Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thành Bản Phủ - Nơi ghi dấu công ơn vị tướng lập bản xây mường

Vũ Lợi - 17:47, 10/08/2021

Di tích cấp quốc gia Thành Bản Phủ, xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên (Điện Biên) được xây dựng cách đây hơn 200 năm, là chứng tích lịch sử ghi dấu công cuộc đánh đuổi giặc Phẻ (năm 1754) giải phóng Mường Then (Mường Thanh) lập nên các bản mường do thủ lĩnh áo vải Hoàng Công Chất lãnh đạo. Ngày nay, di tích là điểm đến đầy thành kính của Nhân dân các dân tộc trong và ngoài tỉnh.

Màn múa rồng tái hiện không khí hào hùng của nghĩa quân năm xưa và biểu dương sức mạnh đại đoàn kết dân tộc
Màn múa rồng tái hiện không khí hào hùng của nghĩa quân năm xưa và biểu dương sức mạnh đại đoàn kết dân tộc

Chuyện từ dấu cũ, thành xưa

Đặt chân đến di tích Thành Bản Phủ ngày nay tuy không còn mang dáng vẻ hùng vĩ như xưa, nhưng đã được tôn tạo một đoạn tường thành để du khách có thể liên tưởng về tòa thành cổ uy nghi bề thế; một công trình kiến trúc quân sự trấn thủ vùng biên cương, gợi nhớ về cuộc khởi nghĩa đánh tan giặc Phẻ do vị tướng áo vải Hoàng Công Chất lãnh đạo.

Theo tài liệu nghiên cứu của Cục Di sản - Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch: Dưới thời vua Lê Dụ Tông, năm 1748 vùng Tây Bắc bị giặc Phẻ (nhóm người Tày - Thái ở Thượng Lào và Vân Nam, Trung Quốc) tràn sang xâm lược cướp bóc, giết hại dân lành. Bất bình trước kẻ xâm lược, hai người con dân tộc Thái là Lò Văn Ngải và Lò Văn Khanh cùng đứng lên tập hợp, lãnh đạo Nhân dân các dân tộc Mường Thanh chống lại kẻ thù. Nghĩa quân của hai ông đã liên kết với nghĩa quân của Hoàng Công Chất đánh quân xâm lược, giải phóng Mường Thanh, đem lại cuộc sống ấm no cho Nhân dân.

Khuôn viên di tích quốc gia Thành Bản Phủ
Khuôn viên di tích quốc gia Thành Bản Phủ

Năm 1758, sau khi chiêu dụ dân chúng ổn định sản xuất, củng cố lực lượng, Hoàng Công Chất cho xây dựng Thành Bản Phủ với kiến trúc 2 thành kiên cố, gồm thành nội và thành ngoại, rộng hơn 80 mẫu đặt tại vị trí trung tâm cánh đồng Mường Thanh; tiếp tục đẩy mạnh hoạt động ra khắp 10 châu của phủ An Tây và giành quyền kiểm soát toàn bộ đất đai vùng Tây Bắc. Ông cũng là người có công trong việc truyền bá kiến thức, kỹ thuật trồng trọt của người miền xuôi cho đồng bào các dân tộc nơi đây; là nhân tố tạo ra sự đoàn kết cộng đồng các dân tộc. Nhân dân trong vùng tôn kính, ngợi ca ông mãi về sau rằng: "Chúa thật yêu dân/ Chúa xây bản mường/ Ai cũng nhờ chúa mà sống yên vui"...

Sau khi tướng Hoàng Công Chất qua đời (năm 1769) người dân Mường Thanh đã lập đền thờ tưởng nhớ công ơn ông và các vị tướng lĩnh trong khu vực Thành Bản Phủ. Ban chính điện đền Hoàng Công Chất thờ 10 pho tượng sơn son thếp vàng gồm: Tượng đức vua cha, Nam Tào, Bắc Đẩu, tượng Hoàng Công Chất và 6 vị tướng lĩnh. Ban công đồng đặt 7 bài vị của tướng quân Hoàng Công Chất và 6 vị tướng, trong đó có 2 tướng tài xuất chúng là tướng Lò Văn Ngải và tướng Lò Văn Khanh.

Một phần dấu tích Thành Bản Phủ được trùng tu tôn tạo
Một phần dấu tích Thành Bản Phủ được trùng tu tôn tạo

Dân làng nhớ, bản mường thương...

