kịp thời, qua đó góp phần giúp đồng bào DTTS và miền núi ổn định cuộc sống.