Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn ra thế giới

Người Kazakh- Bộ tộc sống du mục hơn 2.000 năm trên thảo nguyên Mông Cổ

Nguyệt Anh (T/h) - 17:32, 11/05/2022

Nằm giữa Nga, Trung Quốc và vùng núi đá của Kazakhstan, tỉnh Bayan-Ölgii ở cực tây Mông Cổ là nơi lưu giữ bản sắc văn hóa lâu đời của người Kazakh. Người Kazakh là một trong những dân tộc sở hữu nền văn hóa du mục cuối cùng còn sót lại của thế giới.

Ảnh: The Guardian
Ảnh: The Guardian

Kazakh là một bộ lạc bán du mục, sinh sống với đàn gia súc gồm cừu, dê, ngựa, lạc đà và bò yak lông dài. Vào mỗi mùa, người Kazakh sẽ cùng đàn gia súc di cư đến đồng cỏ mới. Một số gia đình chỉ di cư hai lần trong năm vào mùa đông và mùa hạ, sau đó sẽ trở về cánh đồng cỏ nơi nhiều thế hệ sinh sống. 

Ảnh: The Guardian.
Ảnh: The Guardian.

Vào mùa đông, khí hậu ở Bayan Olgii vô cùng khắc nghiệt với nhiệt độ thấp tới âm 30 độ C và tuyết phủ trắng trên mặt đất. Thời tiết khắc nghiệt kéo dài hay còn gọi là zud, có thể gây ra những thảm họa khủng khiếp. Gần đây nhất là vào năm 2010, gần nửa triệu người du mục bị ảnh hưởng, một số mất tới 70% đàn gia súc.

Người Kazakh- Bộ tộc sống du mục hơn 2.000 năm trên thảo nguyên Mông Cổ 2

Người Kazakh buộc phải tìm nơi tránh rét cho đàn gia súc và những cánh đồng cỏ đủ cho chúng sống sót qua mùa đông. Để bảo vệ cho những con non trên hành trình lạnh giá, họ sẽ đặt chúng vào một chiếc túi sau lưng để giữ ấm. 

Ảnh: The Guardian
Ảnh: The Guardian

Thói quen sinh hoạt của người du mục Kazakh tập trung quanh đàn gia súc. Vào mỗi buổi sáng, gia đình sẽ có bữa sáng với Chai (trà sữa), Baursak (bánh mì chiên phồng) hay mì thịt luộc. Công việc chủ yếu của họ với đàn gia súc là chăn thả, cho ăn và vắt sữa. Sau bữa sáng, đàn ông sẽ ra ngoài để đi làm, những người phụ nữ ở lại, chăm sóc con cái và lo toan việc nhà. 

Ảnh: The Guardian
Ảnh: The Guardian

Đến cuối ngày, những người đàn ông sẽ trở về. Lúc này người thân trong gia đình cùng nhau đưa đàn gia súc trở lại chuồng, trước khi ánh sáng dần tắt và màn đêm lạnh giá buông xuống.

Người Kazakh- Bộ tộc sống du mục hơn 2.000 năm trên thảo nguyên Mông Cổ 4
Người Kazakh- Bộ tộc sống du mục hơn 2.000 năm trên thảo nguyên Mông Cổ 5

Buổi tối là thời gian nghỉ ngơi cùng gia đình và chuẩn bị bữa tối Beshbarmak, món ăn truyền thống với thịt luộc và mì. Beshbarmak sẽ được đặt trên một chiếc đĩa chung và ăn bằng tay, cũng vì vậy mà tên gọi của nó được dịch ra là “năm ngón tay”. 

Ảnh: The Guardian
Ảnh: The Guardian

Sinh hoạt với cộng đồng là một nét đặc trưng trong đời sống của người Kazakh. Họ sẽ thực hiện nó hàng ngày và thường xuyên nhất có thể, bằng cách đến thăm nhà lẫn nhau khi chăn thả gia súc và tiếp khách.

Đối với những gia đình sống cách nhau hơn 1 km, họ sẽ xây dựng mạng lưới những quán trà và điểm dừng chân để gặp gỡ. Thăm nhà dù không quen biết là một điều rất bình thường với người Kazakh. Tại đây, bạn sẽ được mời những món ăn nhẹ như Chai, Baursak và Aaruul (bánh sữa). 

Ảnh: Jimmy Nelson
Ảnh: Jimmy Nelson

Giống như những “thợ săn chim ưng” ở Trung Á, người Kazakh sử dụng đại bàng để đi săn. Công việc này chỉ diễn ra vào mùa đông, khi những con chim có sức khỏe tốt sau bài tập mùa hè và cũng là lúc con mồi của chúng, cáo, sóc, mèo manul và chó sói có bộ lông dày, thích hợp để may áo lông, mũ truyền thống của người Kazakh.