Huyền thoại về người anh hùng áo vải Hoàng Công Chất được lớp lớp người dân Ðiện Biên mãi ghi nhớ. Hình tượng ông đã đi vào thơ, ca như trong lời bài hát “Về Thành Bản Phủ” của nhạc sĩ Thanh Sơn “… Người cùng nghĩa quân vượt đèo núi cao lên miền Tây Bắc, đắp lũy dựng thành, rồi tuyển tướng chiêu binh. Cùng với tướng Ngải, tướng Khanh giải phóng Mường Thanh giữ yên bờ cõi”.

Để tưởng nhớ công ơn của Hoàng Công Chất và các tướng lĩnh có công lập bản, xây mường, hằng năm, vào ngày 5 tháng Năm âm lịch (ngày chiến thắng giặc Phẻ), đồng bào các dân tộc nơi đây lại cùng nhau tổ chức lễ hội tại đền, cúng “Then Chất” (Người trời Hoàng Công Chất) và 6 vị tướng lĩnh. Hoàng Công Chất được người Thái địa phương tôn thờ như một trong những người sáng lập ra bản Mường cùng với Lạng Chượng, Khun Mứn…

Phần lễ tế trang trọng với sự tham gia của Nhân dân 2 dân tộc Kinh và Thái
Phần lễ tế trang trọng với sự tham gia của Nhân dân 2 dân tộc Kinh và Thái

Sau này, để phù hợp với phong tục tập quán của đồng bào Thái, lễ hội được tổ chức từ ngày 24 - 28 tháng Hai âm lịch, chính hội là ngày 25, cùng thời điểm tổ chức Lễ hội Xên Mường của đồng bào Thái Mường Thanh. Trong lễ hội có nghi thức cúng thần rất đặc biệt: Khoảng 9, 10 giờ đêm, dân bản mổ bò, mổ dê đem thui chín. Tiếp đó, người ta đem bò, dê đã thui vào gian thờ, đặt một tàu lá chuối lên lưng con bò, cùng muối ớt và một con dao, bên cạnh đó, còn có thêm 2 con gà, 1 gói xôi và 7 chén rượu.

Lễ xướng cúng thần được thực hiện vào nửa đêm, khấn thật nhỏ; tái hiện lại toàn bộ khung cảnh đêm cuối cùng cuộc khởi nghĩa bị đàn áp, 7 vị tướng đã phải ăn uống vội vàng và bí mật, để rồi cùng nhảy vào lửa cháy chết một cách bi hùng.

Ngày nay, Lễ hội đền Hoàng đã được tách ra khỏi Lễ hội Xên bản, Xên Mường và được tổ chức khá quy mô; trở thành một hoạt động văn hóa - tín ngưỡng, điểm đến linh thiêng với mỗi người dân trong vùng lòng chảo Điện Biên cũng như du khách mọi miền tìm về.

Tin cùng chuyên mục
Vai trò chức sắc, chức việc tôn giáo trong công tác phòng, chống dịch

Vai trò chức sắc, chức việc tôn giáo trong công tác phòng, chống dịch

Toàn huyện Cẩm Khê (Phú Thọ) có 8 Ban hành giáo xứ, 21 Ban hành giáo họ với 256 thành viên. Hưởng ứng lời kêu gọi toàn dân đoàn kết, ra sức tham gia phòng, chống dịch bệnh Covid-19, các chức sắc, chức việc, tín đồ tôn giáo trên địa bàn huyện đã có những hoạt động thiết thực hỗ trợ, công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Tin nổi bật trang chủ
Khắc phục nguyên nhân chủ quan, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công ở địa phương

Khắc phục nguyên nhân chủ quan, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công ở địa phương

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Chiều 9/12, tại Trụ sở Chính phủ, Tổ công tác số 4 về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2021 đã làm việc với lãnh đạo 3 địa phương là Hà Nội, Vĩnh Phúc, Hưng Yên về những khó khăn, vướng mắc, đề xuất các giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.
Các Bộ nhất trí chủ trương mở lại các đường bay quốc tế

Các Bộ nhất trí chủ trương mở lại các đường bay quốc tế

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Chiều 9/12, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã chủ trì cuộc họp bàn về kế hoạch phôi phục các chuyến bay thương mại quốc tế từ 15/12 theo đề xuất của Bộ GTVT.
Ngày 9/12: Việt Nam có 15.311 ca mắc COVID-19 và 14.568 ca khỏi bệnh

Ngày 9/12: Việt Nam có 15.311 ca mắc COVID-19 và 14.568 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Ngày 9/12, Việt Nam có 15.311 ca mắc COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố, trong đó có 8.843 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 14.568 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh.
Khai mạc Hội chợ triển lãm Nông nghiệp Quốc tế trực tuyến 2021

Khai mạc Hội chợ triển lãm Nông nghiệp Quốc tế trực tuyến 2021

Kinh tế - BĐT - 4 giờ trước
Diễn ra từ ngày 9 - 13/12/2021, Hội chợ triển lãm Nông nghiệp Quốc tế 2021 theo hình thức trực tuyến (AgroViet Online 2021) hứa hẹn sẽ mở ra một xu thế tiếp cận mới trong hoạt động Hội chợ triển lãm thời kỳ 4.0.
Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Cán bộ toàn quốc về xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Cán bộ toàn quốc về xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Thời sự - BĐT - 4 giờ trước
Ngày 9/12, Bộ Chính trị đã tổ chức Hội nghị Cán bộ toàn quốc quán triệt, triển khai Kết luận và Quy định của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo hình thức trực tuyến. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng chủ trì và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.
Đồng bào ở Plei Sa thay đổi nếp nghĩ, cách làm để thoát nghèo

Đồng bào ở Plei Sa thay đổi nếp nghĩ, cách làm để thoát nghèo

Trước đây, bà con dân làng Plei Sa, xã Ia Chim, thành phố Kon Tum (tỉnh Kon Tum) chỉ quen cấy lúa, trồng mỳ trong vườn, trên rẫy thì nay đã mạnh dạn chuyển đổi sang trồng chuối tiêu hồng, mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế ở địa phương.
Tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho tiêu thụ nông sản

Tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho tiêu thụ nông sản

Kinh tế - Nhật Minh - 5 giờ trước
Trước dự báo tình hình tiêu thụ trái cây thời gian tới sẽ còn tiếp tục gặp nhiều khó khăn, mới đây, tại Diễn đàn trực tuyến “Kết nối, quảng bá và xúc tiến tiêu thụ sản phẩm cây ăn trái” phiên 14, do Tổ điều hành Diễn đàn kết nối nông sản 970 (Bộ NN&PTNT) phối hợp tổ chức, nhiều đề xuất, ý kiến đóng góp được đưa ra để tìm giải pháp đồng bộ, đột phá nhằm phát triển bền vững nông sản và mặt hàng trái cây.
Phê duyệt đề án “Thành lập, xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lạng Sơn giai đoạn 2021-2025”

Phê duyệt đề án “Thành lập, xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lạng Sơn giai đoạn 2021-2025”

Tin tức - T.Hợp - 6 giờ trước
UBND tỉnh Lạng Sơn vừa quyết định phê duyệt đề án “Thành lập, xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lạng Sơn giai đoạn 2021-2025”.
Từ 1/1/2022, người dân có thể mở thẻ ngân hàng bằng hình thức online

Từ 1/1/2022, người dân có thể mở thẻ ngân hàng bằng hình thức online

Tài chính - Kinh doanh - BĐT - 6 giờ trước
Theo quy định mới, từ 1/1/2022, tổ chức phát hành thẻ có thể thực hiện phát hành thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước định danh đối với chủ thẻ chính là cá nhân bằng phương thức điện tử.
Phát triển bền vững, thích ứng tương lai

Phát triển bền vững, thích ứng tương lai

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp phát triển bền vững Việt Nam (VCSF 2021), sáng 9/12, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, qua đại dịch COVID-19, nhiều mô hình phát triển bền vững cho thấy khả năng thích ứng đối với dịch bệnh, những yếu tố an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu.
Bộ đội Biên phòng An Giang bắt giữ, xử phạt đối tượng nhập cảnh trái phép

Bộ đội Biên phòng An Giang bắt giữ, xử phạt đối tượng nhập cảnh trái phép

Pháp luật - Chiến Khu - 7 giờ trước
Chiều 08/12, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Long Bình (Bộ đội Biên phòng An Giang) cho biết, đơn vị đã phát hiện, bắt giữ, xử phạt và đưa đi cách ly 01 đối tượng nhập cảnh trái phép từ Campuchia về Việt Nam.