Những con chim dũng mãnh là niềm tự hào của người Kazakh và bắt đại bàng là một môn thể thao địa phương. Họ sẽ dùng thịt hoặc một con đại bàng để dụ đồng loại của chúng vào bẫy. Một cách khác đó là tìm đến những chiếc tổ và giấu đi những con non khi mẹ của chúng đi xa.

Người Kazakh- Bộ tộc sống du mục hơn 2.000 năm trên thảo nguyên Mông Cổ 9

Những con chim dũng mãnh là niềm tự hào của người Kazakh và bắt đại bàng là một môn thể thao địa phương. Họ sẽ dùng thịt hoặc một con đại bàng để dụ đồng loại của chúng vào bẫy. Một cách khác đó là tìm đến những chiếc tổ và giấu đi những con non khi mẹ của chúng đi xa.

Người Kazakh sẽ nuôi đại bàng trong một ngôi nhà gần với nơi ở, để luyện tập cho những chuyến đi săn thường xuyên. Đại bàng sẽ được giữ bình tĩnh bằng cách bịt mặt và buộc chân cố định bởi sợi dây nhỏ. Những con chim dần quen được chủ cho ăn và trở nên trung thành. 

Ảnh: Jimmy Nelson
Ảnh: Jimmy Nelson

Ngoài đại bàng, những con ngựa khỏe mạnh cũng quyết định thành bại trong mỗi chuyến đi săn của người Kazakh. Chúng sẽ đưa chủ nhân cùng băng qua vùng đất Altai rộng lớn và leo lên những đỉnh núi có tầm nhìn thuận lợi nhất. Lên tới đỉnh núi, người thợ săn sẽ tháo bịt mắng cho đại bàng và làm xáo trộn sự yên bình của những ngọn núi.

Thông thường thợ săn sẽ vút roi da hoặc ném đá để con mồi tháo chạy khỏi nơi ẩn nấp. Tiếng rít liên tục của đại bàng sẽ càng làm chúng căng thẳng và sợ hãi. Khi phát hiện con mồi, đại bàng lập tức trở nên im lặng và nhắm thẳng mục tiêu. Người du mục sau đó sẽ thả dây chân của chúng và hi vọng về chuyến đi săn thành công, trước khi lên lưng ngựa và đuổi theo tới chỗ con mồi.

Người Kazakh- Bộ tộc sống du mục hơn 2.000 năm trên thảo nguyên Mông Cổ 11

Lúc này, người thợ sẵn sẽ phải phi càng nhanh càng tốt vì con mồi lớn như cáo và sói có thể chiến đấu và gây thương tích cho đại bàng. Một cuộc đi săn thành công sẽ là khoảnh khắc đầy tự hào của người thợ và trở thành chủ đề trò chuyện trong nhiều tuần sau đó. Chuyện bắt thêm nhiều đại bàng sẽ được người Kazakh khoe tại lễ hội thợ săn vào tháng 10 hàng năm. 

Ảnh: Medium
Ảnh: Medium

Với những người du mục chưa bắt được đại bàng, họ vẫn có thể săn bắn bằng loại súng 1940s rifle của Nga và tìm kiếm con mồi trên dãy núi Altai rộng lớn.

Một cuộc đi săn sẽ kéo dài trong vài giờ vì vậy rất cần sự kiên nhẫn. Những chiếc súng Nga đời cũ cùng những viên đạn nhỏ đòi hỏi thợ săn phải tiếp cận thật gần với con mồi.

Những cuộc đi săn thất bại là điều thường thấy, tuy nhiên những người đàn ông vẫn giữ cao tinh thần sau một ngày làm việc với bạn bè. Người Kazakh sẽ nỗ lực hơn trong những chuyến đi săn tới. 

Ảnh: Jimmy Nelson
Ảnh: Jimmy Nelson

Đặc trưng địa lý của Bayan Olgii đã lưu giữ văn hóa truyền thống của người Kazakh trong hơn hai nghìn năm. Tuy nhiên, sẽ không thể đoán định được những thay đổi của khu vực trong tương lai. Ngày nay, tỉnh Bayan Olgii liên tục phát triển, những con đường xuyên quốc gia cũng dần được xây dựng để nối khu vực với thủ đô. 

Tin cùng chuyên mục
Giới thiệu văn hóa, ẩm thực Argentina tại Hà Nội

Giới thiệu văn hóa, ẩm thực Argentina tại Hà Nội

Tuần lễ Argentina tại Hà Nội lần thứ VII sẽ diễn ra từ ngày 23 – 28/5/2022, tiếp tục đưa văn hóa, ẩm thực Argentina đến gần hơn với đất nước và người dân Việt Nam.
Tin nổi bật trang chủ
Bức tranh “Hà Nội rong” được “chốt” giá 8.000 USD

Bức tranh “Hà Nội rong” được “chốt” giá 8.000 USD

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
Bức tranh “Hà Nội rong” của tác giả Đặng Thái Tuấn (SN 2000, Hà Nội), sinh viên năm thứ 4 ngành Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Kinh tế - Kỹ Thuật Công nghiệp Hà Nội được định giá tới 8.000 đô la Mỹ (184,7 triệu đồng).
Quy trình cấp hộ chiếu phổ thông qua mạng Internet

Quy trình cấp hộ chiếu phổ thông qua mạng Internet

Xã hội - T.Hợp - 2 giờ trước
Cục Quản lý xuất nhập cảnh phối hợp cùng Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an Hà Nội thí điểm cấp hộ chiếu "điện tử" từ 15/5/2022 . Người dân chỉ cần truy cập Cổng dịch vụ công trực tuyến của Bộ Công an để làm thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông mà không cần đến tận nơi như hiện nay.
Phó Thủ tướng Thường trực đôn đốc tiến độ giải ngân đầu tư công tại 9 bộ, ngành

Phó Thủ tướng Thường trực đôn đốc tiến độ giải ngân đầu tư công tại 9 bộ, ngành

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Sáng ngày 16/5, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh, Tổ trưởng Tổ công tác số 1 về kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 chủ trì cuộc họp với 9 bộ, ngành có tốc độ giải ngâm chậm hơn so với mặt bằng chung cả nước.
Cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa: Tăng cường nhiều biện pháp bình ổn thị trường

Cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa: Tăng cường nhiều biện pháp bình ổn thị trường

Sản phẩm - Thị trường - Quỳnh Trâm - 5 giờ trước
Nhằm ổn định thị trường, bình ổn giá, Cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hoá tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá hàng hóa, tăng cường công tác trinh sát, nắm bắt nguồn tin nâng cao chất lượng quản lý.
Giới thiệu văn hóa, ẩm thực Argentina tại Hà Nội

Giới thiệu văn hóa, ẩm thực Argentina tại Hà Nội

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 5 giờ trước
Tuần lễ Argentina tại Hà Nội lần thứ VII sẽ diễn ra từ ngày 23 – 28/5/2022, tiếp tục đưa văn hóa, ẩm thực Argentina đến gần hơn với đất nước và người dân Việt Nam.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây vú sữa

Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây vú sữa

Bạn của nhà nông - Như Ý - 5 giờ trước
Cây vú sữa từ lâu đã là loại cây được nhiều người yêu thích. Không chỉ mang lại những giá trị kinh tế cao khi cho ra những trái chín thơm ngọt mà nó còn là loại thuốc chữa bệnh hiệu quả được nhiều người tin dùng. Hiện nay để trồng vú sữa mang lại hiệu quả kinh tế cao bà con nên tham khảo kỹ thuật trồng và chăm sóc cây vú sữa dưới đây.
Triển lãm mỹ thuật kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Triển lãm mỹ thuật kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tin tức - Nguyệt Anh - 6 giờ trước
Từ ngày 11 đến 19/5, Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh tổ chức Triển lãm mỹ thuật “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” nhân kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022).
Châu Á đứng đầu thế giới về số ca nhiễm mới COVID-19

Châu Á đứng đầu thế giới về số ca nhiễm mới COVID-19

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Tính đến sáng 16/5, thế giới lần lượt ghi nhận tổng số 521.138.550 ca nhiễm và 6.288.134 trường hợp tử vong vì COVID-19. Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận thêm 304.634 ca nhiễm COVID-19 mới, trong đó châu Á đứng đầu với 152.818 trường hợp.
Hòa Phát lọt Top 2.000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới của Forbes

Hòa Phát lọt Top 2.000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới của Forbes

Doanh nhân dân tộc - Cát Tường - 6 giờ trước
Tạp chí Forbes vừa công bố danh sách Global 2000 năm 2022 bao gồm 2.000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Trong số 5 đại diện của Việt Nam ở Global 2000, Tập đoàn Hòa Phát có doanh thu và lợi nhuận lớn nhất và là doanh nghiệp sản xuất duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách này.
Trồng 2.000 cây xanh tại các huyện biên giới tỉnh Đắk Lắk

Trồng 2.000 cây xanh tại các huyện biên giới tỉnh Đắk Lắk

Tin địa phương - NA - 7 giờ trước
Kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 -19/5/2022), Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Cục Quản lý thị trường tỉnh tổ chức trồng 2.000 cây xanh tại các huyện biên giới Buôn Đôn, Ea Súp (tỉnh Đắk Lắk)